Экономикалық жүйе: мәні, элементтері және даму сипаты

Кіріспе
Негізгі
• Экономикалық жүйе және оның мәні.
• Экономикалық жүйенің элементтері.
• Экономикалық жүйенің даму сипаты.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Экономикалық жүйе – бұл экономикалық процестер жиынтығы, ол қалыптасқан мүліктік қатынастар мен ұйымдық түрлер негізінде қоғамда жүзеге асады. Экономиканы ұйымдастыру бойынша экономикалық жүйені келесідей топтау болады.
Жабық экономика – барлық шаруашылық әрекеттер тек мемлекет шеңберінде жүргізіледі, ішкі тұтынумен шектеледі, шетелдермен қатынас болмайды.
Ашық экономикалық жүйе – халықаралық экономикалық қатынастар жүйесіне экономика белсенді түрде қатысады, ұлттық валюта мен қатар шетелдік валюта қолданылады.Экономикалық жүйенің негізгі түрлері
Экономикалық жүйенің негізгі түрлері
Экономикалық жүйе материалдық игіліктер мен қызметтер өндіруде тұтынушылар мен өндірушілер арасындағы ерекше тәртіпке келтірілген жүйе.
Экономикалық жүйе көпфакторлы: шаруашылық шешімін қабылдау жүйесі, меншік құрылымы, ақпаратпен қамту механизмі, адамдарды еңбекке тарту мен мақсат қою механизмі.
Факторларды шаруашылық, әкімшілік, ақпараттық деп жіктеуге болады. Шаруашылық құрылым: шектелген ресурстарды пайдалануға қатысты материалдық техикалық база элементтерінің өзара әрекеті.
Әкімшілік құрылым: шектелген ресурстарды меңгеруге байланысты құқықтар мен міндеттер тізбесін заңдық белгілеу.
Ақпараттық құрылым: алғашқы екі құрылым мәліметтерін жалпылау және тарату.
Тарихи алғаш пайда болған өндірісті экономикалық ұйымдастыру типі натуралды шаруашылық болды. Натуралды шаруашылықта адамдар өнімді тек өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ғана пайдаланады. Айырбас, сауда жасамайды. Не, қалай және кім үшін деген сауалдарға өз шаруашылығының қажеттілігіне қарай жауап береді.
Натуралды шаруашылықпен салыстырғанда күрделі -товар шаруашылығы. Товар шаруашылығында тұтынушы мен өндірушіні байланыстыратын рынок, товарлар мен қызметтер сату үшін өндіріледі.
Товар шаруашылығының пайда болу алғышарты -еңбек бөлінісі. Онда өндірушілер нақты товар түрлерін өндіруге маманданады.
Товар өндірісінің даму кезеңдері айырбас пен рынокқа байланысты. Әр рынок типтеріне сай товар өндірісі моделі болады:
1. дамымаған рынок товар өндірісі;
2. еркін рынок товар өндірісі;
3. реттелмелі рынок товар өндірісі;
4. деформацияланған рынок товар өндірісі.
1.Шеденов Ө.Қ.,Сағындықов Е.Н.,Жүнісов В.А.,Байжомартов У.С.,Комяген Б.И., «Жалпы экономикалық теория» Ақтөбе-2004 (35-47 беттер)
2.Серіков Б. «Өндіріс экономикасы және ұйымдастыру негіздері, оқу құралы» ,Алматы- almaprint. – 2010ж. (65-77 беттер)
        
        Казақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім Атындағы университетіСӨЖТақырыбы:Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму ... ... ... ... ВС-403Семей 2015 жЖоспар:КіріспеНегізгі• Экономикалық жүйе және оның мәні.• Экономикалық жүйенің элементтері.• Экономикалық жүйенің даму сипаты.ҚорытындыПайдаланған  әдебиеттер тізіміКіріспеЭкономикалық жүйе – бұл ... ...  ...  ол  қалыптасқанмүліктік қатынастар мен  ұйымдық  түрлер  негізінде  ...  ...  ...   ...  бойынша  экономикалық  жүйені  келесідей   топтауболады.Жабық экономика – барлық шаруашылық әрекеттер тек мемлекет  ... ішкі ... ... ... ... болмайды.Ашық экономикалық жүйе –  халықаралық  экономикалық  ...  ... ... ... қатысады, ұлттық валюта мен қатар  шетелдік  валютақолданылады.Экономикалық жүйенің негізгі түрлеріЭкономикалық ... ... ... жүйе ... ... мен ...  өндіруде  тұтынушылармен өндірушілер арасындағы ерекше тәртіпке ... ... жүйе ... ... ...  ...  жүйесі,  меншікқұрылымы, ақпаратпен қамту механизмі, адамдарды  еңбекке  тарту  мен  ... ...  ...  ...   ...   деп   жіктеуге   болады.Шаруашылық құрылым: ... ...  ...  ...  ... база ... өзара әрекеті.Әкімшілік құрылым: шектелген ресурстарды меңгеруге байланысты  құқықтар  менміндеттер тізбесін заңдық белгілеу.Ақпараттық құрылым: алғашқы екі құрылым мәліметтерін жалпылау және ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру типі  натуралдышаруашылық   болды.   Натуралды   шаруашылықта   ...   ...   тек   ...  ...  үшін  ғана  пайдаланады.   Айырбас,   саудажасамайды. Не, қалай  және  кім  үшін  ...  ...  өз  ... қарай жауап береді.Натуралды шаруашылықпен  салыстырғанда  күрделі  -товар  шаруашылығы.  Товаршаруашылығында тұтынушы мен ... ... ...  ...  ... сату үшін ... шаруашылығының пайда болу алғышарты -еңбек бөлінісі. Онда  өндірушілернақты товар түрлерін ... ... ... даму ... ...  пен  ...  байланысты.  Әррынок типтеріне сай товар өндірісі ... ... ... ... товар өндірісі;2. еркін рынок товар өндірісі;3. реттелмелі ... ... ... ... ... товар өндірісі.Экономикалық жүйенің  элементтері.Экономикалық  жүйенің   элементтеріне   ...   ...   ... – экономикалық қатынастар шаруашылықты  ұйымдастыру  мен  басқаруәдісі.  Экономиканы  реттеуші  ...  және   ...   мен   ... ... ... ... экономикалық байланыстар жатады.Қоғамның  саяси  жүйесінің  негізін  ...  жүйе   ...   ... ...... ... ... жүйеге жатады.  Ал  «нарықтыэкономика», «аралас экономика» деген сөздер экономикалық жүйеге жатады.Барлық  жүйелер  ...  ...  ...  ...  5  мәселені   шешуәдістеріне қарай анықталады.1. Не ... ... ... ... ... ... ... өндіру керек? Қанша қызмет көрсету керек?3. Қалай өндіру керек? (қандай технология керек?)4. Кім үшін ... ...  ...  ...  ...   ала   ма?   ...   ... жүйенің даму сипаты.Экономикалық дамудың   жолдары  –  бұл  ...  ...  ...  ...  бастапқы  жолы.  Әрине  ...  ...  ...  ... ... ... ... көптеген мәселелерімен  соқтығысты.Ал бұл мәселелерді атап  өту  экономикалық  қатынастардың  ...  ...  үшін  ...  ...  ...  ...  ...   қатарлыелдермен салыстырғанда жан басына  шаққандағы  табыс  деңгейі  төмен,  нашардамыған ... ... ... ... ... Бқұл ...  дами  ...  біраққазіргі  кезде  экономикалық  дамығандардан  артта  қалып  отыр.  Бұл  жердеэкономикалық ... ... жолы  ...  және  ...  даму  мәселелеріүлкен қызығушылықты тудырады.Даму кілті басты төрт факторларға негізделген:1. Халық2. Табиғи ... ... ... ...  ...  даму   жағдайында   осы   факторлармен   ... ... ... Олар: табиғи  ресурстарды  пайдалануды  жақсартужәне  оны  анықтау,  халықтың  жұмысбастылығы   жайлы   ...   ... ... ... ... ... ... қамтиды.1                           ... ... ...  ...                  ...  ...                ... ... саны мен        ... факторлары – тұтыну,     ||сапасының өсуі.                      ... ...        ||-  ... ... ... өсуі    |шығындардың өсуі.                 ... ... ... ...     ... ... – бәсекенің    ||-Өндірісті ұйымдастырумен қатар      ... ... ...    ... ...          ... ... алу              ||-Пайдаланатын ... ...    ... ...             ... мен ... артуы.        |-Бөлу факторлары – қоғамдағы      ||- Қоғамдағы кәсіпкерлік ...  ... ... ...         ...                                ...                        ...  өсудің  категориясы  кез-келген  шаруашылық  жүйелер   ... ... ... ... ... табылады.Экономикалық өсу – уақыттың белгілі бір кезеңіндегі қоғамдық  өнімді  ... ... ... ... ... өсу ... ... берілген бөлігінде  ресурстар  шектеулігініңмәселелерін   шешуді   белгілі   бір   дәрежеде   ...   және    ...  ...   кең   ...   ...   мүмкіндігінбілдіреді.Экономикалық  өсу  бір-бірімен  тығыз  ...  екі  ...   ... белгілі бір уақыт аралығындағы айнымалы,  не  болмаса  потенциалдыЖҰӨ-нің көбеюі ретінде және белгілі  бір  уақыт  ...  ...  ... ... нақты ЖҰӨ-нің көбеюі ретінде  екі  анықтама  да  қолданылабереді. ... егер ... ...  ...  ...  ...  ...  онда  бірінші  анықтама  сәйкес  келеді.   ...   жеке   ... ... өмір сүру ... ... ...  екінші  анықтамасәйкес  келеді.  Сөйтіп  Үндістанның  ЖҰӨ-і  Швейцарияның  ...  ... ... де ... ... ... өмір сүру деңгейі  бойынша  60есеге  артта  қалып  отыр.  Әдетте   бұл   ...   кез   ...  өсу  ...  ...  жылдық   қарқындарымен   өлшенетіндігішығады.Ең ...  ...  ...  өһсу  ...  пен  оның  факторларының(өнімділігінің) нәтижелерінің сандық және сапалық өзгеруін білдіреді.Қоғамдық өндірістің ...  ...  ...  өсу  ...  ... ...  көлемі  өзгерістерінің  арасындағы  сәйкестік  әр  түрліболуы мүмкін, сондықтан экономикалық өсу де бірнеше ... ... типі - ... мен  ...  ...  ...  ... өсуі.  Тиімді  экономика  экономикалық  өсудің  интенсивті  ... ... ... ... интенсивтік факторлары:-қолданылатын ресурстар сапасының өсуі (жұмыс  күшінің  сапасын  өсіру  жәнезаттық капиталдың сапасын жақсарту);-ресурстарды   ...   ...   ...   ...   ... және өткізуді ұйымдастыру мен басқаруды жетілдіру).2.Экстенсивті типі  –  қосымша  ...  ...  ...  ...  ... ... ... өсудің экстенсивтік факторлары:- жұмыс күшінің санының өсуі;- капиталдың көлемі өсуі.3.Аралас   типі-факторлардың   өсуімен   ...   ...    ... ... ... ... өсуі.ХХ ғасырда етек алған  ғылыми-техникалық  революция  жағдайында  батыстыңиндустриалды  елдерінде  дамудың  артықшылықты  ...  ...   ... өсу ...  ...  өндіріс   пен   олардың   факторларының   нәтижелерініңөзгерістерін көрсететін өзара ...  ...  ...  көмегіменбағалауға болады. Нарықтық экономика  жағдайында  тауарлар  мен  ... ... ету үшін ... 3 ... қажет:еңбек, капитал  жәнежер (табиғи ресурстар). Яғни Ү – ... өнім ... – (L),  ......  ...  ресурстар  –  (N)  шығындарымен  өрнектелетін   ...   ... ... ... үшін ... ... қолданылады.  Олардыңкөмегімен  өн.дірістің   жекелеген   факторларын   ...   ... ... ... ... ... ... бөліп  көрсетеді.Оларға:А) табиғи ресурстардың көлемі мен сапасыБ) еңбек ресуртарының көлемі мен сапасыВ) негізгі капиталдың көлеміГ) ғылыми техникалық прогрестің ... ... ... ... ...  өнімді  сатуға  байланыстыжәне  жиынтық  сұраныстың   барлық   элементтері   ...   ...   ... ... жұмсалуын қамтамасыз етілуі керек.  Бұдан  басқа  жиынтықсұраныспен байланысты факторларға ресурстарды ... бөлу де ...  ...  бірі  ...  ...  ...  Бұл  ... ел  халқының  санымен  анықталады.  Бірақ  ...  ...  ... ... ... ... енгізілмейді және еңбек нарығына  шықпайды,оларға оқушылар, зейнеткерлер, әскерілер, т.б.  ...  Ал  ...  ...  еңбек  күшін  құрайды.  Бұдан  ...  ...  ...   ... ... ...  ...  істегісі  келіп,  бірақ  оны  таба  ... ... ... 1999 ж. АҚШ-та бүкіл халықтың жұмыс  бастылары52% ... де ...  ...  ...  санымен  өзгерту  нақты  жағдайдытолық мөлшерде көрсетпейді. ... ... ... ...  ...  болыпеңбек  уақытының  сомалық  шығындарын  ескеруге  ...   ...   ...  ...  ...  ...  ...  Жұмыс   уақытышығындарының  көбеюі  ...  ...   ...   ...   ... жұмыс істеу  ықыласына,  жұмыссыздық  деңгейіне,  зейнетақыменқамсыздану деңгейіне, т.б. Барлық  факторлар  уақыт  ...  және  ...  ...  ...  қарқындары  мен   деңгейлеріндегі   бастапқыайырмашылықтарды құра отырып өзгереді.Сандық факторларымен ...  ...  ...  ...  мен  ...  ... еңбек шығындарының сапасы маңызды рөл атқарады.  Білім  деңгейімен жұмысшылар  мамандануының  жоғарлауынан  ...  ...  ... Ал бұл ... ...  ...  мен  ...  жоғарлауынасебеп  болады.  Басқаша  айтқанда   еңбек   шығындары   ...   ...   ... ... көбеюінсіз-ақ,  тек  еңбек  күші  сапасының  жоғарлауыарқылы ғана ... ... ... ... ... ...  ...  капитал  табылады.  Ол  –құрылғылар, ғимараттар мен тауар қорлары. Негізгі капитал  тұрғын  қорды  ... ... ... ...  адамдар  үйлер  көрсететін  қызметтерденпайда болады. Фабрикалық ғимараттар мен конторлар өз  жабдықтарымен  ... ... ... ...  ...  ...  санымен  қаруланғанжұмысшылар тауарларды көбірек шығарады.Экономикалық өсудің тағы бір ... ... – жер, ...  ...  ... саны мен ... ... табиғи ресурстардың  қорлары,  құнарлыжерлердің болуы , жағымды да ... ...  пен  ...  жағдайлар  елдіңэкономикалық өсуіне айтарлықтай салмақты үлес ... ... де, ... ... ... қолда болуы  әр  уақытта  экономикалықөсудің жеткілікті факторы болып табылмайды.  ...  ...  ...  менАфриканың  кейбір  елдері  табиғи  ресурстардың  көлемді  ...   ... әлі ... ... артта қалған елдер қатарында жүр.  Бұл  экономикалықөсуге ресурстарды үнемді де тиімді пайдалану ғана әкелетіндігін білдіреді.Ғылыми  –  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... процесін  жетілдіруді  сипаттайтын  бірқатар  құбылыстарды  қамтиды:технологияларды  жетілдіру,  өндірісті  ұйымдастыру  мен   ...   ... мен ... Ол ...  ...  ...  түпкі  өнімдікөбейту  мақсатымен  жаңадан  алмастыруға  ...   ...   Бұл   ... ... неғұрлым тиімді,  пайдалы  салалар  ...  ...  ...  ...  ...  экономикалық  өсудің  негізгі  факторы  ... келе ...  ...  өсуді  реттеуде  маңызды  рөл   ...   және   ...  ...  үшін  ...  ...   ...   ... қажет:1. Кейнсиандықтар  экономикалық  өсуді  сұраныс  факторларының  көзқарасыжағынан ғана қарастырады. Олар әдетте өсу қарқындарының ... ...   ...   ...   ...   ...   ...   шығындардыңболжанбайтын деңгейімен түсіндіреді. Сондықтан олар капи –тал  салымдыынталандыратын  ...  ...  ...  ...  ставкаларын   («арзанақшалар» саясатын) насихаттайды.  Ал  қажет  ...  ...  ... ... ... ... әкелмес  үшін  үкіметтік  шығындармен тұтынуды шектеу үшін бюджетті-қаржылық саясат қолданылуы мүмкін.2.  Кейнсиандарға  қарама-қайшы  «ұсыныс   ...   ...  ...  өндірістік  потенциалын  көтеретін  факторларғасүйенеді.   Әсіресе,   олар   ...    мен    ...    ...   ...   ...   мен   кәсіпкерлік    тәуекелділіктімадақтайтын  құрал  ретіндегі  ...  ...   ... ...  ...  ...  мақсаттарға,  атап  айтқанданақты ЖҰӨ-нің жоғарғы деңгейін сақтап отыруға, жиынтық ... ...  ...  ...  «ұсыныс  экономикасының»  жақтаушылары   толықжұмысбастылық  пен  ...  ...  ...   ...   ... ... ... қамтамасыз ететін  факторларға  сүйене  отырып,ұзақ мерзімді мәселелерді қарастырады.3.  Әртүрлі  теориялық  ...   ...   ...   ... ... да  ...  ...  әдістерін  ұсынады.  Мысалы,кейбір  ғалымдар  экономикалық  өсуді   ынталандыру   үшін   ... ... ... ... ... ...  ... алатын  индустриалды  саясатты  үгіттейді.Сонымен  қатар  үкіметжоғары өнімділікті ... ... ... және төмен өнімділіктісалалардан ресурстардың қозғалысын жылжытатын шараларды жүзеге асыруғажол береді. Білім беруге бағытталған шығындар да жұмыс күші  сапасыныңжоғарлауы мен ... ... ... де ықпал ете алады.Экономикалық өсуді ынталандырудың мүмкін  ...  ...  ...  ...   ...   ...   ...   экономикалық   өсуқарқындарының  көбеюі  оңай  мәселе  ...  мен  ...  ...  ... ... ... шараларына оңай  берілмейтіндігі  туралы  ортақой – пікірді бөліседі.Жоғарыда айтылғандардың  бәрінен   келесідей  келесідей  ...  ...  ...  жан  ...  ...  нақты  ЖҰӨ-нің  өсуі   немесепотенциалды ЖҰӨ-нің өсуі ... ... ... Ол ішкі және  ...... ... шешу үшін ... өндіріс  өсімінқамтамасыз етеді.—Экономикалық  өсу  келесі  факторлармен  ...  ...   және   ... ... ... өсу ... ... жеңгейінің қысқаруына  қол  жеткізіледіжәне өсу қарқындарын  жоғарлатуға  ...  ...  ...  ... ... ол ... ...  өйткені  толық  жұмысбастылық  жағдайы  жылсайын  толықтандырыла  алмайды  және  ...  жылы  өсу  ...  ... ... ... жұмысшылардың көбісі жоғары маманданбаған.—Экстенсивті өсу көбінесе тоқыраушылық  сипатқа  ие.  Іс-жүзінде  техникалықпрогресс жоқ, ... ...  ...  ...  және  ...  ... қор қаруландырылуы төмендейді.—Дұрыс салықтық және  инвестициялық  ...  ...  ...  ... ... рөл атқаруы мүмкін.Жоғарыдғы мәселелерді қарастыра келе дамудың ...  жолы  өзін  ...  ...  әлі  даму  ...   экономикалық   қатынастар   жағдайындаэкономикалық жаңа өрлеуге жол бермей тек  қайшылықтарға  әкеледі.  ... ... ... ... ... ауыстырып,  халық  шаруашылығынинтенсивті  даму   жолына   қою   ...   ...   ...   ...   өзіэкстенсивтіден туындағанын ұмытпау керек.  Жаңа  экономикалық  ...  ...  ...   ...   өсу   жолы   ...   ...   ұлттықшаруашылықтарының дамуына үлкен үлесін енгізді.ҚорытындыКүнделікті экономикалық өмірде адамдар арасындағы  қатынастар  әрқашандабелгілі ... жүйе ... ...  ...  жүйе  –  бұлэкономикалық  процестер  жиынтығы.Қазіргі   кезде   Қазақстан   ...  ...  ...  экономика  болып  табылады.Сондықтан   олбәсекелестік бастауға,  меншіктің  негізгі  түрлерін  араластыра  ...  ... ... ... ... ... экономикалық  және  әлеуметтікөзара байланыс жүйесінде өз қызметтерін  атқарады.Әрбір  елдің  экономикалықжүйесі  бар.Бұл  жүйе  бір  –  ...  ...  әр   ...   ...  жүйе  –   бұл   материалдық,   рухани   ...   ...  ...  мен  ...  ...  ...   ерекшереттелген  жүйесі.  Қазіргі  кезде  ...  ...  ...  мен  олардыңүкіметтерімен жүргізілетін экономикалық  талқылаулар  мен  пікір  сайыстардаэкономикалық өсу мәселелері алдыңғы ... тұр.  ...  ...  ... ... ...  кез-келген  шаруашылық  жүйе  ...  ...   ...   ...    шектеулі    ресурстар    ... ... – бір ... ... ... ...  әдебиеттер тізімі:1.Шеденов Ө.Қ.,Сағындықов Е.Н.,Жүнісов В.А.,Байжомартов  У.С.,Комяген  Б.И.,«Жалпы  ... ... ... (35-47 ... Б. ... экономикасы және ұйымдастыру  негіздері,  оқу  құралы»,Алматы- almaprint. – 2010ж. (65-77 беттер)  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық жүйе : мәні, элементтері, даму сипаты3 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері , даму сипаты5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері және даму сипаты жайлы7 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты аралас экономикалық жүйе6 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы13 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы ақпарат7 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы мәлімет5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайында11 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты туралы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь