Драмалық шығармадағы тарихи тұлға, қазіргі қазақ комедиясы

Драматургия театр өмiрiндегi ең басты және шешушi құрал. Яғни, театр негiзi – әдебиет. Драматургия – әдебиет жанры. Драматургияның әдебиеттiң өзге салаларынан гөрi аз-кем айырмашылығы оның адамдар жан-дүниесiндегi асқақ сезiм мен отты құштарлықты психологиялық тұрғыда кiсiнiң жан күйзелiсiмен ұштастырып, өмiр мәселелерiн барынша шынайы суреттеуiнде. Осы ретте, драмалық шығарманың екi бағыты айқындалады.
 көркем әдебиет қалпындағы нұсқасы болса;
 оның сахналық материал тұрғысындағы көрiнiсi.
Бұл екеуiн бiр-бiрiнен бөлiп қарауға болмайды. Өйткенi, драма сахна үшiн де, көркем шығарма үшiн де аса қажеттi рухани құндылық. Әрине, тәуелсiздiгiмiзге дейiн де төл драматургиямыз жайында аз сөз болмаған. Аталған жанр жөнiнде Қ.Мұхамеджановтың екi томдық “Пьесалар”, “Өнер жайлы ойлар”, С.Ордалиевтiң “Қазақ драматургиясының очерктерi”, Ә.Тәжiбаевтың “Қазақ драматургиясының дамуы мен қалыптасуы”, Р.Нұрғалиевтың “Күретамыр” секiлдi т.б. көптеген авторлардың салиқалы еңбектерiнде сол кезгi заман лебiмен дүниеге келген шығармалар бiршама байыпты сарапталады. Яғни, мұндай еңбектердiң дүниеге келуi руханият қауымы ой-қиялының өсiп-жетiлуiне, театрлар репертуарының кеңейе түсуiне үлкен үлес қосты.
Қазіргі қазақ драматургиясы әлемдік классикалық дәстүрді шығармашылықпен қабылдай отырып, ұлттық топырақтағы осы өнердің өркендеуіне жаңашылдықпен үлес қосып келеді. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі салтанат құрған жылдары жазылып, бірқатары театр сахналарында қойылып келе жатқан әртүрлі такырыптардағы пьесалар классикалық драматургия жанрларының уақыт пен кеңістіктегі өміршең, ұлағатын айғақтайды.
Мәселен, С. Балғабаев драматургия саласында да жемісті еңбек етіп жүр. Оның қаламынан туған «Ең әдемі келіншек», «Тойдан қайтқан қазақтар», «Ғашықсыз ғасыр», «Қыз жиырмаға толғанда», «Қазақша күрес», «Біз де ғашық болғанбыз» және басқа да пьесалары М.Әуезов атындағы академиялық театрда, Ғ.Мүсірепов атындағы жастар мен балалар театрында және еліміздің облыстық театрларында қойылған. С. Балғабаев драматург ретінде де кең танылды. Қазақстандағы театрлардың ішінде оның пьесаларын қоймаған театр жоқ та шығар. Осы күні оның драмаларын көрші республикалар да жарыса қойып жатыр. Алматыдағы М. Әуезов және Ғ. Мүсірепов атындағы драмалық театрларда Сұлтанәлінің бес бірдей пьесасы сахналанды. “Қыз жиырмаға толғанда”, “Ең әдемі келіншек” атты дүниелері ширек ғасырдан бері Балалар мен жасөспірімдер театрының сахнасынан түспей келеді. Оның қайсы дүниесі болса да ескерусіз, елеусіз қалған емес. Режиссерлер де драматургтің пьесаларына қызығып, құмартып тұрады. Мұның себебі, меніңше, Сұлтанәлінің драмалық шығармаларының кәсіби деңгейінің жоғарылығына, мінсіздігіне байланысты. Оның драмалары уақытпен үндес, заманауи мәселелерді дәл мезгілінде көтере алатын қасиетімен құнды.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіФилология факультетіӨздік жұмысыТақырыбы: Драмалық шығармадағы ... ... ... ... ... Закариянова А (Қ - 211)Тексерген: Құрмамбаева Қ. ССемей ... 2015 ... ... ... ең басты және шешушi құрал. Яғни, театр негiзi  -  әдебиет.  Драматургия  -  ... ... ... ... өзге ... гөрi ... айырмашылығы оның адамдар жан-дүниесiндегi асқақ сезiм мен отты құштарлықты психологиялық тұрғыда кiсiнiң жан күйзелiсiмен ұштастырып, өмiр мәселелерiн ... ... ... Осы ... ... шығарманың екi бағыты айқындалады.* көркем әдебиет қалпындағы нұсқасы болса;* оның сахналық материал тұрғысындағы көрiнiсi.Бұл екеуiн бiр-бiрiнен бөлiп қарауға болмайды. Өйткенi, ... ... үшiн де, ... ... үшiн де аса қажеттi рухани құндылық. Әрине, тәуелсiздiгiмiзге дейiн де төл ... ... аз сөз ... ... жанр ... Қ.Мұхамеджановтың екi томдық "Пьесалар", "Өнер жайлы ойлар", С.Ордалиевтiң "Қазақ драматургиясының очерктерi", Ә.Тәжiбаевтың ... ... ... мен ... Р.Нұрғалиевтың "Күретамыр" секiлдi т.б. көптеген авторлардың салиқалы еңбектерiнде сол кезгi заман лебiмен дүниеге ... ... ... ... ... ... ... еңбектердiң дүниеге келуi руханият қауымы ой-қиялының өсiп-жетiлуiне, театрлар репертуарының кеңейе түсуiне үлкен үлес қосты.Қазіргі қазақ драматургиясы ... ... ... ... ... ... ... топырақтағы осы өнердің өркендеуіне жаңашылдықпен үлес қосып келеді. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі салтанат құрған жылдары жазылып, бірқатары театр сахналарында қойылып келе ... ... ... ... ... ... жанрларының уақыт пен кеңістіктегі өміршең, ұлағатын    айғақтайды.Мәселен, С. Балғабаев драматургия саласында да жемісті ... етіп жүр. Оның ... ... , , , , ,  және ... да ... М.Әуезов атындағы академиялық театрда, Ғ.Мүсірепов атындағы жастар мен балалар театрында және еліміздің облыстық театрларында қойылған. С. ... ... ... де кең ... ... ... ішінде оның пьесаларын қоймаған театр жоқ та шығар. Осы күні оның ... ... ... да жарыса қойып жатыр. Алматыдағы М. Әуезов және Ғ. Мүсірепов ... ... ... ... бес ... пьесасы сахналанды. "Қыз жиырмаға толғанда", "Ең әдемі ... атты ... ... ғасырдан бері Балалар мен жасөспірімдер театрының сахнасынан түспей келеді. Оның ... ... ... да ... ... ... ... Режиссерлер де драматургтің пьесаларына қызығып, құмартып тұрады. ... ... ... ... ... ... кәсіби деңгейінің жоғарылығына, мінсіздігіне байланысты. Оның драмалары уақытпен үндес, заманауи мәселелерді дәл мезгілінде көтере алатын қасиетімен құнды.Драмалық шығармаларда тарихи ... ...  -  ... басты ерекшелігі ретінде саналады. Оғвн мысалы мынадай туындыларды атауымызға болады: Сәкен Жүнісовтің  (Мұхтар Әуезов, Ғабит ... ... ... бейнелеріне арналған), Әбіш Кекілбаевтың , М. Байсеркеұлының , , Жолтай Әлмашұлының , ,  (Нәзір Төреқұлов, Мағжан Жұмабаев, Сұлтанбек ... ... ... туралы) пьесалары  -  қазақ тарихының ақтандақ беттерін көркем шындықпен өрнектеген туындылар.Сонымен ... ... ... бір түрі  -  комедия. Драмалық шығарма негізінен: трагедиялық, драмалық, ... ... ... ... ... ... ... бір - бірінің табиғаты танылып жатады. Айталық, комедияға қойылатын талапты драмаға, трагедияға қоюға болмайды, оның ... ... ... ... ... ... бар. Ал, драмада трагедияның, комедияның элементтері жүретін болса, ... ... өң ... ... тұрады. Комедия - қоғамдағы келеңсiз, адам өмiрiндегi ... ... ... ... ... үшiн және ... ... осы қылықтардан сабақ ала отырып сақтау үшiн күлкiлi, әрi адамзатқа салмақ ... ... ... ... ... дамитыны белгiлi. Комедиялық шығарманың әр элементi күлкi тудыратындай ... ... ... ... ... барлық табиғатына күлесiз. Комедияға өзіндік анықтамаларын берген ... ... бар. Олар ... ... ойларын қалдырған. Ғұлама А.Байтұрсынұлы: , - деп түсіндіреді. Сахновский-Панкеев: "Комедия  -  бақытты жанр. Комедияны ... да ... Оның шын ... , - дейді.Н.Н.Киселев: , - дейді. Қазақ ... ... ... алғашқы кезеңде М.Әуезовтың, Б.Майлиннiң Ж.Шаниннiң күлкi жанрына арналған шығармаларында көрiнiс болды. ... ... ... комедиясы шектеулi қалыпта дами түстi. Қазақ комедиясын арнайы қарастырған С.Ордалиевтiң "Сөз зергерi" [1970], "Қазақ драматургиясының ... [1964], ... ... ...  ... [1969], ... ... комедиясы" [1970], Р.Нұрғалидің  [1985],  [2001], Ж.Әбілевтің  [2000] атты ... ... ... ... ... диссертациясында [1980] қазақ комедиясының алғашқы нұсқаларын, ауыз әдебиетiмен байланысын атап өтеді.Шетелдiң ғылыми еңбектерiнде комедия жанрының бiрнеше атауы ... ... ... орыс ... ... ... ... жанрының сан түрлерi бар. Мысалы: С.Наровчатов шартты түрде:* сатирические,*  лирические,*  иронические,*  сентиментальные, * романтические - деп ... Р. ... ... ... * комедиялық мазмұн,*  комедиялық характерлер,*  типтер,*  персонаждар,*  комедиялық ... * ... ...  ... көркемдiк құралдар түгел сай келгенде, туынды нағыз комедия болмақ. С. Жүнiсов комедия жанрына арнап үш ... ... ... ... бірі . ... ... ... "Кроссворд  немесе әзiл маскарад" атты екi бөлiмдi сатиралық комедиясы ... рет ... ...  1983 жылы  ... қаласындағы  Абай атындағы музыкалы  драма  театрында режиссер  ... ... ... ... ...  ... ... 1989 жылы Павлодар қаласындағы  Ж.Аймауытов атындағы музыкалы драма театрында 1994 жылы белгiлi  өнер ...  ... ... ... ... ...  Әуезов атындағы академиялық драма театрында қойылып, ертеңiнде "Орталық Комитеттiң" тарапынан нұсқау берiлiп ... ... ... ... Ол ... белгiлi театр, драматургия сыншы  Ә.Сығаев: "Әуезов театры сахнасында  небәрi бiрақ рет көрсетiлген "Кроссворд..."  Орталық Комитеттiң  ...  ... ... сып ... ... де ...  Хайуандардан да бетер, мақұлықтан ары тұрған  адам-азғындардың сұрқия сүлдесiн  Маймыл, Түлкi, Қасқырдың кейпiнде ... ... ... ...  ... ... шеберлiгi  әлдекiмдердiң  шамына тидi. Қайсыбiреулер  сахнадан өздерiн танып жатты. Кейбiреулер бiр-бiрiне  ... ... ... деп  әдiл ... ... ... ... оқиға  бiр қалалық мекеме  бөлiмнiң бастығы  ... ...  ... кiру үшiн ... ... ... адамдар өкiлiдерi.  Бастықтың қоңырауы шылдыр еткенде секретарь әйел Зоя iшке енiп, жылдам қайта ... ... - деп ... ... ... ... ... Iле-шала Зоя. ,- дегенiнен-ақ iштегi бастықтың  жұмыс ... ... ... ... ... ... халықты елемей отырғанынан қандай адам екенiн сездiртедi. Екiншi көрiнiстегi оқиға - Орынбасар Амировичке  масхана бастығы Хайдаров мұңын ... ... ... Өзi 34 жыл адал ... етiп келе ... да шенi әлi ... ... ''капитан'', ал өз тұстастарының алды ''генерал'', ''полковник'' болып жатқанын арасында тiлге тиек етiп қояды. Пьесадағы қақтығыс, тартыс өрбiп кете ... Бұл  -  ... ... ... ... басы. Бастық Орынбасар Амирович  өзiнiң бiрге өскен тел құрбысы Хайдаровты бiрiншiден, мәдениетсiзсiң, есiктi қағып кiрмедiң, екiншiден, өзiнiң биiк қызметiн ... ... ... ... жұмысың болса тез айттың,-  деп астына ала бередi. С.Жүнiсов ойының әдеттегiден тың ... - ... ... өмiрдегi табиғатына сәйкес бiр-бiр  кигiзiп, арнайы салқын бөлмелерге қаматады. Драматург ... - ... ... ... ... халық үстiнен күн көру, жағыну, өтiрiк қылымсу, ... ...  т.б. ... ... ашу, ... алу.      ... ... негiзгi мәнi де осы.Драматург  С.Жүнiсов комедиялық шығармасының оқиғасын күлкiлi, ащы ... ... ... жаңа жыл ... ''маскарад''  ұйымдастырып, көрерменiнiң, қалың қауымның жүрегiне жылы жол тауып, оқиға тартысын, персонаждар ... ... ... ... ... шын ... ... хабар бергiзу үшiн, ''бет перделерiн'' жауып бiр-бiрiне өз аттарынан сырларын айтқызатын тың амал ойлап тапқан.         С. ...  ... ... ... ... ... ... теңсiздiк, қызметiн жеке басына пайдаланушылардың шын  портретiн сескенбей сахналаған. Қорыта келе, З.Қабдоловтың:  ,- деп айтқаны  дәлел.  
        
      

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Комедия. Драмадағы тарихи тұлға9 бет
Күләш Бәйсейітова7 бет
Тахауи Ахтановтың драмалық шығармаларына ғылыми талдау жасау83 бет
Драмадағы тарихи тұлға. Қазіргі қазақ комедиясы7 бет
Драмадағы тарихи тұлға.Қазіргі қазақ комедиясы6 бет
Драмадағы тарихи тұлға.қазіргі қазақ комедиясы (конспект)8 бет
Қазіргі қазақ комедиясы. Драммадағы тарихи тұлға5 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет
Драмадағы тарихилық. Қазіргі қазақ комедиясы7 бет
Иран-Ғайыптың «Хайуандық комедия» атты туындысының тақырыптық-идеялық ерекшеліктері4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь