Макроэкономикалық тұрақтандыру

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. Жаңа экономикалық саясаттының қалыпатсуы мен
келешектегі бағыт бағдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5

2. Макроэкономикалық тұрақтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8

3. Табысты орнықтыру және экономикалық өсу
жағдайларын жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17

4. Ескі экономикадан — жаңа экономикаға: жолды анықтау ... ...23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43
Кіріспе
Біз мемлекеттік тәуелсіздіктің 13 жылын өткердік. Бұл тарихтың жаһандық сынақтарына жауаптар және жаңа экономиканы іздеудің күрделі кезеңі болды. Кідіріссіз де қысқа мерзімде біртұтас үш міндетті: тәуелсіз мемлекет құру, жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға және тоталитаризмнен демократияға көшуді жүзеге асыру міндеттерін шешу қажеттігі туындады. Біз өзімізге әлемнің көптеген жетекші державалары секілді ондаған жылдар бойы, ал жүздеген жылдар туралы тіпті сөз жоқ, біртіндеп дамып, экономикалық және демократиялық өзгерістерді біртіндеп нығайтуға жол беріп қоя алмадық. Тарих бізге басқа шарттарын көлденең тартты, біз оларға төтеп бердік, өйткені бізде асқак құлшыныс, жеңіске деген ерік-жігер және, бастысы, барша қазақстандықтардың басталған реформаларды колдауы болды.
Ал бүгін өткен жылдарды еске түсіріп және біздің күш-жігеріміз бен жетістіктерімізді талдай отырып, нық сеніммен былай деуге болады: біз стратегиялық тұрғыда дұрыс жолды тандадық. Экономикалық, құқықтық және әлеуметтік-саяси реформалар кейде қаншалықты қиын жүргеніне қарамастан, күткен нәтижелерге жеткізді: ел экономикасы мен демократиялық процестер серпінді даму үстінде. Қазақстан орынды түрде өңір лидері саналады және барынша бәсекеге қабілетті экономикасы бар 50 мемлекеттің қатарынан лайықты орын алуға ұмтылуда.
Әлбетте, біз мінсіз экономикалық модель жасап, өте оңды қоғам құрып қойдық деп айта алмаймыз. Бұлай ету жүйенің тоқырап, іріп-шіруін білдірер еді. Реформалардың өзі де біз үшін тар өрісті мақсат болған жоқ. Біз оларды өз замандастарымызға жақсы өмір тілеп, қазақстандықтардың келесі ұрпақтарының болашақтылығын қамтамасыз   ету  үшін жүргіздік.
Біздің стратегиялық мақсатымыз ел Конституциясымен бекітілген: "Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады; оның ең қымбат қазынасы — адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары". Және айту керек, біз өз мақсатымызға қол жеткізуде дәйекті боп қалып отырмыз.
Менің курстық жұмысымның негізгі мақсаты – бұл Қазақстанның жаңа экономикалық саясатының құлуы мен оның келешектегі  дамуын  қарастырдым.
Өткен жүзжылдықтың аяғы адамзат тарихындағы ең бір ауқымды өзгерістер кезеңі болды: қоскіндікті дүниенің негіздері қиратылды. Бізге, егер тиісінше шаралар қабылдамасақ, экономикалық күйреуден де қашып құтылу мүмкін еместей көрінген. Біз экономиканы ырықтандыруға әзір едік, бірақ та бізде нарықшылар командасы болмай шықты.
Қазақстан жауапты таңдау жасады жөне бәсекелестікке, меншіктің әрқилы формаларын дамытуға негізделген экономикаға әлеуметтік  бағдарлануды белгіледі.
Алайда мақсатты жариялау және елді сапалық тұрғыда басқа жағдайға көшіру — бұл мәні бірдей емес міндеттер. Тұтас ұрпақтар тіршілік әрекетінің мүлдем басқа жағдайларына бейімделген ел үшін өздігінен икемделетін және әлеуметтік бағдарланған нарық тетігін қалыптастыру тарихи тұрғыда жүйелік көшу жөніндегі күрделі міндеттердің тұтас кешенінен тұратын айрықша, ауқымды проблемаларды шешуді өз-өзінен көздейді.
Өткен өзгерістердің басты қорытындыларын бағалай отырып, мынаны сөзсіз мойындаған жөн: біз нарық тетігін іске қосып, сұраныс пен ұсыныс бағаны реттейтін, тауар ағымдарының қозғалысын, бәсекелестіктің табиғатын, инвестиция арналарын айқындайтын ахуал жасай алдық.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Егемен Қазақстан, 2005, 12 қаңтар.
2. Кокурин Д., Мелкумов Г.
«Участники мирового рынка нефти»
Россискии экономическии журнал 2003 №9 123-136 б.
3. С. Сатыбалдин, О. Төлемісов, С. Мұқаев
«Табиғат байлығына егеменділік және оның құны», Алматы 1998ж.
4. К. Дүкенбаев «Қазақстан энергетикасы» Алматы 1999ж
5. Каримова З, Умирбаева Э. «Минеральные ресурсы Казахстана и мира»//Экономика и статистика 2002 №2 40-49 б.
6. Сабырова М.Е. «Көмір саласының құрылымын қайта құру тиімділігі және оның іске асырылу механизмі» Алматы. Домино 2004ж
7. Нұрғалиев Қ.Р. « Қазақстан экономикасы» Алматы, Қазақ ун-ті 1999ж
8. Сәбден О. « XXI ғасырға қандай экономикамен кіреміз» Алматы 1997ж
9. Қазақстан цифрларда 2004ж . Статистикалық жинақ, ҚР Стастистика жөніндегі агенттігі
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.................................3
1. Жаңа экономикалық саясаттының қалыпатсуы мен
келешектегі ... ... ... ... және ... ... Ескі экономикадан — жаңа экономикаға: жолды анықтау.......23
Қорытынды...................................................................
...........................41
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.43
Кіріспе
Біз мемлекеттік тәуелсіздіктің 13 жылын өткердік. Бұл тарихтың жаһандық
сынақтарына ... және жаңа ... ... ... ... ... де қысқа мерзімде біртұтас үш міндетті: тәуелсіз мемлекет құру,
жоспарлы ... ... ... және ... көшуді жүзеге асыру міндеттерін шешу қажеттігі туындады. Біз
өзімізге әлемнің көптеген жетекші державалары секілді ондаған жылдар ... ... ... ... ... сөз жоқ, ... дамып, экономикалық және
демократиялық өзгерістерді біртіндеп нығайтуға жол беріп қоя ... ... ... ... ... ... біз ... төтеп бердік, өйткені
бізде асқак ... ... ... ... ... ... барша
қазақстандықтардың басталған реформаларды колдауы болды.
        Ал бүгін ... ... еске ... және біздің күш-жігеріміз бен
жетістіктерімізді талдай отырып, нық сеніммен былай ... ... ... ... ... ... тандадық. Экономикалық, құқықтық және
әлеуметтік-саяси ... ... ... қиын ... ... ... жеткізді: ел экономикасы мен демократиялық процестер
серпінді даму ... ... ... ... өңір лидері саналады және
барынша бәсекеге қабілетті экономикасы бар 50 ... ... ... ... ... ... біз мінсіз экономикалық модель жасап, өте оңды қоғам құрып
қойдық деп айта алмаймыз. ... ету ... ... ... ... Реформалардың өзі де біз үшін тар өрісті мақсат болған жоқ. Біз оларды
өз ... ... өмір ... ... келесі
ұрпақтарының болашақтылығын қамтамасыз   ету  үшін жүргіздік.
        Біздің стратегиялық мақсатымыз ел Конституциясымен ... ... өзін ... ... ... және
әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады; оның ең қымбат қазынасы — адам
және адамның ... ... мен ... Және айту ... біз ... қол ... дәйекті боп қалып отырмыз.
        Менің ... ... ... ... – бұл ... ... саясатының құлуы мен ... ... ... аяғы ... ... ең бір ауқымды
өзгерістер кезеңі болды: қоскіндікті дүниенің негіздері ... ... ... ... қабылдамасақ, экономикалық күйреуден де қашып құтылу
мүмкін еместей көрінген. Біз экономиканы ырықтандыруға әзір едік, бірақ ... ... ... ... ... ... жауапты таңдау жасады жөне бәсекелестікке, меншіктің
әрқилы ... ... ... ... ... мақсатты жариялау және елді сапалық тұрғыда басқа жағдайға
көшіру — бұл мәні ... емес ... ... ... ... ... ... жағдайларына бейімделген ел үшін өздігінен икемделетін және
әлеуметтік ... ... ... ... ... тұрғыда жүйелік
көшу жөніндегі күрделі міндеттердің ... ... ... ... ... ... ... көздейді.
        Өткен өзгерістердің басты қорытындыларын бағалай отырып, мынаны
сөзсіз мойындаған жөн: біз ... ... іске ... ... пен ... ... ... ағымдарының қозғалысын, бәсекелестіктің табиғатын,
инвестиция арналарын айқындайтын ахуал жасай алдық.
Жаңа ... ... ... мен ... ... ... ... таңдаған экономикалық даму моделінің
дұрыстығын долелдейді. Мұны ... ІЖӨ ... ... ... ... 2003 жылы 1991 жылмен салыстырғанда ІЖӨ-нің артуы 106,3
пайызды құрады, ... ... — бүл ... ... біз ... 1990 ... психологиялық тұрғыда маңызды шебіне әбден жакындай
түссек, 2004 ... ... ... бұл шепті еңсереміз.
        КСРО экономикасы әр республикаға, нақты ... өз рөлі мен даму ... ... ... ...... ... Белоруссияда мәшине жасау шоғырланды,
Өзбекстан мақта өндірді. ... ... ... ... Бұл оның орасан табиғи ресурстарымен айқындалған еді.
Біздің еліміз әлемдік темір рудасы ... ... 8 ... уран қорының 25 пайызға жуығына иелік етеді. ... ... ... Қазақстан әлемде 12-орын алады және болжам бойынша 2015 жылы
мұнай ... ... ... ... ... ... ... көмір өндіретін ел ... ... ... ... қоры 35,8 ... ... құрайды. Бұл жалпы әлемдік
қордың 3,6 пайызы. ТМД елдерінің арасында көмір қоры мен оны өндіру ... ... мен ... ... үшінші орын алады.
        Біздің республиканың міндетіне үлкен бөлігі тасып әкетілетін табиғи
ресурстарды өндіру кірді. Қазақстанда өндірілетін мұнайдың — 70, ... — 55, қара ... — 46, ... 28 ... ... ... ... қосымша құны бар өнімдерді ... онда 4 жөне 5 ... ... ... ... ... түрі бола ... біз ақырғы өнімді шығармадық.
        Ауыл шаруашылығына экстенсивтік жөне шығындық сипат тән еді.
Біздегі ... ... және ... тұратын жемшөптегі мал шаруашылығы
тиімсіз болды. Түсімі өте төмен ұлан-ғайыр егіс алқаптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштар, гербицидтер, ауылшаруашылық
мәшинелерін сатып алу, егін орағын, астық, ет пен сүт тасу мен ... үшін ... ... жыл сайын одактық орталыкган
1985 ... ... 4 ... Қазақстан экономикасының дербестігі туралы сөз бола алмайтын.
Барлық ірі ... 80 ... ... ... ... ... ... және жеңіл өнеркәсіпке билік ету құқығы қалатын.
        90-шы ... ... ... ... ... ... уақыт бөрін өз орындарына қойды. Егемендік ... деп есі ... ... жаңа ... ... ... жүйелерін құруға тура
келді. Нарыққа өту алдын ала айқындалды, алайда көшу моделін таңдау күн
тәртібінде ... ең қиын ... ... ... ... сыйлығының лауреаты ... ... "бұл ... ... бас тартуын қандайлық шүғылдықпен
жарияласа, батыс кеңесшілері өздерінің ... ... ... ... ... сондайлық шұғылдықпен айтып бақты". Сол кезде біз
кейбір шетелдік ... ... ... ... ... алшақ екенін  түсіндік.
        Экономикалық, көп ретті ... ... ... ... ... ұласпалы әрекет туғызды. Кәсіпорындар тоқтап жат өнімдер
өтпей тұрғандықтан, коймаға жұмыс істеді. Ондаған мың адамдар жұмыссыз және
тірлік ету ... ... ... ... ... ... мен субсидияларды төлеу тоқтатылды.
Орталықтандырылған жоспарлы сатып алуға бағдарланған колхоздар ... бір ... ... айырылып тынды. Осынау келеңсіз процестердің
салдары ретінде бюджетке салықтар түспей қалды. Жалақы мен ... ... ... ... ... ... түгесілді.
        1991 жылға қарай Қазақстандағы әлеуметтік-экономикалық ... ... ІЖӨ 12 ... төмендеп кетті. Рынокта ... ... ... Бұрынғы жылдары тұмшаланып келген инфляция
сыртқа сыпырыла шығуға әзір тұрды.
Сол жағдайда бізге бір мезетте аса ... ... ... тура ... ... ... ғана емес, сонымен бірге өзіміздің дербес экономикалық
жүйемізді құра бастау қажет болды.
        Ол ... ... ... ... ... ... ... білетін отандық кәсіпқойлар да болмады. Реформалау тәжірибесі
және қажетті заңнамалық база жоқ еді. Өзгерістер бағдарламасының өзі де ... Ал жаңа ... ... өте ... мерзімде жүзеге асыру қажет еді.
Сондықтан да біз стратегиялық шешімдерді жедел қабылдай отырып, алға ... ... біз ... елдердің тәжірибесін ескеруге тырыстық, бірақ та,
белгілі ... ... ... бірі біздегіге ұқсас жағдайда нарыққа
жылдамдата көшуді жүзеге асырмаған екен.
                                               
Макроэкономикалық тұрақтандыру
        Нарық ... көшу ... ... ... ... табыстар мен шығындардың; ақша массасы, айналым қаражаты мен
инвестициялық ресурстардың белгілі бір келісілуін ... ... ... алу және жекешелендіруді жүргізу, яғни жеке меншік институтын
енгізу жолымен ғана қол ... ... ... ... ... ... ... баға және
антимонополиялык, инвестициялық, технологиялық саясат кіруі тиіс болды. ... ... банк ... ... ... ... ... қор
биржасы, салық, кеден және басқа  ... ... жаңа ... ... ... талап етті.
Бірінші кезеңде өзекті міндет басқарудың ... ... ... Өйтпеген жағдайда туындаған проблемаларды шеш
алмас едік. Ал олар анық ... ... ... өндіру барынша азайды. Қаңыраған сөрелер сұраныс ... ... ... ... Тек ... ... ... пайда
қуушылықтың жалпыға ортақ жарысы басталып кетті.
        ... ... өсіп бара ... гиперинфляция жағдайына тап
болған біз бірінші кезекте бағаның ырықтандырылуын жарияладық, ол ... ... ... ... ... ... туғызады деген классикалық
кестені іске косу керек болды. Бірақ та адамдар бұл шараны, бағалар ... ... ауыр ... ... ... сұраныс пен ұсынысты ескеріп емес, саяси және
идеологиялық себептер ... ... ... да ... ... және инфляциялық болды. Оның үстіне тауарлармен және
қызметтермен ... ... ... ақша проблемасын жоспарлы экономика
әдістерімен шешу мүмкін емес. Бұл ... ... шығу ... ... ашық инфляцияға айналдыру болып табылатындықтан,
кесімді ... ... ... ... көшу сәтсіздікке ұшырайтын
еді, сондықтан да онымен классикалык, әдістер бойынша күресу көмектеспеді.
        Алайда рынокты тұтыну тауарларымен толтыру ... тез ... ... ... жүйе алып ... ... өз ... бастады, белгілі бір дәрежеде кәсіпкерлік бастамашылық көрініс
берді. Бұл сұраныс пен ұсыныс экономикасының алғашқы  нәтижесі  болды.
        Бірақ та өндіріс тоқтап, байланыстар ... ретт ... ... ... ... ... жағдай күрделі болып қала берді. Мұндағы
келеңсіз үрдістер Мәскеу ... ... ... ақша ... Ресейден Қазақстанға ескі рубльдер вагондап жөнелтілді, мұның
өзі инфляция үшін нәрлі топырақ болды. Біз таңдау алдында тұрдық — не ... қысу ... не ... ... ... ... орнату керек.
Екінші нұсқа ескі кезеңдерден әлдеқайда ... ... ... ... та
әу бастан-ақ реформалар қисынына  қайшы  келетін.
        Біз өз жолымызды таңдадық, ол ... ... ... ... ... ... Одақ ... ішінде соңғысы болып барды, өйткені
басқаларға қарағанда Ресеймен ... ... ... ... ... ... ... шегіне жетті. Сөйтіп 1993 жылғы 15 қарашадан
бастап біз ... ... аса ... ...... ... ие ... Жуырда біз аса маңызды жетістігіміз болып,
одан кейінгі ауқымды өзгерістерге кеңістік ... сол ... 10 ... ... Бұл ... 1994 жылы-ақ гиперинфляцияны бәсеңдетуге, ал 1995
жылы оны екі таңбалы ... ... ... ... ... ... ... Тікелей тәуелсіздік алғаннан кейін бірінші кезекке дербес бюджет,
салық және кеден жүйелерін құру ... де ... Іс ... ... ... ... тура келді. Бірінші кезеңде сәйкес нормативтік-құқықтық
базаны жасау талап етілді.
        Ескі жүйені қирату алғашқы жылдары ... ... өте ... ... ... әлеуметтік кепілдіктер мөлшері нақты
экономикалық ... асып ... ... 1991 жылдың бюджет
тапшылығы 20 пайыздан артық болды.
        ... ... ... ... төмендетуге кәсіпорындардан
алынатын салықтарды кілт ұлғайту және ... ... ... ... ... ... ... Алайда салық ауыртпалығын үнемі
ұлғайту орынды емес, өйткені бүл іскерлік белсенділіктің төмендеуіне және
экономиканың көлеңкеге ... ... еді. ... ... ... салықтарды төлеуге жеткілікті  каражат  болмады.
Қазақстан ТМД елдерінің ішінде бірінші болып салық ... ... жылы ... ... және ... төленетін басқа да міндетті
төлемдер туралы" заң күші бар Жарлығы шықты. Соған сәйкес салықтардың саны
3 ... ... ... ... органының қызметі принципті түрдегі басқа
сипатқа ие болды. Салықтар мембюджетті ... ... ... ... ... бірге инвестициялық-өндірістік қызметті ынталандырудың кұралы
ретінде де қарастырыла бастады.
        Енді ... ... ... ... ... ... біз ... өндіріс саласынан айналым саласына көшірдік. ... ҚҚС ... 16 ... ... әлеуметтік салықты 26-дан 21 пайызға
дейін төмендеттік. 2004 жылғы 1 ... ... ҚҚС ... 15 ... ... ал ... салықты есептеу кезінде 20-дан 7 пайызға
дейінгі регрестік ставка әрекет етеді.
        Қазақстанда принципті ... жаңа және осы ... екі ... ... ... оны ... барша қаржы ұйымдары ТМД-дағы үздік
жүйе деп ... ... банк ... ... Бұл ... ақша-кредит
саясатының тиімділігін кілт арттырды. Екінші деңгейдегі банктер даму
серпініне ие ... Өз ... банк ... ... ... ... қалыптастыру жөніндегі  белсенді  күш-
жігермен  нығайтылды.
        Бюджет ... ... 1996 жылы ... ... туралы" Заңның
қабылдануымен басталды. Ел Үкіметі бюджет тапшылығын жабу үшін Ұлттық банк
кредиттерін алу ... бас ... ... ... емес
көздерін пайдалануға көшті. Осы ... бәрі ... ... ... ... келіп, макроэкономикалық тұрақтанудың негізіне
айналды.
        Мемлекет иелігінен алуға, жекешелендіруге, сондай-ақ инвестициялык,
саясатқа байланысты мәселелерге жеке ... ... Ақша ... мен ... төмендетудің кері жағы да болды. Кәсіпорындар
тоқтай бастады. Төлемеушілік дағдарысы ушықты. ... ... ... ... Осы ... ... ... қисын мемлекеттік меншікті жекешелендірусіз нарыққа нақты
көшудің мүмкін еместігін еске салып тұрды. Бұл ... ... ... тұрғысынан ғана емес, сонымен бірге халықтың бойында ... ... ... тұрғысынан да маңызды.
        Сондықтан да біз ... ... ... ... ... 4 ... даралап айтуға болады. Алғашқы үшеуі мемлекет иелігінен
алу мен жекешелендірудің ... ... ... ... ... ... ... жетілдіруге екпін түсуімен  сипатталады.
        Біз шағын жекешелендіруден бастадық. Алғашқы ... ... ... ... жуық ... ... олардың қатарында
ұжымдық меншікке берілген 470-тен астам кеңшар болды.
        Екінші кезең "Қазақстан Республикасында ... ... алу ... ... ... 1993-1995 жылдарға арналған Ұлттык
бағдарламасы" негізінде жүргізілді.
        Бұл ... аса ... ... мемлекеттік меншікті басқару мен
жекешелендірудің ... ... ... Сол ... шағын және орта бизнесті
дамытуға белгі берілді. Көтерме сауда буынын қоса ... ... ... ... өзгерту басталды.
        Көтерме-бөлшек сауда, сауда-саттық және ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар құру
мақсатымен сегменттелді. ... ... ... ... ... ... ... коса алғанда қызмет көрсету
саласында бәсекелестік орта пайда болды.
        Біз ... ... ... ... маркетинг пен
менеджменттің прогресшіл де тиімді әдістерін пайдаланатын меншік иесі болып
табылатынын ... ... ... ащы ... ... ... жайдан-жай бөліп, үлестіріп беруге болмайды. Жаңа меншік иесі
капитал мен технологияларды тартуға кабілетті болуы  тиіс.
Үшінші кезең 1995 ... ... заң күші бар ... ... басталып, 1999 жылға дейін жалғасты. Осы сәттен бастап ол
тек ақша қаражатына жүзеге асырылды.
        Шетелдік компаниялар өзімен бірге сондайлык ... ... озық ... ... деп ... ... екен. Нәтижесінде
біздің кәсіпорындар өз ... жаңа ... ие ... Жаңа ... ... ... тұрақты жалақы ала бастады.
        1999 жылдан кейін бірінші кезекке мемлекеттік мүлікті ... ... ... ... ... төртінші кезеңде біз
мемлекеттік меншікті басқару және онымен айналысу ... ... ... ... өкілеттіктерді белуге ... ... ... және ... мемлекеттік
кәсіпорындарды оңтайландыру басталды. ... ... ... ... ... ... секторларына мемлекеттің
ықпалы мен ондағы үлесі ... ... ... ... ... — бұл ... энергетикада — "КЕГОК", телекоммуникацияда
— "Қазақтелеком", темір жолда — "Қазақстан темір жолы".
            Қазір біз бұл ... да ... ... Темір жол
саласын қайта құрылымдау бағдарламасы басталды. Электр энергетикасы жөне
телекоммуникация салаларын монополиясыздандыру ... ... ... кемшіліктеріне қарамастан іс жүзінде аяқталған
жекешелендіру процесі нақты бәсекелестік үшін ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп өнімінің 85 пайызға жуық
көлемі жекеменшік секторда өндіріледі.
        Экономикалық реформалар ІЖӨ құрылымында ... ... ... 2003 ... ... ... тауар өндірісінің үлесі 43 пайызды
құрап, 23 пунктке қысқарды, тиісінше қызмет көрсету ... ... ... 52,3 ... ... өсті. ІЖӨ құрылымының мүндай өзгерісі осы заманғы
жалпы әлемдік үрдістерге сай келеді. ... ІЖӨ ... ... ... ... ... ... ең бір жоғарысы (ТМД
бойынша орташа 44 пайыз). Әлемнің дамыған елдерінде қызмет көрсетудің ... 60-73 ... ... атап айтқанда Жапонияда — 66 ... мен ... — 71 ... ... жүйенің қалыптасу кезеңінде инвестициялық саясат басым
сипатқа ие болды. Шетелдік инвестицияларды тартуға бағдарлану ... ... ... өзі ... инвестициялық ахуал туғызуды талап етті.
Қазақстанда ел ... ... ... тартуды жандандыру үшін
институттық және нормативтік-құқықтық алғышарттар ... ... ... ... жөне Қазақстан Республикасы Президентінің
жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесі пайда ... ... ... ... ... ... жөне ... қорғау туралы,
қосарланған салық салуды болдырмау туралы бірқатар үкіметаралық ... 1997 ... ... ... ... ... тізімі
бекітілген болатын. Бұл өңдеу өнеркәсібі, жаңа елорданың ... сала мен ... ауыл ... ... ... сәтте жан басына ... ... ... ... ... ... ТМД ... арасында көшбасшы екендігі сөзсіз. Қазақстанға
бірінші болып инвестициялык деңгейдегі кредит ... ... ... ... ... ... көрсеткіші біз
шетелдіктерге минералдық ресурстарды, соның ішінде ... ... ... жол ... ... ... ... Қаржы қаражатының
жетімсіздігі, негізгі қорлардың тозуы жағдайында Қазакстанның өзі ... ... ... ... ... ... кезде шетелдік инвестицияларды тарту мәселесі ... ... ... ... ретіндегі Қазақстанның болашақтылығы
мен сенімділігі туралы түсінігінің болмауынан күрделі күйде ... ... ... корпорациясының келуі және онымен бірегей Теңіз кен орны
бойынша келісім жасалуы ... ... ... үшін ... белгі
болды.
        Инвесторлардың мұнай-газ саласына белсене келуі осыдан басталды.
Бүгінде ... ... аса ірі ... ... бәрі ... ... ... "Эксон Мобил", "Шелл", "Эни", "ШевронТексако",
"Тоталь", "Бритиш петролеум", "Лукойл", ... ... ... ... ... ... рынокта болуы елдің жоғары инвестициялық
тартымдылығы ... ... ... мен ... ... ... тұрақтылығын да  куаттайды.
Соңғы 30 жылда коры 10 миллиард баррель деп бағаланған аса ірі Қашаған кен
орнының ашылуымен ... ... ... ... бойынша әлемде
жетекші орындардың біріне шықты.
        Елдің мұнай ... ... ... ... бір ... өндірумен тәмамдалмайды. Оларды әлемдік рыноктарға тасымалдау
үшін инфрақұрылым ... ... ... кем емес болатын. Кеңестік кезеңде
ішкі рынокқа бағдарланған Қазақстанның мұндай тұрба құбырлары жоқ ... ... ... және ойдағыдай іске асырылған жоба Каспий
тұрба кұбыры консорциумы ... ... іске ... біз ... ... ету жөнінде дәйекті саясатты жүзеге асыра бастадық.
Өткен жыл Каспий бойынша ... ... ... сеңді бұзып өткен жыл
болды. Ресеймен стратегиялық әріптестік қазір қайрандағы бірлескен ірі
жобаларда ... ... ... ... Қытай бағытындағы тұрба кұбырының
құрылысы басталады.
        Біздің еліміздің экономикалық дамуындағы мұнай факторының рөлін
бағаламау ... ... ... да, 1985 жылмен салыстырғанда бүкіл әлемде
көмірсутегі шикізатын өндіру 1,3 еседен кем болып ... біз ... 225,4 ... ... ... ал ... сексенінші жылдар кезеңіндегі
деңгейді енді ғана калпына келтіре бастады.
Шынында да, мұнайдың ... біз ... ... ... процесін
жеделдете алдық. Бірақ та дамудың қазіргі динамикасына кол ... ... ... ... бағаның артуы ғана ықпал етіп ... Бұл — ... ... ... ... ... ... ширегі ғана мұнай табыстарының
есебінен  қалыптасады.
        Тікелей инвестициялар қара және ... ... ... ... және ... корпорациялары саланың дамуына 1833,5
млн. ... ... Бұл 2000 ... ... мыс ... жөніндегі 1990
жылғы деңгейді 9 пайыз арттыруға мүмкіндік берді. ... ... ... ... ... жылдардың үздік көрсеткіштерінен асып түсті. Испат-
Қармет өндірістің дамуына 500 млн. доллардан астам жұмсады. Қарметкомбинат
металдармен және ... ... ... ... шығарудың қуатты
индустрияландыру  кезеңінен  өтті.
        Қазхром мен Қазалюминий 537,2 млн. ... ... ... ... ... өндірістерге айналды. Мұны
қорғасын-мырыш саласының жұмысы туралы да айтуға болады.
        Нақ осы ... ... ел ... ... ... ... ... кезде бюджет жоғары қосымша құны бар ... ... ... орта бизнес пен өңдеу салаларын дамыту түсімдері есебінен барған сайын
көбірек толығатын ... ... ... өздігінен қатардағы азаматтар тарапынан
меншікке деген көзкарастыңөзгеруі жағдайында ғана тиімділік бере алар еді,
түрғын үйді ... ... ... ... да. Меншікке ие ету тұрғын
халық менталитетінің өзгеруіне әкелді. Мемлекетке иек арту, ... ... кете ... Енді өз ... ... жауапкершілігі
азаматтардың өздеріне көшті. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты одан ... ... ... ... ... ТПК-лардың орнына халықтың пәтер
иелерінің кооперативтері тұрпатындағы өз ұйымдарына екпін түсірілді.
Табысты орнықтыру және ... өсу ... ... ... ... мен ... қол жеткізу жолдары баяндалған
стратегиялық бағдарламалық құжатқа мұқтаж болатын. Олар "Қазақстан-2030" ел
дамуының Стратегиясында тұжырымдалды.
        Осы ... ... ... жүйелік деңгейге көшті. Реформалардың
басымдықтары институттық өзгерістер жағына қарай ... ... ... және ... ... Бұл процесс Қазақстан кезекті сынаққа — 1997-1998 ... ... ... тап ... ... де ... Іс жүзінде соңғы сәтке
дейін біз халықтың ... ... күрт ... жол ... үшін теңгенің
бағамын жасанды түрде ұстауға тырыстық. Қазақстан тағы да кәсіпорындардың
жаппай жабылуы мен жұмыссыздықтың қар көшкіні секілді өсу ... ... ... ... біз үшін сабақ болды. Болашақта Қазақстанның алдында мұнайға
деген жоғары бағалар сынағы тұрды. Біз мұнай долларларын ... ... және осы ... ... қабілетті экономика құруға бағыттай
отырып, оларды дұрыс ... білу ... ... ... өзі энергия
сақтаушыларға деген әлемдік бағалардың өзгерісіне ... ... ... ... Қазақстан ТМД елдерінің арасында бірінші болып тұрақты әлеуметтік-
экономикалық дамуды ... ету, ... ... ... ... үшін Ұлттық қор құруға кірісті.
        Алайда мұны сілкіністер мен дағдарыстар жағдайында ғана ... ... ... керек. Оның мәні бүдан тереңірек. Ол болашақ
ұрпақтар алдындағы біздің ... ... ... ... ... ... бір сәттік проблемалардың шешіміне жұмсауға
елігуден тыс болуымызга мүмкіндік берді. ... ... ... ... 4,7
млрд. доллар немесе 631,8 млрд. теңге ... олар ... ... ... жоғары өтімді қаржы   құралдарына  салынған.
Банк жүйесіне сенімді арттыру үшін шаралар кабылданды. Кеңестен ... ... рет жеке ... ... ... ұжымдық
жүйесі құрылды. Мұның өзі азаматтардың қозғалыссыз ... ... ... ... ... ... ... көшіру елдің дамуына елеулі серпін берді.
Мемлекетті бұрынғыдан тиімді басқару және өңірлік ... ... үшін ... ... байтағында экономикалық-саяси тартылыс
орталығын күру ... ... ... ... ... көшіру ел экономикасы үшін орасан
зор мультипликативтік ... ... ... ... ... барлық облыс орталықтарын қамтыды, олар бүгінде өзгеріп сала берді.
Мұның өзі мыңдаған жаңа ... ... ... салалас өндірістердің
дамуына жеткізді. Қысқа мерзімде қала айтарлыктай өзгеріп, мемлекеттің
шынайы саяси орталығына  айналды.
        Он ... ... ... ... салалар тартылды. Ауыл да
бұдан тыс қалған жоқ, ... ... ... ... ... жатты.
        Біз барлық мемлекеттік ауылшаруашылық кәсіпорындарын ұжымдық
меншікке бердік, ... ... ... ... ... ... ... дұрыс жол таңдап алынды, ол ауылда нарықтық қатынастар
жүйесін жасауға бастады.
        Рынокқа ... ... ... табы ... болды. "Астық үшін
айқас" кезеңдері ұмытылды. Соңғы үш жылда жұмыс ырғағындағы Қазақстан дәнді
дақылдардың миллиард ... ... ... Бұл ... егін ... ... ... қарағанда жанар-жағар май материалдары 10 есе
дерлік аз жұмсалады.
        Алайда тұтастай алғанда жер ... ... ... ... ... ... мен ауыл ... проблемаларын кешенді шешу
үшін 2003-2005 жылдар Ауыл жылдары болып жарияланды. 2003-2005 жылдарға
арналған ... ... ... ... ... біз
аграрлық сектордың тиімді кызмет ... ... ... ... іске ... Жер кодексі айтарлықгай ауыр қабылданды. Бүл кездейсоқ емес еді.
Жер мемлекеттің негізі болып ... ... ... ... ... ... Олардың әрқайсысының жерге деген өз қатынасы бар. ... ... ... да ... Бірақ та нарық мұндай текетірестерге төзбейді. Аграрлық сектор —
бұл ... ... ... ... ... өнеркәсібі өнімдерін және
қызмет саласын аса ірі ... ... көп ... ... ... бәрі дерлік түгастай нарыққа киліктірілген. Бірақ та дәл осыны
аграрлық сектор туралы айтуға әлі ... ... ... ... ... қатынастарға әлі киліктірілмеген.
        Жерге деген ұқыпты қатынас жоқ кезде жеке ... ... ... қалай айта алмакпыз. Бұл проблеманы жерді жеке меншік ... ... ғана ... ... Және де ... Біз жердің тозуы, жер қорының азуы дегеннің не екенін білеміз. Жер
табиғи байлықтармен және ... ... ... ... көтеріп
тұрған киттердің бірі болып табылады. Егер олар айналымнан шығарылса,
өндірістік шығындар мен ... ... ... ... ... ... ... ақша айналымы, шетелдік инвестицияларды кеңінен
тарту, ипотекалык кредиттің дамуы мүмкін  емес.
        ... ... ... ... ... кешен үшін, сондай-ақ
бүкіл ел үшін аса маңызды Жер ... ... ... ... Жерге деген жеке меншік және осы негізде еңбеккерлердің жаңа табын
тәрбиелеу — аграрлық сектордағы өркенді өсудің негізі.
        Енді ауыл ... ... жаңа ... ... ... ... керек. Жердің сезімтал да қамқоршыл қожасы пайда
болуы керек. Ал жеке ... ... мен ... ... ... ... ... жүйесін түбегейлі өзгерту
жөніндегі реформаның ең маңызды ... ... ... ... экономиканы ырықтандыру процесі кері жүрмейді. Ендігі жерде
сөз осы жылдары талдап жасалып, байқап көрілген ... ... ... нақты мазмұнмен толықтыру және түзету, оның әлеуетін ... ... ... ... ... ... көшу кезінде мемлекеттің экономикаға араласуы кілт
шектелді. Белгілі бір уақыт ... ... қай ... дербес еркін өсу жүріп
жатқаны, ал қай жерде мемлекеттің ... ... ... ... ... көрінді.
        Нарықтық экономиканың жетекші бір факторы мемлекеттік емес сектор
үлесін серпінді ұлғайту болып табылады. ... ... ... 2004 ... I ... ... 194,8 мың ... тұлғаның
192,7 мыңдайы жеке меншік секторға келеді. Бұл ... ... 98 ... саласында бұл үлес — 98%-ды; ауыл шаруашылығы мен ... 97,5 ... ... Көптеген экономикалық процестердің нақты қатысушысы жеке меншік
иесі болып отыр, тұрғын халықтың өзі де белсенді рөл ... Оның ... ... ... формалар мен нарықтық қатынас салаларына кеңінен
қатысуы айрықша нарықтық ... ... бүл ... ... ... ... ғана емес, тіпті қыңырлығына да сергектікпен карауға
мәжбүр етеді. Біз жаппай кәсіпкерлік рух ... — жаңа ... ... үшін ... ... калыптасуымен істес болып отырмыз.
        Әсіресе шағын кәсіпкерліктің дамуы атап көрсетуге тұрарлық. ... ... ... ... осы заманғы нарықтық шаруашылық барған сайын
өзі дамитын ашық жүйеге айналып, өзін-өзі ... ... ие ... ... ... береді. Экономикалық қатынастардың жаңғыртылуы ... ... және ... ... шаруашылық байланыстарына кірігуге қабілетті жаңа нақты
экономиканы құру аса ... тағы бір ... ... ... ... ... жан қинайтын проблемасы бар болмысымен
бой көтеріп ... ... ... ... ... өңдеу өнеркәсібіндегі
көптеген бұйымдардың бәсекеге қабілеттілігінің төмендігі сақталып ... ... ... тыс монополиялануы да тежеуішке ... өзі ... ... шығаратын өнімдердің сапасына және
өндірістің тиімділігіне, оның рентабельділігіне келеңсіз әсер етті.
        Қазақстан экономикасы ... пен ірі ... ... үшін ... ... ... ... болды. Сыртқы байланыстарды
өрістету бағыты және шетелдік инвестицияларды кең ауқымды тарту ... ... ... ... ... ... ғана ... қатар бір мезгілде валюта қорын толықтыруға, теңгені нығайтуға,
оның айырбастылығын күшейтуге мүмкіндік ... ... ... ... шетелдік инвесторлар үшін қызықтырғыш ішкі ... ... ... ... үшін ... инвесторлар мен біздің мемлекеттің мүдделерін ұштастыру оңай
міндет емес. ... олар ... ... тартымды
салалары бойынша үйлеседі.
Мақсатты шаралардың нәтижесінде шетелдік күрделі қаржыны тарту жөнінде
қолайлы ахуал қалыптастыру мүмкін болды. Шикі мұнай және ... газ ... және ... ... секілді салаларға тікелей шетелдік
инвестициялар 2003 жылы 2,7 млрд. доллардан астам болды.
        ... ... ... өсуі ... ... ... ... еңсеру мүмкін болды. Жаңару коэффициенті мұнай-
газ өндіруде — 10,9 пайызға, ... ... ... 6,6 ... ... Отын ... ... және қара
металлургияның  үлесі  үстем   бола  түсті.
        Шетелдік инвесторларды, соның ішінде әлемдегі аса ірі компанияларды
да тарту мынадай бірқатар маңызды міндеттерді ... ... 1.  ... ... ... ... олардың көлемі 1993
жылдан 2003 жылға дейінгі кезенде 25,8 миллиард долларды құрады, жан ... ... ... 1-ші ... ... 2. ... ... менеджмент қызметі құлдырау жағдайында болған
аса ірі кәсіпорындарды қысқа мерзімде қайта өркендетуге ... 3.  ... ... шығу жоне ... ... байланысқа
белсенді кірігу қамтамасыз етілді.
Ескі экономикадан — жаңа ... ... ... ... он жылдыққа арналған стратегиялық міндеттерінде
табиғи байлықтар қоры мен минералдық-шикізаттық ресурстар ... ... ... ... ... ... пайдалану
қажеттігі көрсетілген. Қазақстан олардың кейбірінің абсолюттік қоры бойынша
да, сондай-ақ өндіру, соның ішінде жан басына шаққандағы ... ... ... ... ие ... белгілі. Республика бүгінде вольфрам, ванадий
рудаларының қоры бойынша — әлемде бірінші орын, құрамында хром бар рудалар
қоры бойынша — ... (23 ... ... ... коры ... ... ... Қазақстанның үлесіне уранның әлемдік корының — 25 пайызы,
қорғасынның — 19, ... — 13, мыс пен ... 10 ... ... ... ... істерінің дәстүрлі дамуын калпына келтіріп,
нығайта, руда өңдеу мен металл балқыту  жөніндегі    ... ... ... қамтамасыз ете отырып, әлемдік ... ... ... ... ... ... қабілетті және солай
етуі тиіс. Әлемде ұлттық экономиканың шикізаттық құрамына көзқарас келеңсіз
емес екенін атап ... жөн. Аса ірі 200 ... ... ... ... жатады, олардың үлесіне рейтингке барлық қатысушылар
өткізген өнімнің жалпы көлемінің 80 ... ... ... ... әлемдік өндірушілер көшбасшыларының қатарына АҚШ, Австралия, ОАР,
Канада, Қытай және Ресей секілді ... ... атап ... ... ... сату ... ... оның үкіметінің білікті еместігінің тіпті де ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейіне
өндіруді интенсивтендіру және өз табиғи ... ... ... ... ... мен ... секілді бірқатар жетекші минералдық-
шикізаттық мемлекеттердің тәжірибесі осы ... ІЖӨ ... ... ... ... Қазақстанда минералдық-шикізаттық кешен әлемдік рыноктың
талаптарына ... ... ... және бұл экспорт
құрылымынан  да  көрінеді.
Келтірілген деректер ... ... ... ... ... ... ... жағдайын дәлелдейді. Және де бағалардың
әрлі-берлі ауытқушылығы сатылу сомасына ықпал ететін әлемдік конъюнктураға
қарамастан, бұл рынок айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру жөніндегі әбден ізгі мақсаттарды көздей отырып,
республика өзінің әлемдік ... ... ... ... ... жарақтандыруға қатысуына үлкен
үміт артылды. Кей жағдайда олар ақталды да, мұның өзі өндіруші ... ... ... ... ... ... болса-дағы экспортқа
бағдарланған және ішкі ... ... ... ... ... ... ... дамуын қамтамасыз ету  қажет.
        Қазақстанның экономикалық саясаты жаһандану процесінің талаптарына
бағынуға мәжбүр ... ... ... пен ішкі ... ... ... ... қолдау саясатын жүргізу қажеттігінің 
арасында болып, айтарлықтай күрделі жағдайда қалды. Егер де ... ... ... ... ... жеткізіп, мұның өзі басқа
салалар үшін ... ... ... ... өңдеу және өндеуші
салалардың үлесі айтарлықтай жоғары болмай қалуда жөне ... ... ... ... ... Ел ... ... жағдай (экономикалық өсу, қорлану мен
жинақталудың ұлғаюы, инвестициялык ахуалдың жақсаруы) құрылымдық өзгерістер
проблемасын ... ... ... етіп ... Көп ... ... әсіресе
өнеркәсіп құрылымын жетілдіруге ұмтылысы кедергілерге азтап болған жоқ.
        Жаһандану жағдайында халықаралық бәсекелестік ... ... ... ... ... ... азулы да болып отыр. Тіпті ... ... ... бар аса ірі трансұлттық корпорациялар өрши түскен
бәсекелестікке шыдас бермей, күйреп түсуде.
        Жаңа өсу аймақтарының пайда болуы ... ... ... ... ... ... бәсекенің жаңа орамдары шиеленісіп, пайда ... ... та ... ... қана қоймайды, сонымен бірге ауыртпалықсыз
болмаса да, жаңа технологияларды жедел ендіру, сауда-саттық көлемінің ... жаңа ... ... ... ... да ... ... Сайып
келгенде, сапалы және салыстырмалы түрде арзан тауар сатып алатын тұтынушы
ұтыста болады.
        Жаңа экономика кең тұрғыда — бұл ... ... ... көп
қажет ететін, барлық салалар мен сегменттерде инновациялармен каныққан
экономика. Шикізаттық және ... ... ... ... көп ... ... және ақпараттық технологияларға
негізделген осынау сапалық басқа құбылысқа көшу әлемдік шаруашылықтың
барынша ... ... ... ... ... ... ... білім өндіру мен
қолдануға негізделген экономикаға қарай ойысу жүріп жатыр. Оларда жаңа
технологиялардың, жаңа ... ... ... ... ІЖӨ
өсімінің 70-85 пайызына дейін келеді. ... көп ... ... өнімнің
әлемдік рыногының көлемі 2 триллион 300 ... ... ... ... — 39, ... — 30, Германия — 16 пайыз). Барынша дамыған жеті ел ... ... ие ... жаңа ... ... 80
пайызын ұстап отыр.
        АҚШ жыл сайын ғылымды көп ... ... өнім ... ... жуық доллар, Германия — 530, Жапония — 400 миллиард ... ... ... үшін ... аяқталмас сайыстағы жеңістің басты
факторы инновациялар және тұтастай білім болып отыр.
        Бірқатар дамушы елдердің ... ... ... қарамастан,
жаңа нарықтық экономикалар серпінді даму үстіндегі әлемдік ... ... таба ... ... ... ... секілді (Оңтүстік Корея,
Гонконг, Тайвань және Сингапур) екінші толқындағы да ... ... және ... жаңа ... ... өз ... көрсеткіштері
бойынша кейбір дамыған мемлекеттерденозып кетті.
        Дамушы    елдердің    жаңа    экономикаға интеграциялану үлгісін
Үндістан танытып отыр, оның ... 280 ... ... адам ... 2000 жылы ... ... экспортынан түскен табыс 4
миллиард доллардан асса, 2008 ... ... ол ... Прогресшіл өзгерістерге ұмтылған Қазақстан да осынау тым тығыз
экономикалық дүниеде өз орнын ... ... Оны ... ... және ... бере ... анық.
        Республиканың өзара қатынастардың соны ... кіру ... ... жене барынша қорғалған. Егер оның шикізат рыногына
қатысуы құрметтеліп, дамыған ... ... ... ... ... өнім ... жоғары алымнан тұратын кедергілер сакталып, ... бар, ... ... жаңа ... ... талдап жасау және
өндіру саласында қуатты трансұлттық корпорациялар әрекет етуде.
        Қазақстанға өзінің жаңа индустриялық-инновациялык ... ... ... ... және жауаптылықпен қарағаны жөн ... Ең ... ... мұқият талдаудан кейін бәсекелестігі жоғары
өндіріс қалыптастыру мақсатында интеллектуалдық, ... ... ... жинақталған елеулі қаржы ресурстарын
біріктіру керек.
        Ел құрылымдық ... ... ... ... ... да қол жетімді басымдықтарға ие болуы тиіс.
Қазақстанда жаңа экономика категориясына жататын ... бар. ... ... ... ... мойындалған бірқатар бірегей
технологияларға ие ... ... Бұл ... әлі де ... ... ... Қытайдың Қазақстаннан сульфидтік қорғасын концентраттарын қайта
өңдеу жөніндегі технологияны сатып алу ниеті ... Бұл ... ... ... алынып, ГФР-да, Италияда, Канадада, Боливияда зауыттар
салынғаны белгілі.
        Жаңа материалдарды игеруде "Қазатомпром" ... ... ... ... жаңа және аса жаңа ... ... табиғи
уранның ұнтағы, уран таблеткалары, оксидтік керамика, бериллийлік қола
секілді бұйымдар ... және ... ... ... жер ... сілтісіздендіру жөніндегі жаңа технологияларды
қолдану оны өндіруді 3 700 ... ... ... жөне республикаға
әлемдік уран рейтингінде 3-орынды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.
        Қазақстанда жоғары сапалы болат пен ... ... ... ... ... ... басым бағыты бола алады.
Талдау көрсеткеніндей, жаңа материалдардың пайда болуына қарамастан, әлемде
болаттың беріктігі ... тот ... ... ... жөне ... ... ... артып, барған сайын арнаулы қорытпалардың жаңа
түрлері жасалуда. ... ... кей ... ... қиындыққа
қарамастан, болат рыногы  тарылған емес.
        Болат пен қорытпалар динамикасы алдағы кезде де дамитын болады.
Оларды өндіру үшін ... ... ие ... әлемдік рыноктың осы
сегментінде елеулі түлғаға айналуына ... ... ... басқа елдер үшін
жеткізіп беруші ғана болып отыр. Мұқият есептеу ... ... ... ... ... және ... бар республика
әлемдік болат рейтингінде әлдеқайда лайықты орын алып, 10-15 ... ... ... Республикада бериллийдің, ренийдің, цирконийдің, молибденнің,
кобальттің, ванадийдің, вольфрамның, бордың ... ... ... ұлғайту мүмкіндігі бар. Тұтастай алғанда металлургияның дамуы,
арнаулы ... ... ... ... мен олардан жасалған бұйымдар
өндірісі 13-14 миллиардтан астам доллар  келтіре  алады.
        Басқа жобалардан ерекшелігі, осы саланы дамыту ... ... ... қолда бар ғылыми-техникалық әлеуетке, ... ... жаңа ... ... ... арқа сүйейді.
        Жаһандану, әлемдік экономиканың интернационалдануы, өршіп тұрған
халықаралық ... ... өз ... табу өте ... ... ... жөне ... салаларында Қазақстанның көптеген ұстанымдар
бойынша бәсекелесі болмаса, жоғары деңгейде өңделген ... ... ... ... Көптеген елдердің, соның ішінде дамушы елдердің
тәжірибесі табанды күш-жігер болса, әлемдік ... өз ... ... ... Солай болса-дағы, жоғары ... ... өнім ... жөніндегі біздің ниетіміз елеулі қиындықтарға тап болады,
сондықтан, мұқият дайындық жасалмаса, ... ... ... ... ... ғылымның жетістіктері де солай болмақ. Республика жоғары ... мен ... ... ... сапасын айтарлықтай арттыратын
бәсекеге қабілетті талдамалар мен технологиялар бар. Әлемдік рынокқа жоғары
әзірлік деңгейіндегі өнімнің жарып өту ... ... ... ... ... ... ... артықшылықтарын барынша пайдалануы тиіс.
        Республиканың жаңа экономикасы оның әлемдік шаруашылыққа ... ... ... ... нәтижесінде ашылатын
артықшылықтарға да арқа сүйеуі қажет.
        Елдің қаржы жүйесінің мүмкіндіктері, ... ... ... индустриялық-инновациялық стратегия міндеттерін шешу
үшін жағдай ... ... ... ... ... жөніндегі компания, Даму банкі сияқты дамудың жаңа институттары
осы факторлардың іс-әрекетін әлдеқайда мұқият ... ... ... ... ... шикізат елдерінің тәжірибелері жоғары бөліністерге қаржы
салудың артықша тиімділігінің көзге ... ... ... ... ... ... жалпы өнімінің көлемін 1 долларға ұлғайтқанда, ... ... ... ... ... ... орташа
есеппен 9,3 долларға өседі екен.
        Бұл елдің минералдық өнеркәсіпте жұмыс істейтін ... ... ... ... ... орындары санын жүз есе дерлік ұлғайтуға жеткізеді.
Мүның өзі көп ретте Канадада ол табиғи монополист ... ... және ... ... ... ... ... 4 жөне 5 бөліністер елеулі
дамығандығымен ... ... ... ... жеделдеуінде ақпараттық
экономика немесе ақпараттық дәуір ... ... ... ... ... жаңа экономика процестердің интенсивті дамуы қуатты серпін болды.
Барлық салаларға ақпараттық технологияларды енгізу көлемі мен ... ... ... ... ету аукымы өте елеулі болып отыр.
        Нақ ақпараттық құрамдастық жаңа экономикаға ... ... ... ... бере ... оның ... ... Интернет-
технологияларды қолдану жетекші фактор болды. Әсіресе электрондық сауда-
саттықтың өсу қарқыны айқьш сезіледі. Мысалы, ... ... ... ... оның ... жыл ... бес ... ұлғайып, 327 миллиард доллардан
асып ... ... 10 ... ... көп ... ... өнімнің өсімі 80 миллиард
долларды құрағанына қарамастан, бұл ... ... ... ... ... жете бағаламаушылық келеңсіз салдарға соқтыруы мүмкін. Мәселен,
Жапония 1990-шы жылдары ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... Әу баста үлкен
табыстарға байланысты нағыз шулыған ... бүл ... енді ... ... ... Осы ... ... Қазақстанға дамыған елдердің тәжірибесін
ескеріп, оған белсене интеграциялануы қажет. Бұл бағыттағы алғашқы қадамдар
жасалды да. ... 1998 жылы ... 885 ... ... 2003 ... мың қосылған — 209 есе орасан қауырт ... ... қоса ... ... ... оның ... де ... Мысалы, егер 2001
жылы ол 359,5 миллион минөтпен есептелсе, 2002 жылы 684,9 миллион ... ... бүл ... Электрондық пошта көлемі шұғыл ұлғайды. Бүл мүмкіндіктер ... ... ... қазірдің өзінде "Шанхай-Франкфурт" шыны-талшықты
супермагистральдің ... ... жөне оның Орал ... ... ... іске ... Елдің барлық өңірінің интернетке жоғары
жеделдікпен қолжетімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік ... ... ... ... желі ... ... ... жолы" жобасы бойынша елдің интернетке жеңілдікпен жоғары жеделдікте
кірігетін ... оку ... мен ... ... ғылыми-ағартушылык.
желісі интенсивті түрде қалыптастырылып жатыр.
        Қазақстанда "Электрондық Үкіметтің" негіздері қалануда, ... ... ... ... ... істеуде. Көптеген
компанияларда, ұйымдарда, оқу орындарында ішкі тұйық желі енгізілген, мұның
өзі көп ... ... ... ... арттырады. Ақпараттык,
технологияларды талдап-жасаумен, енгізумен, компьютерлік ... ... ... ... ... ... кәсіпорын ("Алси",
"Логиком", "Глотур", "Аstel" және басқалары) жұмыс істеуде. Өңірде бірінші
болып әлемдік сауда-саттык ... шыға ... ... ... ... Жаңа ... экономика сәйкес кадрлық қызмет көрсетуді талап
етеді. Біз мұнда да ... ... ... Мәселен, жоғары оқу
орындарында "Ақпараттық жүйелер" мамандығы бойынша оқитындар саны 1999/2000
оқу жылындағы 1906 адамнан ... оқу ... 4423 ... ... ... және ... қамтамасыз ету" мамандығы бойынша
тиісінше 1390 адамнан 7873 адамға дейін  өскен.
Республикада Алатау кентінде ... ... ... технологиялар паркі құрылуда, Бангалорда 230 ... орын ... қала ... 25 мың ... ... ... парктердің кұрылуы түсімдердің елеулі көзіне айнала ... ... ... ... ... 2005 ... қарай 50
миллиард долларға жететінін айтудың өзі ... ... елді ... ... жеделдету үшін құқықтық
негіз жасалды. ... ... ... ... ... ... ақпараттық инфрақұрылымды қалыптастыру бағдарламалары  қабылданды.
2003 жылдың мамырында "Ақпараттандыру туралы", "Электрондық құжат
және электрондық қол кою ... ... ... ... қол қоюдың
қабылдануы және заңнамалық тұрғыда қолданылуы көлемі жыл ... өсіп ... ... ... ... туралы", "Инновациялар туралы" қолданыстағы заңдармен қатар
жаңа заңнамалық кесімдер бұл салада алға жарып шығу үшін ... ... атап ... ... Осы заманғы қазақстандык ақпараттык. саясат жаңа инновациялық-
технологиялық экономиканы елеулі түрде ... жаңа ... ... бар ... ... ... Бұл ... қатысушы
барлық тараптардың жиі де тиімді өзара ... ... он үш ... жүргізілген реформалар экономиканың
жедел де сапалы дамуын іске асыру мүмкіндіктерін туғызды. Оның ... ... ... ... ... ... даму ... алға өршіл
міндеттер қоятын өзіндік бірегей ... ... ... ... өзгеріс
үстіндегі әлемдік конъюнктура жағдайында бүл өмірлік қажетті қадам.
Жаһандану оябында ... ... ... ... ... ... өзі ... Оларға мыналар жатады: шикізаттық
бағдарланушылык,, әлемдік экономикамен ... ... ... ... және өңіраралык экономикалық интеграцияның әлсіздігі,
ғылымның өндіріспен ықпалды байланысының ... ... ... ... жөне ... көшуге бейімделу міндеттеріне сөйкес еместігі.
        Бекітілген Индустриялық-инновациялык даму стратегиясына сәйкес 2015
жылға қарай 2000 ... ... ... ... ... етуі 2 ... ғылымды көп қажет ететін және жоғары ... ... он ... ... өсуі ... Мұның өзі ел экономикасын реформалаудың
жаңа кезеңі басталғанын білдіреді.
        Стратегия белсенді мемлекеттік ғылыми және ... ... ... Алға ... ... жету үшін қаржы рыногының
одан әрі ... және ... ... ... ... ... ... Стандарттау саясатының
шеңберінде экономика мен басқарудың барлық ... ... көшу ... ... ... ... құны бар өнім ... мен
экспорттаудың тұрақты өсуін және бәсекеге ... әрі ... ... ... ... ... бағытталуы оның айрықша ерекшелігі болып
табылады. Сондықтан ... көп ... ... ... ... өндіріс
құруды ынталандырудың, "ғылым-өндіріс-рынок" циклының, ... және ... ... ... ... ... аса маңызды міндеті
қойылды. Осыған байланысты қолда бар әлеуетті ... ... ... ету ... ... өзі ... тұрмыс деңгейіне, республика
дамуының тұрақтылығына әсер ететіні сөзсіз.
        Біз ұстанған индустрияландыру бағыты бүгінде ... ... ... және жаңа ... ... қалыптастыруға
салмақ салатын, елдің ... ... ... ... (мұнай-газ және металлургия секторлары) дамытуға ... ... ... ... ... ... және ... химиясында, қүрылыс
индустриясы мен ... ... ... ... әлеуеті бар.
Ауылшаруашылық өнімдерін қайта өндеу және агроиндустриялық кластерлерді,
атап айтқанда Оңтүстік Қазақстанда ... және ... ... ... перспективалық бағыт болып табылады.
        Индустрияландыру процесінің барысында ... ... ... ... негізделген сапалық жана экономиканы құру үшін алға жарып
шығу ... ... және одан әрі ... ... ... ... ... технологиялык тауарлар және жақын жатқан, жедел
өсу үстіндегі экономикаларға қызмет көрсету үшін ... ... ... ... ... ... тиіс.
        Экономика дамуының сапалық жаңа деңгейіне көшу жөніндегі табанды да
ауқымды шаралар қажет. Жоғары дамыған қаржы ... ... ... ... ... технологиялардың экономиканын нақты секторымен
бірігуіне жәрдемдесіп, ынтыландыруы тиіс.
        Дамудың жасалатын қолайлы ... ... ... әлемдік
рынокка жарып өтудің жақсы мүмкіндігін береді. ... ... ... ... ... ... ... беру барған
сайын қиын болатыны анык.
        Индустриялық-инновациялық саясатты іске ... жаңа ... ... ... ... ... ... жағдайында отандық өндіріс
принципінде іске асыруға болатын осынау міндеттерді орындау үшін барынша
әзірленген ... алға ... ... қамтамасыз етуге болады. Мұнда құрылған
мемлекеттік даму институттарына көп үміт артылады, ... ... ... ... ету ... ... ... аламыз.
        Біздің бүгінгі әлеует — бұл экспортқа ... ... ... ... және ақпараттық қызметтер.
        Индустриялық саясатты іске асырумен бір мезгілде біз ... ... ... бет ... ... экономикалық өзгерістердің
қисыны ауылшаруашылық салада агробизнестің ... ... ... ... арттыру қажеттігіне, ауылшаруашылық
өндірісінің маркетингтік стратегияға көшуіне, ішкі ... ... ... жаңа ... ... сала жаңа ... ... тұр, бұл кезең ашық
экономика және тағам өнімдері саудасының әлемдік жүйесі жағдайында ... ... ... етуі ... Бұл ... алдағы кезде БСҰ-ға кіруге
байланысты өзекті болып отыр. Біз үшін ... ...... ... кемсітушілігін болдырмау және азық-түлік қауіпсіздігі мен ел
аграрлық ... ... даму ... ... ... ... ... әлемдік рыногына нақты қол жетімділікті қамтамасыз ету.
Сондықтан жаңа нақтылықтар мен ауылшаруашылық кешені қызметінің ерекшелігін
ескере отырып, біз 2003-2005 ... ... ... ... ... бағдарламасын талдап-жасап, қабылдадық.
        Қазірдің өзінде біз бағдарламада белгіленген мақсаттарға қол
жеткізгенімізді айтуға болады. ... ауыл ... ... ... ... ... келеді.         Егер 2002 жылы ол 559,2 млрд.
теңгені құраса, 2003 жылы 615,4 ... ... ... және ... Жалпы құрылым да елеулі өзгерістерге түсті. Атап айтқанда 2002 жылы
егіншілік пен мал ... ... 323,3 және 236 ... ... ... жылы ... 355,7 және 259,7 млрд. теңгені құрады.
        Экспорт тұрақты өсіп келеді. Мысалы, 2002 жылы ауыл ... ... ... ... ... 446,5 ... ... 2003
жылы 683,1 миллион долларды құрады.
        ... ... 2005 ... ... ... агроөнеркәсіп
кешенінде бәсекелестікке қабілетті өнімдер өндірісінің негізі қаланатынын
көрсетеді, азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінің тұрақты ... ... ... оны ... ... ... ... алдындағы әлеуметтік міндеттемелерін орындап келеді.
Мемлекеттік бюджет есебінен зейнеткерлерді, мүгедектерді, асыраушысынан
айырылған және басқа да ... ... ... ... ... ... асырылуда. Олардың барлығы 3,5 миллион ... ... 23,6 %) ... асады. 2004 жылы 1999 жылмен салыстырғанда
әлеуметтік қамтамасыз ету шығындары бір ... есе ... ... ... айтарлықтай арттырды, оған мынадай өсім
индикаторлары дәлел болады. 1999-2004 жылдары ең ... ... ... ... (2605 ... 6600 ... дейін); төменгі зейнетақы көлемі — 1,9 есе
(3000-нан 5800 ... ... ... ... — 2 есе ... ... ... орташа зейнетақы көлемі — 2 есе (4104-тен 8529 теңгеге
дейін); ... шегі — 1,5 есе ... 5394 ... ... ... әлеуметтік жәрдемақы көлемі — 1,3 есе ... ... ... ... қолжетімділік пен қоғамға қолайлы маңызды әлеуметтік
игіліктерді қамтамасыз ету мақсатында реформалау ... ... ... ... ... ... жүрген мемлекеттік ең төменгі әлеуметтік
стандарттар: күнкөріс деңгейі, еңбекақы мен ... ең ... ... ... мен ... стандарттары, әлеуметтік қызметтерді
ұсынудың нормативтері және басқалар орнықтырылды.
Елімізде реформалау нәтижесінде ... әрі ... ... ... ... ол ... тиімділігін көрсетті. Бір жарым
миллионнан астам зейнеткер ынтымақты негізде ... ... ... Жыл ... зейнетақы мөлшері көбейтілуде, соңғы жылдары
зейнетақы төлеудің номиналды өсімі тұтыну бағасы индексінен алда ... ... ... ... 2003 жылы оны ... ... асырылды. Маусымның бірінен ... 1 ... ... ... ... төменгі зейнетақы алатын зейнеткерлердің саны үш
есеге қысқарды, 0,5 миллионға жуық адам көбейтілген зейнетақы ала ... ... 2004 ... каңтарынан төменгі зейнетақы мөлшері 5800
теңгені, ал ... ... Жеке ... ... негізделген қамтамасыз етудің бір ғана
түрі — жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... ... және 15 ... жинақтаушы зейнетақы қорларындағы 6,5
миллион азаматтың жеке есеп-шоттарында 415,2 миллиард ... ... Оның ... 115,7 ... ... ... ... көмек туралы" Заңды жүзеге асыру
нәтижесінде кедейшілік шегінен ... ... ... аз ... ... (2002 жылдың басындағы 10,2 пайыздан 2004 ... ... 6,6 ... ... ... 859,8 мың адамға) азая  түсуде.
        Ұлттың күші жасының келуіне ... ... ... ... өз ... ... таба алмайтындарға қамқорлық көрсетуде жатыр.
Әлемнің барлық елдерінде экономиканың артуы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... орай алдағы уақытта 2007 ... ... ... ... ... ... біз ... тұрақтылығын, экономиканың тиімділігін,
әлеуметтік қамтамасыз етудің үш ...... ... ... ... ... әлеуметтік жауапкершілікті бөлу міндетін құруға тиіспіз.
Бұл әлеуметтік қорғау жүйесі үздік ... Егер орта ... ... ... ... ... айтатын
болсақ, ол бірінші кезекте Қазақстандыктардың білім беру және кәсіптік
деңгейін сапалық ... ... ... ... ... Біз
бәсекелестікке қабілетті экономика үлгісін ... және ... ... ... ... Бұл — болашақтың
стратегиясы. Өсіп келе жатқан ұрпақка әлемдік стандарттарға сай ... ... ... ... ... ... ... мамандардың біліктілік
деңгейін көтеруді де ұмытпауға тиіспіз.
        Парламенттің ... ... ... ... ... мен ... бес жыл ... шешуге тура келетін міндеттерді
түйіндеп айтқан болатынмын. ...... ... ... ... ... қамтамасыз етуге жалпыға танылған ... ... ... ... ... ... жүйесі) негізделген
тұрғын үй бағдарламасы, сондай-ақ тұрғындар үшін қолайлы және жұртшылықтың
қолы жететіндей үйлер ... ... ... ... ... үш ... есептелген. Осы кезең ішінде біз 12 миллион шаршы
метрге жуық ... үй ... ... Бүл — 195 мың ... жаңа ... Осы ... түрғындардың әлеуметтік жағынан қорғалуға ... ... 5 мың жаңа ... ... қажет.
        Әлеуметтік қамтамасыз етудің перспективалары туралы айтқанда,
экономиканың күретамырындай ... ... ... да ... Біздің осы бағытта алдымен қолға алатынымыз — қор ... ... ... ... ... ету. ... ... мен ... ... ... ... Бұған қоса мен Үкіметке мемлекеттік ірі ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік холдингтік
компаниялардың басқаруына беруді тапсырдым. Егер осы холдингке кіретін
ұлттық компаниялар ... ... ... бір ... қор ... дұрыс болар еді деп ойлаймын. Бұл құнды ... ... ... мен ... ... ... ала алар еді. Яғни,
институттық, сондай-ак жеке инвесторлар олардың акционерлері бола алар еді.
        Осының ... ... биік ... ... ... ... түсіп, біздің ұлттық ... ... ... тәуелсіз директорлар институты пайда болады, ал ... ... ... ... ... ... ... банктеріміз өз каржыларын көршілес елдердің рыногына
салуда, зейнетақы қорлары шетелдік құнды қағаздарға ... ... ... енді олар алыс шетелдердің құнды қағаздарына ... ... ... ... ... ... активтерін басқарушылар қандай да бір құнды
қағаздарды сатып ... ... ... жауапкершілік
өздеріне  жүктелетінін  ұмытпаулары  керек.
        Сондықтан тек ... ғана ... ... ... да басқару
тәуекелі жөніндегі талаптарды қатайта түсуге ... Оған қоса ... ... ... ... шешімдердің толықтай мөлдір
болуын қамтамасыз етуі ... ... ... ... ... мен шағын несиелеуді
дамытуды қамтамасыз еткен жөн. Республикада жалпы сомасы 2,8 миллиард
теңгенің ... ... 157 ... ... ... ... істейді. Бұл
жүйеге басты ... бірі ... ... ... ... дамытудың негізгі бағыттарын белгілейтін Мемлекеттік
шағын несие бағдарламасын ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру кажет деп  білемін.
        Біз еліміздің әлеуметтік секторын реформалау барысында кез келген
ұлтты ұлт етіп ұстап ... ең ... — оның ... ... да ... ... Сондықтан да "Мәдени мұра" мемлекеттік
бағдарламасын қабылдадық. Ол ... ... ... ... бен
руханиятымыз жалпыұлттық ауқымда қасиет тұтар ұстанымдарымызды тазартуда
негізгі ... ... ... және ... ... ... одан орі ықпалдастыққа түсуіне және өзіндік теңестіруінің құрамдас
тетіктері болуына бағытталған. Жалпы дүниетанымдық тұрғыдан қайта ... ... ... ... қалған қоғамымызға қарамай,
мәдениеттің өзіне тән ... ... ... жолы ... ... ... түркі тілдес
мемлекеттердің мәдени ... ... мен ... ... ... ... ... бағдарламасының негізіне іргелі зерттеулер,
тарихи қалаларды әлеуметтік-экономикалық дамытудың перпективалы бағыттарын
талдау мен есептеулер жатқызылды. Жібек ... ... ... да елді ... ... және ... ... қорғау
жөніндегі шаралар дайындалды.
Іргелі ғылыми, кадрлық, ... ... және ... ... қажет ететін осындай ауқымды мемлекеттік бағдарламадан ... ... ... жоқ. Біз оны түсінеміз, сондықтан оны ... ... ... ... ғана ... Бүл ... ... жаңғырту
және оны әлемдік мәдениет кеңістігіне кіріктіру ... ... ... Өйткені ұлттық мәдени мұралардың бәрі ... ... ... ... ... ұзақ ... және орта мерзімдік міндеттерін
нақты айқындап алды. Мұның нақты ... ... бар, оны ... ... көп және ... ... ... қана қоймай, қоғамның жұмылуын, халықтың
ынтымағын, тұрақтылық пен тыныштықты сақтай ... ... ... өз азаматтары үшін өмірдің жоғары стандарттарын құру жолымен
тиімді дамып келе жаткан ... ... шын ... ... және ... тең ... негізде интеграциялана алады деп сенемін.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Егемен Қазақстан, 2005, 12 қаңтар.
2. Кокурин Д., Мелкумов Г.
«Участники мирового рынка ... ... ... 2003 ... ... С. Сатыбалдин, О. Төлемісов, С. Мұқаев
«Табиғат байлығына егеменділік және оның құны», Алматы ... К. ... ... ... ... ... ... З, Умирбаева Э. «Минеральные ресурсы ... ... и ... 2002 №2 40-49 б.
6. Сабырова М.Е. «Көмір саласының құрылымын қайта құру ... ... іске ... ... Алматы. Домино 2004ж
7. Нұрғалиев Қ.Р. « Қазақстан экономикасы» Алматы, Қазақ ... ... ... О. « XXI ... қандай экономикамен кіреміз» Алматы 1997ж
9. Қазақстан цифрларда 2004ж . Статистикалық ... ҚР ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаһандану жағдайы32 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық әлеуметтік көрсеткіштер34 бет
Инфляция дегеніміз не ?24 бет
Инфляцияның түрлері, себептері21 бет
Макроэкономикалық тепе-теңдіктер7 бет
Макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуде салықтан жалтарынудың әсері6 бет
Нарықтық экономиканың орнығуы29 бет
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҮДЕРІСТІ ЖЕТІЛДІРУ (Қарағанды облысының мысалында)35 бет
Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің негізгі проблемалары және оны шешу жолдары35 бет
Қазақстан Республикасындағы валюталық реттеу мәселелері93 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь