Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі туралы

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1.Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Клиникалық терминология (грекше. Klinike – дәрігерлік құру өнері, науқас адамды күту). Оған әр түрлі клиникалық мамандардың және патологиялық анатомия мен патологиялық физиология сияқты ауруды зерттейтін пәндері терминдері жатады. Ол ең алдымен терапия терминдері ( грекше therapia - күту, емдеу) және хирургия терминдері ( грекше cheir – қол + ergon – жұмыс, әрекет), ауру аттары, патологиялық процесс пен жағдайлар, ауру белгілері, операция атаулары, зерттеу әдісі мен емдеу, медициналық приборлар, құрал- жабдықтар т.б. Клиникалық терапия – ол сөздердің дәрістерінде (лекцияларында), ауруларды зерттеу, ауру тарихын жазу барысында, оқулықтар мен анықтамаларда кездестіріп, жұмыс жасайтын мыңдаған атаулар.
Медициналық терминология жүйісінде латын тілін қолдану шарт емес. Клиникалық терминдерді қолдану барысында аурудың қазақ тіліндегі атауларымен қатар олардың латынша баламалары қолданылады: жарық (hernia), сынық (fractura), қатерлі ісік (carcinoma) т.б. Сонымен қатар клиникалық терминологияда арнайы латын терминдері баламасыз қолданылады: мыс.Status thyphosus, status praesens т.б.
Тақырыбымның негізгі міндеттері:
• Клиникалық терминологияны білу;
• Клиникалық терминология, «терминоэлемент» (ТЭ), клиникалық сөзжасам, сөзжасамның тәсілдері туралы жалпы түсінік беру;
• Клиникалық терминологиядағы сөзжасамның тәсілдерімен таныстыру;
• клиникалық терминологиясына байланысты грек-латын дублеттерінің дифференциалды қолдану дағдыларын қалыптастыру
1. В.Д. Вульф «Латинский язык и основы ветеринарной терминологии»
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылымминистрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы:    ...    ...    ...    тіліндедәріптелуі.Орындаған: Тұрайсова. А. Г.Топ:ВС-503Тексерген: Билялов. Е.ЕСемей  2015 жыл.МазмұныКіріспеНегізгі бөлім1.Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуіIII. ҚорытындыIV. Пайдаланылған ... ...  ...  ...  Klinike  –  ...  құруөнері, науқас адамды  күту).  Оған  әр  түрлі  ...  ...  ... ... мен патологиялық физиология сияқты  ауруды  зерттейтінпәндері терминдері  жатады.  Ол  ең  ...  ...  ...  (  грекшеtherapia - күту, емдеу) және ... ... (  ...  cheir  –  қол  +ergon – ... ... ауру ...  патологиялық  процесс  пен  жағдайлар,ауру белгілері, операция ...  ...  ...  мен  емдеу,  медициналықприборлар,  құрал-  жабдықтар  т.б.  ...  ...  –   ол   ...  ...  ...   зерттеу,   ауру   тарихын   жазубарысында, ... мен ... ... ... ...  ... терминология  жүйісінде  латын  тілін  ...  ... ...  ...  ...  барысында  аурудың  қазақ  тіліндегіатауларымен қатар олардың латынша баламалары  ...  ...  ... ... қатерлі ісік (carcinoma)  т.б.  Сонымен  қатар  ... ... ...  терминдері  баламасыз  қолданылады:  мыс.Statusthyphosus, status praesens ... ...  ... терминологияны білу;Клиникалық  терминология,  «терминоэлемент»   (ТЭ),   клиникалық   сөзжасам,сөзжасамның тәсілдері туралы жалпы түсінік беру;Клиникалық ... ... ... ...    ...    ...    ...     дублеттерініңдифференциалды қолдану дағдыларын ... ... ... ... ... ... медициналық  терминологияның  барлық  жүйелерінде  күрделісөздердің – сөз жасаушы конструкциялардың орны үлкен.  ...  ... ... , ... ... ... тәжірибелік, ғылыми  жұмысында  саналыжәне сауатты түрде  грек-латын  негізінде  жасалған  клиникалық  ... ... ... ... ... білу ...  Олар  ...  сөз  жасаушы  элементтері  бар  латын  -  грек   ... және ... ... көп ... ...  және  ...  ...  алдын  алуға  (профилактикаға),  ауруларды   анықтауға(диагностикаға),  ...  ...   ...   терминдер   клиникалықтерминологияның үлкен бөлігін құрайды. Көне грек тілінің сөзжасамын  білу  –клиникалық терминологияны курсын оқу ... ...   ...   ...   ...   ...    ...  Атап  айтқанда:  қандайда  бір  ауру  ...  ... ... ... ...  ...  диагноз  атауларында  да  жиіұшырасады.  ... бұл  ...  ...  тілімен  қоса  грек  ...  ... ... жөн. ... Дүниежүзілік Денсаулық  Сақтау  ұйымы  3негізгі классификацияны бөліп қарастырады:Халықаралық емдеу классификациясы;Халықаралық функцияналды класификациясы;Халықаралық ... ... ... осы ... үш  ...  құрылымда  клиникалық  терминдер  басты  рольатқарады.Клиникалық терминдерді оқу барысында ... ... ... ... ... ... ... тілінен емес, грек тілінен енген;Семантикалық терминдері сөзден құралмайды, терминоэлементтен құралады;Клиникалық  терминдерді   ...   ...   оның   ...   ... ... бөлу қажет.Ендеше  клиникалық   терминологияның   құрылымына   ... ... ... ... ... төмендегідей болуы мүмкін:|              ... ... ...        ...        ... жолы              |  ...                ||Жай             |Бір ... ...      ... n;            ||                ...                   ... n.           ...          ... ...            ...         ||                |(зат ... сын ...  |ulcerosus,a,um          ||                ...                |                        ...         |Екі ... көп ...  ...           ||                ...                 ...       ||                ... ...        ... chronica      ||                |                         |                        ||Сөз ...     |                         |                        ||                ... ...      |cancer pulmonis         ||                ... ...            ... transversa     ||                |                         ... cysta       ||                |                         ... dentium        ...  ...  терминдерді  медициналық   кітаптарда   оқубарысында оның лексикалық минимумына мән бермейміз. Ал  лексикалық  ... ... ... ... ...  ...  Мына  ... аударайық.|Жай терминдер                     ... ...                  ||cysta,  f – ... ...         |eczematis n – экзема, теміреткі   ...  m – рак, ... ісік    ... n – ...               ||cystosus, um – кистоздық          ... n – ...          ...  f – ...              |ileusi m – ... ...         ...  f – ...                ... f – ...         ...  m – ауру                 ... um – ...           ||colica,  f – колика, шаншу        ... n – жара                ...  m – сары ауру           ... - ...                 ... ...  ...  білетіндей  жұрнақтар  нақты  бір  атаудынемесе соған қатысты жаңа сөзді  құрауға  қатысады.  Сол  ...  ... ... ... ... арнаулы жұрнақтары  бар.  Яғни  клиникалықтерминологияда жиі  ...  ...               -osis  ... ... ... түбірінде тін, дене мүше білдіретін ТЭ берілген  болса  жалпы  ... ... ...  ...  ...  нефроз  –  бүйректіңсозылмалы зақымдануы,  ......  ...  ...  -  ... – буындардың зақымдануы. Аcidōsis, is f – ағзада қышқылдық  деңгейдіңкөбеюі; thrombocytōsis, is f – тромбоциттердің шамадан тыс ... ... ... ... ісік  ...  ТЭ  ...  –osis  ... көбею болады. Мысалы: лейкоцитоз – лейкоциттің  көбеюі,  ... ... ... көбеюі. –osis жұрнағы  арқылы  құралған  зат  есімдерІІІ  септеу  femininum  (род  түріне)   ...   Мыс.:   ...   ... f-itis  ...  қабынуды  білдіру  үшін  қолданылады.   Мысалы:гастрит -  ...  ...  ...  ......  ... -itis ... арқылы құралған зат есімдер ІІІ септеу femininum  родтүріне жатады. Мыс.: nephritis, itidis f.-oma жұрнағы ...  мен  ...  ...  білдіреді.  Мыс.:остеома – osteoma – сүйектің ... ... ... ІІІ  ...  ... түрінің зат есімдері. Еrythēma,   ătis  ...   ...... ... қызаруы; emphysēma,  ătis n(греч.  emphysáo   —   ...  ...  ...  көп  ...   жұрнақ.   Олауырсыну  мен  аурудың  нормадан  тыс  шығып  кеткенін  білдіреді.   ... i  m ... аutos)   ...  ...  ...  ...   im(лат.  botŭlus,  i  m) ботулизм, токсинді ... ... әр ... ... ... қарапайымдыларды  білдіреді.Мысалы: amoebiăsis,  is f – амебиаз немесе ...  ...  ... f ... Psoríasis - зуд,  чесотка) – псориаз, тері ауруы.Қысқаша мысал келтірсек:Мидың                                                 ...                     ...                        ...                                               ...                                             ...                    ...                           ...                                               ... тыс ... атаулары:Pneumonia, ae f - өкпе қабынуы;Angina, ae f - баспа,бадамша бездің қабынуы;Panaricium, i  n  -  ...  ...  ... es f – шелдің іріндеп қабынуы;Empyema, atis n – мүше қуысында іріннің  жиналуы;Urunculus,  i  m  –  ...  ...  тер  ... ...   (ТЭ)  -  ...  ...  ...  тұрған  жиіқолданылатын бөлшектер, морфемалар  ...  ...  ...  ... қайталанып отыратын, сөздің негізгі бөлігі. Сөз  құрамындағы  ...  ...  ...  және   ...   терминэлементтерді   ажыратады.Клиникалық терминологияда негізгі құрылымдық бірлік сөз ...  ... ... ... ... ...  ...  өте  күрделі,сол себептен олар осы терминоэлементтерден  құралады  екен.  Бұл  ... - ...  ...  75%  ...  ...  Терминоэлементтертұрған орнына қарай мынадай болуы мүмкін:Бастапқы ТЭ– cardiodystrophia;Аралық ТЭ - cardiodystrophiaСоңғы  ТЭ  –  ...  ...   ...   осы   терминоэлементтекөрсетілген, қалғандары соны анықтайды.Бос ТЭ – сөз ... және ТЭ ... ...  Мыс.:  spasmus  cordis  ... ТЭ  –  тек  қана  ...  ...  ...  қолданылады.  Мыс.:dermatologia, cardiographia.Және теминоэлементтер өз алдына приставкамен ерекшеленеді.  Ал  клиникалықтерминдерде  приставка  грек  ...  ...  ...  ...  ... ...            |боль                 ... ...      ||-aemia            ... кровью  |anaemia                 ||-logia            ...                ...              ...          ... из      ...           ...          |органа               ...            ...          ...             ...              ...           ...          ...             ...           ...          ...               ||-lomia            ...              ...             ||-tonia            ...               ...               ||                  ... ...     |                        ...                                               ...         ...                              ... ... ... ...  және  грек  ТЭ  грек  -  ... деп ... ... ...  ...  саласы  (көбінесегректік ТЭ қолданылады) :|         ... ...                    |       ...            ...                       || bio-                        ...                           ||pnoѐ-                        ...                          ...                      ... ...                ...                     ... ...          ||tono-, -tonia                ... ...                ...             ... ...             ...                      ... ...                    ...                      |сал, ... )                ... ... ... ... де  бар.  Мысалы:  қынап,  ...  ...  ...  -  vagina  және  грек  -  colpo,  ...    ...    ...    ...     де     қолданылады.Рентгенологиялық  терминдерде  органдардың  латын   белгілері   ... ... ... «маммография» деп айтады,  бірақ  бұл  ...  (сүт  ...  -  ...  ...  masto  (сүт  ...  жататын)  –  гректерминоэлементі. Кейбір  анатомиялық  атаулардың  грек  эквиваленттері  ...  ...  ...   саласында   латын   атаулары   кеңіненқолданылады.  Мысалы,  ...  ......   ...   sinus,duodenum.Ерекше клиникалық сөйлемдер:habitus aegroti – аурудың жалпы түріstatus praesens – қазіргі жағдай exitus letalis – ... ...  ... ...... кейпіSymptomata inflammationis sunt (қабынудың белгілері) :tumor, calor, dolor et functio laesa - ісінуі,  ...  ауру  ...  ... бұзылуы;prognosis dubia – күмәнді болжам;prognosis mala - жаман болжам;prognosis pessima – нашар болжам prognosis letalis - өлім болжамы;prognosis bona – ... ... optima – өте ... ... ex ore - ... ... ... иіс.Жалпы біз латын тілін меңгеріп,  оқу  ...  әр  ...  ...  ...  Яғни  ол  не  ...  ...  не  клиникалық  терминекендігін анықтай алуымыз  керек.              ...  ...  ...        us        m        –        ...         іріңcysta, ae f – киста, сарысуcancer,       cri       m       –       рак,       ...       ... a, um – ...         ei         f         –         ...         ... a, um – диабеттікcolica,         ae         f         –         ...         ... ae f – ...       atis       n       –       ...        ...        ... i m – сары ауруinfectio,        onis        f        –        ...        ... onis f – ... a f ...  өкпе  ...               ...  a  um–травмалық, жарақаттықchronicus,          a,          um           –           ... a, um – ...           a,           um           –           ... a, um – жаралықvolvulus,        i        m        –        ...         ... is f ... жартылық салspasticus,          a,          um          –          ... atis n – ... ... клиникалық терминдердің  барлығы  аурудың  қандай  да  ...  шығу  ...  ...  ...  ...  қауіптілігін,  жарақатнемесе аурудың созылмалы, ісінгендігін, қатерлі екендігін көрсетеді.ҚорытындыҚорытындылай келе, клиникалық терминдердің қазіргі ...  ... орны ... ... тағы  бір  ...  дәлелдедік.  Жалпы  осы  арнайытақырыбым  медициналық  пәндерді  оқу  барысында  ,  ...  ...  ... ...  ...  ...  және  сауатты  түрде  грек  -  латыннегізінде  жасалған   клиникалық,  ...   ...  ... ... ... қолдана білетін дәрігер - маманның   негіздерінсалуына көмекші құрал ретінде жазылды.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.В.Д. Вульф «Латинский язык и ... ... ... ... ... тілі және медициналық терминология негіздері»  
        
      

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі4 бет
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі жайында11 бет
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі туралы мәлімет7 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі3 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы5 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы мәлімет6 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы4 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы ақпарат6 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы мәлімет5 бет
Клиника терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь