Қазақстан табиғи аймақтардағы шабындықтар мен жайылымдар

I Кіріспе
1.1 Шабындық және жайылым (жалпы сипаттама)
II НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Қазақстан республикасындағы шабындықтар мен жайылымдар
2.2 Шабындықтар мен жайылымдардың жіктелуі
2.3 Табиғи шабындықтыр мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту
IV Қорытынды
V Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Шабындық — жаз бойы өсуге бейімделген шөптесін өсімдіктер биогеоценозы. Табиғи шабындық орташа ылғалдылық жағдайында дамитын көп жылдық мезофиттік шөптесін өсімдіктердің өсуіне қолайлы жерлерде болады. Жайылма су қаптаған, тау бөктерлері, далалы және шөлейт аймақтарда көлдетіп суарылатын жерлерде табиғи шабындық өседі. Шабындыққа мал жайылады, пішен шабылады және шабындық өсімдік түріне, табиғат жағдайына, түсіміне, жер отына қарай алуан түрлі болады. Шабындық жерлерде 4000-нан астам шөптесін өсімдік түрлері өседі. Оларға емдік сиырсілекей, бұршақ тұқымдастарының бірнеше түрі, қарандыз, горечавка, сарғалдақ, чихотник, дәнді-қияқты өсімдіктер, тағы басқа жатады.
Жайылым — оты мол табиғи немесе жасанды өрістік жер алқабы, мал еркін жайылып , бағылатын жер алқабы. Табиғи жайылым және екпе жайылым деп екіге ажыратылады. Табиғи жайылым орналасуына, өсетін өсімдік түрлеріне және пайдалану әдісіне байланысты маусымдық (көктемдік, жаздық, күздік, қыстық) және жыл бойы пайдаланатын жайылым болып бөлінеді. Екпе жайылым бір жылдық, қысқа мерзімді (5 — 6 жыл) және ұзақ (7 — 10 жыл) мерзімді болады. Табиғи жайылым, негізінен, көп жылдық жабайы өсетін шөптерден, кейде қыналардан (тундрада), бұташық пен бұталардан (тундра, шөл және шөлейтте) тұрады. Екпе жайылымға бір жылдық, көп жылдық астық және бұршақ тұқымдас шөптерді араластырып егеді. Еліміздің климат жағдайына, белгілі бір аймақтағы өсімдіктердің ботаникалық құрамына қарай жайылым түрлері көп. Далада және қуаң далада орналасқан жайылымдар далалық жайылым деп аталады. Мұнда жусан, еркекшөп, шайқурай, тобылғы, қараған сияқты өсімдіктер өседі. Далалық жайылымның әр гектарынан 3 — 8 ц шөп түседі. Шөлейт дала жайылымдарының құрамында жусан басым. Сонымен қатар күйреуік, изен, теріскен, т.б. өсімдіктерден тұрады.
1 Қ.Ә. Әубəкіров, Т.А. Атақұлов, А.С. Каракальчев «Мал азығын өндіру практикумы», «Агроуниверситет» баспасы, 2009. (3-4бет, 54-55бет)
2 Қожабекова Б.С. «Қазақстан республикасындағы жерге орналастыруды дамыту барысында шабындықтар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту»
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ  ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІБАӨЖТақырыбы: Қазақстан табиғи ... ... мен ...   ... ... ... С.Н.Топ: АГ-213Семей 2015ЖоспарI Кіріспе+ Шабындық және жайылым (жалпы сипаттама)II НЕГІЗГІ БӨЛІМ2.1 Қазақстан республикасындағы шабындықтар мен жайылымдар 2.2 Шабындықтар мен ... ... ... ... мен ... ... жақсартуIV ҚорытындыV Пайдаланылған әдебиеттер тізіміI КІРІСПЕШабындық  --  жаз бойы ... ... ... ... биогеоценозы. Табиғи шабындық орташа ылғалдылық жағдайында дамитын көп жылдық мезофиттік ... ... ... ... ... ... Жайылма су қаптаған, тау бөктерлері, далалы және шөлейт аймақтарда көлдетіп суарылатын ... ... ... ... ... мал ... пішен шабылады және шабындық өсімдік түріне, табиғат жағдайына, түсіміне, жер ... ... ... ... ... ... ... 4000-нан астам шөптесін өсімдік түрлері өседі. Оларға емдік сиырсілекей, бұршақ тұқымдастарының бірнеше түрі, қарандыз, горечавка, сарғалдақ, чихотник, дәнді-қияқты өсімдіктер, тағы ... ...  --  оты мол ... немесе жасанды өрістік жер алқабы, мал еркін жайылып , бағылатын жер алқабы. Табиғи жайылым және екпе ... деп ... ... ... жайылым орналасуына, өсетін өсімдік түрлеріне және пайдалану әдісіне байланысты маусымдық (көктемдік, жаздық, күздік, ... және жыл бойы ... ... ... ... Екпе жайылым бір жылдық, қысқа мерзімді (5  --  6 жыл) және ұзақ (7  --  10 жыл) ... ... ... жайылым, негізінен, көп жылдық жабайы өсетін шөптерден, кейде қыналардан ... ... пен ... (тундра, шөл және шөлейтте) тұрады. Екпе жайылымға бір жылдық, көп жылдық астық және бұршақ тұқымдас шөптерді араластырып егеді. Еліміздің ... ... ... бір ... ... ... құрамына қарай жайылым түрлері көп. Далада және қуаң далада орналасқан жайылымдар далалық жайылым деп аталады. Мұнда ... ... ... ... ... ... өсімдіктер өседі. Далалық жайылымның әр гектарынан 3  --  8 ц шөп ... ... дала ... құрамында жусан басым. Сонымен қатар күйреуік, изен, теріскен, т.б. ... ... ... ... ... ... шабындықтар мен жайылымдарҚазақстанда мал азығы негізінен табиғи жерлерден жəне егістіктен ... ... ... мен жайылымдар көлемі республика бойынша 180 млн гектардай, олар барлық аймақтарда орналасқан. Бұл жерлерден қарапайым жақсарту жұмыстарын жүргізіп, ... ... ... ... да сапалы мал азығын алуға болады. Шалғындықтарды жақсарту технологиясы күрделі ... оны əр ... ... ... алады. Ол үшін көп қаражат та жұмсалмайды.Қазақтандағы табиғи ... мен ... ... жылдары алынған өнімін талдау олардағы түсімнің төмендігін байқатты. Шөлейт және шөл аймақтарда да мал азықтық жерлерді ... тыс және ... ... ... ... мен жайылымдар тозып, көп жерлер эрозияға ұшыраған. Әсіресе ауыл маңайларының шөбі мал тұяғынан тозып ... ... ... байқалады. Ғылыми мәліметтер бойынша Республика бойынша тозып кеткен жайылымдар көлемі 48 млн. гектардай, оның 2 млн. ... өте ... ... ... жерлер деп танылды. 2.2 Шабындықтар мен жайылымдардың жіктелуіТабиғи шабындықтар мен жайылымдарды класқа бөлу дегеніміз  -  ... ірі ... мал ... жерлерді, табиғи аймақтар бойынша кластарға жəне класс тармақтарына бөлу.Мал ... ... ... ... ... ... ... шаралар жоспарлауды, жерге орналастыруды, əр учаскені жəне жер кадастрын мемлекеттік есепке алуды қамтамасыз ету мақсатымен аудандар, ... ... ... пен жайылымдарды геоботаникалық тұрғыдан тексеру материалдарын жинақтап қорыту үшін класқа бөлу принципі қажет.Класқа бөлу үшін Қазақстан аумағын ... ... екі ... жəне ... белдеулер бойынша үш тобына бөлу ұсынылады:1. Орманды-далалық жəне далалық аймақ.2. Шөлейт жəне шөл аймақтар.3. Белдеулердің таулы топтары: а) шоқылар (аласа ... б) тау ... в) ... ... биік таулы жерлер.Класқа бөлудің жүйелік өлшемі мынадай төмендеген бағытта болуы керек: класс, класс тармағы типтер тобы, тип түр өзгерушіліктері. Əрбір ... ... ... ойпат жер, қысқа мерзімде су жайылатын алаңдар жəне батпақты табиғи малазықтық жерлер кластары болып бөлінеді.Таулы ... ... ... ... ... бойынша сазды жəне өзен алқаптарына су жайылатын жерлер кластарына бөлінеді. 	Класқа бөлудің мынадай индекстері қабылданған (аймақтар мен тік ... бас ... ... Д  -  орманды-далалық жəне далалық; Ш  -  ... жəне шөл; А  -  ... ... мен тау ... Т  -  ... (орташа таулы); Б  -  биік таулы.Табиғи мал ... ... типі  -  ... ... ... ұсақ жүйелік өлшемі. Бұл экологиялық жағдайлардың біртектілігімен; топырақ түзу мен  ылғалданудың  су-тұз  ...  ...  жəне  ... ...  ...  ...  ...  өсімдіктер   -  индикаторлардың ұқсастығымен сипатталады.Типтер топтары жəне түр өзгерісін бөлу ісі мал азықтық жерлерді нақтылы кең ... ... ... ... ғана ... тиіс.Жалпы республикада мынадай табиғи аймақтар бөлінген: орманды- далалық, далалық, ... ... ... шөл, таулы аймақтар. Барлық аймақтарда өзен алқаптары, тау бөктерлері кездеседі. Жəне де көктемгі сулармен уақытша суарылатын жерлер ... ...  ...  аймақ.  Солтүстік  Қазақстан,  ... ... ... ... 0,4% ... алып жатыр.Далалық аймақ республиканың 9,0% көлемін алып жатыр. Павлодар, Ақмола, Қостанай, Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Қарағанды ... ... алып ... ... ... ... 23% көлемін алып жатыр. Жоғарыда келтірілген облыстардың орталық бөліктерін алып жатыр.Шөлейт аймақ республиканың 13,8% көлемін алып жатыр. Батыс ... ... ... ... ... ... ... облыстарының оңтүстік бөліктері кіреді.Шөл аймақ республиканың 41% көлемін алып жатыр. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысының көп бөлігін Алтай- Саян таулары жүйесі алып жатыр.Тянь-Шань таулы аймақ жүйесі. Бұған республиканың оңтүстік пен ... ... ... Тянь-Шань, Қаратау, Қырғыз қыраттары, Іле- Алатауы, Шу-Іле таулары, Жоңғар Алатауы ... ... ... мен ... ... ... мал азықтық жерді түбегейлі жақсартудың екі әдісі бар. Соның бірі-жеделдетіп шалғындандыру. Бұл әдіс бойынша ... ... ... жерді жыртқаннан кейін, немесе бір жылға парға қалдырғаннан кейін келесі жылы  бірден  ... шөп  ...  ... ... ... ... алдын ала,1 немесе 3 жыл қатарынан біржылдық мал азықтық ... ... ... ... ... ... ... кеін көпжылдық шөп себеді. Бұл тәсіл алдын ала шымдау деп аталады. Қазақстанның шаруашылықтарында ... ... ... екі түрі де ... ... шымдау республиканың далалық, шөлейт және шөлді аймақтарында қуатты шымдалмаған шабындықтар мен ... ... ... тиімді. Бұл әдіс Қазақстанның табиғи мал азықтық жерлерін жақсартудың негізгісі болып есептеледі.Екінші әдіс-жақсартатын тың және тыңайған жерлерге алдын ала мал ... ... ... Бұл ... шаруашылықтарда бірінші әдіспен қатар қолдану тиімді Өйткені екпе жауылымдар құрғанда алғашқы ... ... ... ... және ... ... ... азықпен үздіксіз қамтамасыз ету үшін біржылдық екпе шөптердің маңызы зор.Табиғи мал азықтық жерлерді түбегейлі жақсарту жүйесінде мынадай технологиялық ... ... ... ... шалғындық таңдау;2. Шымтопырақты негізгі өңдеуге дайындау (топырақты жырту алдында өңдеу, тың және тыңайған жерді жырту);3. Қазақстан аймақтарында шымтопырақ жерді жырту ... ... ... ... ... және топыраққа шашу;5. Екпе шабындықтар мен жайлымдар жасау үшін шөп ... және ... ... Себу ... ... Себу ... анықтау ( жамылғымен немесе жамылғысыз);;8. Себілген жылы шөп қауымын күтіп, баптау (1-шы жылы);9. Екінші және одан кейінгі жылдары шөп қауымын ... ... ... жылдары көпшілік аймақтарда астық егістігінен шығарылған тыңайған жерлер көптеп кездеседі (республика ... 18-20 млн га). ... ... осы ... мал ... дақылдар, бір жылдық жəне көпжылдық шөптер себуге ... ... ... мал ... ... ... еді. Мұндай жұмыстар бір жағынан республикада нашарлап кеткен экологиялық жағдайларды жақсартуға да үлкен əсерін тигізетіні сөзсіз.Міне, осындай ауыл ... мал ... ... ... ... жағдайын білу жəне келешекте не істеу керектігін ... ... оқу жəне ... ... ... ... тұрған негізгі міндеттері.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ1 Қ.Ә. Әубəкіров, Т.А. Атақұлов, А.С. Каракальчев ,  баспасы, 2009. (3-4бет, 54-55бет)2 ... Б.С.   
        
      

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бұршақтұқымдас шөптерге сипаттама6 бет
Мәдени жайылымдар мен шабындықтар жасаудың тиімділігі7 бет
Сырдария өзенінің гидроэкологиялық жағдайы31 бет
Шабындықтар мен жайылымдар өсімдіктердің биологиялық ерекшеліктері12 бет
Шабындықтар мен жайылымдар өсімдіктердің биологиялық ерекшеліктері туралы8 бет
Шабындықтар мен жайылымдарда әр түрлі шөптер қоспасын пайдалану4 бет
Шабындықтар мен жайылымдарды жеңіл-желпі жақсарту5 бет
Шабындықтар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту негіздері8 бет
Шабындықтың және жайылымның өнімділігі мен шөптесін сапасын анықтау8 бет
Шөп тұқым шаруашылығы жүйесі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь