Көмірсулар және олардың тамақтанудағы маңызы

1. Көмірсулардың күнделікті рациондағы маңызы
2. Көмірсулардың адам ағзасына пайдасы
3. Көмірсу құрамы
4. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Көмiрсулар - күнделiктi рационның негiзгi құрамдас бөлiгi. Көмірсулар – көмірсутектен, оттегіден және сутегіден тұратын, органикалық заттектер. Күнделiктi рациондағы көмiрсудың тәулiктiк қажеттiлiгi 250-400г. Тәулiктiк энергия шығынының 50-60% көмiрсу есебiнен өтеледi. Солардың арқасында организмнің қызмет етуі іске асады. Көмірсу жеткілікті түскен жағдайда, оның бір бөлігі бауырда, бұлшық етте гликоген түрінде жиналады. Көмірсудың негізгі көзі – өсімдік өнімдері. Глюкоза мен фруктозаға жемістер мен жидектердің тәтті сұрыптары; крахмалға - жармалар, нан-бөлке өнімдері, картоп, бұршақтар; лактозаға - сүт; клетчаткаға – ірі тартылған ұннан жасалған нан, капуста, қызылша, кебектер, жармалар бай болып келеді. Көмiрсудың негiзгi атқаратын қызметтері: - энергетикалық - көмiрсудың 1г. ыдырағанда 4 ккал энергия бөлiп, энергетикалық қызмет атқарады. - пластикалық - көмiрсулар сүт құрамындағы лактоза, қан тобының спецификалығын анықтайтын гетерополисахаридтер, нуклеопротеиндер құрамындағы пентоза т.б. кездесiп, пластикалық қызметiн атқарады. - антитоксикалық - көмiрсу құрамындағы лактоза, гиалурон қышқылы, пектин антитоксикалық қызметiн көрсетедi. Көмiрсудың артық мөлшерi майға айналып, семiздiк ауруына әкеледi. Мұнда артық салмақтың қалыптасуы тамақтағы майдан емес, әсiресе жеңiл сiңетiн көмiрсулар (қант, кондитерлiк бұйымдар) көп қолданылуы мен гиподинамия салдарынан болып келеді. Әрбiр артық 100 г. көмiрсу 30 г. майға айналады. Көмiрсудың артық мөлшерi - қандағы холестериннiң деңгейi артуына ықпал етiп, атеросклеротикалық процестi дамытады, iшектiң пайдалы микрофлорасына керi әсер етедi; жеңiл сiңетiн көмiрсулар гипергликемияға әкеледi. Бұлшық ет жұмысына көп ауырлық түспесе, тәулiктiк қажеттiлiктiң жартысын ғана тұтыну қажет. Көмірсулар майлардың, амин қышқылдарының, судың аралық алмасуына қатысады. Гликопротеиндер мен мукополисахаридтер түрінде дәнекер тінінің, торша қабықшаларының негізгі заттегін құруға қатысады. Клетчатка ішектің перистальтикасын, өт бөлінуін, тою сезімінің пайда болуын ынталандырады, ішекте шірікті үрдісті дамытпайды. Бала рационында көмірсудың артық түсуі май, белоктың тұтынылуын төмендетіп, организмде судың кідіруіне, құрамында фосфатидтер мен алмастырылмайтын май қышқылдары болмайтын құнсыз майдың көп түзілуіне жағдай жасайды.
1. О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл.
2. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті.СӨЖТақырыбы: Көмірсулар және ... ... ... ... ... ... Кабденова А.Т.Семей 2015жЖоспар:* Көмірсулардың күнделікті рациондағы маңызы* Көмірсулардың адам ағзасына пайдасы* Көмірсу құрамы* ... ... ...  - ... рационның негiзгi құрамдас бөлiгi. Көмірсулар  -  көмірсутектен, оттегіден және сутегіден тұратын, органикалық заттектер. ... ... ... ... ... ... Тәулiктiк энергия шығынының 50-60% көмiрсу есебiнен өтеледi. Солардың арқасында организмнің қызмет етуі іске асады. Көмірсу жеткілікті түскен жағдайда, оның бір ... ... ... етте ... ... ... Көмірсудың негізгі көзі  -  өсімдік өнімдері. Глюкоза мен ... ... мен ... ... ... ... - ... нан-бөлке өнімдері, картоп, бұршақтар; лактозаға - сүт; ...  -  ірі ... ... ... нан, ... ... кебектер, жармалар бай болып келеді. Көмiрсудың негiзгi атқаратын қызметтері: - энергетикалық - көмiрсудың 1г. ыдырағанда 4 ккал  энергия бөлiп, ... ... ... - ... - көмiрсулар сүт құрамындағы лактоза, қан тобының спецификалығын анықтайтын ... ... ... ... т.б. ... пластикалық қызметiн атқарады. - антитоксикалық - көмiрсу құрамындағы лактоза, гиалурон қышқылы, пектин антитоксикалық қызметiн көрсетедi. Көмiрсудың артық мөлшерi майға айналып, ... ... ... ... артық салмақтың қалыптасуы тамақтағы майдан емес, әсiресе жеңiл сiңетiн көмiрсулар (қант, кондитерлiк ... көп ... мен ... ... ... ... ... артық 100 г. көмiрсу 30 г. майға айналады. Көмiрсудың ... ... - ... ... деңгейi артуына ықпал етiп, атеросклеротикалық процестi дамытады, ... ... ... керi әсер етедi; жеңiл сiңетiн көмiрсулар гипергликемияға әкеледi.  Бұлшық ет жұмысына көп ... ... ... ... ... ғана ... ... Көмірсулар майлардың, амин қышқылдарының, судың аралық алмасуына қатысады. Гликопротеиндер мен мукополисахаридтер түрінде ... ... ... ... ... ... құруға қатысады. Клетчатка ішектің перистальтикасын, өт бөлінуін, тою сезімінің пайда болуын ынталандырады, ішекте шірікті үрдісті дамытпайды. Бала ... ... ... түсуі май, белоктың тұтынылуын төмендетіп, организмде судың кідіруіне, құрамында фосфатидтер мен ... май ... ... ... ... көп түзілуіне жағдай жасайды. Рационда жеңіл сіңетін көмірсулардың артық түсуінен жүрек-қан тамырлар жүйесінің және тағы басқа да аурулардың (қант диабеті, ЖИА ... ... ... ... бар. ... ... ... көбірек тұтынған сайын, соғұрлым холестериннің деңгейі де өседі.  Сонымен қатар олар организмнің сенсибилизациясын шақырып, қорғаныс қасиетін төмендетеді. ... ... ... ... ... ... ... туберкулезде, ревматизмде, тіс ауруларында қолдануға болмайды. Бірақ та жемістер мен көкөністер есебінен көмірсуларды шектеу организм үшін қолайлы ... ... ... ...  -  маңызы өте зор С витаминінің жалғыз көзі болып ... ... ... Жай ( ... ... ... глюкоза, фруктоза, галактоза  Дисахаридтер: сахароза, лактоза  Күрделі көмірсулар Полисахаридтер: ... ... ... Адам ... ... қорытылуына байланысты шартты түрде екі топқа бөледі  -  адам организмімен қорытылатын және ... ... ...  деп атайды) көмірсулар; қорытылатын көмірсулар:  глюкоза, фруктоза, ... ... ... ... мен ... инулин, крахмал және крахмал гидролизінің аралық өнімі ретінде ... ... ... ... целлюлоза, гемицеллюлозы, клетчатка (бұл үш топты көбінесе "ірі (грубые) тағамдық талшықтар" тобына біріктіреді), пектинді заттектер, камеди мен ... ...  деп ... ... ... тағы да ... ... сонымен бірге жоғарыда көрсетілгендей, лигнин  -  табиғатынан көмірсуға жатпайтын ароматты ... ... ... ... пектин және лигнин өсімдіктің торша қабырғасының негізін құрайды. Көмірсулардың қорытылуы адамның асқазан-ішек ... ... ... ... ... Жеңіл қорытылатын көмірсулар: фруктоза, глюкоза, сахароза, сонымен бірге мальтоза мен ... ... баяу ... - ... мен декстриндер, себебі олар алдын ала қарапайым көмірсуларға дейін ыдырауы керек. Крахмалдың ыдырауы ... ... ... ... оның ... ... ... амилаза ферменті бар. Дегенмен, амилазаның негізгі бөлігі ұйқы безінің ... ... ... ... ... ... ыдырауы ауызда емес, ішекте болады. Адам күйіс қайтаратын жануарларға (мысалы, сиыр) қарағанда,  гемицеллюлоза мен целлюлоза, пектин сияқты полисахаридтерді ... ... ... ... ... ... кездесетін микроорганизмдердің әсерінен аталған полисахаридтер қарапайым моносахаридтерге (мысалы, целлюлозадан глюкоза түзіледі) дейін ыдырап, организмнің ... ... ... ... ... жоқ. Бірақ целлюлозның (30-40%), гемицеллюлозаның (60-80%) және пектинді заттектердің (95% дейін) белгілі бөлігі тоқ ішекте микроорганизмдердің ... ... ... Бұл кезде тік ішек бактерияларының тірішілік әрекеті нәтижесінде түзілген жәй көмірсулардың көп бөлігі ұшатын май қышқылдарына (сірке, пропион, май ... ... ... аз ... ... ... арқылы сіңуі мүмкін. Өсімдік өнімдерінің жасушалық қабырғасының ыдырамайтын да сіңбейтін ... ...  -  ... жатады. Көмірсулар негізінен өсімдік өнімдерінде шоғырланған. Жануар текті полисахарид - гликоген бауырда (2-10%, орта ... 5%)  және ... етте (0,3 -1%) ... ... ... ... тамақтануда сахарозаның маңызы зор. Ол кәмпит, торт, тортшалардың негізгі ... ... ... ... ... мен фруктозаның қоспасы балда (75%), жүзімде (15%) кездеседі. Асшеберлік тұрғыда қарапайым көмірсуларды олардың тәттілігі үшін бағалайды. ... ... ... ... ... ... Егер сахарозаның тәттілігін шартты түрде 100 бірлік деп есептесе, онда басқа көмірсулардың салыстырмалы тәттілігі мынадай: фруктоза 173 ... ...  -  74, ...  -  48, ...  -  40, ...  -  32, ...  -  32, ...  -  23, лактоза  -  16 бірлікке тең. Сіңірілетін көмірсулар энергияның негізгі ... ... ... ... энергетикалық коэффициенті майларға қарағанда төмен, адам көмірсудың көп мөлшерін қабылдайды және солармен қажетті ... ... ... ... көмірсулар энергияның жабдықтаушысы ретінде белгілі бір мөлшерде май мен белоктармен алмастырылса да, оларды тамақтанудан шектеуге ... ... ...  деп ... ... жартылай тотығу өнімдері пайда болады, оның кесірінен ... ... ... мен ... ... ... бұзылысы, ақыл-ой мен физикалық қызметтің әлсіреуі, өмір сүру ұзақтығы қысқаруы байқалады. Ересек адам орташа физикалық жүктемеде ... 365-400 г ... ... 382 г) ... көмірсуды, соның ішінде 50-100 г (одан көп емес) қарапайым көмірсуды тұтыну ... ... ... ... артық түсуі бірқатар аурулардың дамуына әкелуі мүмкін. Соның бірі  -  ... ал ол әрі ... ... пен атеросклероздың дамуына себепші болады. Қандағы глюкоза ... ... ... ... ... ... және кейбір крахмал құрамдас өнімдер (мысалы, картоп) шақырады. Ал глюкоза деңгейінің аз өсуін бұршақтар шақырады, сондықтан оларды диабетті ... жиі ... ... ... ... ... міндетті түрде қандағы қанттың белгілі мөлшері (аш қарынға 100 ... 80-100 мг)  ... ... ...  -  ... ... ... қолжетімді, маңызды энергетикалық материал. Артық қант бірінші кезекте бауыр мен ... етте көп ... ... ... ... полисахарид  -  гликогенге ауысады.Тағамда сіңірілетін көмірсулар жеткіліксіз болса, осы полисахаридтің қорынан қандағы глюкоза түзіледі.     ... ... ... ... ұйқы ... ...  -  инсулиннің маңызы зор. Егер организм оны жеткілікті мөлшерде бөлетін болса, онда глюкозаны ... ... ... ... глюкозаның деңгейі 100 мл-де 200-400 мг дейін жоғарылайды. Бүйректер қандағы қанттың осындай жоғары мөлшерін ұстай алмай, зәрде қант пайда болады, ... қант ... ... Осы ауру ... ... ... көмірсуларды, бірінші кезекте сахарозаны және қандаы глюкозаның деңгейін өсіретін ... ... де күрт ... ... ... ... фруктозаның организмдегі айналымы басқа жолмен жүреді. Ол көп дәрежеде бауырда бөгеледі, сондықтан қанға аз ... ал ... ... кейін тез арада түрлі алмасу реакцияларына қатысады. Заттек алмасу ... ... ... ... ... ... глюкоза концентрациясының жоғарылауы диабеттің асқынуын шақыртпай, бірқалыпты жүреді. Фруктоза сахароза мен глюкозаға қарағанда, тәжірибе жүргізген жануарлар мен ... тіс ... аз ... ... ... Фруктозаның көп мөлшері балда (37%), жүзімде (7,2%), алмұрт пен ... (5-6%), ... ... қара қарақатта (шамамен 4%) кездеседі. Келесі басқа ... ...  -  ... (сүт қанты), оның ана сүтіндегі мөлшері - 7,7%, сиыр сүтіндегі мөлшері - 4,8% тең. ... ... ... асқазан-ішек жолында лактозаны ыдырататын фермент лактаза болмайды. Лактаза ферментінің белсенділігі жеткіліксіз адамдарға құрамында лактоза бар сиыр сүті ... ... ... тұтына алады. Өйткені, лактоза айранның ашытқыларымен ыдыраған, ал ішек микрофлорасының қызметі тежелген. Лактозаны ыдырата алмайтын адамдар үшін ол ... ішек ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл кезде жиі газ түзілуімен, іштің  сипатталады. Яғни сүтқышқылды бактериялар мен ... ішек ... ... ... және ... ... ... қолайсыз әсерін азайтады. Кейбір адамдарда бұршақтар мен қара нанның жақпауы байқалады. Ол құрамында асқазан-ішек жолының ферменттерімен ... көп ... ... ... мен ... болуымен байланысты. Бұл кезде сүттің жақпауы сияқты құбылыстар (газдың көп түзілуі т.б.) байқалады. Қорытылатын полисахаридтердің ішінде тамақтануда крахмалдың орны ... Оның ... ... ... ... 80% тиесілі. Крахмал екі фракциядан тұрады  -  амилаза мен амилопектин. Адамның асқазан-ішек ... ... ... және т.б.) ... ... ... ... (декстриндер) организммен тікелей қолданатын мальтозаға дейін гидролизденеді. Крахмал көп мөлшерде жармалар мен макаронда (55-70%), бұршақтарда (40-45%), нанда (30-40%), ... (15%) ... ...  ... ... ... ... Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. "Ғасыр-Ш", 2005 жыл. * Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : ... ред., 1990  
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қантты диабет кезіндегі тамақтану5 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Ағзадағы су мен минералды тұздар4 бет
Балаларды тамақтандыру7 бет
Клеткалардың химиялық құрамы7 бет
Клетканың химиялық құрамы10 бет
Клетканың химиялық құрамы жайлы мәлімет8 бет
Көмірсулар7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь