Тәрбие психологиясы

Тәрбие сөзі «тәрбиә» араб-парсы тілдерінен енген, қазақ тіліне аударғанда «негіз» деген мағынаны білдіреді. Тәрбие деп үлкендердің кішілерге азаматтық қасиетін қалыптастыруға тигізетін әсерін айтады.Тәрбиенің өзі неше түрлі саладан, моральдық, интеллектуалдық, эстетикалық және еңбекке үйретуден, дене шынықтырудан құрастырылады. Тәрбиенің осы түрлері ерте дәуірден басталып келеді. Аталған салалардың жас өспірімдердің есеюіне тигізетін әсері күшті болғанымен, «тәрбие» деген терминді түсінуде ғалымдар арасында түрлі пікірлер кездеседі : бірінші пікір бойынша, баланың басы «таза тақта» (tabula raba).
Сондықтан оның көкейіне не жазам десең, соны жазуға болады.Баланың келешекте кім болатынын түгелдей тәрбиеші шешеді. Тәрбиеші баладан келешекте қандай адам жасап шығарғысы келсе, бәрі қолынан келеді.
Екінші пікір бойынша, баланың көкейіне не болса, соның бәрін жазуға болмайды. Біреуді біреу тәрбиелей алмайды, әркім өзін-өзі тәрбиелеп, азамат қатарына жете алады. Соңғы пікір мына сияқты дәлелге сүйеді : ешкім баланың басына өсиеттерді енгізіп, оның рұқсатынсыз ісін, қылығын сол өсиеттерге бағындыра алмайды. Бала үлкендерді тыңдағысы келсе, тыңдайды, тыңдағысы келмесе, тыңдамайды, - өз еркі. Дәлелдің бұл түрі орынды сияқты. Бірақ бірінші пікірді жоққа шығаруға болмайды. Себебі тәрбиеші баламен тіл тауып, жақын қатынаста бола алса, онда баланы өзінің сөзіне көндіріп, біразға дейін жетелеп, оны тәрбиелеуде едәуір дәрежеге жете алады. Біз осы екі пікірдің әрқайсысына тән қолайлы жағын алып, тәрбиеге ұмтылатын баланың өзі,
оның келісімінсіз бұл салада нәтижеге жетуге болмайтынын мойындай отырып, егер тәрбиеші баланың «кілтін» таба алса, онда тәрбие саласында үлкен нәтижеге жете алады дейміз. Осыған қарағанда тәрбиенің ең негізгі мәселесі баламен әңгімені қандай тақырыпта жүргізуде емес, онымен байланысудың «кілтін» тауып, тіл алдыра білуде. Тәрбие кез-келген қоғамының маңызды функциясын құрайды. Тәрбие деп үлкендердің кішілерге азаматтық қасиетін қалыптастыруға тигізетін әсерін айтады. Тәрбие бірнеше сатыдан тұрады. Оның негізгілері: моралдық, интеллектуалдық, эстетикалық, үйрету және дене шынықтыру. Тәрбиенің осы салалары ерте дәуірден қалыптасып келеді. Аталған салалардың баланың қалыптасуына ықпалы күшті болғанымен тәрбие терминін түсінуде ғалымдар арасында түрлі пікірталас кездеседі: бірінші пікір бойынша, баланың басы “таза тақта” сондықтан оны санасына не жазам десең соны жазуға болады. Баланың болашақта кім болатынын міндетті түрде тәрбиеші немесе ұстаз шешеді. ‡йткені олар баладан болашақта қандай адам жасап шығарғысы келсе бәрі де үз қолында. Екінші пікір бойынша, баланың санасында не болса соның бәрін жазуға болмайды.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым МинистірлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: Тәрбие психологиясы Тексерген: Адильжанова К.СОрындаған: Ауесханова НСемей, 2015 ... сөзі   ... ... ... ... ... аударғанда  деген мағынаны білдіреді. Тәрбие деп үлкендердің кішілерге азаматтық қасиетін қалыптастыруға тигізетін әсерін айтады.Тәрбиенің өзі неше ... ... ... ... ... және еңбекке үйретуден, дене шынықтырудан құрастырылады. Тәрбиенің осы түрлері ерте дәуірден басталып келеді. Аталған салалардың жас өспірімдердің ... ... ... ... ...  деген терминді түсінуде ғалымдар арасында түрлі пікірлер кездеседі : ... ... ... ... басы  (tabula raba).     ... оның ... не жазам десең, соны жазуға болады.Баланың келешекте кім болатынын түгелдей тәрбиеші ... ... ... ... ... адам ... ... келсе, бәрі қолынан келеді.      Екінші пікір бойынша, баланың ... не ... ... ... жазуға болмайды. Біреуді біреу тәрбиелей алмайды, әркім өзін-өзі тәрбиелеп, азамат қатарына жете ... ... ... мына ... дәлелге сүйеді : ешкім баланың басына өсиеттерді енгізіп, оның рұқсатынсыз ... ... сол ... бағындыра алмайды. Бала үлкендерді тыңдағысы келсе, тыңдайды, тыңдағысы келмесе, тыңдамайды, - өз еркі. Дәлелдің бұл түрі ... ... ... ... пікірді жоққа шығаруға болмайды. Себебі тәрбиеші баламен тіл тауып, жақын ... бола ... онда ... ... ... ... біразға дейін жетелеп, оны тәрбиелеуде едәуір дәрежеге жете алады. Біз осы екі пікірдің әрқайсысына тән қолайлы жағын алып, тәрбиеге ... ... өзі, оның ... бұл ... ... ... болмайтынын мойындай отырып, егер тәрбиеші баланың  таба алса, онда тәрбие саласында ... ... жете ... ... ... ... ... ең негізгі мәселесі баламен әңгімені қандай тақырыпта жүргізуде емес, онымен байланысудың  тауып, тіл алдыра ... ... ... ... ... ... ... Тәрбие деп үлкендердің кішілерге азаматтық қасиетін қалыптастыруға тигізетін әсерін айтады. Тәрбие бірнеше сатыдан тұрады. Оның ... ... ... эстетикалық, үйрету және дене шынықтыру. Тәрбиенің осы салалары ерте дәуірден қалыптасып ... ... ... ... ... ... ... болғанымен тәрбие терминін түсінуде ғалымдар арасында түрлі пікірталас кездеседі: ... ... ... ... басы ... ... сондықтан оны санасына не жазам десең соны жазуға болады. Баланың болашақта кім ... ... ... ... ... ... ... ‡йткені олар баладан болашақта қандай адам жасап шығарғысы келсе бәрі де үз қолында. Екінші пікір бойынша, баланың санасында не ... ... ... ... ... ... біреу тәрбиелей алмайды әркім үзін-үзі тәрбиелеп адамзат қатарына жете алады. Соңғы ... ... ... ... ... ... ... үсиеттерді енгізіп, оның келісімінсіз мінмез-құлқын, әрекеттерін сол үсиет ... ... ... ... психологиясын зерттеудегі маңызды мәселелердің ішінде жеке адамды онтогенезде қалыптастырудың ... ... ... ... ... және ... ашу ... орында тұр бұл мәселелер даму үстіндегі адам іс-әрекетінің түбегейлі проблемаларын оның санасы мен жеке ... ... ... ... ... психологиясы педагогикалық процесті мақсатты түрде ұйымдастыру тұрғысында қалыптастырудағы заңдылықтарды зерттейді. Тәрбие психологиясы тәрбиені тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің тек қана тәрбие объектісі ғана емес ... ... ... табылатын тәрбиеленушілердің үздерінің үзара әрекеттерінде іске асатын процесс ретінде қарастырылады. Жеке адамның моралдық еріктік үрісін адамгершілік санасын адамгершілік ... ... ... ... ... ... негіздерін, адамгершілік сезімдеріне басқа адамдарға, қоғамға деген қарым-қатынасын біллдіртетін мінез-құлық ... мен ... ... психологиялық механизмдерді аша отырып тәрбие психологиясы даму үстіндегі жеке адамды ... ... ... ... ... түрлі кезеңдеріндегі тәрбиелеу процесін ұйымдастырудың принциптері, шарттары мен ерекшеліктерінің ... ... ... ... ... оқушылардың тәрбие ықпалы жағдайындағы психикалық іс-әрекекттер заңдылықтарын шәкрттердің үзін-үзі тәрбиелеуіне психологиялық ... аша ... осы ... жеке адам қасиетін қалыптастырудағы ықпалын зерттейді. Психологиялық білімнің негізгі саласы ретінде тәрбие психологиясының басты ұйымдастыру кезеңі жеке адамды онтогенезде ... ... ... мүмкіндіктері туралы қағида. Соңғы пікір мынандай теорияға сүйенеді:ешкім баланың санасына үсиеттерді енгізіп,оның келісімінсіз, ... сол ... ... ... ... Бала ... тыңдайма әлде жоқпа ол үз еркі. Бұл жерде бірінші ... де ... қате ... ... ... тіл табысып,баланы үзінің айтқандарына күндіріп,жетелеп,оны тәрбиеге күндіруге мүмкіндік алады.Осы екі пікірдің пайдалы және қолайлы жағын алып,тәрбиеге ... ... ... ... бұл ... нәтижеге жетуге болмайтынын мойындай отырып, егер тәрбиеші баланың  ... ... ... ... ... ... болады.Яғни тәрбиенің негізгі мәселесі-баламен әңгімені қандай тақырыпта жүргізуде  емес,онымен қалай тіл табысудың жолдарын білу.     ... тіл алуы екі ... ... ... айтылған кеңестің мазмұны. 2. Сол кеңеске қаншалықты құлақ асатыны. Бұл жағдайды С.Л.Рубинштейн ...  ... сүзі  - ... ... ... Осы принцип бойынша баланың тәрбиеге күніп, тіл алуы тек үлкендердің үсиетіне ғана ... ... ... оның күңіл-күйіне де тәуелді. Егер тәрбиеші балаға ... ... ... орындауын талап еткенімен, оның күңілі болмаса немесе тәрбиеші күштеп орындатса ол ... ... ...    Сонымен балаға тіл алдыру-қиын мәселенің бірі.Бала қайткенде тіл алатынын зерттеп, ол жүнінде тәсіл ойлап ... ... ... ... тіл ... ... тіл ... себптерін психологиялық тұрғыдан зерттеп, осы жүніңде ұсыныстар  еңгізіп отыратын тәрбие психологиясы туралы ілім. Бұл ілім үте күрделі және ... ... бар. ... ... сол ... ... тәсіл қолданғанда бала кеңес пен ескертпені жете ... ... ... ... сай ... ... ... тигізеді. Тәрбие теориясы детерминизм принципін басшылыққа ала отырып,оны тәрбие ... ... ... ... оқушыға айтылған сүз оның тәрбиеге күнуіне себеп болады,ол оның ішкі ниетіне айналып, соған сәйкес іс-әрекетін, мінез-құлқын т.б. бағындырады. Сондықтан тәрбие ... ... ... ... тіл алу немесе алмау себептерін қарастырады.    Баланың тәрбие алуына кеңестер мен ескертпелердің мазмұнына байланысты. Бірақ күнделікті кеңес пен ... ... ... балаға ықпалын тигізе алмайды. Яғни айтылатын кеңестің сол кездегі оқушының жағдайы мен күңіл-күйі мен ... ... айта ... ... тіл ... ... азаматтық қасиетін және соған орай әдептілігі мен сыпайылығы, интеллектуальдық сапасын, эстетикалық талғамын білуі қажет. Осыған байланысты ... ұғым кең ... ... ... және ... процесі) тар мағынада (тіл алдыру,тәртіп сақтау) мағынасында айтылады.	Мектеп пен жанұяның мақсаты  -- оқушыға моральдық тұрғыда тәрбие беріп, оның бүгінгі ... ... сай ... ... сана ... ... ... принциптерді тәрбие арқылы іс жүзіне асырудың түмендегідей екі жолы бар:1. Мектептік байланыс-тәртіп ... ... ... ... ... ... ... Моральдық тәрбие берудегі осы екі жол үзара байланысты және оқушыны әдептілікке үйрету әдістерінің жеке ерекшеліктері болады. Сондықтан оны тереңірек ... ... ... ...  ... ... Оқушының әдепті болып, тәртіп сақтай білуі, әр нәрсенің парқын ажырата білуі-моральдық принциптерді ұғынып,үз ... ... сай ... ... үйретеді.Моральдық принцип деп-түрлі әдептілік сақтауға байланысты мүлшерлерді ... ... ... ... ... ... ... арналған ереже, ұландар ұйымы тарапынан үткізілетін түрлі әңгімелер мен кештер т.б ... ... ... үлгі ... ... үшін ең ...  --  балаларға арналған күкем әдебиет және күркем үнер.     Күркем әдебиет-үнер мектебі деп ... ... бала ... ... әдебиеттерді оқып,ондағы кейіпкерлердің түрлі істерін ұғынады, жақсы істерге еліктейді, жаман ... ... ... ... ісі мен ... солармен салыстыра отырып бағалайды. Моральдық принциптердің келгені  --  бала тәрбиесі үшін үте маңызды.     ... ... ... ... ... ... түсіне қоймайды. Бұл принциптерді ұғыну ұзақ уақыт бойы жүргізілетін тәрбие жұмысының негізінде пайда ... ... ... ... оқушы үздігінен бірден ұғынбайды. өйткені баланың үмір тәжірибесі аз. бастауыш сынып оқушылары тәжірибесі аздығынан әр істің моральдық жағының ... ... ... ... ... ... ә)Моральдық істің қалыптасуы және ерік. Оқушы ұғынан принциптерін орындауға талпындыру ерікті тәрбиелеудің негізінде жүзеге асады.Ерік дегеніміз  --  ... ... ... ... ... ... талпындыратын істі орындауға үзін-үзі күштеп, итермелейтін процесс. Істің қалай ... ерік ... ... ... ... Миы ... адам санасымен іс үстінде үзін-үзі ұмтылдырады, қажетсіз ... ... ... ... ... ... тек  ... жеңудің нәтижесінде қалыптасады.    Моральдық принципке жатпайтын қолайсыз істерден ... ... ... ... ... ... бірден қалыптаспай, бұл күбіне оның сана сезімінің үріс алып,ненің жақсы, ненің жаман екенін айырудан басталады. Мысалы, үй ... ... ... және ойнағысы да келіп тұр. ‡й тапсырмасын ... оны ... ... ... ... түбінде үй тапсырмасын орындауға кіріседі. Бұны психологияда ниет күресі деп ... ... ... жиі кездесе бермейді, кездескен жағдайда да ниеттің қайсысы жеңетінін оқушының тәрбиесі мен танымына байланысты. Бұл ... ең ... ... Күп жағдайда оқушы алдына мақсат етіп қойған ... ішкі ... ... Бірақ тәрбие жұмысы нашар болып, үлкендер мен оқушылар арасында түсінбеушілік болса,бала тапсырманы орындаса да талаптар оның ішкі ниетіне айналмайды. Қоятын ... ... ішкі ... айналып, істі ықыласымен орындау үшін екі арада бұрын болып келген түсінбеушілікті жойып, балаға осының қажет екенін түсіндіру ... ... ... қойылатын талаптың мәнді және маңызды екенін түсінсе ғана бұл оның ішкі ниетіне айналып, оны ... шын ... ... ... ... ... ... үшін қажет.    Оқушы әлі жас болғандықтан, күп нәрселерді түсінбей, еріншектікке салынып кетуі ... ... ... ... ... оны еш уақытта да әлсіретпеу - тәрбие жұмысының басты шарты. Ерке болып үскен бала басында талапқа бірден күнбейді. Бірақ одан ... ... ... етіп ... ол ... ... ... істейтін болса да, кейін ол үз пікірінің теріс екенін сезіп, қойылған талаптарға бірте-бірте үйренеді.Осы жағдайда бұл ... үшін ... ... оның ішкі ... ... ... келесі уақытта тапсырманы ықыласымен орындауға талпынады.Оқушы мектеп немесе сыныпта ... ... ... ... мен ... мүше бола ... қандай қасиетке ие болуды үзінің ұғынған моральдық принциптері арқылы ... ... ... бағалауына мүмкіндік туады.Моральдық істерді меңгеруде ерік процесінің түрлі қасиеттері: мақсатқа талпынушылық, үз беттілік, табандылық т.б.тәрбиелеудің маңызы бар. ... осы ... ... жұмысының түрлі салаларымен байланыстыра жүргізген дұрыс.Тәрбие психологиясы үшін негізгі міндеттер болып келесілер табылады:▪ адамның мотивациялық сферасының дамуының ... ... мен ... ... ... ... қасиеттері мен әлеуметтік бағыттылығын және оларға мақсатқа бағытталған ықпалдарының ... ... әр ... ... ... алушы және тәрбиеленуші адамдардың сана сезімдеріндегі айырмашылықтарды анықтау;▪ балалар, жеткіншектер, ересектер ұжымдарының әлеуметтік-психологиялық құрылымын және олардың тұлға ... ... ... ... ... депривацияның шарттары мен салдарын және оларды жоюдың мүмкіндіктерін зерттеу.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"балалар психологиясы"6 бет
"Тұлға психологиясы"4 бет
Іс-әрекет психологиясы26 бет
Адам аралық қатынастар психологиясы10 бет
Адам аралық қатынастар психологиясы туралы түсінік15 бет
Адам психологиясы14 бет
Антикалық, Шетел және Ресей психологиясындағы ес мәселесі58 бет
Аристотельдің психологиясы7 бет
Білім беру көпаспектілі феномен ретінде. Оқыту психологиясының негіздері6 бет
Балалар психологиясы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь