Тәуекелді басқару негіздері

1.Кіріспе:
1.1.Тәуекел мәні, мазмұны және түрлері
2.Негігі бөлім:
2.1. Кәсіпкерлік тәуекелдің мәні және түрлері
2.2. Тәуекелге ықпал ету әдістерінің жалпы сипаттамасы
2.3. Тәуекелді басқару
3.Қорытынды
Нарықтық қатынастарға өту жағдайында коммерциялық ұйымдардың (өндірістік кәсіпорындардың,коммерциялық банктердің,фирмалардың) жүргізуші принципі – пауда табуға ұмтылу болып саналады.Ол шығындарға ұшыраумен шектеліп отырады. Басқа сөзбен айтқанда, бұл жерде тәуекел ұғымы пайда болады.
Кез келген кәсіпкерлік қызмет тәуекелмен байланысты. Тәуекел кез келген экономиканың міндетті элементі болып табылады. Тәуекелдің жүзеге асуыэкономикалық үдерістің негізгі бір бөлшегі ретінде танылады,яғни бұл обьективті экономикалық заң. Бұл заңның тіршілігі, кез келген құбылыстың, сонымен қатар шаруашылық үдерістің аяқталуымен ескертілген. Әр бір құбылыс өз шегін, бітуін біледі. Шексіздік тек қана математикада қолданылады. Ал обьективті құбылыстарда барлығы, яғни барлық элементтер шектелген.
Материалды, еңбек, қаржылық, ақпараттық және басқа ресурстардың шектілігі (бітуі,аяқталуы) ақиқатта дефициттін пайда болуын туғызады және шаруашылық үдерістің элементі ретіндегі тәуекелді қалыптастырады.
Тәуекел белгілі бір оқиғамен байланысты белгісіздікті білдіреді. Кәсіпкер тәуекелдерді минимализациялау үшін кез келген іс әрекеттерді қолданғанымен тәуекелдер әрдайым болдаы. Сондықтан да кәсіпкерлік қызмет үшін басты мәселе – тәуекелдерден сақ болу емес, оларды алдын алу мен минималды деңгейге дейін төмендету болып табылады.
Экономикалық сферада адамдар тәуекелдермен перманентті түрде кездес де, тек қана тәуекелдер теориясын білу жеткіліксіз. Қазіргі күнге дейін тәуекелдің нақты түсініктемесі жоқ. Бұл осы құбылыстың көпқырлығымен түсіндіріледі. Сонымен қатар тәуекел дегеніміз – көптеген сәйкестіксіздермен, кей кездері қарама қайшылықтар негіздері бар күрделі құбылыс. Яғни бұл тәуекелдің әр түрлі көзқарсатар мен анықтамаларға ие екендігін көрсетеді.
Бизнес әлемінде сәттілік шешуші түрде кәсіпкерлік қызметтің таңдаған стратегиясының негізділігі және дұрыстылығына байланысты. Сондай-ақ критикалық жағдайдың ықтималдығы ескерілуі тиіс. Кәсіпкерлік қызметті тәуекелдіксіз көзге елестету мүмкін емес.
Тәуекелсіз бизнес мүмкін емес. Тәуекелдің күшеюі – кәсіпкерлік тәуекелдіктің екінші қарама-қарсы жағы, сол үшін өзіндік өтем.
Нарықтық қатынастар жағдайында өмір сүру үшін техникалық жаңашылдықтарды енгізуге және батыл іс-әрекеттерге бару керек, ал ол тәуекелдікті күшейтеді.
Осыдан мынадай шешімге келуге болады – кәсіпкер тәуекелдіктен қашпауы керек, оны азайту үшін тәуекел деңгейін бағалай білуі керек.
Кәсіпкердің ең маңызды мінез-құлық ережелерінің бірібылай: «Тәуекелден қашпау, одан да оны мүмкіндігінше төмен деңгейге түсіруге тырыса отырып, оның алдын ала білу».
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым МинистірлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы:Тәуекелді басқару ... ... ... ...  ... ... ... және түрлері2.Негігі бөлім:2.1. Кәсіпкерлік тәуекелдің мәні және түрлері2.2. Тәуекелге ықпал ету ... ... ... ... ... ... өту жағдайында коммерциялық ұйымдардың (өндірістік кәсіпорындардың,коммерциялық банктердің,фирмалардың) жүргізуші принципі  -  пауда ... ... ... ... шығындарға ұшыраумен шектеліп отырады. Басқа сөзбен айтқанда, бұл ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет тәуекелмен байланысты. Тәуекел кез келген экономиканың ... ... ... ... Тәуекелдің жүзеге асуыэкономикалық үдерістің негізгі бір бөлшегі ретінде танылады,яғни бұл ... ... заң. Бұл ... ... кез ... ... ... қатар шаруашылық үдерістің аяқталуымен ескертілген. Әр бір құбылыс өз ... ... ... Шексіздік тек қана математикада қолданылады. Ал обьективті құбылыстарда барлығы, яғни барлық ... ... ... ... ақпараттық және басқа ресурстардың шектілігі (бітуі,аяқталуы) ақиқатта дефициттін пайда болуын туғызады және шаруашылық үдерістің элементі ... ... ... ... бір ... байланысты белгісіздікті білдіреді. Кәсіпкер тәуекелдерді минимализациялау үшін кез келген іс әрекеттерді қолданғанымен тәуекелдер әрдайым болдаы. Сондықтан да кәсіпкерлік қызмет үшін ... ...  -  ... сақ болу ... ... ... алу мен минималды деңгейге дейін төмендету болып табылады.Экономикалық сферада адамдар тәуекелдермен перманентті түрде кездес де, тек қана тәуекелдер теориясын білу ... ... ... ... ... ... ... жоқ. Бұл осы құбылыстың көпқырлығымен түсіндіріледі. Сонымен қатар тәуекел дегеніміз  -  ... ... кей ... ... ... негіздері бар күрделі құбылыс. Яғни бұл тәуекелдің әр түрлі көзқарсатар мен ... ие ... ... әлемінде сәттілік шешуші түрде кәсіпкерлік қызметтің таңдаған стратегиясының негізділігі және дұрыстылығына байланысты. Сондай-ақ критикалық жағдайдың ықтималдығы ескерілуі ... ... ... ... көзге елестету мүмкін емес.Тәуекелсіз бизнес мүмкін емес. Тәуекелдің күшеюі  -  ... ... ... ... ... сол үшін ... ... қатынастар жағдайында өмір сүру үшін техникалық жаңашылдықтарды енгізуге және ... ... бару ... ал ол тәуекелдікті күшейтеді.Осыдан мынадай шешімге келуге болады  -  кәсіпкер тәуекелдіктен қашпауы керек, оны азайту үшін тәуекел ... ... ... ... ең ... мінез-құлық ережелерінің бірібылай: .1.1.Тәуекел мәні, мазмұны және түрлеріТәуекел табиғаттың түрлі құбылыстары және қоғамның қызмет түрлерінің ерекшелігінен туындайтын мүмкін болатын жоғалтулар ... ... ... ... ... ... бірге болуы мүмкін немесе болмауы да мүмкін жағдайларды ұсынады. Мұндай жағдайдың туындауы салдарынан келесідей үш ... ... ... ... ... (ұтылыс, зиян, шығын), нольдік, жағымды (ұтыс, пайда, табыс).Тәуекелді басқаруға болады, яғни тәуекелдік жағдай туындауын белгілі бір шекте болжамдау және ...  ... ... үшін ... ... ... беретін түрлі шаралар қолдануға болады.Көбінесе тәуекелді басқаруды ұйымдастыру ... ... ... ... ... нәтижеге (тәуекелдік жағдайдың нәтижесіне) байланысты тәуекелдер екі үлкен топқа бөлуге ... таза және ... ... ... немесе нольдік нәтиже алуға мүмкіндік береді. Бұл тәуекел түрлеріне келесілер жатады: табиғи, экологиялық, ... ... және ... ... ... (мүліктік, өндірістік, саудалық).Спекулятивтік тәуекелдер жағымды да, жағымсыз да ... алу ... ... Бұл ... ... ... ... бөлімі болып табылатын қаржы тәуекелдері жатады. Қаржы тәуекелі кәсіпорын қаржылық институттармен (банктер, қаржылық, инвестициялық, сақтандыру ... ... және т.б.) ... ... ... болады.Қаржы тәуекелінің туындау себептері  -  инфляциялық факторлар, банктің есептік мөлшерлемелерінің өсуі, бағалы қағаздар құнының төмендеуі және т.б.Қаржы тәуекелдері екі ... ...  ... ... алу ... байланысты тәуекелдер;2) капитал салымдарымен байланысты тәуекелдер (инвестициялық тәуекелдер).Ақшаның ... алу ... ... ... ... ... түрлері жатады: инфляциялық және дефляциялық тәуекелдер, валюталық тәуекелдер, өтімділік тәуекелі. Инфляция ақшаның құнсыздануы болып табылады, бағалар ... ...  -  ... кері ... ол бағалардың төмендеуінен және соған сәйкес ақшаның сатып алу қабілетінің жоғарылауынан ... ...  -  ... ... ... ... ... алу қабілеттілігі көзқарасынан өсуден гөрі алынатын ақшалай табыстар тез құнсыздануындағы ... ... ... кәсіпкер нақты шығыстарға тап болады.Дефляциялық тәуекел  -  дефляция ... ... ... деңгейі төмендейді, кәсіпкерліктің экономикалық жағдайы нашарлайды табыс төмендейді.Валюталық тәуекелдер сыртқы экономикалық, несиелік және басқа да валюталық операцияларды жүргізу кезінде бір ... ... ... ... ... ... қатынасының өзгеруімен байланысты валюталық жоғалту қаупімен түсіндіріледі.Өтімділік тәуекелі  -  тұтынушылық құнының және ... ... ... ... ... қағаздар немесе басқа да тауарларды өткізу кезіндегі мүмкін болатын жоғалтулармен байланысты тәуекелдер.Инвестициялық ... ... ішкі ... ... ...   ... қойған пайда тәуекелі;2)  табыстылықтың төмендеу тәуекелі;3)   тікелей қаржылық жоғалтулар тәуекелі.Жіберіліп қойған пайда тәуекелі  -  ... бір ... ... ... ... ... ... іске асырмау нәтижесінде жанама (қосымша) қаржылық зиянның (алынбаған табыс) туындау тәуекелі.Табыстылықтың төмендеу тәуекелі портфельдік инвестициялар, салымдар және ... ... ... және ... ... ... нәтижесінде туындауы мүмкін.Портфельдік инвестициялар инвестициялық портфельдің пайда болуымен байланысты және бағалы қағаздар және басқа активтерді сатып алумен түсіндіріледі.  термині ... ...  ... ... бар ... ... ... білдіреді.Табыстылықтың төмендеу тәуекелі келесідей тәуекел түрлерінен тұрады: пайыздық тәуекелдер және несиелік тәуекелдер.Пайыздық ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлемелер ұсынылған несиелер бойынша мөлшерлемелерден жоғары ... ... ... коммерциялық банктердің, несиелік мекемелердің, инвестициялық институтардың жоғалту қауіптері  жатады. Пайыздық тәуекелдерге сонымен қатар акциялар бойынша дивидендтердің, ... ... және ... бағалы қағаздар нарығындағы пайыздық мөлшерлемелердің өзгерісімен байланысты инвесторлар жоғалтулар тәуекелі жатады.Пайыздың нарықтық мөлшерлемесінің өсімі бағалы қағаздардың бағамдық құнының ... алып ... ... ... пайызды облигацияларға қатысты. Пайыздың жоғарылауы салдарынан төмен ... ... ... ... және ... шарттары бойынша эмитент жедел қайта қабылданатын бағалы қағаздардың массалық алынып тасталуының басталуы мүмкін. Тұрақтандырылған дәрежемен салыстырғанда орташа ... ... өсуі ... ... ... орта ... және ұзақ мерзімді бағалы қағаздарға өз қаражатын салған инвестор пайыздық тәуекелге ұшырауы мүмкін. Басқаша айтқанда, инвестор пайыздың жоғарылауы есебінен ... ... ала ... еді, бірақ жоғарыда көрсетілгендерге салынған өз қаражаттарын босата алмайды.2.1. Кәсіпкерлік тәуекелдің мәні және ... ... ... ... шешуші элементі. Тәуекелдің ерекшеліктері кәсіпкерлік істе белгісіздік, күтпегендік, сенбеушілік болжамдылық жетістікке жетуге кедергі болуы мүмкін.  заңда жазылғандай кәсіпкерлік іс өз ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілігіне негізделген.Нарық жағдайында тәуекелділікті бәсеңдету үшін бірнеше әдістер бар: кәсіпкерлік жоба жасауға істі жетік білетін кеңесшілерді, мамандарды тарту; жобалау алдындағы ... ... ... жете ... ... өнімге сұранысты болжау; тәуекелділікті жобаға қатынасушылардың өзара бөлісуі; сақтандыру; болжамсыз шығындарды жабуға керекті қаражатты кезекке ұстау.Тәуекелдің ... ... мен ... ... ... ... ... концептуалды моделін.Тәуекелділіктің бірнеше түрі бар: өндірістік, коммерциялық, қаржылық, инвестициялық, нарықтық.Өндірістік тәуекел. Бұл ... ... және оны ... ... Бұл ... ... ... белгіленген көлемінің өзгеруі және өткізу қарқыны, материалдық және еңбек шығындарының артық жұмсалуы. Нарықтағы баға ... ... ... ... т.б. себептер тікелей ықпал жасайды.Коммерциялық тәуекел  -  бұл кәсіпкердің сатып алған ... ... ... ... ... Коммерциялық келісім жағдайында бағаның төмендеуін, тауар өткізуде кездесетін қосымша шығындарды ескеру керек.Қаржылық тәуекел  -  қаржылық кәсіпкерлік ісінде ... ... ... келісім тәуекелділік шарттасушылардың бір жағының төлем қабілеттілігінің кемдігінен пайда ... ... ...  -  бұл кәсіпорынның өзінің және сатып ... ... ... құнсыздануы арқылы болуы мүмкін.Нарықтық тәуекел  -  бұл ұлттық ақша бірлігінің нарықтағы процент ... ... шет ел ... серіктестіктерінің валюта курсының өзгеруімен байланысты.Ойлаған жобаны іске асыру мақсатында потенциалды серіктестіктерді неғұрлым көп ... үшін ... ... ... талдаудың схемасы:* Нақты тәуекел түрлерінің ішкі және сыртқы факторларының ықпалдарын айқындау.* Айқындалған факторларды талдау.* Нақты ... ... ... ... екі тәсілмен бағалау:а) қаржылық тұрақтылығын, дәулетін анықтау;б) жұмсалатын қаражаттың экономикалық тиімділігін анықтау.* Тәуекелдің жорамал деңгейін анықтау.* Бөлек операцияларының ... ... ... ... ... ... үшін шаралар жасақтау.Екінші басты мәселе тәуекелден келетін зияндар түрлерін анықтау.* Материалдық зиян  -  бұл жобада қаралмаған ... ... ... тікелей материалдық объектілерді, өнімдерді, материалдарды, шикізаттарды жоғалту.* Еңбек зияны  -  жұмыс уақытын жою, кехдейсоқ немесе ... ... ... ... ... зиян  -  бұл ... ақшалай зиянмен байланысты: төлемдер, айыптар, уақыты озған несиелерді төлеу, қосымша салықтар т.б.* Уақытты жою  -  бұл егер ... іс ... ... ... ... болса пайда болады.* Арнайы зиян түрлері  -  бұл ... адам ... және адам ... қоршаған ортаға, кәсіпкердің беделіне кесел келтіретін жағдайлар.* Саяси факторларға байланысты: іскерлік белсенділіктің бәсеңдеуі, ... және ... ... ... бәсеңдеуі, төлем мен өзара есептесудің бұзылуы, салық ставкасының тұрақсыздығы т.б.2.2. Тәуекелге ықпал ету әдістерінің ... ... ... ... ... ... және ... талпынысы, тәуекелдi басқару жүйесi әлi тек қалыптасу кезеңiнде болып жатқандықтан толық қолдау таба алмай жүр. Қаржылық ... ... керi ... ... болжау мен бейтараптандыру процесiн бiлдiрiп, оларды ұқсастыру, бағалау, ... алу мен ... ... ... да бір ... ... ... мүмкіндігін көрсетеді. Тәуекелділік ұғымы кәсіпорын ресурстарының бір бөлігін жоғалту ықтималдығын, қызметті жүзеге асыру нәтижесінде табыстардың толық алынбауын ... ... ... ... болуын білдіреді.Тәуекелділік ықтималдық категориясына жатады, яғни оны белгілі бір деңгейдегі жоғалтулардың ықтималдылығы ретінде есептейді.Кәсіпкерлік тәуекелділіктің жағымды ... және ... ... ... ... белгілі бір жоғалтуларға апаруы ықтималдылығын білумен шектеліп қоймай, сонымен қатар ол жоғалтулар сол немесе басқа деңгейден аспау ықтималдығын да ... ... ... бұл ... ... ... ... қызметінің тәуекелі. Оның негізгі түрлері: өндірістік, коммерциялық және қаржылық тәуекел.Кәсiпорынның қаржылық тәуекелi деп, белгiсiздiк ... өз ... ... ... ... керi қаржылық салдардың, табыс пен капиталды жоғалту формасында көрiнетiн, пайда болу ықтималдығы айтылады.Өндірістік тәуекелдің пайда болу себептері: ұйғарылған өндіріс көлемінің ... ... ... ... шығындардың өсуі, қызметкерлердің наразылығы, менеджерлердің қателері, көтеріңкі аударым сомалары мен салықтарды төлеу.Коммерциялық ... ... ... немесе сатып алған тауарлар мен қызметтерді өткізу процесінде пайда болады. Оның себептері: өнімді өткізу көлемінің төмендеуі, материалдық ресурстардың сатып алу ... ... ... алу ... ойда ... төмендеуі, айналым шығындарының өсуі, экономиканың тұрақсыздығы және клиенттердің ұнату қабілетінің өзгеруі, бәсекелестердің әрекеті.Қаржылық тәуекелді басқару процесі алты ... ... ... анықтау:: Тәуекелді анықтау:: Тәуекелді бағалау:: Оларды жүзеге асыру:: Нәтижелерді бағалауҚаржылық тәуекел кәсіпорынның банктермен және ... да ... ... ... ... ... болады. Қаржылық тәуекелдің себептері: қарыз және меншікті қаражаттардың ... ... ... кредиторларға тәуелділік, капиталдың әрекетсіздігі, бір жобаға бір мезгілде көп ... ... ... пен ... ... әрекетінен пайда болатын қауіп ретінде түсінуге болады. Тәуекел- бұл ... және ... ... ... ... ... ... керек. Бұл процесс өзіне келесі бағалауды кіргізеді: 1) шығындардың ықтималдығы мен 2) шығындардың әcерлігі ... ... ақша ... Жалпы жағдайда әрбip тәуекелдің деңгейі ықтималдығына қарағанда, әсерлігі үлкен мәнде. Ықтималдығы ... ... ... тәуекел, жиі, бipaқ аз шығын әкелетін тәуекелге қарағанда үлкен зиян әкеледі.Шығындар жиілігін өлшегенде ықтималдықты қолдану, тәуекел комбинацияларының ықтималдығын табу ... ...  --  ... жағдайының болу ықтималдығы, сонымен қатар одан болатын зиян. ... -  ...  --  icкe ... ... ... ... ... қayпi; -  сыни  --  тек табыстың ғана емес, сонымен қатар түсімнің келмеуінен, ... ... өз ... ... -  ...  --  ... ... жоғалуы мүмкін және банкроттықтың да қаупі тұр.Тәуекелді талдау кезінде тәуекел аймағы ұғымын пайдалану маңызды, яғни ол ... ... ... ... шекті мәндерінен аспайтын жоғалтулар болатын, рыноктың жалпы шығындар аймағы. Нарықтық экономика жағдайында кез ... ... ... 5 ... ... ... белгілеуге болады. Тәуекелсіз аймақта операция жүргізген кезде ... ... ... ... ... ... көрмейді, кәсіпорын кем дегенде есепті табыс алады. Жобаны орындау кезінде, ... ... ... ... ... ... ... қызмет нәтижесінде кәсіпорын таза табысының барлық мөлшерін немесе бір ... ... ... ... тәуекелді аймақта кәсіпорын, нашар болған жағдайда барлық шығындарын жабады, ал жақсы ... ... ... деңгейден төмен табыс алады.Бұл аймақта өндіріс қызметі қысқа мерзімді несие есебінен болуы мүмкін.Қауіпті тәуекелді аймақта кәсіпорын есепті табысты ғана емес, ... ... өнім ... ... ... түскен табысты жоғалту ықтималдығы бар және шығындарды өзінің есебінен қайтарады.Жарамайтын ... ... ... ... ... ... ... барлық инвестицияларын жоғалтады.Тәуекелді талдау кезінде оның көздері мен себептерін анықтау керек. ... болу ... ... ... ... ... меншікті шаруашылық, адамның өзімен байланысты, табиғи факторлармен байланысты, Тәуекелділіктің пайда болу себептері болашақтың анықталмауынан, әріптестің ... ... ... ... ... деп ... Қандай да бір жағдайда болмасын, тәуекелділік шешімнің ақпаратпен жабдықталу жағдайына байланысты болады.Инвестор кейде нәтижелер анықталмаған және шектелген ақпаратқа ... ... ... ... ... ... толық. болған жағдайда тәуекея-ділікті жақсы болжап, оны төмендетуге ... ... ... пайдалы ақпарат тауар түрінде кәрінеді. Ақпарат толық болған ... ... ... құны белгілі бір заттың күтілген құны арасындағы айырма түрінде көрініп, ал ақпарат ... ... ... ... құны түрінде көрінеді.Тәуекелді талдауды бір-бірімен өзара тығыз байланысты және ... ... екі ... ... ... сапалық және сандық.Тәуекелді сапалық талдау тәуекелді басқарудың екінші кезеңі түрінде көрінеді. Ол ... ... ... ... ... ... Ол салыстырмалы түрде қарапайым болуы мүмкін. Оның басты міндеті жұмыс пен кезеңдердің орындалуы кезіндегі тәуекелдік себептерін ... яғни ... ... ... аймақты айқындау, содан кеиін барып, барлық тәуекелдерді анықтау болып табылады.Тәуекелдің сандық ...  --  бұл ... ... ... және ... ... жеке түрлері бойынша нақты көлемін анықтау. Жеке тәуекелдің өлшемдерін анықтау түрлі талдаудын әдістері арқылы жүргізіледі, соның ... кең ... ... ... ... ... эксперттік бағалау әдісі, ұқсастықтарды (аналогтарды) пайдалануСтатистикалық әдістің мәні берілген немесе ұксас өндірістегі шығындар мен табыстардың статистикасы зерттеліп, сол немесе ... ... ... көлемі белгіленіп және болашаққа дэлірек болжау құрылуында болып отыр. Вариация, дисперсия және стандарттық ауытқулардың есептеулері жүргізіледіВариация  --  бір ... ... ... ... ... белгінің сандық бағасының өзгеруі (тербелмелігі). Мысалы, экономикалық табыстылықтың ... ... ... ... нақты мәнін сәйкес келетін ықтималдылықтың мәніне көбейтуді ... ... ... ... ЭД-і  --  ... ... ... ДІ  --  ықтималдықтың мәні.Вариация дисперсиямен, яғни орташа мәніннен белгінің нақты мәнінің ауытқу шамасымен бағаланады Орташа өлшемді дисперсияны ... мына ... ... ... = ... ... жоғары болған сайын, кәсіпорынның қызметі солғұрлым тәуекелді болады.Тәуекелділіктің дәрежесін есептеудің ... ... ... ... ... ... етеді. Олар әрдайым болмағандықтан, оны қолдану қиындайды.Шығындардың мақсаттылығын талдау кәсіпорынның экономикалық тұрақтылығының көрсеткіштерін есепке ала ... ... ... ... ... ... ... артық жұмсау келесі 4 фактормен немесе олардың қосылуларымен байланысты туындауы мүмкін:1) құнның ең басында жете ... ... ... ... өнімділіктегі айырмашылық;4) алғашқы құнның өсуі.Бұл негізгі факторлар нақтылануы мүмкін>> Мысал ретінде, қаржы-қаражаттарының ... ... ... мақсатында, қаржылық тұрақтылық көрсеткіштері қызмет ете алады.Эксперттік-бағалау әдісі ... ... ... негізделген. Анкеталар кейін қойылған талдау міндетінің сол немесе басқа шешімін ... үшін ... ... ... алу үшін ... ... ... және қойылған проблема аумағында үлкен практикалық тәжірибесі бар даму тенденциясын ... ... ... бар, қойылған мәселеге ынталы мамандар қатыстырылады.Ұқсастықтарды пайдалану әдісі құ6ылыстардың құралдардың, жүйелердің ұқсастығын тауып пайдалануында болып табылады, яғни жаңа идеялар мен ... ... ... салыстыру негізінде пайда болады.Бұл әдісті, сонымен қатар эксперттік бағалау ... ... ... ... тәжірибесі мен біліміне байланысты болғандықтан, анықтау субъективті сипат алады.Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып кәсіпкерлік тәуекелді талдау ... ... ... ... толық зерттеп білу керек. Тәуекелді тиімді болжаумен фирма ішілік жоспарлау бойынша ... ... ... ... ... болады.Тәуекелділікті төмендетудің ең жақсы әдісі инвестициялық шешімдерді сауатты таңдау болып табылады. ... ... ... қабылдау басқарманың стратегиялық қиын міндеті болып табылады. ... ... ... ... ... ... шараның бірі.2.3.Тәуекелді басқаруБанкте тәуекелдерді басқару Тәуекелдерді басқару саясаты мен Тәуекел-менеджмент басқармасы туралы ережені басшылыққа алатын тәуекел-менеджмент бөлімшесіне ... ... ... ...  -  ... ортаның  дүдәмал жағдайында сыртқы әрі ішкі даму факторларының ықпалындағы Банк қызметі нәтижесінде келешекте шығынның туындауына, табыс алмауға, қосымша ... ... ... ... ... апарып соқтыруы мүмкін оқиғалардың орын алу ықтималдылығы.Қаржылық тәуекелдерді басқару мақсатында тәуекел-менеджмент бөлімшесі тәуекелдерді басқару ... Банк ... мен ... басқару саясатын басшылыққа алады.Кредиттік тәуекелдер:* Нарықтық тәуекелдер* Өтімділікті ... ... емес ... ... ... Бедел тәуекелі* Құқықтық тәуекел Кредиттік тәуекел  -  ... және ... ... ... ... ... ... ақшалай міндеттемелерін орындауы бойынша шарттың (келісім-шарттың) бастапқы талаптарын бұзуы ... ... ... ... ... ... тәуекел түрлері:Заемшы тәуекелі  -  заемшының банктік заем шарты бойынша міндеттемелерін орындамау тәуекелі.Заемшы тәуекелі 3 шағын тәуекелді ... Есеп ... ... ... ... тәуекел  -  заемшының міндеттемелерін есеп айырысуы әлі жүзеге асырылмаған мәміленің ... ... ... ... бас тартуынан шығынның болу мүмкіндігі.* Есеп айырысу тәуекелі  -  ... ... есеп ... ... ... ... ақшаны толық алмау мүмкіндігі (ақшаның жеткіліксіздігі, жүйедегі ... ... ... және т.б. ... ... аяқтау тәуекелі  -  заемшының міндеттемелерін мерзімінде орындамау не ... ... ... ету тәуекелі  -  тұрғын үй (аралық) заемының қамтамасыз етуінің нарықтық құнының ... ... ... ... және т.б. ... орындауының мүмкін болмауына байланысты шығын тәуекелі. Несиелік қоржын тәуекелі   -  ... ... және т.б. ... қаражатты теңгерімделмеген бөлу тәуекеліБанктің кредиттік тәуекелдерін төмендету мақсатында кредиттік қызметті ұйымдастырушылық қамтамасыз ету, ... беру ... ... ... ... ... және заемшының кредиттік қабілетін сараптау, кредиттерді кредиттік тәуекел деңгейіне орай реттеу және белгіленген шектермен салыстыру, кредиттік шешімдер қабылдау кезіндегі өкілеттіктерді ... ... ... ... ... несиелік қоржынды басқару және проблемалы кредиттерді қалпына келтіру жүзеге асырылады.Кепілзаттық қамтамасыз етуге ... ... ... ... мен ... қатаң әртараптандырылған тәсіл қолданылады. Кепілзаттық қамтамасыз етудің жағдайы мен нарықтық құнын растауға мониторинг жүргізу тұрақты түрде жүзеге асырылады, бұл үшін ... ... ... ... ... ... кепілзаттық қоржын құрылымын бағалау және мерзімі өткен заемдар бойынша кепілзаттарды нақтылау ... ...  -  ... өлшемдердің (валюта бағамы, сыйақы мөлшерлемесі, қаржылық құралдар құны және т.б.) қолайсыз өзгеруіне байланысты шығын мүмкіндігін білдіреді. Нарықтық тәуекел жекелеген құралдар ... ... және ... ... шығын ықтималдылығына байланысты сыртқы ортаның өзгеруіне Банк табысының тәуелділігін анықтайды.Нарықтық тәуекелді басқарудың негізгі мақсаты  -  Банк табысының ... ... мен ... ... ... ... ету, ... Банктің қаржылық жағдайының нашарлауына да, пайдасының төмендеуіне де ықпал ететін сыртқы әрі ішкі факторларды төмендету.Нарықтық тәуекелдерді бағалау және мониторинг жүргізу VaR ... ... ... қоржын және жеке құрал кесігінде жасалады. Нарықтық тәуекелдер салдарынан шығын мүмкіндігіне қарсы ... ... ... ... ... ... VaR көрсеткішін бағалау үшін тарихи модельдеу әдісі қолданылады. ... ... ... тәуекел  --  сыйақы мөлшерлемелерінің қолайсыз өзгеруі салдарынан шығыстың (шығынның) туындау тәуекелі, төмендегілерді қамтиды:* банктің ... ... мен ... ... ... сыйақы мөлшелемелері кезінде) қайтару және өтеу мерзімдерінің сәйкес болмауынан шығыстың ... ... ... ... бір жағынан банк активтері екінші жағынан міндеттемелері бойынша алуан сыйақы түрлерін ... не ... ... ... ... ... туындау тәуекелі;* басқа бірдей жағдайларда бағалық сипаттамалары ұқсас бірқатар құралдар бойынша алынатын және төленетін сыйақыны есептеу мен түзетудің түрлі ... ... ... базистік тәуекел.Пайыздық мөлшерлемелердің өзгеру тәуекелін бағалау үшін өтеу, орындау мерзімдерінің сәйкес келмеуін немесе пайыздық активтер мен пассивтерді қайта бағалауды сараптауға ... ... ... ... ... ... (GAP-сараптау) қолданылады.Валюталық тәуекел  -  банк қызметін жүзеге асыру кезінде шетелдік валюталар бағамының өзгеруіне ... ... ... туындау тәуекелі. Шығыс (шығын) қаупі валюталар бойынша банк позицияларын құндық мәнде қайта бағалаудан туындайды.Баға тәуекелі  -  ... ... ... ... ... ететін қаржылық нарықтардағы жағдаяттар өзгерген жағдайда туындайтын қаржылық құралдар қоржындарының құнының өзгеруі салдарынан шығыстың (шығынның) туындау тәуекелі.Өтімділік тәуекелі  -  ... ... ... не ... ... мүмкіндігіне байланысты тәуекел. Өтімділікті жоғалту тәуекелін басқару кезінде Банктің ағымдағы өтімділігі бақыланады, сондай-ақ орналастырылған және ... ... ... ... (төлеуге) байланысты табыс пен шығыстың мерзімі салыстырылады.Өтімділік тәуекелін басқару стратегиясыБанк қызметінің ауқымына мөлшерлес және:бизнес-қызмет бағытын ескереді;өтімділік қажеттілігін, ... тек ... не ... ... тән болуы мүмкін өтімділік жеткіліксіздігі кезеңіндегі не екі жағдай да туындаған кезде өтімділік үшін ... ... ... басқаруды ұйымдастырудың мақсаты  -  өтімділікті жоғалту ... ... білу және Банк ... міндетті түрде қатар сақтай отырып Банк тұрақтылығын, Банк клиенттерінің, корреспонденттерінің, қатысушылары мен ... ... ... ... ... дұрыс шаралар қолдану арқылы алдын алу.Өтімділікті басқару ... Банк ... ... ... ... қаржылық жағдайы мен өтімді позицияларына қарай өтімділікті басқару әдістерінің комбинациясын таңдайды.Операциялық тәуекел  -  ішкі үрдістерді жүзеге асыру барысында ... ... ... ... немесе кемшіліктер, ақпараттық жүйелер мен технологиялардың қызмет етуі  ... ... ... ... ... ... ... тәуекелі.Операциялық тәуекел түрлері:* жауапкершілік бөлу, есеп беру және басқару құрылымы кіретін Банктің дүдәмал, дұрыс емес ... ... ... ... стратегиялық басқару, ақпараттық технологиялар саласындағы дұрыс емес стратегиялардан, саясаттардан және/немесе стандарттардан, бағдарламалық қамсыздандыруды қолданудағы ... Банк ... іске ... ... емес ... ... ... тәуекел, сондай-ақ Банктің қойылған міндеттерін сапасыз іске асыруға байланысты тәуекел;* дұрыс емес ақпаратқа не оны ... ... ... ... Банктің біліксіз штатына және/немесе қызметкерлер құрамын тиісінше басқармауға ... ... ... ... емес ... не ішкі ... әлсіз бақылауға байланысты тәуекел;* банк операцияларына сыртқы ықпал етудің тосын немесе бақыланбайтын факторларынан болған тәуекел;заңнаманың өзгеруіне байланысті тәуекел не Банк ... ... ... ... ішкі ... ... ... қателер болуына байланысты тәуекел;* клиенттік базаның тарылуына, клиенттердің және контрагенттердің банкті теріс ... ... ... ... ... Банк ... және ... құрамының қате әрекеттеріне байланысты тәуекел.Операциялық тәуекел  -  ... және ... ... ... ... ... ... немесе қате іс-әрекеттері, ішкі үрдістері нәтижесінде шығын туындау тәуекелі.Операциялық тәуекелдерді басқару жүйесін іске асыру мақсатында Банкте операциялық тәуекелдерді ... ... ... ... ... ... ... ететін тұрақты процедуралар жүргізіледі. Операциялық тәуекелді басқару үрдісін ұйымдастыру кезіндегі тәжірибеде Банк Қазақстан Республикасы ... ... ... ... нормативті құқықтық актілерінің талаптарына, сондай-ақ банктік қадағалау жөніндегі Базель комитетінің құжаттарында баяндалған ұсынымдарға сәйкес ... ... ... ... адамдар тәуекелдермен перманентті түрде кездес де, тек қана тәуекелдер теориясын білу жеткіліксіз. Қазіргі күнге дейін тәуекелдің нақты ... жоқ. Бұл осы ... ... ... ... ... ... дегеніміз  -  көптеген сәйкестіксіздермен, кей кездері қарама ... ... бар ... ... Яғни бұл ... әр ... көзқарсатар мен анықтамаларға ие екендігін көрсетеді.Бизнес әлемінде сәттілік шешуші түрде кәсіпкерлік қызметтің таңдаған стратегиясының негізділігі және ... ... ... ... ... ықтималдығы ескерілуі тиіс. Кәсіпкерлік қызметті тәуекелдіксіз көзге ... ... ... ... ... ... ... күшеюі  -  кәсіпкерлік тәуекелдіктің екінші қарама-қарсы жағы, сол үшін өзіндік өтем.Нарықтық ... ... өмір сүру үшін ... ... ... және ... ... бару керек, ал ол тәуекелдікті күшейтеді.Осыдан мынадай шешімге келуге болады  -  кәсіпкер тәуекелдіктен ... ... оны ... үшін тәуекел деңгейін бағалай білуі керек.Кәсіпкердің ең маңызды мінез-құлық ережелерінің бірібылай: .  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«ТемірБанк» қызметіндегі тәуекелділік32 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет
Астық-түйірді сақтау кезінде тәуекелді басқару3 бет
Аудиторлық тәуекелділік16 бет
Аудиторлық тәуекелділік туралы18 бет
Банк тәуекелдіктерді тиімді басқару жүйесі25 бет
Банк қызметiндегi тәуекелдiлiк21 бет
Банктік тәуекелдікті бағалау әдістерінің ақпараттық жүйесін тұрғызу79 бет
Банктік қызметтегі тәуекелдіктер25 бет
Банктің өтімділігін және тәуекелділігін басқару3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь