Бағалы-үлбір терілерінің құрылымы

I.Кіріспе
Тері туралы жалпы мәлімет
II. Негізгі бөлім
Қыртыс
III. Қорытынды
Тері- жануарлар денесінің сыртқы қабаты. Ол ағзаны сыртқы орта әсерінен қорғайды және сонымен қатар зат алмасу, сыртқа шығару, жылу реттеу процесіне қатысады. Ол түкті, жүнді жабыннан, эпидермистен (қыртыс), дерма (өзең) мен теріасты жасушаға (шел) тұрады. Былғары шығару үшін тері өзеңі, ал үлбір және тон үшін өзеңге қоса қыртыс пен түкті жабын пайдаланылады.
Қыртыс — терінің түкті жабыны астында жатқан үстіңгі қабаты. Ол әрқайсысы үш қабаттан құралатын мүйізденген және өсуші деп аталатын екі қабаттан тұрады (1-сурет). Қыртыс ақуыз жасушалардан құралған. Оның өзеңмен шекарасы тегіс емес. Түк қалташаларына жақын қыртыс өзеңге тереңдеп еніп жатады, ал ол (өзең) өз кезегінде қыртысқа емізікшелерімен бойлап кеткен. Сондықтан да қыртысы сылынып тасталған тері бетінде белгілі бір суреттер көрініп тұрады, оны бедер (мерея) деп атайды.
1-мүйізденген қабаты; 2 -өсуші қабат; 3- дерма (өзек); 4- емізікше. бүргікті қабат; 5 - торлы қабат; 6- теріасты жасушалары (шел); 7-май қабаты; 8- коллагенді талшықтар тобы; 9- коллагенді талшықтар тобының көлденең (қиындысы) кесілгеңдегі көрнісі;
10- тері бездері;
11- бұлшықеттер;
12- түк қалташасы;
13 -май бездері;
14- түк.
Үлбір өндіру үшін терідегі қыртысты бұзбай сақтау керек. Егер ол бұзылса, түктің өзеңмен байланысы нашарлап, кейініректе түгі түсіп қалатын болады.
Қыртысы сақталған өзеңді тері ұлпасы деп атайды.
"Өзең - терінің негізгі қабаты, ол коллагенді, эластинді және ретикулинді талшықтардың күрделі шиеленісуінен құралған.
1. Страхов И.П., Шестакова И. С., Куциди Д. А и др. Под ред. Проф. И. П. Страхова. Химия технология кожи и меха. Учебник для вузов, 4-ое изд., перераб и доп- М., Легпромбытиздат, 1985, 496 с., ил.
2. Мадиев У. К. Минеральное дубление в производстве кож- М., Легпромбытиздат, 1987, 120 с.
3. Шаңырақ (қысқаша үй тұрмысы энциклопедиясы) (Бас редакциясы, 1990) Ред. Коллегия Ж.А. Адиев., Х. А. Арғынбаев, Н. А. Барлыбаева т. б -568
4. Қазақ Совет энциклопедиясы, 1-12 том, Алматы қаласы, 1972- 1978
5. Кененбаев Ырым. Інжу – маржандар- Алматы, Жалын, 1980, 184 бет
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІИнженерлік технологиялық факультеті кафедрасыСӨЖТақырыбы:   Бағалы-үлбір терілерінің құрылымыОрындаған: Сарқытов Т.МТобы:ТК-321Тексерген:Бауыржанова ... ... ... ... ... Негізгі бөлімҚыртысIII. ҚорытындыТері- жануарлар денесінің сыртқы қабаты. Ол ... ... орта ... қорғайды және сонымен қатар зат алмасу, сыртқа шығару, жылу реттеу процесіне қатысады. Ол түкті, ... ... ... ... дерма (өзең) мен теріасты жасушаға (шел) тұрады. Былғары шығару үшін тері ... ал ... және тон үшін ... қоса ... пен түкті жабын пайдаланылады.Қыртыс  --  терінің ... ... ... ... ... қабаты. Ол әрқайсысы үш қабаттан құралатын мүйізденген және өсуші деп аталатын екі қабаттан тұрады (1-сурет). Қыртыс ақуыз жасушалардан ... Оның ... ... ... ... Түк ... жақын қыртыс өзеңге тереңдеп еніп жатады, ал ол (өзең) өз кезегінде қыртысқа  емізікшелерімен бойлап кеткен.  Сондықтан да ... ... ... тері ... ... бір ... көрініп тұрады, оны бедер (мерея) деп атайды.1-сурет. Терінің тік кесілген көрінісі1-мүйізденген қабаты; 2 ... ... 3- ... ... 4- ... ... ... 5 - торлы қабат; 6- теріасты жасушалары (шел); 7-май қабаты; 8- ... ... ... 9- ... талшықтар  тобының көлденең (қиындысы) кесілгеңдегі     көрнісі;10-  тері   бездері;11-  бұлшықеттер;12- түк қалташасы;13 -май   ... ... ... үшін ... қыртысты бұзбай сақтау керек. Егер ол бұзылса, түктің өзеңмен байланысы ... ... түгі ... ... ... ... ... тері ұлпасы деп атайды."Өзең - терінің негізгі қабаты, ол коллагенді, эластинді және ретикулинді талшықтардың күрделі шиеленісуінен құралған.Қалыңдығына ... ... ... 200 мкм ... 2) 5 мкм ... элементарлы талшықтар тобы деп жіктеледі. Олар 30-300-ге жуық. Әр талшық диаметрі 0,1 мкм фибрилдерден тұрады, саны 200-300 ... ... топ ... ... ... ... кеткендіктен қалың торлар жасайды. Ол торлар көбінесе түк ... қан ... ... ... ... талшықтар тері өзеңінің барлық көлемінде қалың торлар құрайды, әсіресе көп жиналуы өзеңнің қыртыспен астасқан жерінде. Өзең талшықтары ... ... зат ... Оның құрамына былғары даярлау барысында өзеңнен шығып кететін альбуминдер, глобулиндер, мукоидтер, муциндер, мукополисахаридтер және басқа белок ... ... ... ... екі  ...  ...   Бірі ... екіншісі - торлы қабат.Жануарлардың басым көпшілігінің терісінде емізікше мен ... ... ... түк ... орналасқан деңгей арқылы өтеді. Ал шошқа, түйе және борсық терілерінің ерекшелігі, өзеңдегі бұл екі ... ... анық ... ... түк  өзеңнің өң бойынан өтіп жатады.Емізікше қабат жұмсақ және ыдыраңқы болып келеді, өйткені онда тер мен май ... түк ... және ... қан тамырлары бар. Торлы қабат біркелкі шиеленіскен қуатты талшықтар тобынан тұрады, сондықтан ол терінің беріктігіне ... әсер ... Мал ... ... бір ... сай ... және ... қасиеттерінің жиынтығымен ерекшеленетін (қалыңдығымен, түкті жабын ерекшеліктерімен т. б.) тері бөлімдері топографиялық бөлік деп аталады (2-сурет).Теріасты шел ... ... ... ... ... арасында май мен қан тамырлары көптеп орналасады.2-сурет. Терінің топографиялық бөліктері:а -мүйізді ірі ... ... ... ... ... белгіленген ең қалың тығыз жері жая -"шпигель"; в -тиін терісі.Мүйізді ірі қараның ірі шикізатыТана терісі- жаңа сойылған ... ... ... 13 ... ... ... ... болған малдың 5-7 айлығында, ал кәдімгі жағдайда бағылған малдың 1-1,5 жасында ... ... ... жетеді. Ауданы 120-250 , қалыңдығы 2,5-3 мм, кейде 4 ... ... ... ... ... немесе қыста сояды, терісін ылғалды тұздау арқылы консервілейді. Терісінің қалыңдығы онша біртегіс емес, аяқ киімнің ... ... ... ... ... юфть ... пайдаланылады.Өгізше терісі, жаңа сойылған мал терісінің салмағы 13-17 кг аралығында ауданы 200 -270  сауырының қалыңдығы 3-4 мм. Мойын терісі ... сүт ... ... де, былғарыда да анық байқалады. Өгізше терісі аяқ киімнің ... ... ... ... ... және юфть ... дайындауға қолданылады.Тайынша терісі, жаңа сойылған мал терісінің салмағы 17 кг-нан жоғары. Салмағына байланысты сиыр терісі жеңіл (17-25 кг) және ауыр (25 ... ... ... ... ... ... қалыңдығы 3,5-5 мм, қол терісінікі 2-2,5 мм, ауданы 300 -570 дм2, тұрқы 1,7-2,2 м аралығында болады.Тері ... ... Аяқ ... ... жағы үшін былғары дайындауда юфть, ұлтан, ұлтарақ, ер-тұрмандық, техникалық және иленбеген шикі қайыс шығаруда қолданылады.Бұқа терісі -жаңа сойылған мал ... ... 17 ... ... ... ... бұқа ... жеңіл (17-25 кг) және ауыр (25 кг-нан жоғары) деп ... Бұқа ... ... ... 60 ... дейін жетеді немесе одан да асып кетеді. Ауданы 550 -600, тері ... ... ... ... ... 4,0-4,5 мм, мойнының қалыңдығы 4-6 мм және одан да жоғары. Терісінен ұлтандық, иленбеген қайыс, техникалық былғары дайындалады, ал ... ... ... былғары шығарылады.Сиыр терісі -жаңа сойылған мал терісінің салмағы 13 кг-на ... ... ... сиыр ... ... (13-17 кг), ... (17-25 кг) және ауыр (25 ... жоғары) деп бөледі. Ауданы 200 - 450 , ... ... ... 2,5-4 мм, ... 3-4,5 мм, ... 3,5-5 мм. ... ... тегістеу, бірақ көп бұзаулаған сиырдың терісі қарын жағы созылған, біраз ақаулы болып келеді. Сиыр терісі аяқ ... ... ... ... былғары және юфть шығаруда қолданылады, бағалы аяқ киімнің үстіңгі бөлігіне арналған былғары шығаруға іске ... ... ... ... Одан басқа сиыр терісінен ұлтан, ұлтарақтық, ер-тұрмандық, техникалық және иленбеген қайыс шығарылады.Шошқа терісі. Шошқа терісі басқа төрт ... ... ... ... ... қылы ... ... дамыған, қыртысы қалың, ол өзең қалыңдығының 2-5%-ін құрайды. Шошқа терісінің сортын анықтау біршама қиынға түседі, ... ... ... ... ... оңай емес. Шошқа түгі сиректеу және ірі болғандықтан түк пен қыртысты алып тастағанда, өзеңнің беті тегіс емес, соңдықтан былғарының бедері де сұлу ... ... ... ... ... тері ... үйкеліске төзімді, бұл қасиет былғарыда да сақталады. Шошқа терісіндегі май мен тер ... ... ... тік ... ... және ол тері ... өн ... тесіп өтеді де, түк қалташалары өзеңнің төмеңгі қабатына орналасады. ... ... ... ... ... және емізікше қабатқа бөлмейді. Дайын былғарының бетінде түк орны ... ... ... ... ... ... да, оның су ... әсер етеді, табиғи бұл ақауды жөндеу үшін тері арнайы өңдеуді қажет етеді. Эластинді талшықтар терінің өн бойында орналасқан. Тері асты май ... ... ... ... ... ауданына байланысты майда (30-70 ), орташа (70-120 ), ірі (120 -ден артық) болып бөлінеді. Шошқа бөксесі ауданы бойынша шағын (30-50 ) және ірі (50  ... ... ... Олар аяқ киімнің жоғарғы жағына былғары жасауға, юфть әзірлеуге, ер-тұрман былғарысын дайындауға ұлтан мен ұлтарақ және ... ... алу үшін ... Шошқа мегежіні терісінің ауданы 80  жоғары болады.Әдебиеттер1.     Страхов И.П., Шестакова И. С., ... Д. А и др. Под ред. ... И. П. ... ... ... кожи и ... Учебник для вузов, 4-ое изд., перераб и доп- М., Легпромбытиздат, 1985, 496 с., ил.2.     ... У. К. ... ... в ... кож- М., Легпромбытиздат, 1987, 120 с.3.     Шаңырақ (қысқаша үй тұрмысы ... (Бас ... 1990) Ред. ... Ж.А. ... Х. А. Арғынбаев, Н. А. Барлыбаева т. б -5684.     Қазақ Совет энциклопедиясы, 1-12 том, Алматы ... 1972- 19785.     ... ... Інжу  -  ... ... Жалын, 1980, 184 бет  
        
      

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Үлбір ішкі заттарын консервілеу әдістері6 бет
Мамық-үлбір жартылай фабрикатының негізгі қасиеттері6 бет
Үлбір және үлбір шикізаттарын консервілеу әдістері7 бет
Үлбір не үлбір шикізаттарын консервілеу. Құрғақ кептіру(тұзсыз) әдісі11 бет
Үлбір шикі заттарын консервілеу әдістері. Құрғақ кептіру (тұзсыз) әдісі3 бет
Былғары және үлбір шикізаттарын консервілеу әдістері3 бет
Былғары мен үлбірдің құрамы мен қасиеттері6 бет
Жасанды үлбір4 бет
Жасанды үлбір жайлы5 бет
Мамық жүнді аң терілерінің географиялық және мезгілдік өзгергіштігі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь