Қазақстан және аймақтық қауіпсіздік

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1 тарау. Аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі Қазақстанның күш.жігері және бастамалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1.Шанхай ынтымақтастық ұйымының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2.ШЫҰ.ның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2 тарау. Қазақстан және аймақтық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1.ШЫҰ.ның келісім.шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2.Шанхай ынтымақтастық ұйымының Қазақстанға әсері ... ... ... ...
2.3. ШЫҰ.ның Ауғанстандағы жағдайды реттеуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

3 тарау. ХХІ ғасырдағы қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі перспективалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1.Ислам әлемінің халықаралық жағдайды нығайту жолындағы
күрес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2. Орталық Азия елдері және қауіпсіздік мәселесін орнату
стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе
Ғасыр бойы Азияда аймақтық проблемаларды тиімді шешу үшін ортақ тұғырнаманы қалыптастырудың көптеген әрекеттері қолға алынды. Азияда ұжымдық қауіпсіздік жүйесін құру туралы КСРО-ның ұсынысын еске алсақ та жеткілікті. 1970 жылдардың басында Л.Брежнев осындай бастама көтерді, мұны және Үндістан белсенді түрде қолдайды деп есептеді. Бірақ Үндістан да, басқа азиялық мемлекеттер де ұжымдық қауіпсіздік жүйесін құру туралы кеңестік ұсынысты қолдаған жоқ. Азия елдерінің КСРО-ның жоспарларына дәстүрлі түрде күдікпен қарауы, сондай-ақ Пекиннің жанталаса қарсылық білдіруі өзінің теріс рөлін ойнады. Оның үстіне аймақтағы көптеген елдердің арасындағы күрделі қарама-қайшылықтардың болуына байланысты Азия құрлығындағы қауіпсіздік пен ынтымақтастықтың базалық принциптерін де қалыптастыру мүмкін болмады.
Жоғарыда атап өткендей, 1990 жылдардың басында жағдай өзгерді: бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту жолында Азиялық елдердің күш-жігерін біріктіру үшін нақты алғышарттар пайда болды. Екі астам державаның ғаламдық тікетіресу дәуірі аяқталды. Азиядағы тікетірес, бәлкім, елеулі дәрежеде әлсіремеген болар, бірақ аймақтық шиеленісті ұшықтыруға жәрдемдескен көптеген факторлар бірте-бірте өзінің күшін жоғалта бастады. Сондықтан Азияда мемлекеттердің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін тетіктерді жасауға ұмтылыс жанданды. Бағдарлар алмасты. Тікетірес экономикалық кооперация, коммуникацияны дамыту, қоршаған ортаны қорғау, су ресуртарын пайдалану, қауіпсіздікті қамтамасыз ету сияқты салалардағы өзара іс-қимылға орын берді. Аймақ ұғымы Шығыс Азия мен Оңтүстік Шығыс Азияны жаңа экономикалық архитектурасын қалыптастыратын іргетасқа айналды.
Азиялық елдер дамуының ортақ векторы белгіленді, оның Азиялық қоғамдардың либералдық демократия мен нарықтық экономика жағынан бейімделуі ретінде сипаттауға болады. Осындай бейімделу аймақтағы көптеген мемлекетердің ішкі және сыртқы саясатының мазмұның айқындаушы факторына айналды. Олардың жаңа геосаяси жағдайларға бейімделуі аймақтық қауіпсіздік саласында азиялық елдердің ынтымақтастығын бірте-бірте өрістеуге алып келді.
Қазақстан Республикасы халықаралық қауіпсіздік және қарусыздану мәселелері жөніндегі өзінің барлық практикалық істерінде 2 принципті негізге алды:
1. Қазіргі бар геосаяси және геоэкономикалық тенденцияларды барабар қабылдау қажет, халықаралық қауіпсіздіктің жаңа құрылымдарының және тетіктерінің құрылысымен бірте-бірте айналысу керек.
2. Аймақтық қауіпсіздік жүйесін құра отырып, ғаламдық қауіпсіздікті нығайтуды тиімді жолдарын іздестіру сияқты міндетті де ұмытпаған жөн.
Стратегиялық тұрақтылық тетігінің өзіне тән ерекшелігі оның көп тарапты сипаты, яғни тиісті елдердің келісілген іс-қимылы болып табылады.
Менің курстық жұмысымның мақсаты – қазіргі кездегі Шанхай ынтымақтастық ұйымының Қазақстанға тигізетін әсерін, аймақтағы қауіпсіздікті орнату мен өңірдегі мемлекеттермен тығыз қарым-қатынасты орнату болып табылады.
Менің курстық жұмысымның өзектілігі. Бүгінгі таңда қауіпсіздік мәселесі қай елге болмасын, маңызды болып табылады. Өйткені қауіпсіздікті орнатпай, болашақ та болмайды. Сондықтан әскери қауіпсіздікті орнатып, экономикалық мәселелерді, дипломатиялық қарым-қатынастарды, яғни, халықаралық және аймақтық қауіпсіздікті орнату болып табылады. Бұл мәселелер бүгінгі күннің ең өзекті мәселесіне айналған. Сондықтан да, мен «Шанхай ынтымақтастық ұйымы мен Қазақстан» атты курстық жұмысты алу себебім де осы. Шанхай ынтымақтастық ұйымы арқылы Қазақстан халықаралық аренадағы өзінің ықпалын көтеріп, әлемдік держава елдерімен мықты дипломатиялық қарым-қатынасты орнатуы,аймақтағы мәселелерге араласып және өңірдегі мемлекеттермен одан әрі даму стратегиясын бірлесіп шешуі болып табылады.
Мен, өз курстық жұмысымда мынандай негізгі әдебиеттерді қолдандым:
1. С.Абдулпаттаевтың «Халықаралық қатынастардың қазіргі кездегі проблемалары» атты еңбегінен, мен Шанхай ынтымақтастық ұйымы туралы жалпы мәліметтерді алдым.
2. Қ.Тоқаевтың «Қазақстан Республикасының дипломатиясы» атты еңбегінен: Қазақстанға тигізетін әсері мен аймақтағы қауіпсіздікті орнатудың шешу жолдарын қарастырдым.
3. «Декларация о создании Шанхайской Организации Сотрудничества» атты еңбекте, мен Шанхай ынтымақтастық ұйымының жасаған келісім-шарттарын қарастырдым.
4. Журнал, газет және интернет басылымдардан, Шанхай ынтымақтастық ұйымының бүгінгі таңда қарастырған мәселелерімен толықтырдым.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қ.Тоқаев. Қазақстан Республикасының дипломатиясы. Алматы,2002.
2. С.Абдулпаттаев. Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты. Алматы,2005.92 б.
3. Н.Назарбаев. Қазақстан Халықтарының Ассамблеясы.Астана «Елорда» 2005.
4. С.Абдулпаттаев. Халықаралық қатынастардың қазіргі проблемалары. Алматы «Қарасай»2006. 72 б.
5. Декларация о создании Шанхайской Организации Сотрудничества. Шанхай, 15 июня, 2001. //Национальная безопасность: итоги десятилетия. Астана, 2001. 442 с.
6. Сембинов Б. Политика обеспечения региональной безопасности в Центральноазиатском регионе в контексте развития Организации Договора о колективной безопасности . Автореф. канд. дисс. А., 2004. С. 15.
7. КазЭУ хабаршы. «Халықаралық өмір және саясат» сериясы. А., 2004. №1 (6). 65-69 – бб.
8. Сергеев Н. Центральная Азия: к новой модели сотрудничества // Казахстанская правда. 2005. 23 февраля.
9. Fuller G.E. Central Asia. The New Geopolitics. – Santa Monica: Rand Corporation,1992. 25 p.
10. Декларация о создании Шанхайской Организации Сотрудничества. Шанхай, 15 июня, 2001. //Национальная безопасность: итоги десятилетия. Астана, 2001. 442 с.
11. Токаев К. Организация обьединенных Нации: полвека служения миру. Алматы, 1995. С. 175
12. Н.Ә.Назарбаев. Жаһандану дамудың жаңа кіндігі. Шанхай ынтымақтастық ұйымы бола алады // Н.Назарбаев // Егемен Қазақстан. – 2006.- 6 маусым.
13. Мирошниченко В. Шанхай ұйымының парламенттік өлшемі. 30 мамырда Мәскеуде Қазақстан Парламенті Сенатының Төрағасы Нұртай Әбіқаев қатысқан ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер қатысты // В.Мирошниченко // Егемен Қазақстан. – 2006. – 30 мамыр
14. Иватова Л.М. Проблема международной безопасности в политике Республики Казахстан / Центральная Азия и Казахстан в фокусе современных международных отношений. Алматы., 2001, С 79.
15. Шанхай ынтымақтастық ұйымы.Шанхай ұйымының құрылғанына орай ШЫҰ Мемлекет басшылары кеңесінің самиті өтеді // Егемен Қазақстан. – 2006. – 3 маусым.
16. Шарахымбай Б. Шанхай ынтымақтастық ұйымының құпиясы неде? Осы сұрақ әлем экономистерінің бас ауыруына айналды / Б.Шарахымбай. // Қазақ әдебиеті. – 2005. 24 қараша. – 47 б.
17. Шанхай ынтымақтастық ұйымы. Өңірлік терроризмге қарсы құрылымның Деректер банкі туралы келісімді ратификациялау туралы: ҚР Заңдары 2006 ж. 22 мамыр №142-ІІІ ҚРЗ // Егемен Қазақстан. – 2006.-24 мамыр. – Ресми газет. – 2006. – 3 маусым.
18. Ху Цзинтао. Шанхай ынтымақтастық ұйымының шарапатын өңір елдері теңдей көруі тиіс / Ху Цзинтао // Егемен Қазақстан. – 2006. 6 маусым.
19. http://www.religionscongress.org/
20. http://www.mfa.kz
21. http://www.embassy.kz
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
................................................
1 тарау. Аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... ... ... ынтымақтастық ұйымының
қалыптасуы..............................
1.2.ШЫҰ-ның
құрылымы..................................................................
..............
2 тарау. ... және ... ... ынтымақтастық ұйымының Қазақстанға әсері................
2.3. ШЫҰ-ның ... ... ... ХХІ ... ... ... ... әлемінің халықаралық жағдайды нығайту жолындағы
күрес.......................................................................
.....................................
3.2. Орталық Азия елдері және қауіпсіздік ... ... бойы ... ... ... тиімді шешу ... ... ... ... ... қолға
алынды. Азияда ұжымдық ... ... құру ... ... еске ... та жеткілікті. 1970 жылдардың ... ... ... ... мұны және ... белсенді
түрде қолдайды деп есептеді. Бірақ Үндістан да, ... ... де ... ... ... құру ... ұсынысты қолдаған жоқ. Азия ... ... ... түрде күдікпен қарауы, ... ... ... ... ... ... ... Оның үстіне ... ... ... ... қарама-қайшылықтардың ... Азия ... ... пен ... ... де қалыптастыру мүмкін болмады.
Жоғарыда атап ... 1990 ... ... ... ... пен ... нығайту жолында Азиялық елдердің
күш-жігерін біріктіру үшін ... ... ... ... Екі
астам державаның ... ... ... аяқталды. Азиядағы
тікетірес, бәлкім, ... ... ... ... ... ... ұшықтыруға жәрдемдескен көптеген ... ... ... жоғалта ... ... ... ... қамтамасыз ететін ... ... ... ... алмасты. Тікетірес экономикалық
кооперация, ... ... ... ортаны қорғау, су
ресуртарын пайдалану, ... ... ету ... ... ... орын ... ... ұғымы Шығыс Азия
мен Оңтүстік Шығыс ... жаңа ... ... ... ... елдер дамуының ортақ ... ... ... ... ... ... мен ... жағынан бейімделуі ... ... ... [1]
Осындай бейімделу аймақтағы ... ... ішкі ... саясатының мазмұның ... ... ... ... геосаяси жағдайларға ... ... ... азиялық елдердің ... ... ... ... Республикасы халықаралық қауіпсіздік және қарусыздану
мәселелері жөніндегі ... ... ... істерінде 2
принципті ... ... ... бар ... және ... ... ... қажет, ... ... ... және ... құрылысымен бірте-бірте
айналысу ... ... ... ... құра ... ... ... тиімді жолдарын ... ... де ... жөн.
Стратегиялық тұрақтылық ... ... тән ... көп тарапты ... яғни ... ... ... ... ... ... жұмысымның мақсаты – қазіргі кездегі Шанхай
ынтымақтастық ... ... ... әсерін, аймақтағы
қауіпсіздікті орнату мен ... ... ... қарым-қатынасты
орнату болып табылады.
Менің курстық жұмысымның өзектілігі. Бүгінгі таңда қауіпсіздік мәселесі
қай елге болмасын, маңызды болып табылады. Өйткені қауіпсіздікті ... та ... ... ... ... ... экономикалық
мәселелерді, дипломатиялық қарым-қатынастарды, яғни, халықаралық ... ... ... ... ... Бұл мәселелер бүгінгі күннің
ең өзекті мәселесіне айналған. Сондықтан да, мен ... ... мен ... атты ... ... алу себебім де осы. ... ... ... ... ... ... өзінің ықпалын
көтеріп, әлемдік держава елдерімен ... ... ... ... ... және өңірдегі мемлекеттермен одан
әрі даму стратегиясын бірлесіп шешуі болып табылады.
Мен, өз ... ... ... ... ... қолдандым:
1. С.Абдулпаттаевтың «Халықаралық қатынастардың қазіргі ... атты ... мен ... ... ... ... мәліметтерді алдым.
2. Қ.Тоқаевтың «Қазақстан Республикасының дипломатиясы» атты
еңбегінен: ... ... ... мен аймақтағы қауіпсіздікті
орнатудың шешу жолдарын қарастырдым.
3. «Декларация о создании Шанхайской Организации Сотрудничества»
атты еңбекте, мен ... ... ... ... ... қарастырдым.
4. Журнал, газет және интернет басылымдардан, Шанхай ... ... ... ... ... ... тарау. Аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі
Қазақстанның күш-жігері және ... ... ... ... ... ... (ШЫҰ-ШОС) тұрақты үкіметаралық ұйым ретінде
2001 жылғы маусымның 15-інде Шанхай қаласында ... ... ... ... және ... ... өзара келісімімен құрылған.
ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер Еуразия кеңістігінің жер аумағының 3/5-ін ... ... ... 30 ... 189 мың ... ... ... саны - 1 миллиард
455 миллион адамды қамтиды, яғни ... өзі жер ... ... ... бірі осы ұйымның мүшелері ... отыр ... ... ... Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік кеңесінің Қытай және
Ресей тәрізді екі бірдей тұрақты ... ... ... ... ... ... ... ие болуына және аумақта осы державалар мен АҚШ
мүдделерін теңгермешілік дәрежеде ұстауға ... ... ... ШЫҰ өзге ... ... ... және ашық саясат
принциптеріне жүгінеді.
ШЫҰ ауқымында оған мүше мемлекеттердің бірлесіп жасалатын іс-қимылдары
әскери-стратегиялық қауіпсіздікті дамыту, ... ... ... және ... ... ... есірткі тасымалына,
трансшекаралық өзге де қылмыстық істерге тосқауыл қою; ... ... ... ... ... ... ұйымының
стандарттарына біртіндеп жақындау; табиғи және ... ... ... ... ... ... және болдырмау, мәдени-
гуманитарлық ынтымақтастық бағыттары бойынша атқарылады.
Азиялық ... ... ... ... анағұрлым ... ... ... ... болды (2001 жылғы ... ... ... ... ... Қытайдың, Қазақстанның Ресейдің
және ... ... ... да ... ... ... ... білдіруді нығайтуға және ... ... ... ... ... білудің ... ... бола ... ... ... ... негіз болған Шанхай мен
Мәскеуде қол ... ... ... ... ... ретінде ... ... ... бар.
Шанхай келісімінің шеңберінде ... ... және ... ... ... шаралары ... ... 1990 ... сәуір ... ... сол ... ... ... ... ... өзара қысқартудың басшылыққа ... мен ... ... ... ... нығайту
туралы КСРО Үкіметі мен КХР Үкіметі ... ... ... Сол ... бұл ... ... мен ... қысқарту ... ... ... ... ... ... ... Еуропадағы әдеттегі қарулы
күштер туралы шарт ... егер ... ... ... ... ... ... біз сөз етіп ... ... ... ғана ... КСРО ... ... ерекше маңызды
келіссөздерді жалғастыру үшін ... ... ... оның ... ... ... Қырғыз
Республикасы, Ресей ... және ... ... ... ... келіссөздерде әскери ... ... ... ... ... қабылданды.
Парасатты ... ... ... ... ... ... ... принциптері
белгіленді:
✓ Тату көршіліктің және ... ұзақ ... ... және ... ... ... қауіпсіздік пен тұрақтылықты
нығайту
... ... ... және ... әлемде
бейбітшілікті қорғау.
✓ Біржақты ... ... ... ... ... орналасқан қарулы ... және ... ... бірыңғай ... ... ... ... барлық уақытта оңайға түскен жоқ.
Бұл ең ... ... ... ...... ... ... қалатын жеке құрамның, ... және ... ... ... ... ... болды. Пікірлердегі белгілі бір ... ... ... ... ... 100 километрлік ... аз ... мен ... техникасы бар Қытай тарапы ... ... ... ... Және де ТМД ... ... ... ... ... ескерілмеді.
Осы мәселені шешудің қытайлық ... ... ... ... ... негізгі бөлігін ... тыс ... ... ... ... тіремес үшін Бірлескен ... ... ... ... ... ... ... қатысты мәселелерді жеке ... ... ... ... ... ... тиісті
Келісімге бес мемлекеттің басшысы 1996 ... 26 ... қол ... әрі ... ... ... ... мен тексерудің
деректерімен алмасу ... ... ... ... ... шекті деңгейлерге қатысты ... 1997 жылы 24 ... ... қол ... ... қысқарту туралы ... ... ... ... оның ... ... бар:
➢ Келісімді қолданудың ... ... ... оған географиялық шектерді ... ... және осы ... ... сипаттамасы бар карталар қоса тіркеледі;
... ... ... ... санаттары
мен үлгілерін белгілейтін ақпарат ... ... ... ... объектілерінде, қысқарту ... ... ... ... ... ... жүргізудің ұйымдастыру
және оның ... ... ... мен тексеру ... ... ... ... қамтитын қару-жарақ пен ... ... ... нақты түрлері мен
әдістерін белгілейтін ... ... ... ... ... ... ... және қарулы
күштерді ... ... ... ... практикада
теңдесі жоқ үлгі ... ... Бұл ... ... оң ... ... ... жағдай мынадай көрінеді,
халықаралық құқықтық ... ... ... ... ... ... ... келісімдер шекаралас ... ... ... ... қатысты
мәселелердің анағұрлым кең ... ... ... мүмкіндік берді.
1998 жылы 3 ... ... ... және ... қатысушы бес мемлекет ... ... ... осы ... кейін «Шанхай ... ... ұйым ... келді. Оған қатысушылар осы ... ... және көп ... ... аймақтағы
қауіпсіздікті ... оң ... ... атап ... ... бес ... ... іс-қимылы әскери-
саяси және шекара ... ... тиіс ... ... ... ... пен ... бойынша тұрақты механизмді ... ... ... ... қол ... ... кездесуіне
қатысушылардың бірлескен мәлімдемесінде ... ... ... ... қауіпсіздіктің нығайып ... жаңа ... ... айтылады. Сыртқы саяси
ведомстволар басшылары бес ... ... ... ... ашық ... бар ... және басқа ... ... атап ... ... деп тапты.
Тараптар аймақтағы нақты болмыстарды ... ала ... ... ... екі ... және көп ... ... түрде ... ... ... бес мемлекет ХХІ ... ... ... пен ... үшін жаңа ... ... ... саяси сондай-ақ экономикалық
тәртіп құру ... деп ... Олар тату ... ... ынтымақтастық қатынастарын бүкіл Еуразиялық ... ... және ... ... жұмыс
істейтін факторына айналдыруға ... бел ... ... ... тамызда болған «Шанхай бестігінің» ... ... ... ... ... Оынң ... сенім
білдіру ... ... олар ... ... әскери
қызметтің транспаренттілігі және оны ... ... ... мәселелерді реттеу және ... ... ... ... ... Бес мемлекеттің басшылары ... осы ... ... ... ... ... табылады
және халықаралық жағдайдың ұзақ ... ... ... ... ... жылы Қарулы күштерді қысқарту ... ... ... ... оған ... 100 километрлік
географиялық аймақтардағы жеке ... ... және ... туралы ресми ... ... ... ... акцияның азиялық дипломатиялық ... ... жоқ. ... аймақтағы қарусыздану ... ... ... деп ... ... айтуға
болады. Қазақстан үшін бұл ... ... ... ... ... қытайлық тарап ... ... ... туралы болып отыр.
Аталған ... ... ... 2000 жылы ... олар, сөз жоқ, ... ... ... ... күштерінің ... ашық ... және ... ... ... өсуіне ықпал етті.
Соңғы уақытта ... ... ... ... ... ... түсуде. Аймақтағы күрделеніп келе ... ... мен ... ... ... және
атыс қаруымен сауда-саттықтың ... ... ... ... қарым-қатынасы кешенді ... ... ... етті.
2000 жылғы сәуірде ... ... ... ... және 2000 жылы ... ... ... жаңа қауіп-қатерге ... ... ... ... ... ... ... бару дайындығын паш ... ... ... ... ... ... Душанбе декларациясында «бестікке» қатысушылар ... ... ... ... ... және қоғамдық тәртібіне нұқсан ... үшін ... жол ... ... ... жылғы 15 маусымда ... ... ... ... және ... Президенттерінің қатысуымен «Шанхай
бестігі» ... ... ... ... ... Осы
форумның жұмысына бірінші рет ... ... ... ... нәтижесінде төмендегідей ... ... ... ... ... (ШЫҰ) құру ... ... Терроризмге экстремизмге сондай-ақ ... ... ... ... ... Декларацияда ... ... ... ... ... ... аймақтық ұйымдармен пікір ... ... және ... ... ... ... ... ынтымақтастық ұйым шеңберіндегі ... мен ... ... елдер үшін ашық.
Алты ... ... ... ... ... ... өзара тиімді ынтымақтастығының ... ... және ... кең ... ... ... ... екі ... және ... ... ... ... одан әрі ... ниеттеніп отыр деп ... ... ... ... ... ... аймақтық қауіпсіздікті
қамтамасыз ... ... үлес ... деп атап ... ... ... ... сенім білдіру, ... ... ... ... ... ... ... өзіне
алған принциптерге байланысты ... ... ... ... жоқ ... ... ... ұйымына қосылуымен осы ұйымның ... ... ... ... ... Бұл, ең алдымен,
терроризмге, сепаратизмге және ... ... ... Аталған теріс ... ... Азия ... ғана
емес, сонымен бірге Қытайдың да ... ... ... ... ... ... ... елдердің тұрақтылығы мен
қауіпсіздігіне төнген ... ... ... бірлескен
іс-қимылға дайындығының ... ... ... ... ... ... Ауғанстандағы
жағдайға ... ... Бұл ... ... ... ол ... көз ашпаған осы ... ... ... ... үшін ... ... асыру талап етіледі деп есептейді. ... ... ... ... ... ... әмбебап
ұйым болып табылатын БҰҰ мен ... ... ... ... зор ... ... ... ынтымақтастық ұйымына мемлекеттер ... ... көп үміт ... Әңгіме сауда-экономикалық
байланыстырға, көлікке, ... және ... ... ... ... туралы болып отыр. 2001 ... ... ... ... Шанхай ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... ... және тиісті көп ... ... ... ... 14 ... ... Шанхай ынтымақтастық
ұйымға қатысушы ... ... ... ... онда алты ... ... ынтымақтастықтың
басымдық берілетін салалары қаралды, осы ... ... ... ... нақты қадамдар белгіленді. [4] ... ... ... ... ... және ... мен инвестиция саласында ... ... ... ... іске қосу ... алты ... ... қол ... ... ... ... Федерациясыынң солтүстік астанасында 2002 ... ... ... ... ... ұйымының Саммиті
шын мәнінде маңызды ... ... [5] ... таяуда ... ... бір ... астына 16 азиялық
мемлекеттердің көшбасшыларын ... ... ... ... енді алты ... ... өткен
келіссөздерді ... ... ... ... мына ... ... ашып алу ... ШЫҰ мен АӨСШК
бірінші ... ... пен ... шараларын
қамтамасыз ... ... ... ... мен ... ... ... табылса да, бірін-бірі
қайталамайды, ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... бір қосылғыштары ... ... Егер ... ... оған ... ... ... мен міндеттемелеріне негізделген
бірлестік ... ... ... ... ... ... талқылауға және ... ... ... ... ... табылады.
1.2.Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының құрылымы
2001 жылғы маусымда қызметін ... ... ... ... ... атап көрсетті:
– ұзақ мерзімді тату ... және ... ... және ... ... ... қауіпсіздік пен тұрақтылықты
нығайту
– Азия-Тынық ... ... және ... ... қолдау
– Біржақты әскери басымдылықты болдырмау
– Шекараға таяу ... ... ... ... ... оған тек ... сипатын беру.[6]
Терроризмге, сепаратизмге және ... ... ... ... ... қол ... (2001 жылғы 15 маусым).
Конвенцияның ... осы «үш ... ... күресті
өзара ықпалдастықты ... үшін ... ... (ӨАТҚ) өмірге келді.
Ресей астанасы Мәскеуде 2003 ... 29 ... ... басшыларының ... ... ... ... ... Хатшылығы мен Өңірлік ... ... ... ... ... ... шешімдері, сондай-ақ Шанхай ынтымақтастық ... ... мен ... ... ... ... ... қыркүйекте Пекинге жиналған ... ... ... ... жаңа мазмұндағы бағыты – сауда-экономикалық
қызметінің ... ... ... ... ... ұйымы
көп жақты ... ... ... ... қабылдануы, сондай-ақ осы ... ... ... ... ... ... ... тәртібі
және алдағы бюджетінің талқылануы осыны ... ... іске ... ... іс-шаралар жоспары ... 2004 жылы ... бас ... ... ... 2004 ... ... кездесуі
барысында Ташкентте Өңірлік ... ... ... ... ол ... ... ... кірісті. Бұл жолғы басқосуда, сонымен ... ... ... мүше ... ... есірткі
заттарының заңсыз айналымына, ... ... ... ... ... күрес туралы келісім, Шанхай
ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... ету туралы және ... да ... қол ... Бірлестіктің бірқалыпты және ... ... ... 2004 жылдың ... ... ... ынтымақтастық ұйымы ... ... ... ... уақытта Шанхай ... ... ... бар:
❖ Мемлекет басшыларының кеңесі
❖ Үкімет басшыларының ... ... ... ... ... ... Министрліктердің немесе ведомстволардың мәслихаты.
❖ Ұлттық үйлестірушілер кеңесі
❖ Хатшылық ... 2004 жылы ... ... ... ... ... ... жылы маусым.
❖ ӨАТҚ кеңесі.
2004 жылдың желтоқсан ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық ұйымына бақылаушы ... ал 2005 ... ... ... осы ... ... ... туралы меморандумға қол қойылды.
ШЫҰ - әскери блок емес және ... ... ... ... да ... керісінше, құрамын ... ... ... ... ... ... ... Ал Азиядағы өзара ... және ... ... Кеңесі –
ұйым емес, ол – форум, немесе ... ... ... ... ... ... ... және пікір
алмасулар өткізетін алаң».
Азиядағы өзара ... және ... ... ... ... ... ... Республикасы бастама көтеріп,
ол еліміздің сыртқы саясатында ... ие ... ... Азия ... ... ... ... ... ... ... алғаш рет 1992 жылы ... БҰҰ Бас ... 47-ші ... ... ... бұл идея ... алғашқы ғаламдық
бастамасы болатын. Саяси ... ... ... ... ... ... саяси қызметінің әлемдік
қауымдастыққа ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазіргі кезде АӨСШК-нің жұмысына ... 17 ... 7 ... ... ... қатысады. ... БҰҰ, ... Араб ... ... Орталық Азия
ынты мақтастық ұйымының Атқару комитеті ... ... ... ... ... [7]
Астанада 2005 жылы 5 ... ... ШЫҰ ... ... мәжілісі – Үндістан, Иран, ... және ... ... қабылдады.
2 тарау. Қазақстан және аймақтық қауіпсіздік
2.1.Шанхай ынтымақтастық ұйымының келісім-шарттары
Қазақстан, Шанхай ынтымақтастық ұйымымен ... ... ... басым бағыттарының бірі ретінде қарастыра отырып, аталған ... мән ... осы ... ... ... және ... ... мәселелерін бірлесіп шешу ұмтылысының ... ... ... мүдделері саяси, экономикалық және мәдени–гуманитарлық салаларға
таралды.
Терроризм, экстремизм және тағы ... ... ... аймақтағы
мемлекеттерді ШЫҰ-ның құрамында бірігуге итермелейді.
ШЫҰ – белгілі бір күштерге қарсы қимылдайтын әскери одақ ... ... ... Ол – ... ... ... ашық ұйым. ШЫҰ-
ның қазіргі жағдайдағы мән ... ...... бейбітшілікті,
тұрақтылықты және қауіпсіздікті сақтау, әсіресе, сауда–экономикалық
ынтымақтастықтың дамуы.
2001 жылғы Шанхай Саммитінде ... ... және ... ... ... ... ... ӨТҚҚ құрылды. ӨТҚҚ-ның Атқарушы
Комитеті 2004 жылдан бері Ташкентте жұмыс ... ... 7 ... ... ... мүше ... екінші кездесуінде үш маңызды құжат жасалды: ШЫҰ-ның Хартиясы,
ӨТҚҚ ... ... және ... мүше ... ... жылғы 29 мамырда Мәскеу қаласында ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер
басшыларының кездесуінде ... ... ... және орындалуының
тәртібі туралы келісімге қол қойылды.
2003 жылы 23 ... ... ... ... ... ... ... салаларындағы қарым–қатынасты одан
әрі дамыту туралы мәселелер талқыланды. Көп жақты ... ... ... 2004 ... бюджеті және тағы басқа
қаржы ... ... жылы 15 ... бері ... ... ... ... істейді.
2004 жылы 17 маусымда Ташкентте ШЫҰ-ға мүше ... ... ... ... ... ... және ... құжаттарға қол
қойылды. Соның ішінде ШЫҰ ӨТҚҚ шеңберінде құпия ақпаратты ... ... ... туралы келісімдерді атап өтуге болады.
2004 жылы қыркүйекте Бішкекте Ұйымның үкімет басшылары ШЫҰ-ның көп
жақты сауда–экономикалық ... ... ... ... ... қабылдады.
2005 жылы 5 шілдеде Астанада ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшыларының
кезекті саммитінде ... ... ... ... сипаттағы
маңызды құжаттар –(терроризм, сепаратизм және экстремизмге ... ... мүше ... ... тұжырымдамасы, ШЫҰ ӨТҚҚ жанындағы
ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің тұрақты өкілдіктері туралы Ережесі және ШЫҰ ... ... ... Сонымен қатар Пәкістан, Иран және Үндістан
мемлекеттеріне ШЫҰ-ның жанындағы бақылаушы ... беру ... ... жылы 26 ... ... ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер Үкімет басшылары
Кеңесінің мәжілісінде Банкаралық әрекеттесу және Төтенше жағдайды жоюға
жәрдем етуде өзара ... ... ... қабылданды.[8]
2006 жылғы 15 маусымда Шанхайдағы мерейтойлық саммитінде ... ... мүше ... ... ... ... ... ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы, Ұйымға мүше
мемлекеттердің аумағына террористік, ... және ... ... ... бар ... кіру арналарын анықтау және жолын кесу
саласындағы ынтымақтастық туралы және 2007–2009 ... ... ... ... ... ... және экстремизмге қарсы күрестің
бағдарламасы қабылданды.[9]
Қауіпсіздік Кеңесінің хатшылары және бас прокурорлар жылына бір ... ... ... 2006 ж. 30 мамырда Мәскеу қаласында ШЫҰ-на мүше
мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... 2006 ж. қыркүйек айына жоспарланған. [10]
2006 жылы ШЫҰ-да жаңа ... ...... ... және
Іскерлік Кеңес құрылды. 2006 жылдың мамыр айынан ғылыми – саяси топтардың
Форумы өз ... ... ... ... ... ... едәуір нығайды. Мысалы,
Солтүстік Корея, Непал, ТМД және Еуроодақтың мемлекеттері, БҰҰ-ның Даму
Бағдарламасы, ... ЭЫҰ, ... ... мен ... ... ... ықылас қойып отыр. 2004 жылы ШЫҰ ... Бас ... ... ... алды, ал 2005 жылдың көктемінде ... және ... ... ... ... ... ... шеңберінде гуманитарлық салаларда, яғни білім, мәдениет, туризм
және спорт алаңдарында өзара ықпалдасу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
2007 жылдың қаңтарынан ... ... бас ... ... өкілі,
ал ӨТҚҚ Атқарушы ... ... ... ... ... ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ-ШОС) тұрақты үкіметаралық ұйым ретінде ... ... ... ... ... ... Қытай, Қырғызстан,
Ресей, Тәжікстан және Өзбекстан мемлекеттерінің өзара келісімімен құрылған.
ШЫҰ-ға мүше ... ... ... жер ... 3/5-ін ... жылы 3 ... Алматыда ... және ... ... бес ... ... ... Міне, осы кездесуден ... ... ... ... ұйым өмірге келді. Оған ... осы ... ... және көп ... ... аймақтағы
қауіпсіздікті нығайтуға оң ықпалын тигізгенін атап ... ... ... ... ... ... Бішкек мәжілісі
маңызды саяси оқиға ... Оның ... ... ... әзірледі, олар мыналарды көздейді:
– шекаралық мәселелерді ... ... ... ... ... ақпарат алмасу.
2000 ... ... ... ... ... ... және Душанбеде өткен ... ... ... ... ... мен ... таралуы,
есірткімен және атыс қаруымен ... ... ... ... ... ... жылғы 15 маусымда «Шанхай бестігі» мемлекеттер ... ... ... Осы ... ... ... рет
Өзбекстан Президенті ... ... ... ... ... ... келді: Шанхай ынтымақтастық ұйымын
(ШЫҰ) құру ... ... және ... экстремизмге
сондай-ақ сепаратизмге қарсы күрес туралы ... ... ... ... ұйымы басқа мемлекеттермен,
тиісті халықаралық және ... ... ... ... ... және ынтымақтастықты ... ... ... ... 14 ... ... ... ынтымақтастық ұйымға
қатысушы ... ... ... отырысы өткізілді,
бұл отырыста - ... ... ... ... ... сауда мен инвестиция саласында қолайлы ... ... ... іске қосу ... алты ... Премьер-министрлерінің қол ... ... ... болды.
2003 жылда (қырк)Пекинге жиналған Үкімет ... өз ... жаңа ... ...... ... ... Жиында Шанхай ынтымақтастық ұйымы көп жақты
сауда-экономикалық ... ... ... ... ... осы ... келешекте көлік,
энергетика саласындағы ... ... ... ... ... ... талқылануы осыны айғақтайды. Аталған
бағдарламаны іске ... ... ... ... Үкімет
басшыларының 2004 жылы ... ... ... ... ... ... ұйымының ... ... ... ... ... ... басшыларының (премьер-министрлерінің) кеңесі
❖ Сыртқы ... ... ... Министрліктердің немесе ведомстволардың мәслихаты.
❖ Ұлттық үйлестірушілер ... ... ... 2004 жылы ... Өңірлік антитеррорлық құрылым ... ... жылы ... ӨАТҚ ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас
Ассамблеясы ... ... ... ... ... ал 2005 ... ... айында осы ұйымның АСЕАН-мен
өзара ... ... ... қол ... - ... блок емес және ... ... бағытталған жабық
альянсқа да жатпайды, керісінше, ... ... ... ... ... ынтымақтастықты қолдайтын ... Ал ... ... ... және сенім шаралары Кеңесі –
ұйым ... ол – ... ... ... ... ... қауіпсіздігі мәселелері бойынша консультациялар және ... ... ... ... ... ... ... және Өзбекстан)
2.2.Шанхай ынтымақтастық ұйымының Қазақстанға әсері
ШЫҰ кеңейтілген құрамда әлемдік мұнай мен газ ... ... ... ... ядролық арсеналға ие болады. “Іс жүзінде бұл екінші ОПЕК
болады”, – деп атап өтті ... ... ... ... ... ... Азия институтының профессоры Дэвид ... 2001 жылы ... ... ... Қырғызстан және Тәжікстан арасында
шекара мәселелерін реттеу үшін 1996 жылы ... ... ... ... болды. Кейіннен ШЫҰ-ға Өзбекстан қосылды, ал ... ... және ... ... ... ... мүше алты мемлекеттің – Қытайдың, Ресейдің, Қазақстанның,
Қырғызстанның, Өзбекстан мен Тәжікстанның салтанат құру үшін ... ... ШЫҰ ... ғана ... ... бірге бүкіл әлемде барған сайын ықпалды
ұйым болып келеді.
Шанхай алтылығы толыққанды мүшесінің мәртебесі жоғары ... реті жоқ. Оған ... ... ... ... ... оның ... Иран, Үндістан және Моңғолия секілді тек бақылаушы мәртебесі бар.
ШЫҰ осы өңірдің нақты жағдайларын негізге ала отырып, ... ... ... мен ... анықтады. 2003 жылы
ұйым өз бағдарламасын талдап жасаған болатын, онда перспективалы мақсаттар,
кезеңдер бойынша міндеттер ... Осы ... іске ... ... шаралар таяудағы 20 жылда тауарлардың, капиталдың,
технологиялар мен еңбек қызметтерінің еркін қозғалысын көздейді. 2004 ... ... ... ... ... ... ... және
ғылыми зерттеулер секілді салаларда ынтымақтастықтың қосымша 127 нысаны,
оларды іске ... мен ... ... ... ... ... сыртқы саясатында маңызды орын
алады. ... ... ... ... ... энергетика,
қауіпсіздік салаларында, сондай-ақ гуманитарлық ... ... ... ... қол жеткізді. Жоғары саяси өзара
сенім, берік құқықтық негіз, ... ... ... ... жолы ... жиілей түскен байланыстар және халықаралық
аренадағы тығыз өзара ықпалдастық – екі ел ... ... ... ... стратегиялық тіректер, міне, осылар, деді ҚХР
Төрағасы Ху Цзиньтао ШЫҰ-ға мүше ... ... ... ... ... үшін Шанхайға келген Қазақстан Президенті Нұрсұлтан
Назарбаевпен кездесу ... ... ... ... ... ... ... әріптестік қатынастарын жаңа деңгейге шығару ... ... ... ... ... одан әрі ... және Қорғас бақылау-өткізу бекеті аумағында салынып жатқан
шекаралық ... ... ... ... ... ... [12]
Н.Ә.Назарбаев Қазақстанның бұдан былай да экономика, сауда, энергетика
және білім беру салаларындағы екі-жақты ынтымақтастықты одан әрі ... ... ... мен ... ... ... ... ықпалдастықты жандандыруға деген әзірлігін атап өтті.
ҚХР Төрағасы Ху Цзиньтао ШЫҰ саммитінің аяқталуына байланысты баспасөз
мәслихатында сөз сөйлегенде ... ... ... ... “толық
табысты” болды деп атады.
“Саммитте біз ШЫҰ-ны ... ... ... ... ... бойынша алға жылжыту, ұйымдағы бақылаушылармен ... ... ... мен ... ықпалдастықты кеңейту туралы
уағдаластық”, деп мәлімдеді Ху Цзиньтао.
Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев болып ... ... ... бар деп мәлімдеді. Оның сөзіне қарағанда, ШЫҰ өткен бес ... ... және ... Азия ... ... ... әріптеске
айналды.
Қазақстан ШЫҰ өңіріндегі АҚШ саясатының өзегі болып табылады. ... ... ең ... ... ... ... ... мұнай
өндіруші Қазақстанмен өз байланысын кеңейте түсуде.
ШЫҰ-ның Орталық Азиядағы мүшелері мен ...... ... және ... ... ... мен ... дамуға
өте мұқтаж, сондықтан ... ... ... бола ... ... ... көздері мен шикізатқа, машина жасауға, құрылыс пен ... ... өз ... ... ... ... жоғары бағасы соңғы онжылдықта Қазақстан халқының жан ... ... 4 ... ... ... 2012 ... ... мұнай өндіру
көлемін тәулігіне 3,5 млн. баррельге дейін жеткізу жоспарланып ... ... ... ... нығайтып, қыркүйекте
Президент Назарбаев Америкаға келгенде ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы демократияландыруды, жеке меншік
құқығын қорғау мен еркін рыноктың ... ... ... керек.
ШЫҰ оның жауапкершілік аумағында пайда болатын проблемаларды дербес
шешуге қабілетті, сонымен бірге ... тыс ... ... тең ... ... әзір. Ұйым ешкіммен бәсекелестікке түсу ... ШЫҰ ... ... ... орнатудың, шекара проблемаларын
қатарласа шешудің аса күрделі проблемаларының түйінін Азия үшін ... ... ... ... өсіп шықты. ШЫҰ өзінің мерекелік
саммитіне Азия-Тынық ... ... ғана ... сонымен бірге жаһандық
ауқымда да барған сайын елеулі рөл ... ... ... ... ... отыр.
Шанхайда ШЫҰ-ға мүше Мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз
сөйлеген ... ... ... ... ... ... ... қарсы іс-әрекетті әлдеқайда үйлесімді жүргізуге шақырды.
Н.Назарбаев “ШЫҰ-Ауғанстан” байланыс тобына Ауғанстанды әлеуметтік-
экономикалық қалпына келтіруге, ... ... ... өндірісін қысқартуға
ұжымдық жәрдемдесу жөніндегі ұсынысты әзірлеуге тура келеді деген пікір
білдірді.
ШЫҰ оның ... ... ... ... құралы болып қалуда. Жаңа
қатерлер: терроризм, өшпенді ұлтшылдық, есірткі трафигі ұйымға мүше ... ... ... тұру ... ... ... да ... мәжбүрлеп отырғаны басқа мәселе.
Мүмкін,бұл ұйымды халықаралық ... ... ... ... ... ... басқа елдерінің оның жұмысына көп қызығушылық
танытуы сондықтан ... ... ... ... кіру тілегін көп миллиондық
Үндістан мен Иран айтып отыр.
Іс жүзінде саммиттің ашылуы ШЫҰ-ның ... ... ... Бұл ... ... Ресей Президентінің сөзіне қарағанда, “Ұйымға
қатысушы елдер іскерлік әлемінің үйлестіруші орталығына” айналады. ... ... ... ... ... Қазақстан Президенті Нұрсұлтан
Назарбаев атап өткеніндей, ШЫҰ-ның “жаһандық ауқымдағы ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
Қазақстан Президенті Шанхай ынтымақтастық ұйымының жаһандық қауіпсіздік
жүйесінің ажырағысыз ... ... ... бар деп ... ішкі ... ... түбегейлі жаңа жүйесі ретінде
жаһандық қауіпсіздік жүйесінің ажырамас бөлігі болу мүмкіндігіне ие”, ... ... ... ұйым ... ... журналистерге берген
сұхбатында. “Сондай-ақ қатысушы елдердің күннен-күнге өсіп отырған сауда-
экономикалық ... ... ... ... ... жаһандық
деңгейде “экономикалық серпілістің” кіндігі атану мүмкіндігі тағы бар”, –
деп ... ... ... ... ... 5 ... жұмысының даму қорытындысы
талқыланып, келешек жоспарлар белгіленетінін атап ... ... ... ... пен ... ... жаһандық
және аймақтық өзекті проблемаларды, ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің ... ... ... ... саладағы ынтымақтастықтың басым
бағыттары бойынша өзара ықпалдастығын нығайту мәселелерін қараймыз”, – деді
Н.Назарбаев. Президент сонымен бірге ШЫҰ-ның жаңа бас ... ... ... ... құжаттарға қол қойылатынын хабарлады.
“Саммит күндерінде ШЫҰ Іскерлік кеңесі құрылтайшы сессиясының, ШЫҰ
елдері өнеркәсіпшілері мен ... ... және ШЫҰ ... ... ... ... біз ерекше мән беріп отырмыз.
Өйткені дәл осы ... ... ұйым ... сауда-экономикалық,
қаржылық, инвестициялық ынтымақтастықтарды алға ... ... деп атап ... ... ... ... жағдайды реттеуі
Қазақстан Республикасы, ИИР үкіметінің қолдауымен, Ауғанстанды қайта
қалпына ... және осы ... ... реттеу процесінде әлемдік қоғамдастық
және ББҰ мен ... ... ... Ауғанстандағы жағдайдың
оңалуынан бүкіл орталық-азиялық өңірдегі қауіпсіздік пен ... ... ... ... ... және орнықты дамуына мүдделі. Осы
тұрғыда аумағынан халықаралық терроризм, есірткі трафигі, діни ... ... ... ... ... ... ... өңір болып
табылады.
Ауғанстанды бейбіт және жасампаз өмірге бейімдеу жөніндегі міндетті
тиімді шешу үшін ... ... ... ... ... дамыту
идеясын сындарлы түрде жақтап келеді. Осы орайда, түрлі деңгейде сарапшылар
көтерген Үлкен Орталық Азия идеясының іске ... ... ... ... ... Бұлай болған жағдайда осы байтақ кеңістікте орналасқан
мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... кеңее түседі.
«Ауғанстан және халықаралық қоғамдастық – болашақ үшін серіктестік»
Берлин конференциясының (31 ... - 1 ... ... ... ... Орталық Азия мемлекеттерінің қатысуымен
Ауғанстанды қайта қалпына келтіру ... ... ... ... көтерді. Ол, өңірде қалыптаса бастаған көліктік-коммуникациялық
жүйеге Ауғанстанды қосу үшін ... ... ... көздейді.
Біздің ұсынысымызды Еуропалық Одақ елдері оңды қабылдады.
Ауғанстан жөніндегі Лондон ... (2006 ... 31 ... - ... ... ... ... экономиканы қалпына ... ... ... және ... ... сондай-ақ
есірткілердің өндірісі мен заңсыз айналымын қосатын, өңірлік қауіпсіздіктің
өзекті проблемаларын ... ИИР ... мен ... ... ... келісімін қолдады.
Біз терроршылдық қызметті қаржыландыру арналарының және Ауғанстаннан
Еуропаға есірткі тасымалының жолын кесу ... ... ... құру
мақсатында, Азиядағы өзара ықпалдастық пен сенім шаралары жөніндегі кеңес,
Шанхай ... ... ... ... ... шарт ... ... т.б. өңірлік ұйымдардың әлеуетін қолдану қажет деп есептейміз.
Осы ... ... ... ШЫҰ – Ауғанстан Байланыс тобының және ҰҚШҰ
СІМК ... ... ... ... ... ... бірлескен
жұмысқа қосылуы мүмкін еді, ол халықаралық ... ... ... ықпал етеді.
Сонымен қатар, Ауғанстанның Орталық Азия елдері мен Есірткі және қылмыс
жөніндегі БҰҰ басқармасы арасындағы ... ... ... ... ... ... түсіністік туралы 1996 жылы қол қойылған Меморандумға
қосылуы маңызды рөл атқарар еді.
2006 жылғы 31 наурыз - 1 ... ... ҚР ... ... ... ... ... сапармен болды, министрді Президент Х.Карзай
қабылдап, сондай-ақ бір ... ... ... ... кездесулер
болып өтті. Сапар барысында екі жақты ынтымақтастық, ... ... ... ... ... ... ... өтті. Екі елдің экономика,
өнеркәсіп, қаржы, көлік және білім саласындағы ... ... ... ... ... ... ел Ауғанстанға коммуникациялар мен құрылысты қайта қалпына
келтіруге және мұнайгаз кеніштерін ... ... ... ... қаржы, көлік және білім саласына білікті мамандар ... ... ... ... 4-5 ... ... Президентінің аға экономикалық
кеңесшісі И.Надеридің Астанаға сапары барысында оны ҚР Премьер-министрінің
орынбасары К.Мәсімов қабылдады, ... ... ... ... ... ... ресурстар министрлері, Астана әкімі, «Қазақстанның Инвестициялық
қоры» АК басқармасының төрағасымен келіссөздер өтіп ынтымақтастықтың ... мен ... ... ... ... ... инфрақұрылымын дамытуға,
елдің солтүстігіндегі мұнайгаз кеніштерін ... ... май мен ... ... ... ... және ұлттық кадрлар даярлауға ... ... ... ... ... ү.ж. 24-28 ... аралығында Сыртқы істер министрінің
орынбасары Қ.Әбдірахманов басқарған ҚР ... ... ... ... ИИР ... мен ведомстволары басшыларымен,
халықаралық ұйымдар өкілдерімен, әскери басшылық пен ... ... ... ... ... ... ... қатыстыру мәселесі
жөніндегі коалициялық күштер басшылығымен келіссөздер болып ... ... ... ... ... ... ... жөнінде арнайы бағдарлама әзірленуде. Ол
инвестициялық, ... және ... ... іске ... ... жылы алғашқы сауда-экономикалық ынтымақтастық ... ... ... ... түрлі салаларда
өзара тиімді ынтымақтастықтың әлеуетін ашуға және Қазақстанның Ауғанстанды
соғыстан кеінгі жандану процесіне ... ... ... ... ХХІ ... ... ... етудегі перспективалар
3.1.Ислам әлемінің халықаралық жағдайды нығайту жолындағы
күресі
ХХІ ғасырдың ... әлем ... де сан ... Бұл ... даму үшін ... мен ... болмаған мүмкіндіктер
әлемі. Сонымен қатар әлем қазіргідей әлдеқайда өзара ... ... ... ... Онда ... пен ... асып-танушылық
пен қайыршылық қоңсы жүр...
Мемлекеттердің ... мен ... ... агрессияшыл сепаратизм бүлдіріп бағуда. Есірткі ... ... ... ... ... ... ... ұйымдасқан қылмыс зор қатер ... ... ... ... ... ... туралы жалдаптықты туындатып, ... ... ... ... мәдениеттерге, идеологиялар мен діни
көзқарастарға ... етіп ... Біз ... жарасымдылыққа қол жеткізуге болатынына және ... ... ... ... ... ... ... үн қатысуды жол қоюдың ... және бұл үшін ... ... ... ... пен ... ... діндермен ... жоқ. ... ... да әлемдік діндер секілді, адам ... ұлы ... және ... сыйы ... қарастырады, оны
күштеп қию аса ауыр ... ... үн ... үшін ... біз ... ... үшін ... құндылықтардан көреміз.
Дінаралық үнқатысу қоғамдық даму мен ... ... ... ... ... ... мен діндер ... ... ... пен ... ... бір ... ... табылады, сондай-ақ жанжалдар ... ... ... діни ... жеккөрушілік пен дүрдараздықтың
құралы ретінде ... жол ... және ... ... ... жаһандық жанжалынан қорғау үшін барлық күш-жігерді
жұмылдыруға ... деп ... ... Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев.
Қорыта айтқанда, Ислам әлемі елдері халықаралық ... ... ... ... өркениеттер қақтығысын болдырмау
бағытында қажырлы ... ... ... Азия елдері және қауіпсіздік мәселесін орнату стратегиясы
Қазақстандық дипломатияның ... ... ... ... ... шешу сияқты ... ... тұр, ... ... ... ... мыналар болып табылады:
✓ аумақтық дауларды шешу;
✓ қарусыздану және ... ... ... ... ... қол ... ... және әдеттегі қару-жарақтың ... ... және ... ... ... ... келісу;
✓ экологиялық мәселелерді бірлесіп ... ... ... ... ... ... тұрғыда Азиялық елдер ... ... ... ... емес. Азиялық елдердің ... әлі ... ... ... және ... ... ... негізгі халықаралаық келісімдерге қосылған жоқ.
Әңгіме, ең алдымен, ... ... ... туралы шарт (ДНЯО),
Ядролық сынақтарға жалпыға бірдей ... салу ... шарт ... ... тыйым салу туралы конвенция ... ... ... ... ... ... ... болмауы, осы шарттарды тиімді қолданудың мүмкіндігіне сенбеу.
Делидiң пікірi бойынша ДВЗЯИ кемсiтушiлiк сипаты бар шарт ... ... ... та, ... та ... қамтамасыз етуге
жәрдемдеспейдi,өйткенi онда нақты уақыт мерзiмдерінде ... ... ... ... ... жою ... ... жоқ.
Осы күделі жағдайдан шығу мүмкiндiгі бар. Ол қарусыздану және қару-
жараққа ... ... ... ... ... туралы уағдаластыққа
қол жеткізу болып табылады. Сондай-ақ ... ... ... ... қол ... де айрықша маңызды. ... ... ... ... ... ... ... үмітке бастайды. Сондықтан ... ... оң ... ... ... қол ... үшін ... мүмкіндіктер
ашылады. ... ... Азия ... ... ... ... ... қаруының заңсыз айналымына, сондай-ақ террорлық
ұйымдарға және халықаралық ... ... ... ... ... айтсақ, осы ... ... ... ... Азия ... өздері
қолға алуы тиіс. БҰҰ мен ... ... деп ... ... нақты қатер ... ... Азия үшін ... ... ... ... пен шөлейтке айналуға ... ... ... ... су ... ... пайдалану,
зиянды тастандыларды ауаға ... ... ... салаларда ынтымақтастықтың ... ... ... ... бола ... Аймақ мемлекеттері осындай
проблемаларды ... ... ... ... ... ол,
бәлкім, ... ... ... ... ... мазмұндалатын жеке ... ... ... ... ... дамуының да ... көп. ... күні ... ... ... ... ... өндіру және өңдеу
арқылы ... ... ... ... ... халықаралық жобалар бар. Алайда ... ... іс ... ... ... мәз ... ... елдердің ... ... ... ... Бұрынғысынша ... ... және ... ... ... ... Азияда ортақ ... ... ... ... ... ... мол. Бұл білікті
және арзан ... ... ... ... байлықтар
және орасан зор ... ... ... да, ХХІ ... ... ... қабілетті әрі ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... сыртқы саясат орнатуы қажет.
Қорытынды
Шанхай ынтымақтастық ұйымы - тұрақты үкіметаралық ұйым ... ... ... ... Шанхай қаласында Қазақстан, Қытай, Қырғызстан,
Ресей, ... және ... ... ... ... ... мүше ... Еуразия кеңістігінің жер аумағының 3/5-ін құрайды.
ШЫҰ өңірдегі мемлекеттердің қауіпсіздік және сенім шараларын нығайту
мәселелерін бірлесіп шешу ... ... ... ... ... ... ... және мәдени–гуманитарлық салаларға таралды.
Терроризм, экстремизм және тағы басқа сыртқы қауіптер ... ... ... бірігуге итермелейді.
ШЫҰ - әскери блок емес және ... ... ... ... да ... керісінше, құрамын ұлғайту ... ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайдағы мән беретін ...... ... және ... ... ... ынтымақтастықтың дамуы.
Президент Н.Назарбаев атап ... ... ... ұйым ... ... Шанхай ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... Бұл Ұйымның әлеуетін ... үшін және ... үшін кең ... ... түрде ілгерілеудің ... ... ... ... ... құру туралы ... ... Мұны ... ... ... ... – Қырғызстан мен Тәжікстанның басшылары әсіресе ... ... ... ... ... ... ... Шанхай ынтымақтастық ... оған ... ... кең ... бойынша ынтымақтастығын
қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... келді деп нық сеніммен ... ... ... ... ... ... ... тарапынан үлкен ... ... Ұйым ... қазіргі ... ... ... елеулі
фактор ретінде танылды. Осы ... ... ... маңызды міндеттерін шешуде Шанхай ынтымақтастық
ұйым ... ... ... күш-жігердің
көкейкестілігін тағы да ... ... ... ... ... нығайтып, қыркүйекте
Президент Назарбаев Америкаға келгенде ыстық ықыласпен қарсы ... ... ... сондай-ақ Қазақстандағы демократияландыруды, жеке меншік
құқығын қорғау мен еркін рыноктың экономикалық саясатын ынталандыру керек.
ШЫҰ оның ... ... ... ... ... дербес
шешуге қабілетті, сонымен бірге өңірден тыс барлық күштермен тең құқылы
негізде ынтымақтасуға ... Ұйым ... ... түсу ... ШЫҰ ... өзара сенім орнатудың, шекара проблемаларын
қатарласа шешудің аса күрделі проблемаларының түйінін Азия үшін бұрын-соңды
болмаған ажыратудың ... ... өсіп ... ШЫҰ ... ... ... мұхиты өңірінде ғана емес, сонымен бірге жаһандық
ауқымда да барған ... ... рөл ... ... ... бірлестік
ретінде келіп отыр.
Шанхайда ШЫҰ-ға мүше Мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз
сөйлеген ... ... ... ... ... ... есірткі
бизнесіне қарсы іс-әрекетті әлдеқайда үйлесімді жүргізуге шақырды.
Н.Назарбаев “ШЫҰ-Ауғанстан” байланыс тобына Ауғанстанды әлеуметтік-
экономикалық қалпына ... ... ... ... ... қысқартуға
ұжымдық жәрдемдесу жөніндегі ұсынысты әзірлеуге тура келеді деген пікір
білдірді.
ШЫҰ оның ... ... ... ... құралы болып қалуда. Жаңа
қатерлер: терроризм, өшпенді ұлтшылдық, есірткі трафигі ұйымға мүше елдерді
осы ... ... тұру ... ... ... да тығыз
үйлестіруге мәжбүрлеп отырғаны басқа ... ... ... ... ... ойыншы ретінде
қарастыра қоймаған өңірдің басқа елдерінің оның жұмысына көп ... ... ... ... ... ... кіру тілегін көп миллиондық
Үндістан мен Иран айтып ... ... ... ... ... ... ... белгілеумен
басталды. Бұл Іскерлік кеңес, Ресей Президентінің сөзіне қарағанда, “Ұйымға
қатысушы елдер ... ... ... ... ... ... ... болашақта, саммит қарсаңында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан
Назарбаев атап ... ... ... ... ... ... эпицентріне” айналу мүмкіндігі бар.
Қазақстан Президенті Шанхай ынтымақтастық ұйымының жаһандық қауіпсіздік
жүйесінің ажырағысыз бөлігіне ... ... бар деп ... ішкі ... ... ... жаңа жүйесі ретінде
жаһандық қауіпсіздік жүйесінің ажырамас бөлігі болу мүмкіндігіне ие”, ... ... ... ұйым ... ... ... берген
сұхбатында. “Сондай-ақ қатысушы елдердің күннен-күнге өсіп отырған сауда-
экономикалық ынтымақтастық ... ... ... ... жаһандық
деңгейде “экономикалық серпілістің” кіндігі атану мүмкіндігі тағы бар”, –
деп қосты Н.Назарбаев.
Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты.
Алматы,2005.92 б.
3. Н.Назарбаев. Қазақстан Халықтарының Ассамблеясы.Астана ... ... ... қатынастардың қазіргі проблемалары.
Алматы «Қарасай»2006. 72 б.
5. Декларация о ... ... ... ... 15 июня, 2001. //Национальная безопасность: итоги
десятилетия. Астана, 2001. 442 ... ... Б. ... обеспечения региональной безопасности
в Центральноазиатском ... в ... ... ... о ... ... . Автореф.
канд. дисс. А., 2004. С. 15.
7. КазЭУ ... ... өмір және ... ... ... №1 (6). 65-69 – ... Сергеев Н. Центральная ... к ... ... // ... ... 2005. 23 ... Fuller G.E. Central Asia. The New ... – Santa Monica:
Rand Corporation,1992. 25 p.
10. Декларация о создании ... ... ... 15 ... 2001. ... ... ... Астана, 2001. 442 с.
11. Токаев К. Организация обьединенных ... ... ... ... 1995. С. ... ... Жаһандану дамудың жаңа кіндігі. ... ... бола ... // ... // ... ... 2006.- 6 маусым.
13. Мирошниченко В. Шанхай ұйымының парламенттік өлшемі. 30 мамырда
Мәскеуде ... ... ... ... ... ... ... мүше мемлекеттер қатысты // В.Мирошниченко //
Егемен Қазақстан. – 2006. – 30 мамыр
14. Иватова Л.М. ... ... ... ... ... ... / ... Азия и
Казахстан в фокусе современных ... ... 2001, С ... ... ынтымақтастық ұйымы.Шанхай ұйымының құрылғанына орай ШЫҰ
Мемлекет басшылары кеңесінің самиті өтеді // ... ... ... – 3 ... ... Б. Шанхай ынтымақтастық ұйымының құпиясы неде? Осы
сұрақ әлем ... бас ... ... / ... Қазақ әдебиеті. – 2005. 24 қараша. – 47 б.
17. Шанхай ынтымақтастық ұйымы. Өңірлік терроризмге қарсы құрылымның
Деректер ... ... ... ... ... ҚР Заңдары
2006 ж. 22 мамыр №142-ІІІ ҚРЗ // ... ......... ... – 2006. – 3 ... Ху ... Шанхай ынтымақтастық ұйымының шарапатын өңір елдері
теңдей көруі тиіс / Ху Цзинтао // ... ... – 2006. ... ... ... http://www.embassy.kz
-----------------------
[1] См. Fuller G.E. Central Asia. The New Geopolitics. – Santa Monica:
Rand Corporation,1992. 25 p.
[2] Декларация о создании Шанхайской ... ... ... ... 2001. ... безопасность: итоги десятилетия. Астана,
2001. 442 с.
[3] Иватова Л.М. Проблема ... ... в ... Казахстан / Центральная Азия и ... в ... ... отношений. Алматы., 2001, С 79.
[4] С.Абдулпаттаев. ... ... ... ... ... ... Халықаралық қатынастардың қазіргі проблемалары. Алматы
«Қарасай»2006. 75 б.
[6] ... о ... ... ... ... ... ... 2001. //Национальная безопасность: итоги десятилетия. ... 442 ... ... Н. Жаһандану дамудың жаңа ... ... ... бола ... // Н.Назарбаев // Егемен Қазақстан. -2006. – 6 маусым.
[8] Шарахымбай Б. Шанхай ынтымақтастық ұйымының құпиясы неде? Осы сұрақ
әлем экономистерінің бас ... ... / ... // ... – 2005. 24 ... – 47 ... ... дамудың жаңа кіндігі. Шанхай ынтымақтастық
ұйымы бола алады // Н.Назарбаев // Егемен ... – 2006.- 6 ... ... В. ... ... ... өлшемі. 30 мамырда
Мәскеуде Қазақстан Парламенті Сенатының Төрағасы ... ... ... мүше ... ... // В.Мирошниченко // Егемен Қазақстан. –
2006. – 30 мамыр
[11] Шанхай ынтымақтастық ... ... ... орай ... ... кеңесінің самиті өтеді // Егемен Қазақстан. – 2006. – 3
маусым.
[12] Ху Цзинтао. ... ... ... ... өңір ... ... тиіс / Ху ... // Егемен Қазақстан. – 2006. 6 маусым.
[13] Н.Назарбаев. Жаһандану дамудың жңа ... ... ... бола алады / Н.Назарбаев // Егемен Қазақстан. – 2006. – 16 маусым
[14] Final Report. ... ... “Asian security in ... of the ... on ... and ... Building
Measures in Asia”. Almaty , October 21-23, 1998

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтық қауіпсіздік және орталық азия мемлекеттері халықаралық қатынастар жүйесінде72 бет
Аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесі және Қазақстанның саясаты99 бет
Орталық Азияда аймақтық қауіпсіздік жүйесін қалыптастыру13 бет
Халықаралық қатынастардағы аймақтық қауіпсіздік мәселелеріндегі орта шығыс103 бет
Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы және Аймақтық қауіпсіздік мәселелері20 бет
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
Азия-тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі46 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Дипломатиялық келіссөздер рөлі54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь