Драмалық шығармадағы тарихи тұлға, қазіргі қазақ комедиясы


Драматургия театр өмiрiндегi ең басты және шешушi құрал. Яғни, театр негiзi – әдебиет. Драматургия – әдебиет жанры. Драматургияның әдебиеттiң өзге салаларынан гөрi аз-кем айырмашылығы оның адамдар жан-дүниесiндегi асқақ сезiм мен отты құштарлықты психологиялық тұрғыда кiсiнiң жан күйзелiсiмен ұштастырып, өмiр мәселелерiн барынша шынайы суреттеуiнде. Осы ретте, драмалық шығарманың екi бағыты айқындалады.
 көркем әдебиет қалпындағы нұсқасы болса;
 оның сахналық материал тұрғысындағы көрiнiсi.
Бұл екеуiн бiр-бiрiнен бөлiп қарауға болмайды. Өйткенi, драма сахна үшiн де, көркем шығарма үшiн де аса қажеттi рухани құндылық. Әрине, тәуелсiздiгiмiзге дейiн де төл драматургиямыз жайында аз сөз болмаған. Аталған жанр жөнiнде Қ.Мұхамеджановтың екi томдық “Пьесалар”, “Өнер жайлы ойлар”, С.Ордалиевтiң “Қазақ драматургиясының очерктерi”, Ә.Тәжiбаевтың “Қазақ драматургиясының дамуы мен қалыптасуы”, Р.Нұрғалиевтың “Күретамыр” секiлдi т.б. көптеген авторлардың салиқалы еңбектерiнде сол кезгi заман лебiмен дүниеге келген шығармалар бiршама байыпты сарапталады. Яғни, мұндай еңбектердiң дүниеге келуi руханият қауымы ой-қиялының өсiп-жетiлуiне, театрлар репертуарының кеңейе түсуiне үлкен үлес қосты.
Қазіргі қазақ драматургиясы әлемдік классикалық дәстүрді шығармашылықпен қабылдай отырып, ұлттық топырақтағы осы өнердің өркендеуіне жаңашылдықпен үлес қосып келеді. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі салтанат құрған жылдары жазылып, бірқатары театр сахналарында қойылып келе жатқан әртүрлі такырыптардағы пьесалар классикалық драматургия жанрларының уақыт пен кеңістіктегі өміршең, ұлағатын айғақтайды.
Мәселен, С. Балғабаев драматургия саласында да жемісті еңбек етіп жүр. Оның қаламынан туған «Ең әдемі келіншек», «Тойдан қайтқан қазақтар», «Ғашықсыз ғасыр», «Қыз жиырмаға толғанда», «Қазақша күрес», «Біз де ғашық болғанбыз» және басқа да пьесалары М.Әуезов атындағы академиялық театрда, Ғ.Мүсірепов атындағы жастар мен балалар театрында және еліміздің облыстық театрларында қойылған. С. Балғабаев драматург ретінде де кең танылды. Қазақстандағы театрлардың ішінде оның пьесаларын қоймаған театр жоқ та шығар. Осы күні оның драмаларын көрші республикалар да жарыса қойып жатыр. Алматыдағы М. Әуезов және Ғ. Мүсірепов атындағы драмалық театрларда Сұлтанәлінің бес бірдей пьесасы сахналанды. “Қыз жиырмаға толғанда”, “Ең әдемі келіншек” атты дүниелері ширек ғасырдан бері Балалар мен жасөспірімдер театрының сахнасынан түспей келеді. Оның қайсы дүниесі болса да ескерусіз, елеусіз қалған емес. Режиссерлер де драматургтің пьесаларына қызығып, құмартып тұрады. Мұның себебі, меніңше, Сұлтанәлінің драмалық шығармаларының кәсіби деңгейінің жоғарылығына, мінсіздігіне байланысты. Оның драмалары уақытпен үндес, заманауи мәселелерді дәл мезгілінде көтере алатын қасиетімен құнды.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология факультеті

Өздік жұмысы

Тақырыбы: Драмалық шығармадағы тарихи тұлға, қазіргі қазақ комедиясы.

Орындаған: Закариянова А (Қ - 211)
Тексерген: Құрмамбаева Қ. С

Семей қаласы, 2015 ж

Драматургия театр өмiрiндегi ең басты және шешушi құрал. Яғни, театр негiзi - әдебиет. Драматургия - әдебиет жанры. Драматургияның әдебиеттiң өзге салаларынан гөрi аз-кем айырмашылығы оның адамдар жан-дүниесiндегi асқақ сезiм мен отты құштарлықты психологиялық тұрғыда кiсiнiң жан күйзелiсiмен ұштастырып, өмiр мәселелерiн барынша шынайы суреттеуiнде. Осы ретте, драмалық шығарманың екi бағыты айқындалады.
көркем әдебиет қалпындағы нұсқасы болса;
оның сахналық материал тұрғысындағы көрiнiсi.
Бұл екеуiн бiр-бiрiнен бөлiп қарауға болмайды. Өйткенi, драма сахна үшiн де, көркем шығарма үшiн де аса қажеттi рухани құндылық. Әрине, тәуелсiздiгiмiзге дейiн де төл драматургиямыз жайында аз сөз болмаған. Аталған жанр жөнiнде Қ.Мұхамеджановтың екi томдық "Пьесалар", "Өнер жайлы ойлар", С.Ордалиевтiң "Қазақ драматургиясының очерктерi", Ә.Тәжiбаевтың "Қазақ драматургиясының дамуы мен қалыптасуы", Р.Нұрғалиевтың "Күретамыр" секiлдi т.б. көптеген авторлардың салиқалы еңбектерiнде сол кезгi заман лебiмен дүниеге келген шығармалар бiршама байыпты сарапталады. Яғни, мұндай еңбектердiң дүниеге келуi руханият қауымы ой-қиялының өсiп-жетiлуiне, театрлар репертуарының кеңейе түсуiне үлкен үлес қосты.
Қазіргі қазақ драматургиясы әлемдік классикалық дәстүрді шығармашылықпен қабылдай отырып, ұлттық топырақтағы осы өнердің өркендеуіне жаңашылдықпен үлес қосып келеді. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі салтанат құрған жылдары жазылып, бірқатары театр сахналарында қойылып келе жатқан әртүрлі такырыптардағы пьесалар классикалық драматургия жанрларының уақыт пен кеңістіктегі өміршең, ұлағатын айғақтайды.
Мәселен, С. Балғабаев драматургия саласында да жемісті еңбек етіп жүр. Оның қаламынан туған Ең әдемі келіншек, Тойдан қайтқан қазақтар, Ғашықсыз ғасыр, Қыз жиырмаға толғанда, Қазақша күрес, Біз де ғашық болғанбыз және басқа да пьесалары М.Әуезов атындағы академиялық театрда, Ғ.Мүсірепов атындағы жастар мен балалар театрында және еліміздің облыстық театрларында қойылған. С. Балғабаев драматург ретінде де кең танылды. Қазақстандағы театрлардың ішінде оның пьесаларын қоймаған театр жоқ та шығар. Осы күні оның драмаларын көрші республикалар да жарыса қойып жатыр. Алматыдағы М. Әуезов және Ғ. Мүсірепов атындағы драмалық театрларда Сұлтанәлінің бес бірдей пьесасы сахналанды. "Қыз жиырмаға толғанда", "Ең әдемі келіншек" атты дүниелері ширек ғасырдан бері Балалар мен жасөспірімдер театрының сахнасынан түспей келеді. Оның қайсы дүниесі болса да ескерусіз, елеусіз қалған емес. Режиссерлер де драматургтің пьесаларына қызығып, құмартып тұрады. Мұның себебі, меніңше, Сұлтанәлінің драмалық шығармаларының кәсіби деңгейінің жоғарылығына, мінсіздігіне байланысты. Оның драмалары уақытпен үндес, заманауи мәселелерді дәл мезгілінде көтере алатын қасиетімен құнды.
Драмалық шығармаларда тарихи адамдардың кездесуі - автордың басты ерекшелігі ретінде саналады. Оғвн мысалы мынадай туындыларды атауымызға болады: Сәкен Жүнісовтің Кемеңгерлер мен көлеңкелер (Мұхтар Әуезов, Ғабит Мүсірепов, Сәбит Мұқанов бейнелеріне арналған), Әбіш Кекілбаевтың Абылай хан, М. Байсеркеұлының Абылайханның ақырғы күндері, Кек қылышы Кенесары, Жолтай Әлмашұлының Сана дерті, Абақты-ғұмыр, Фрустракция (Нәзір Төреқұлов, Мағжан Жұмабаев, Сұлтанбек Қожанов, Сәкен Сейфуллин туралы) пьесалары - қазақ тарихының ақтандақ беттерін көркем шындықпен өрнектеген туындылар.
Сонымен қатар, драматургия жанрының бір түрі - комедия. Драмалық шығарма негізінен: трагедиялық, драмалық, комедиялық болып іштей жіктелгенімен, олардың әрқайсысының бойынан бір - бірінің табиғаты танылып жатады. Айталық, комедияға қойылатын талапты драмаға, трагедияға қоюға болмайды, оның жанрлық табиғатына сәйкес өзіндік ерекшелік, белгілері бар. Ал, драмада трагедияның, комедияның элементтері жүретін болса, керісінше шығармаға өң беріп, ажарлап тұрады.
Комедия - қоғамдағы келеңсiз, адам өмiрiндегi кереғар, жағымсыз әрекеттердi көрсету, сынау үшiн және келешек ұрпақты осы қылықтардан сабақ ала отырып сақтау үшiн күлкiлi, әрi адамзатқа салмақ салар жанр.
Комедияның бiрнеше тәсiлмен дамитыны белгiлi. Комедиялық шығарманың әр элементi күлкi тудыратындай болуы шарт. Нағыз комедия кейiпкерлерiнiң барлық табиғатына күлесiз.
Комедияға өзіндік анықтамаларын берген әдебиетші, ғалымдарымызда бар. Олар арттарынан өзіндік ойларын қалдырған. Ғұлама А.Байтұрсынұлы: Тартыс сөз қу тілді болса, қулықты деп аталады; қисыны қызық болса, күлдіргі тартыс деп аталады, - деп түсіндіреді.
Сахновский-Панкеев: "Комедия - бақытты жанр. Комедияны барлығы да ұнатады. Оның шын серігі-күлкі!" , - дейді.
Н.Н.Киселев: Комедия - это не просто пьеса, содержащая элементы смешного, это драматическое пройзведение, в котором комическое выступает доминирующим ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Драмадағы тарихи тұлға.қазіргі қазақ комедиясы (конспект)
Қазіргі қазақ комедиясы. Драммадағы тарихи тұлға
Драмадағы тарихи тұлға. Қазіргі қазақ комедиясы
Драмадағы тарихи тұлға.Қазіргі қазақ комедиясы
Драмадағы тарихилық. Қазіргі қазақ комедиясы
Комедия. Драмадағы тарихи тұлға
Көркем шығармадағы психологизм. Тарихи тақырыптағы қазақ романдары. Қазіргі қазақ прозасындағы тақырыптық, жанрлық ізденістер
Қазіргі қазақ прозасындағы тақырыптық, жанрлық ізденістер. (эссе) көркем шығармадағы психологизм.(реферат) тарихи тақырыптағы қазақ романдары
Драмалық шығармалар
Абылай хан - тарихи тұлға
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь