Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні

1. Стенобионттық және эврибионттық организмдер
2. Негізгі абиотикалық факторлардың . жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні
3. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні
Пайдаланылған әдебиет
Шектеуші факторлармен қатар организмнің факторлар жиынтығына деген ең жоғарғы төзімділік қасиеті болады. Ол В.Шелфордтың толеранттық (төзімділік) заңына байланысты. Оптимум аймағы әртүрлі ағзалар үшін бірдей емес . Біреулері үшін аймақ аралығы біршама көп, мұндай ағзалар эврибионттар тобына жатады (грекше эури- кең, биос- тіршілік). Аз диапазонда бейімделетін ағзалар стенобионттар деп аталады(грекше стенос- тар). Эврибионтты түрлер қолайсыз экологиялық орталарда қалыпты тіршілігін жалғастыра береді. Мысалы, бұл организмдер тобына Қазақстанға жерсіндірілген ондатраны, көгілдір түлкіні, колорадо қоңызын, ақ қанатты американдық көбелекті жатқызуға болады. Стенобионтты түрлердің таралу аймағы шектеулі болады. Стенобионттылық пен эврибионттылық ағзада өзінің тіршілігін сақтауда пайда болатын әр түрлі бейімделу типтерін сипаттайды. Мысалы, температураға қатысты эври және стенотерімді ағзалар тұздардын концентрациясына байланысты эври және стеногалилі жарыққа – эври және стенофотты тамақ түріне байланысты эври және стенофатты ағзаларды бөліп көрсетуге болалы.
Эврибионттылық түрдің кең таралуына жағдай жасайды. Көптеген қарапайымдылар, саңырауқұлақтар эврибионттарға жатады да олар барлық мекен ету орталарында таралған. Стенобионттық таралу ареалын шектейді.
1940 жылы Ю.Либих (1803-1873) ағзалардың төзімділігі рның экологиялық қажеттіліктерінің тізбегіндегі ең әлсіз звеносымен анықталатының дәлелдеді. Ол ауыл шаруашылық дақылдарының өнімділігін анықтауда қоректік заттарға деген сұраныс зерттеуге бағытталған тәжірибелер жүргізді. Қазір Любих ережесі шектеушы фактрлар заңы немесе Либихтың минимум заңы деп аталады. Бұл заңды былай тұжырымдауға болады. Экологиялық факторлар жиынтығында төзімділік шегіне ең жақын фактор күшті әсер етеді.
Салыстырмалы түрде тұрақты жағдайда ұзақ уақыт тіршілік еткен түрлер өзінің экологиялық серпімділігің жоғалтып, қоршаған ортаға стенобионттылық қалыптасады. Ал, орта фатрорларының айтарлықтай ауытқымалы жағдайында тіршілік еткен ағзалардың экологиялық серпімділігі жоғары болады да ол эврибионтты болады.
А. Нұрғызарынов, Ж. Шілдебаев- «экология және тұрақты даму» Астана-2014.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігіШәкәрім атындағы Семей қаласының мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: 1)Стенобионттық және эврибионттық организмдер. 2)Негізгі ... ...  -  ... ... ... тұздылықтың экологиялық мәні. 3)Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні.Орындаған: ... ... ... А.КТобы: ВС-403Семей 2015 оқу жылЖоспар* Стенобионттық және эврибионттық организмдер* ... ... ...  -  жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні* Абиотикалық  ... ... ... ... және ... организмдерШектеуші факторлармен қатар организмнің факторлар жиынтығына деген ең жоғарғы төзімділік қасиеті болады. Ол ... ... ... ... ... Оптимум аймағы әртүрлі ағзалар үшін бірдей емес . Біреулері үшін аймақ аралығы біршама көп, мұндай ... ... ... ... ... ... кең, биос- тіршілік). Аз диапазонда бейімделетін ағзалар стенобионттар деп аталады(грекше стенос- тар). Эврибионтты ... ... ... ... қалыпты тіршілігін жалғастыра береді. Мысалы, бұл организмдер тобына Қазақстанға жерсіндірілген ондатраны, көгілдір ... ... ... ақ ... ... көбелекті жатқызуға болады. Стенобионтты түрлердің таралу аймағы шектеулі болады. Стенобионттылық пен эврибионттылық ... ... ... ... ... болатын әр түрлі бейімделу типтерін сипаттайды. Мысалы, температураға қатысты эври және стенотерімді ағзалар тұздардын концентрациясына байланысты эври және ... ...  -  эври және ... ... түріне байланысты эври және стенофатты ағзаларды бөліп көрсетуге болалы.Эврибионттылық түрдің кең таралуына ... ... ... қарапайымдылар, саңырауқұлақтар эврибионттарға жатады да олар барлық мекен ету орталарында таралған. Стенобионттық таралу ареалын ... 1940 жылы ... ... ... ... рның ... қажеттіліктерінің тізбегіндегі ең әлсіз звеносымен анықталатының дәлелдеді. Ол ауыл шаруашылық дақылдарының өнімділігін анықтауда қоректік ... ... ... зерттеуге бағытталған тәжірибелер жүргізді. Қазір Любих ережесі шектеушы ... заңы ... ... ... заңы деп ... Бұл заңды былай тұжырымдауға болады. Экологиялық факторлар жиынтығында төзімділік шегіне ең жақын фактор күшті әсер етеді.Салыстырмалы ... ... ... ұзақ ... ... ... ... өзінің экологиялық серпімділігің жоғалтып, қоршаған ортаға стенобионттылық қалыптасады. Ал, орта фатрорларының айтарлықтай ... ... ... ... ... экологиялық серпімділігі жоғары болады да ол эврибионтты болады.Негізгі абиотикалық ...  -  ... ... ... ... экологиялық мәні.Абиотикалық факторлар дегеніміз - организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы. Олар - ... ... ... ... ... және тұщы сулар, шөгінділер т.б.) және физикалық (температура, қысым, ылғал, жел, радиация т.б.) деп бөлінеді. Сол ... ... ... ... және ... ... ... сілтілік немесе қышқылдығы, космостық сәулелер, т.б. факторлар организм үшін әр түрлі деңгейде әсер етеді. Абиотикалық факторларға жарық, ... және ... ...  ... ... ...  К. Фламмарион (1842-1925)  - деді. Тірі ... ... ... екі ... ... ... бір жағынан жарықтың тікелей жасуша протоплазмасына әсері ағзаны жойып жіберуі ... ал ... ... ... ... ... энергияның бірінші ретті көзі.Көрінетін жарық ағзаларға әр түрлі әсер ... ... ...  -  ... көк және ... биохимиялық реакциялардың жылдамдығы мен бағытын өзгертеді. Жалпы алғанда жарық өсімдіктердің даиу жылдамығана, фотосинтездің интенсивтілігне, жануарлардың белсенділігіне, қоршаған ортаның ... мен ... ... әсер ... ... және ... циклдерді қамтамассыз ететін маңызды фатор болып табылады. Әр бір мекен ету ортасы жарық ... ... мен және ... ... белгілі бір жарық режимімен сипатталады.Жарықтың мөлшері радиатция жиынтығымен анықталады. Полюстерден экваторға қарай ... ... ... ... ... анықтау үшін шағылысқан жарық мөлшерін де, яғни альдедо (латын ... ... ALBUS  -  ақ) ... алу ...  Жарық  күн сәулесінің спектрінде биологиялық әсері бойынша ультракүлгін, инфрақызыл, көзге ... ... ... ... Ультракүлгін сәулелер аз мөлшерде ағзаларға қажет, өйткені онық бактерияларды жоятын, өсу үрдісін және жасушалардың ... ... D ... ... ... бар. Көп ... мутацияға себеп болуы да мүмкін. Ультракүлгін сәулелердің басым бөлігі озон қабатында ... ... ... ... көрінетін сәулелер  -  фотосинтезге энергия беретін, жердегі тіршіліктің негізгі көзі. ... ...  -  жылу ... ... күн сәулесі фотосинтез үшін энергия көзі болғаны үшін ... ... ... ... байланысты өсімдіктер гелиофиттер (жарықсүйгіш), сциофиттер (көлеңке сүйгіш) және фокультативті гелиофиттер (көлеңкеге шыдамды) болып бөлінеді. Жануралар күндіз немесе түнде ... ... ... ... ... Олар үшін жарық  -  тіршілік белсенділігінің уақытын анықтайтын фактор. Жарықты ... ... ... ... ... күнді (төменгі белдеуде тіршілік ететін) және ұзақ күнді (қоңыржай, биік белдеулерде тіршілік ететіндер) деп ... ... Тірі ... жер ... таралуын анықтайтын факторлардың бірі  -  температура. Жылудың тек абсолюттік мөлшері ғана емес, сондай-ақ оның уақыт бойынша ... яғни ... ... ... болып табылады. Температура жер бетінде ағзалардың таралуына маңызды фактор болып табылады. Осы арқылы ол тірі ағзалардың әр түрлі табиғат ... ... ... етеді.Ортаның температурасы ағзаның температурасына әсер етеді, яғни ағзадағы зат алмасуды құрайтын барлық химиялық реакциялардың жылдамдығына әсер етеді. Негізінен ағзалар ... ... ... ете ... Бұл ... қасиеттеріне байланысты. Ең жоғарғы температура шегі 120-1400С (споралар, бактериялар тірі қалуы мүмкін) ең төменгі температура шегі ...  -  ... ... ... ... шыдай алады) болып табылады. Температураға байланысты ағзаларды криофилдер (температурасы төмен жерлерді мекендейтін) және термофилдер (температурасы жоғары орталарды мекендейтін) деп ... екі жылу ... ... ... ... ... ... жылу энергиясын немесе жердің ішкі жылуын және ішкі  -  ағзада зат ... ... ... жылу.  Ағзаның жылу балансын реттеуде басым қолданатын энергия көзіне байланысты оларды пойкилотермді және гомойтермді деп ... ... ...  -  дене ... ... ... ... температурасына қарай өзгеріп отыратын ағзалар. Олар микроағзалар, өсімдіктер, саңырауқұлақтар, омыртқасыздар және кейбір омыртқалылар (балықтар, қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар) ... ... ... дене ... ... ортаның температурасынан 1-20С - қа жоғары немесе бірдей болады.Ылғалдылық. Су тірі ағзалардың өмірдегі ... ... ... және ... тұрақты құрам бөлігі болып табылады. Су ағзадағы зат алмасуда және жалпы ағзаның қызметтерін дұрыс ... ... ... ... судың құрамы шамамен 70%. Ылғал көбінесе климаттық, құрылықтың температуралық белдеулеріне, ... ... ... болады. Кей бір жағдайда ылғал шектеулі фактор рөлін атқарады. Ылғалдың жетіспеуі өсімдіктерді өнімді төмендетіп жібереді. Әсіресе шөл, шөлейтті ... ... ... Ал орман мен батпақты жерлерде керісінше әсер байқалады. Ылғалдың әсеріне байланысты өсімдіктердің экологиялық топтары төмендегідей жіктеледі. Гидрофиттер  -  суды мол ... ... ... ... өсетін өсімдіктер. Мысалы: қамыс, қоға, күріш, тұғиық т.б.Ксерофиттер  -  шөл, шөлейт, дала сияқты ылғал тапшы аймақтардың өсімдіктері. Олар ... ... және ... ... болады. Мысалы: сексеуіл, жүзген, жусан, қылша, теріскен, селеу, күйреуік т.б.Ылғалдың жануарлар тіршілігінде маңызы зор. ... ... ... олар әр түрлі бейімделеді. Мысалы: түйе өркешінің майынан ... су ... ... ... ... ... Ал өсімдіктер жапырақтары транспирациясының азайтады, сексеуіл тамырларын тереңге жібереді.Абиотикалық  факторлардың сигналдық мәніАбиотикалық фактордың сигналдық мәні қоршаған ортада болып жатқан ... ... ... ... Өсімдіктер мен жануарлар тіршілігі үшін температура,ылғал, жарық, қысым, атмосфераның электромагниттік өрісі, ... мен ...  ...  мен  ... ... ... т.б. ... фактор маңызды.Табиғатта жүйелі түрде ауысып келіп отыратын факторларға байланысты өсімдіктер мен жануар тіршілігінде де  ... ... ... ... ... ... орай, әрбір өсімдік пен жануарлардың  түрлерінің өзіндік ерекшеліктері мен қасиеттері болады.Абиотикалық фактордың сигналдық мәні. Абиотикалық ...  -  ... ... ... ... ... ... қамтиды.Абиотикалық факторлардың  өзгеруіне түрлердің бейімделуінің негізгі жолы  -  бейімделу эволюциясы. Ал экологиялық факторлар географиялық  таралуды  ... ... яғни ...  алмасуына, пішініне  және көлеміне  ықпал ... Бұл ... бір ...  ... ... ... ... Құрлықта  тіршілік ететін түрлер үшін,  әсіресе, ауа ... ... рөл ... ... тиімсіз әсері особьтар санын кемітіп немесе жойып жіберуі мүмкін.Нәтижесінде, экожүйе құрамына кіретін популяциялардың тығыздығын кемітеді. Бұл әсерлер өз ... ... ...  зат және ... ...  тепе  -  теңдігінің, биологиялық  өнімділікті  өзгерте келіп, сукцессия құбылысына әкеліп ... ... ... әдетиеттерА. Нұрғызарынов, Ж. Шілдебаев-   Астана-2014.  
        
      

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні11 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. Организмдердің индикаторлық мәні9 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні13 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың-жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні9 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. негізгі абиотикалық факторлардың-жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. организмдердің индикаторлық мәні19 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер.Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. Абиотикалық фактордың сигналдық мәні11 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер.Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с.Абиотикалық фактордың сигналдық мәні15 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер; Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні; Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні5 бет
Абиотикалық факторлар6 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь