Табиғи, жасанды және синтетикалық ЖМҚ алу тәсілдері


1. Табиғы, жасанды және синтетикалық ЖМҚ алу тәсілдері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2. Пластмассалар және олардың жіктелуі, құрамы, негізгі қасиеттері және қолдану аймағы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
3. Поливинилхлорид. Полистирол. Фоторопласт . . . . . . . . . . . . . 8
4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
Жоғары молекулалы қосылыстарды қысқаша ЖМҚ деп стандартты атауға немесе "полимерлер" деуге болады. Полимерлер (грек. "поли"—көп, "мерос"—бөлшек) ондаған және жүздеген мың, кейде миллиондаған атомдардан тұратын үлкен молекулалар.Атомдар санының өзгеруіне қарай макромолекулалардың сапалық қасиеттерінде де ерекшеліктері болады. Химиялық таза полимерлердің макромолекулалары қайталанып отыратын құрылым буындарынан құралады.Құрылым буындарының саны полимерлену дәрежесі – n деп аталады, оның сан мәні 1000-нан 1 млн-ға жуық болуы мүмкін. Іс жүзінде кез келген полимерлер — құрамы және химиялық құрылысы бірдей, тек құрылым буын саны әр түрлі бірнеше макромолекуланың қоспасы. Егер құрылым буындары әр түрлі болса, онда сополимер деп атайды.Полимер синтезделетін кіші молекулалы зат мономер деп аталады. ЖМҚ кұрамының күрделілігі оның молекулалық массасының да өте үлкен болуын қамтамасыз етеді. "Үлкен", "кіші" деген сөздер салыстырмалы шартты түрде қолданылады. Сондықтан Мr < 500 болса, кіші молекулалы, Мг >5000 болса, жоғары молекулалы қосылыс деп саналады. Ал 500 < Мг<5000 болса, онда олигомер (грек. "олигос" — "көп емес, шамалы" деген мағынаны білдіреді) деп аталады. Бұлай бөлудің негізі молекула шектен тыс көп атомнан тұратын жағдайда олардың сандарының шамалы өзгеруі қасиеттеріне аса көп әсерін тигізбейді, кейде тіпті өзгермейді
Полимерлердің осындай ірі макромолекулаларының пішіні әр түрлі болады. Оларды: сызықтық, тармақты немесе торлы және кеңістіктік, т.б. деп бөледі. Табиғи полимерлерден целлюлоза мен табиғи каучуктың құрылымдары сызықты екенін білесіңдер, ал синтетикалық полимерлерден капрон, төменгі қысымда өндірілетін полиэтилен сызықты болады. Тармақты құрылымды полимерлерге: крахмал, полипропилен жатады. Жүн, резеңке мен фенолформаль-дегид полимерлерінің құрылымдары кеңістік болады. Полимерлердің физикалық қасиеттері полимерлену дәрежесі мен полимердің құрылымына тәуелді болады.
Жоғары молекулалы қосылыстарды синтездеу әдістері
Жоғары молекулалы қосылыстарды алудың негізгі әдістері — поликонденса циялану және полимерлену реакциялары. Кіші молекулалы мономерлердің жоғары молекулалы полимер молекулаларына бірігуінің үш түрлі әдісін атауға болады:
1. қанықпаған көмірсутектердің еселі байланысының үзілуі немесе тұйық тізбектердің ашылуы есебінен;
2. эфирлік байланыстардық түзілуі — С — О — С — есебінен;
3. функционалдық топтар арқылы амидтік байланыстардың түзілуі — С — N — есебінен
ЖМҚ алудың негізгі тәсілдері
Поликонденсация реакциялары
Поликонденсация реакцияларына, әдетте, қосфункциялы (бифун кциялы) немесе көпфункциялы мономерлер катысады. Олар бір-бірімен әрекеттескенде, қарапайым кіші молекулалы затты (көбіне суды) бөле отырып бірігеді.
1.Тойбаев Ы.Қ,Жұбанов Қ.А «Химиялық технология негіздері»,Алматы,2008
2.Қайырбеков Ж.Қ,Әубәкіров Е.А «Жалпы химиялық технология»,Алматы,2009

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласынын Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СӨЖ
Тақырыбы: Табиғи, жасанды және синтетикалық ЖМҚ алу тәсілдері.
Пластмассалар және олардың жіктелуі, құрамы, негізгі қасиеттері және
қолдану аймағы. Поливинилхлорид. Полистирол. Фторопласт.

Орындаған: Жұмабекова М.
Тобы: ХО - 303
Тексерген: Лебаева
Ж.Т

Семей қ., 2015 ж

Жоспар:

Табиғы, жасанды және синтетикалық ЖМҚ алу тәсілдері . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . 3

Пластмассалар және олардың жіктелуі, құрамы, негізгі қасиеттері және
қолдану аймағы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

Поливинилхлорид. Полистирол. Фоторопласт . . . . . . . . . . . . . 8

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. 10

Жоғары молекулалы қосылыстарды қысқаша ЖМҚ деп стандартты атауға немесе
"полимерлер" деуге болады. Полимерлер (грек. "поли"—көп, "мерос"—бөлшек)
ондаған және жүздеген мың, кейде миллиондаған атомдардан тұратын үлкен
молекулалар.Атомдар санының өзгеруіне қарай макромолекулалардың сапалық
қасиеттерінде де ерекшеліктері болады. Химиялық таза полимерлердің
макромолекулалары қайталанып отыратын құрылым буындарынан құралады.Құрылым
буындарының саны полимерлену дәрежесі – n деп аталады, оның сан мәні 1000-
нан 1 млн-ға жуық болуы мүмкін. Іс жүзінде кез келген полимерлер — құрамы
және химиялық құрылысы бірдей, тек құрылым буын саны әр түрлі бірнеше
макромолекуланың қоспасы. Егер құрылым буындары әр түрлі болса,
онда сополимер деп атайды.Полимер синтезделетін кіші молекулалы
зат мономер деп аталады. ЖМҚ кұрамының күрделілігі оның молекулалық
массасының да өте үлкен болуын қамтамасыз етеді. "Үлкен", "кіші" деген
сөздер салыстырмалы шартты түрде қолданылады. Сондықтан Мr 500 болса,
кіші молекулалы, Мг 5000 болса, жоғары молекулалы қосылыс деп саналады. Ал
500 Мг5000 болса, онда олигомер (грек. "олигос" — "көп емес, шамалы"
деген мағынаны білдіреді) деп аталады. Бұлай бөлудің негізі молекула шектен
тыс көп атомнан тұратын жағдайда олардың сандарының шамалы өзгеруі
қасиеттеріне аса көп әсерін тигізбейді, кейде тіпті өзгермейді
Полимерлердің осындай ірі макромолекулаларының пішіні әр түрлі болады.
Оларды: сызықтық, тармақты немесе торлы және кеңістік тік, т.б. деп бөледі.
Табиғи полимерлерден целлюлоза мен табиғи каучуктың құрылымдары сызықты
екенін білесіңдер, ал синтетикалық полимерлерден капрон, төменгі қысымда
өндірілетін полиэтилен сызықты болады. Тармақты құрылымды полимерлерге:
крахмал, полипропилен жатады. Жүн, резеңке мен фенолформаль-дегид
полимерлерінің құрылымдары кеңістік болады. Полимерлердің физикалық
қасиеттері полимерлену дәрежесі мен полимердің құрылымына тәуелді болады.
Жоғары молекулалы қосылыстарды синтездеу әдістері
Жоғары молекулалы қосылыстарды алудың негізгі әдістері — поликонденса
циялану және полимерлену реакциялары. Кіші молекулалы мономерлердің жоғары
молекулалы полимер молекулаларына бірігуінің үш түрлі әдісін атауға болады:
қанықпаған көмірсутектердің еселі байланысының үзілуі немесе тұйық
тізбектердің ашылуы есебінен;
эфирлік байланыстардық түзілуі — С — О — С — есебінен;
функционалдық топтар арқылы амидтік байланыстардың түзілуі — С — N —
есебінен
ЖМҚ алудың негізгі тәсілдері
Поликонденсация реакциялары
Поликонденсация реакцияларына, әдетте, қосфункциялы (бифун кциялы)
немесе көпфункциялы мономерлер катысады. Олар бір-бірімен әрекеттескенде,
қарапайым кіші молекулалы затты (көбіне суды) бөле отырып бірігеді.Мысалы,
адипин қышқылының гексаметилендиаминмен поликонденсациялануы негізінде
полиамидтік материал — найлонның алынуы:

Поликонденсация процесі сатылап жүреді: бір молекуладан кейін келесісі
қосылып жалғасады. Аралық өнімдері — тұрақты қосылыстар, әрі қарай процесс
барысында олардың үнемі белсенділігін арттырып отыру қажет. Ол үшін көбіне
температураны жоғарылатады. Сонда әрекеттесуші заттарды біртіндеп
қыздырғанда молекулалық массасы да өседі.
Полимерлену реакциясы
Полимерлену реакциясы еселі (қос, үш) байланыстардың есебінен немесе тұйық
тізбектердің ашылу салдарынан жүзеге асады. Мономерде реакцияға қабілетті
бір топша болса жеткілікті. Полимерлену инициатордың әсерінен тізбекті
процесс түрінде жүреді.Инициатор ретінде бос радикалдарға жеңіл айырылатын
заттар қолданылады. Радикалдар мономер молекулаларын радикалдық түрге
айналдырып, полимерленудің тізбекті реакцияларының басталуына себепші
болады. Мысалы, стирол бензоил пероксидінің әсерінен полистиролға айналады.
Инициатордың (тізбек бастаушы) түзілуі:

Тізбекті полимерлену қопарылыстың жылдамдығындай жоғары жылдамдықпен өтеді.
Оны төменгі температурада жүргізуге де болады.
Полимерленудің аралық өнімдері — тұрақсыз бөлшектер (біздің мысалымызда —
радикалдар), сондықтан тізбектің өсуі мономер түгел жұмсалып біткенше
немесе тізбек үзілгенше жалғасады. Тізбек екі радикал өзара кездескенде,
сондай-ақ радикал басқа молекула әсерінен немесе ыдыс қабырғасына
соқтығысып жойылған кезде үзіледі.Полимерлену реакциясы радикалдық
механизмнен басқа иондық механизммен де жүреді. Бұл кезде белсенді
бөлшектер қызметін оң иондар (катионды полимерлену) немесе теріс иондар
(анионды полимерлену) атқарады.Біз жоғарыда стиролды полимерлеп полистирол
алу реакциясын қарастырдық. Реакцияның жүруі өте қарапайым және жеңіл
жүретін сияқты болып көрінеді. Шындыгында, полимерлену реакциясының жүруі
күрделі әрі қиын процесс. Полимерлену тізбегі мен полимерлердің
салыстырмалы молекулалық массасы шексіз өсе бермейді.Жоғарыда айтылғандай,
реакциялық қоспада қатар өсіп келе жатқан екі тізбек өзара кезігіп, өсуі
тоқтауы мүмкін, онда молекулалық массаның өсуі де тоқтайды. Полимердің
молекулалық массасы — оның қасиеттерінің маңызды сипаттамасы болып
табылады. Мысалы, молекулалық массасы 5000—10000 болатын кіші молекулалы
полистирол өте сынғыш нәзік болады, сәл соққыдан ұнтақ болып шашылып
кетеді.Ал молекулалық массасы 50000—100000 болатын жоғары молекулалы
полистирол жұқа мөлдір қабыршақ түзеді және "стирофлекс" деген атаумен
электро-, радиотехникада диэлектрик ретінде қолданылады . Олар
молекуласында екі қос байланысы бар мономерлерден алынады. Оған мысал
ретінде бутадиен- 1,4-ті (дивинилді) полимерлеу арқылы синтездік каучук
алуды қарастырайық. Реакция нәтижесінде ұзын, иілгіш, серпімді тізбектер
алынады. Бутадиенді каучук полимері тізбегінің құрылысы этиленнің қатты
полимерінен өзгеше болады. Бутадиен полимерленгенде, көміртек атомдары
арасында әлі де қолданылмаған қос байланыстар, яғни әрбір құрылымдық буында
бір-бірден қос байланыс қалады:
nH2C = CH - CH = CH2 -- [ - ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Табиғы, жасанды және синтетикалық ЖМҚ алу тәсілдері
Табиғи, жасанды және синтетикалық ЖМҚ алу тәсілдері жайлы
Табиғы, жасанды және синтетикалық ЖМҚ алу тәсілдері жайлы
Табиғи және синтетикалық талшықтар
Табиғи және синтетикалық материалдарға сипаттама
Табиғи және жасанды былғары, үлпекті материалдар
ЖМҚ ерітінділері. Анықтамасы. Сипаттамасы.
Табиғи және жасанды тау жыныстары,түрлері, қасиеттері
Табиғи және жасанды былғары,үлпекті материалдар
Қоршаған ортаны ластаушы заттар (табиғи, жасанды)
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь