Картогафиялық проекциялар

• 1.1 Картогафиялық проекция
• 1.2 Бұрмалану түрлері
• 1.3 Гаусс.Крюгер проекциясы.Тік бұрышты координаталар.
• 1.4 Қорытынды
• 1.5 Пайдаланған әдебиеттер
• 1.6 Қорытынды
Картогафиялық проекцияларды таңдау және қолдану – сызылатын картаның мақсатына және масштабына байланысты. Өлшеу есептерін шешуге арналған ірі, орта масштабты карталар тең бұрышты проекцияларда, ал жалпы шолу және белгілі бір аумақтар аудандарының арақатысын анықтаушы ұсақ масштабты карталар тең шамалы проекцияларда жасалады. Картогафиялық проекцияларды таңдағанда қарапайым проекциялардан бастап, күрделі проекцияларға көшеді. Картогафиялық проекция теңіз қатынасында, аспан денелерін картаға түсіруде, т.б. ғыл. салаларда да пайдаланылады.
1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
2. География: Дүниежүзіне жалпы шолу. ТМД елдері. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/ Ө. Бейсенова, К. Каймулдинова, С. Әбілмөжінова, т.б. — Өңд., толықт. 2-бас. — Алматы: Мектеп, 2010. — 304 б., сур.ISBN 978-601-293-170-9
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ  МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖ №1Тақырыбы: Картогафиялық проекциялар.Орындаған:Жақанов Д.Қ.  ГК-407                                                                       ... ... ... ... ... таңдау және қолдану  -  сызылатын картаның мақсатына және масштабына байланысты. Өлшеу есептерін шешуге ... ірі, орта ... ... тең ... ... ал ... шолу және белгілі бір аумақтар аудандарының арақатысын анықтаушы ұсақ масштабты карталар тең ... ... ... ... проекцияларды таңдағанда қарапайым проекциялардан бастап, күрделі проекцияларға көшеді. Картогафиялық проекция теңіз қатынасында, ... ... ... ... т.б. ғыл. салаларда да пайдаланылады.Жоспар:* 1.1 Картогафиялық проекция* 1.2 ... ... * 1.3 ... проекциясы.Тік бұрышты координаталар.* 1.4 Қорытынды* 1.5 Пайдаланған әдебиеттер* 1.6 Қорытынды1.1 Картогафиялық проекцияКартогафиялық проекция  -  жер ... ... ... ... математикалық тәсілдер арқылы жазықтықта бейнелеу. Картографиялық проекция теориясы  -  жер ... ... ... ... жіберілетін бұрмаланудың  барлық түрлерін зерттейді және өте аз бұрмаланумен ғана ... ... құру ... ... ... ұсақ және орта ... ... жасауға қолданылатындықтан, Жер эллипсоидысы бетінің сферадан айырмашьлығы ескеріліп сфера жазықтығындағы карта белгілі бір радиус R ... ғана ... ...  ... меридиандар (λ-const) болған  жағдайында)мен параллельдерден    (ω=сопst жағдайда)   картографиялық тор ... ... ... ...  ... астрономияның, географияның, математиканың дамуымен тығыз байланысты. Оның ғылыми негізі ... ... ... 6  --  1 ғ.) ... Ең көне ...  проекциялар  --  жұлдыздар картасын жасауға қолданылған милеттік Фалестің гномондық ... ... ... ... 3 ғ-да ... ... б.з. 16 ғ-нда Г.Меркатордың, 17  --  18ғасырларда Р.Бонның, Д.Кассинидің, И.Ламберттің, Л.Эйлердің, И.Лангранждың 19 ғ-да К.Гаусстың, А.Тиссоның ... ... ... картографтары В.В. Каврайский, Н.А. Урмаев, т.б. еңбектері Картографиялық  проекция теориясын одан әрі жетілдірді.  Сфераның жазықтыққа (қағаз бетіне) ... тең ... тең ... тең аралық және ортодромиялық қасиеттері пайдаланылмайды. Кескінделетін аймақтың әр жеріндегі бұрмалануды көрсету үшін төмендегі әдістер қолданылады: а) карта торының немесе ... әр ... ... ... көрсетіледі; ә) изоколдар (мәні бірдей бұрмалану сызықтары) беріледі;б) карталардың әр жерінде кейбір сфералық сызықтар (көбінесе, ... "0" мен ... "Л") ... ... ...  ... меридиандар мен параллельдердің кескінделуі жағынан жік-телімдеу  --  Картографиялық проеклардың тарихи дамуының нәтижесіЦилиндрлік проекциялар  --  ... тең ... ... ... түзу ... ... ... перпендикуль түзу сызықтармен кескінделетін проекциялар. Бұлар экватордың не белгілі бір ... ... ... ... ... ... қатынасы карталарын сызуға М е р к атордың тең бұрышты цилиндрлік прое к ц и я с ы ... ...  --  ... ...  --  тең ... көлденең, цилиндрлік Картографиялық проекциялар   --  топографиялық карталар жасауға және триангуляция деректерін өндеуге пайдаланылады. Конустық проекциялар  --  ... ... ... меридиандары ортогональдік түзу сызықтармен кескінделетін проекциялар. Бұл проекцияларда бұрмалану бойлыққа байланысты болмайды, сондықтан ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, геодезиялық проекция ретінде де қолданылады.Азимуттық проекциялар  --  параллельдері коңцентрлік шеңберлер, мери-диандары параллельдердің радиустары болып келетін ... ... ... ... ... бұрыш тиісті бойлықтардың айырымына тең болады. Азимуттық проекциялардың жеке ... ... ... ... ... проекциялар  --  параллельдері концентрлік шеңберлермен, орта меридианы түзу сызықпен, қалған меридиандары қисық сызықпен ... ... ... ... ...  --  ... параллель түзу сызықтар-мен, орта меридианы осы сызыққа ... ... ... ... ... сызықтармен кескінделетін проекциялар.Жартылай конустық проекциялар  --  ... орта ... ... түзу ... ... ... бейнеленетін проекциялар. Картографиялық проекцияларды таңдау және қолдану  --  сызылатын картаның мақсатына және масштабына ... ... ... шешуге арналған ірі, орта масштабты карталар тең бұрышты про-екцияларда, ал ... шолу және ... бір ... ... арақатысын анықтаушы ұсақ масштабты карталар тең шамалы проек-цияларда жасалады. Картографиялық проекцияларды таңдағанда қарапайым проекциялардан ... ... ... көшеді. Картографиялық проекциялар  теңіз қатынасында, аспан ... ... ... т.б. ...  ... да пайдаланылады.1-сурет.Калыпты проекция жағдайындағы меридиандар мен параллельдер түрлері:А-цилиндрлік; ... ... ... ... ... ... ... конустық(Т.С.Комиссарова бойынша)1.2 Бұрмалану түрлеріӘр түрлі Картографиялық  проекцияларда қүрылған карталар накты жер бетінің кескінін біраз ... ... ... үш түрі ... бұрыштық картадағы бұрыштар глобустардағы бұрыштарға тең болмайды.б) аудандық (аудандардың масштабты картаның әр аумағында әртүрлі); в)сызықтық (картаның бір ... ... ... масштаб әр түрлі).Картографиялық проекция бұрмалану сипатына қарай : Тең бұрышты (конформдық) картографиялық проекцияларға  масштаб тең нүктенің орнына ғана тәуелді ... ал ... ... байланысты болады.Мұндай проекциялардағы бұрмалану эллипстері шеңберге айналды,мыс. Меркатор проекциясы мен ... ... ... ... картографиялық проекцияларда аудандар сақталады: мұндай проекцияларда жасалған карталардағы фигуралардың ауданы осы фигуралардың ауданына пропорционал, ал пропорционалдық ... ... бас ... ... кері шама ... Бұрмалану эллипстерінің ауданы әр уақытта да өзгермейді, тек олардың пішіні мен бағдары жағынан ғана айырмашылығы болады. ... ... ... тең ... да тең ... да ... ... Олардың ішінде тең аралық (бас масштабтары бір-біріне тең) және ортодромиялық (шарының үлкен шеңбері- ... түзу ... ... ... проекциясы.Тік бұрышты координаталар.Біршам.а қыска ара қашықтықтарға байланысты есептерді шешкенде тікбүрышты жазық координаталар жүйесі пайдаланылады. Бұл жүйеде ... ... ара ... және ... ... байланыс аналитикалық геометрияның қарапайым формулаларымен өрнектеледі, мұның өзі есептеулерді айтарлықтай жеңілдетеді. Егер жер беті учаскесінің өлшемі ... ... ... ... ... ... онда геодезиялық жұмыстар жүргізген кезде тікбүрышты жазық координаталардын шартты жүйесі жиі колданылады, онын координаталар басы еркін таңдап алынады. Осы коорди-наталар ... ... ... х ... осі (7сурет), оның бағыты бастапкы меридианға, магниттік және осьтік меридианға параллель ... ... ... Оу  --  ... осі Ох осіне перпендикуляр болады; О нүктесі  --  координаталар басы.Горизонталь жазықтық ... ... төрт ... бөлінеді. Математикада қолданылатын тікбүрышты жазық координаталар жүйесінен ... ...  --  ... оң ... ... ... қолданылады; онда ширектердің нөмірленуі солтүстік-шығыс ширектен басталып, сағат тілінің бағыты бойымен жүргізіледі; мұның өзі геодезиялық есептеулер кезінде тригонометриялық формулаларды ... ... ... ... ... ... А нүктесінің орны бұл координаталар жүйесінде координаталар басынан осы нүктелердің Ох және Оу осьтеріндегі проекцияларына ... х А және уА ... ... Ох және Оу осьтеріндегі АВ түзуінің проекциялары координаталар өсімшелері деп аталады, олар ∆х және ∆у деп ... ... ... де ... орнына байланысты; егер координаталар өсімшелерінің бағыттары, яғни тікбұрышты үшбүрыштардың катеттері координаталар осьтерінің оң бағытымен сәйкес ... ... ... оң ... да, ал ... ... ... теріс болады. Коордпнаталар өсімшелерінің белгілері 2-кестеде келтірілген.Егер де А нүктесінің ха  уА координаталары және А мен В ... ... ∆х пен ∆у ... ... белгілі болса, онда В нүктесінің координаталары мынаған тең бо лады хВ =Ха +∆х , уВ ═уА+∆у ... ... ... шартты жүйесі жергілікті сипаттағы геодезиялық барлау жұмыстарының жобаларын барлауды жүргізетін жерде бөлу кезінде ... ... ... ... жазықтықта кескіндеу үшін нүктелерді эллипсоидтың бетінен белгілі бір математикалық заңдылық бойынша жазықтыққа көшіруге мүмкіндік беретін картографиялық проекциялар колданылады. Геодезияда бұрыштардың ... ... тең ... ... ... ... ... Эллипсоидтың едәуір көлемді бетін кескіндеген кезде ұзындықтың бұрмалануын азайту мақсатымен оларды жеке аймақтарға (зоналарға) ... Бұл ... ... ... ... ... ... жазықтықта кескінделеді.Тікбүрышты жазық координаталардың жалпы мемлекеттік жүйесінде жер бетіндегі нүктелердің орындары жазықтықта х, у тікбүрышты координаталарымен ... Олар ... ... тең ... көлденең-цилиндрлі проекциялау заңы бойынша проекцияланады (8-сурет). Сонда жер эллипсоиды бойлықта әрбір 6° сайын меридиандармен 60 зонаға бөлінеді, олар полюстен ... ... ... ... батыстан шығыска қарай Гринвич меридианынан жүргізіледі, ал Гринвич мериднаны ... ... ... ... ... ... ... зонаның ортадағы меридианы осьтік меридиан деп аталады.Шығыс жарты шарындағы кез келген зонаның осьтік меридианының бойлығы мына формула бойынша ... = 6°N -- 3°,                                             ... N  --  6 ... зонаның нөмірі.Зонаның осьтік меридианы экватор жазықтығында өзара перпендикуляр сызықтармен кескінделеді. Осьтік мерндианның кескіні X осі, ал ...  --  У осі ... ... ... меридианның экватормен қиылысқан жері әрбір зонадағы координаталардың басы болып саналады. Абсциссалар экватордан солтүстікке және оңтүстікке қарай, ал ординаталар осьтік мери-дианнан ... және ... ... ... ... ... ... жағында орналасқан, сондықтан абсциссалардың мәні барлық уакытта оң ... ... ... ... мәнінен туатын қолайсыздықтан құтылу үшін осьтік меридианның ординатасын 0-ге емес, 500 км-ге тең деп ... ... Бұл шама ... меридианнан алты градустық зонаның шегіне дейінгі (шамамен 330 км) ең ... ара ... ... ... ол зонаның барлық нүктелерінің ординаталары мәнінің оң болуын қамтамасыз етеді.Әрбір зонада координаталардың сандық мәндері қайталанып отырады. Нүктелердің координаталары бойынша оның 60 ... ... ... ... үшін ... ... мәнінің алдына осы нүкте орналасқан зонаның нөмірі қосымша жазылады. ... егер А және В (8, ... ... 7-зонада орналасқан болса, онда олардың координаталары мынадай мәнге ие болады: ха =6090 км, уА =7430 км, хВ =5020 км, уВ =7210 ... ... мен ... ... ... әрбір зонада толық анықталған географиялық орны болатындықтан тікбұрышты және ... ... ... ... ... ... Ендеше нүктенің тікбүрышты координаталарын геодезиялық координаталарға есептеп шығаруға және қайтадан керісінше жасауға, сонымен қатар нүктенің тікбұрышты ... бір ... ... зонаға есептеп шығаруға болады.                  ... ... ... ... біршама нүктелердің орындарын бастапқы нүкте ретінде қабылданған қандай да бір нүкте ... ... үшін ... полярлык координаталар жүйесі қолданылады., Осы координаталар жүйесінің мынадай элементтері ... ... 1) ... осі  --  Ох; Ох осін кез ... ... ... болады, мысалы, теодолит жүрісінің қабырғасы; 2)  О нүктесі -- ... басы  ... ... ... ... ... теодолит жүрісінің нүктесі қабыл данады.Нүктелердің жазықтықтағы орны қарастырылып отырған жүйеде екі кооринатамен; яғни β  --  полярлық осімен ... ... ... бағытталған кесіндінің арасындағы горизомталь бұрышпен; d  --  полюстен анықталатын ... ... ... ара ... ... ... А ... А (ß1,d1), В нүктесі В (β2 d2). Полярлық бұрыштар   полярлық   ...   ... ... ... 0°-тан 360°-қа дейін өлшенеді. Осы координаталар жүйесі ... ... және ... ... ... ... ... орнын табу кезінде қолданылады.ҚорытындыСызылатын картаның мақсатына және масштабына байланысты өлшеу ... ... ... ірі, орта ... карталар тең бұрышты проекцияларда, ал жалпы шолу және ... бір ... ... ... ... ұсақ масштабты карталар тең шамалы проекцияларда жасалады. Картографиялық проекцияларды таңдағанда қарапайым проекциялардан ... ... ... көшеді.Картографиялық проекция теңіз қатынасында, аспан денелерін картаға түсіруде, тағы басқа ғылыми салаларда да пайдаланылады.Пайдаланылған әдебиеттер *  : ... ... / Бас ... Ә. Нысанбаев  -  Алматы  Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том* ... ... ... шолу. ТМД елдері. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына ... ... Ө. ... К. Каймулдинова, С. Әбілмөжінова, т.б.  --  Өңд., ... ...  --  ... ... 2010.  --  304 б., ... 978-601-293-170-9  
        
      

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Картографиялық проекциялар6 бет
Картографиялық проекциялар жайлы ақпарат7 бет
Картографиялық проекциялар және олардың түрлері16 бет
Гаусс Крюгер проекциясы және тік бұрышты координаттар7 бет
Гаусс Крюгер проекциясы.Тік бұрышты координаттар7 бет
Картаграфиялық генерализация15 бет
Магнетизм3 бет
Топографиялық карталар және пландар масштабтар және олардың дәлдігі10 бет
Трассаны күрделі жерлерін нивелирлеу4 бет
Франция Республикасының қабырғалық физикалық картасын құрастыру және жобалау54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь