Ішкі секрециялық бездер жайлы мәлімет

1. Ішкі секрециялық бездер
2. Жыныстық жетілу
3. Оқушыны медициналық тәрбиелеу
4. Оқушыны гигеналық тәрбиелеу
5. Оқушыны жыныстық тәрбиелеу
Секреция – латын тілінен аударғанда secretio бөлініс деген мағынаны береді. Секреция адам ағзасына физиологиялық маңызы бар көп немесе аз мөлшерде секреттердің пайда болып, бөлінуі. Секреция екі топқа бөлінеді: ішкі немесе эндокринді және сыртқы, экзокринді. Эндокринді бездердің сөлін шығаратын өзегі жоқ,без жасушалары қан және лимфа капиллярларымен өте жиі торланған. Сондықтан без өнімдері тікелей осы тамырларға өтеді. Экзокринді бездердің өзегі бар, әрі ол өзек белгілі бір ағзаға ашылып, өз өнімдерін сол мүшеге шығарады. Ішкі сөлініс бездеріне гипофиз, эпифиз, қалқанша, қалқансерік бездері, айырша без, бүйрекүсті, ұйқы және жыныс бездері жатады. Ішкі сөлініс бездеріне плацентаны (бала жолдасы) да жатқызады. Екіқабат әйел организмінде бала жолдасы бірқатар гормондар бөліп шығарады-эстроген, прогестерон және гонадотропин. Ішкі сөлініс бездері гипоталамус құрылымымен және қызметімен тығыз байланыста болады. Оның ядроларының нейросөлінісі бар, яғни гипофиздің артқы бөлігіне түсетін немесе гипофиздің алдыңғы бөлігінің қан тамырларына тікелей келетін және аденогипофиздің жасушалар қызметіне әсер ететін биологиялық белсенді заттар бөліп шығаратыны анықталған. Бұлардан басқа ішкі сөлініс бездеріне бірқатар ағзалар жатады – бүйрек, ішек-қарынның кілегейлі қабығы, бауыр, себебі олар қанға организм мүшелерінің қызметіне ерекше әсері бар бірқатар заттар бөліп шығарады. Атап айтқанда ренин, гастрин, секретин, панкреозимин, энтерогастрин, энтерогастрон, эритропоэтин т.б. Эндокринді жүйеге шығару түтіктері жоқ бездер жатады, бірақ организмнің ішкі ортасына активті физиологиялық активті заттар бөлетін (гормондар), организмнің гуморалді реттелуін қалыптастыратын, жасушалар тіндер мен мүшелердің қызметтерін күшейтеді немесе төмендетеді. Гормондар-ағзадағы мүшелердің қызметін реттей отырып, оны бірде бәсендетіп немесе үдетіп отыратын жоғары активті зат. Мысалы, ағзадағы зат алмасу процестері, дененің өсуі мен репродуктивті қызметтер де гармондарға байланысты. Ішкі секреция бездерінің құрылысындағы ерекшелігі, безден шығатын өзектері болмайды. Сондықтан бездерден бөлінген гормондар тікелей қан мен лимфаға бөлінеді.
1. С. Жұмабаев Жасерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы. Алматы 1988 жыл
2. Матюшонок М.Т «Балалар мен жасөспірімдер физиологиясы және гигиенасы» Алматы:Мектеп,1986 жыл
3. О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл.
4. ҚазақҰлттықЭнциклопедиясы
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖ №4Тақырыбы: ҚызбаОрындаған: Бейбитбаева Н.Е.Тексерген: Нуркенова М. ... 2014 ... І. ... ... ... Қызба патогенезі 2.2. Қызба сатылары2.3. Қызбаны жіктеу2.4. ... ... ішкі ... мен ... ... өзгеруі    2.5. Организм үшін қызбаның маңызыІІІ. ҚОРЫТЫНДЫІ. КІРІСПЕҚызба (лихорадка  -  латынша ferbis) - ... ... және өз ... ... ... ... ... қорғану-бейімделу реакциясы. Мұндайда дене температурасы бірден көтеріледі. Бұл әр түрлі ... ... ... ... шалдыққанда өте жиі байқалатын белгі. Қызба этиологиясының түрлері:* Инфекциялық қызба. Ол мал ... ... мен ... енуіне байланысты пайда болады. Бұл қызбаның пайда болуының тікелей себебі  -  пирогендік (ыстық жеткізуші) заттардан. Олар ... ... ... ... клеткалар мен тканьдерге биологиялық, механикалық, физикалық, химиялық және ... ... ... да ... әсер ... ... ... Инфекциялық емес қызба. Мал өздігінен жарақаттанғанда, іш ... қан ... ... ... басқа да органдар инфарктқа шалдыққанда, некротикалық процестер, ісіну пайда болғанда, опреация жасағаннан кейін тканьдердің асептикалық ... ... ... Инфекциялық емес қызбаға белоктық, тұздық, фармакологиялық заттар әсері, нейрогендік немес гормональдық қызбалар жатады.ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ2.1. Қызба патогенезі. Қызба патогенезінде ең ... жылу ... ... ... ... жүйесінің қызметі бұзылады. Қызба гипоталамусты, жылуды реттейтін аймақ орналасқан артқы үшінші сұр төмпешікті тікелей тітіркендіруден пайда ... ... ми ... мен ішкі ... бездері де қатысады.2.2. Қызба сатылары. Қызба даму барысында үш сатыдан өтеді: * ... ... ... (stadium ... ... ... деңгейде сақталу сатысы (stadium fastigium);* температураның төмендеу сатысы (stadium decrementum).Осы үш сатыда жылудың ... ... мен ... аралығындағы өзарақатынас, сондай-ақ әр түрлі зат алмасу, диурез т.б. бұзылады.2.3. Қызбаны жіктеу. Температураның көтерілу дәрежесіне ... ... ... ... ... ...  -  дене температурасының 1˚C-қа көтеріледі, баяу өтетін созылмалы ... ... ... ...  -  дене температурасы 1,5-2˚С-қа көтеріледі, көпшілік жұқпалы ауруларға тән;* жоғары  -  дене температурасы 2-2,5˚С-қа көтеріледі; жіті ... ... ... шектен тыс немесе гиперпирексиялы  -  дене температурасы 2,5˚C-тан астам көтеріледі. Сепсисте, дереу басталатын аллергиялық реакцияда, асқынған созылмалы ... ... ... ... ... ... қарай қызбаның мынадай негізгі типтері байқалады: * Тұрақты типтегі қызба (ferbis continua). Бұл кезде тәуліктік ... ... ... аспайды. Крупозды пневмонияда, қылауда немесе басқа да инфекциялық ауруларда кездеседі.* Босаңсу (аурудың қайту) ... ... (ferbis ... ... және ... температураның айырмашылығы 1-2˚C шамасында болады. Бұған сепсисте және ... ... ... температура қисығы жатады.* Ұстамалы типтегі қызба (ferbis intermittens). Қысқа уақыттық қызба талмасы ... ... ... ... ... алмасып отырады. Жоғары температура бірнеше сағаттай сақталып, содан кейін нормаға дейін төмендеп, қайтадан көтеріледі. Ауыл шаруашылық малдарында қан паразиті ... ... ... ... типіндегі қызба (ferbis hestica). Тәулік бойы дене температурасы 3-5˚C аралығында өзгеріп тұруы мүмкін. Туберкулездің жіті ... ... ... ... ... қызба (ferbis reccurens). Ұстамалы типке қарағанда қалыпты температура аралығында дене температурасының ұзақ уақыт көтерілуімен сипатталады. Бұл әсіресе қайталама сүзекке тән.* ... ... (ferbis ... ... ... көтеріліп, кещке жақын бәсеңдейді. Сепсистік процесте, туберкулезде байқалады.* Нормадан ауытқу типіндегі қызба (ferbis athypica). Әркелкі ауытқуымен сипатталады. * ... ... ... (ferbis epheremia). Эмоциялық шошынуда, вакцина, қан сарысуы рұқсат етілген аллерген құйғанда байқалады. Мұндайда ... ... ... 2 ... дейін көтеріледі.2.4. Қызба кезіндегі ішкі органдар мен жүйелер функциясының өзгеруі. Қызбаның ең елеулі белгілерінің бірі  -  дене ... ... ... ... ... ... бірқатар органдар мен жүйелердің функциясы өзгереді.Орталық жүйке жүйесі тұсында бұзылу байқалып, жылу реттеуі ауытқиды. Дене қызуының шамадан тыс көтерілуі ... ... ... ... және ... ... ... кезінде тыныс алуы жиілейді. Ол тамыр соғудың жиілеуімен және дене температурасының көтерілуімен ... ... ... ... ... ... ... Қызбаның бірінші және екінші сатыларында қандағы лейкоциттер (көбінесе нейтрофильдер мен эозинофильдер) азаяды. ... ... ... ... лейкоциттер 3 тәуліктей көбейеді.Ас қорыту аппаратының функциясы өзгереді: ас қорыту безінің және өт секрециясының секрет бөлуі кемиді, ауыз бен тіл ... ... ... ... қақпақшасының түйілуі байқалып, ішектің жиырылып-созылуы бұзылады. Іші қатып, шіру процесі күшейеді, ішінде газ жиналып, кебеді. Ас қорытуы ... және ... ... ... ... тәбеті болмайды, қоректік заттарды сіңіруі кеміп, улану байқалады.Қызба кезінде бүйрек қызметі де өзгереді. Инфекциялық қызбада ... ... ... елеулі әсер етеді. Қызба күшейген кезде несеп мөлшері едәуір азаяды. Су тканьдерге іркіледі. Қызба ... зат ... ... әр ... ... ... ... этиологиялық фактордың ерекшеліктері;2. дене температурасының көтерілуі;3. белгілі бір дәрежедегі ашығу.Мұндайда көпшілік ... ... ... ... артқандығы байқалады.2.5. Организм үшін қызбаның маңызы. Инфекциямен күресуде қызба организмнің бейімделу және қорғаныш реакциясы болып саналады, әрі емдік мәні бар. ... ... ... ... жылудың болуы патогенді микрофлораларға, әсіресе вирустарға қырып-жоятындай әсер етеді. Қызба ... ... емес ... ... ... ... Сонымен қоса, жоғары температура алмасу процестерін тездетеді, кейбір бейімділік реакциялары күшейеді. Қызба ... ... ... ... ... ... активтілігі, сондай-ақ инфекцияға төзімділігі артады.ІІІ. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:Қожабеков З. К., Өтенова Ә. М. . Алматы, , 1992 ж. 203-221 ...  ... ... ... ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖ №5Тақырыбы: АнемияОрындаған: Бейбитбаева Н. Е.Тексерген: Нуркенова М. ... 2014 ... І. ... НЕГІЗГІ БӨЛІМ2.1. Анемияның түрлері2.2. Анемияның этиологиясы және оған ... ... ... ... ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРІ. КІРІСПЕАнемия немесе қан аздық дегеніміз  -  қан көлемінің бірлігімен салыстырғанда эритроциттер мен гемоглобиндер мөлшерінің азаюы. ... әр ... ... (бауыр, бүйрек, ішкі секреция бездерінің жүйесі), уланудан, қан құрауға қатысатын ... ... ... ... ... ... гемолизінен т.б. пайда болады. Анемия кезінде қанның тыныс алу ... ... ... анемия жағдайында оттегі жетіспеушілігі ауыр зардапқа ұшыратып, организм өлуі мүмкін.Анемия (грекше an  -  жоқ, haima  -  қан), яғни ... қан ...  -  қан ... ... сырқаты. Оның негізгі сипаты  -  қан құрамында эритроциттердің, ал эритроциттерде гемоглобиннің жеткіліксіздігі, бұл құбылыстың қан айналымының бұзылуына ешқандай ... жоқ.  ІІ. ... ... ... ... Жілік майының функциялық күйіне сәйкес (қан құрау типі ... ... ... ... бар:* ... анемия. Ол жілік майының гиперплазиясымен, эритроциттердің күшті бөлінуімен сипатталады. Анемияның бұл түрі көп қан кеткенде және ... ... ... ... анемия. Анемияның бұл түрінде эритропоэз бұзылады немесе зардап шегеді. Қан құрайтын факторлардың (В12 витаминінің) жеткіліксіздігінен немесе ... ... ... ... ... үнемі қансыраудан, уланудан және инфекциялық аурулардан эритропоэз ... ... ... ... ... ... ... функциясы едәуір тежеліп, эриторопоэз процесі мүлде тоқтауы мүмкін. ... ... ... ... ... формасы да организмнің өлуімен аяқталады. Бұл сәуле ауруында, авитаминоздарда, күшті улармен уланғанда пайда болуы мүмкін.* Дизэритропоэздік ... ... ... ... ... ... ... көпшілігі жетілген сатысына жетпей-ақ, жілік майының ішіндегі гемолиз салдарынан бүлінеді. 2.2. Анемияның этиологиясы және оған байланысты ... ... ... аурудың түрлеріне байланысты әртүрлі болып келеді. Жалпы ол әртүрлі жарақаттарда, ас қорыту жүйесінің ағзаларында ашық жара пайда ... ... қан ... ... ... ... мал азығының құрамында витаминдер, протеин, микро- және макроэлементтер жеткіліксіз ... ... ... анемия былайша бөлінеді:  * Постгеморрагиялық анемия. Ол әр түрлі себептерден қансырау нәтижесінде пайда болады;* Гемолиздік анемия. Қан ... ... қан ... ... улы ... түскенде эритроциттердің жаппай бүлінуінен пайда болады. Гемолиздік анемияда қан ... және ... ... ... ... сары ... ... мүмкін. Мұның негізгі көзі  -  бұзылған эритроциттердің гемоглобині.Пайда болу себептеріне қарай гемолиздік анемия мынадай түрлерге бөлінеді:а) жүре ... ... ... ... көбінесе тамыр ішіндегі эритроциттер гемолизімен ерекшеленеді. Оның өзі эритроциттердің химиялық, улы, инфекциялық, дәрі-дәрмектік және басқа да ... ... ... ... ... туа ... (тұқым қуалайтын) гемолиздік анемия гемоглобиноздардың немесе эритроцитопанияның тұқым қуалауы нәтижесінде пайда болады. Туа біткен анемияда тамырдан тыс гемолиз басым болады. ... РЭС ... ... ... ... Анапластикалық анемия. Бұл анемияда эриторциттердің жасалу және жетілу процестері бұзылады. ... ... ... зат ... ... ... ... жетіспеуінен т.б. пайда болуы мүмкін. 2.3. Анемияның ... ... ... басты факторлары  -  эритроциттердің азаюы және қан құраудың бұзылуы салдарынан эритроциттердің бөлінуінің жеткіліксіздігі. Организмнің ... ... не ... келетін улы заттар эритроциттерді талқандайды да, темірдің түзілуіне және сіңуіне кедергі жасайды. Сонымен қатар улы заттар қан құрамын ... ... да ... ... бұзады. ІІІ. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР1. Қожабеков З. К., Өтенова Ә. М. . Алматы, , 1992 ж. 278-279 ... 2. ... К. Н. . ... 2006 ж.  -  55-56 ... ... РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖ №6Тақырыбы: Тыныс алу ... ... М. ... ... М. ... 2014 ... І. ... НЕГІЗГІ БӨЛІМ2.1. Тыныс алудың бұзылуының жалпы сипаттамасы2.2. Өкпенің желдетілуінің бұзылуы2.3. Демікпе және оның түрлері2.4. Жоғарғы тыныс ... ... ... ... өкпе ... өкпе ... Тканьдік тыныс алудың бұзылуыІІІ. ҚОРЫТЫНДЫІ. КІРІСПЕТыныс алудың екі түрі болады:* Сыртқы (немесе өкпеден) тыныс алу. Ол мынадан тұрады: а) ... орта мен өкпе ... ... ауа ... ... ... ... ауасы мен өкпе капиллярлары арқылы қанға өтетін ... (СО2 және О2) ... ... алудың басты функциясы  -  өкпедегі қанның артериялану (вена қанының оттегімен қосылып артериялық қанға айналуы) деңгейін қамтамасыз ... Ішкі ... алу ... ... ... Ол ... мен ... қоршаған ткань сұйығы аралығында газдардың алмасуы.ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ2.1. Тыныс алудың бұзылуының жалпы сипаттамасы.  Өкпеден тыныс алудың жетімсіздігі дегеніміз  -  ... ... ... ... ... ... ... ете алмауы және көмірқышқыл газын шығара алмауы.Тыныс алу жетімсіздігі көрсеткіштері:* ... ... ... өкпе тиімділігінің коэффициенті (диффузия);* қанның газ құрамы;* демігу.2.2. Өкпенің желдетілуінің бұзылуы. Оның ... * ... ... ... Артериалдық қанда оттегі мен көмірқышқыл газының қажетті кернеуін сақтауға қажетті желдетілуінің көбеюі. Артық желдетілу альвеола ... ... ... арттырып, көмірқышқыл газының кернеуін кемітеді. Тиісінше, артериалдық қандағы көмірқышқыл газының кернеуі кеміп, газ алкалозы пайда болады. Артық желдетілу өкпе ... ... ... ... әр ... зақымдануынан дамиды.* Өкпенің жеткіліксіз желдетілуі. Өкпе, тыныс жолдары бұлшық еттерінің ауруларына, қан ... ... ... ... нервтенуіне, тыныс орталығының есірткімен күйзелуіне байланысты. Ол гипоксияға ... ... рО2  ... және ... (артериалдық қанда рСО2  кемуі) ұшыратады.* Өкпенің әркелкі желдетілуі. ... ... ... ... ... ... басқадай сұйық жиналғанда, өкпе фиброзында пайда болуы мүмкін. Артық желдетілу секілді, әркелкелкі желдетілу де гипокияға ұшыратқанымен, ... ... бола ... газ ... бұзылуы  -  гипоксемия мен гиперкапния - (артық желдетілген жағдайда  -  ... ... ... алу ... ... ...  -  қанда оттегі мөлшерінің кемуі, бұл гипоксияға ұшыратады. Өкпенің желдетілуінің бұзылуы қан оксигенациясын кемітеді. ... ... ... ... ... мөлшері артады, гипоксия, цианоз пайда болады.Гипер немесе гипокапния және қышқыл-сілті тепе-теңдігінің бұзылуы да ... алу ... ... ... ... ... Қанда СО2 бөлінуі тежеліп, оның кернеуінің артуы қышқыл-сілті тепе-теңдігін өзгертіп, ацидозды өршітеді. Өкпенің желдетілуінің ... ... ... ... СО2 ... кмуі газ алкалозына ұшыратады.2.3. Демікпе және оның ... ... ...  -  ... тыныс алу жетімсіздігінің өте жиі кездесетін формасы. Демігу  -  тыныс алудағы қиналыс сезімі. Организм оттегімен қажетінше ... ... және ... газы ... ... демігу сезімі пайда болады.Демікпеде тыныс алудың ырғағы, теңдігі және жиілігі ... ... ... ... мен жиілігінің өзгеруіне қарай жиі немесе сирек ... алу ... ... ... ... ... тыныс алу деп бөледі.Дем алудың және дем шығарудың ұзақтығына қарай демікпені экспираторлық (дем ... ... және ... (дем ... ... деп ... Тыныс ырғағының өзгеруі оқтын-оқтын тыныс алғанда байқалады.Оқтын-оқтын тыныс алу қысқа уақыттық кезеңде жиі тыныс алудың, едәуір сирек ... ... ... ... тоқтауымен (апноэ) сипатталады. Оның басты буыны  -  ... ... ... болып саналады. Оқтын-оқтын тыныс алу түрлері:* Чайн-Стоксовтық тыныс алу;* Биотовтық тыныс алу;* Куссмаульдік тыныс алу.2.4. ... ... ... ... ... Бұл ... келесі әрекеттермен сипатталады:* Түшкіру  -  рефлекторлық әрекет, оның өзі мұрынның кілегей қабығы рецепторларының тітіркенуі нәтижесінде пайда болады. ...  -  ... ... ... Ұзақ ... ... ... қуысы ішіндегі қысымды арттырып, қан айналысын бұзады.* Көмей мен ... ... ...  ... мен ... ... тарылуы ларингитте, дифтерияда, тамақ домбыққанда, ісінгенде, дауыс саңылауы түйілгенде, бөгде заттар тұрғанда байқалады. Кеңірдек пен ... ... ... ауа ... ... мал ... ... мүмкін;* Тұншығу (асфикция)  -  тканьдерге оттегінің келуінің жетіспеушілігінен жіне онда көмірқышқылының жиналуы нәтижесінде блатын күй. Ол ... пен ... ... суға ... ... жолдарында бөгде заттың кептелуінен болады.* Бронхтар функциясының бұзылуы. Ол қабыну процестерінде  -  ... ... ... ... ... алу ... ... әрі жиі келеді. Малға суық тиюден болатын бронхит жиі байқалады.* Бронхит пен ... ... ... ... ... ... Жөтелу  -  рефлекторлық әрекет, оның өзі ... ... ... ... ... іште ... болған өнімдерден тазартуға ықпал етеді. Алайда ұзақ, әрі жиі жөтелу организмге қолайсыз әсер етеді. Оның өзі ... ... ... ... өкпе ... ... Пневмония, өкпе ісігі, өкпе эмфиземасы. Бұл ауруларда тыныс алудың бұзылу патогенезінің ... ...  -  өкпе ... ... ... және оттегі диффузиясының бұзылуы болып саналады.Өкпенің қабыну аурулары  -  пневмониялар  -  ауыл шаруашылығы жануарларының барлық ... ... ... ... ... бөлімінің қабынуымен сипатталады.Малда пневмония салқын тиюден, паразиттер, микроскопиялық саңырауқұлақтар және ... ... ... ... ... ... патогенезінде нерв жүйесі функциясының бұзылуына ерекше көңіл бөледі, өйткені оның өзі ісіктің пайда болуына ... ... ... реттейді.Өкпе эмфиземасы (грек. empysao  -  күмпию)  -  мүшенің ауамен ... ... ... және ... түрлерде байқалады. Біріншісі  -  ауаның альвеолаларда жиналуымен, ал екіншісі  -  ... өрме мен ... ... ... ... ... жіті және ... түрде өтеді, мүшені тұтас немесе оның жекеленген телімдерін қамтыған түрлерде байқалады. Жіті альвеолалық эмфиземаға ұшыраған өкпе ... ... ... ... сияқты жұмсақ болады, басып көргенде шытырлайды (крепитация), кесекшесі суға батпайды, тілік бетінде қан болмайды. Микроскоппен альвеолалардың кеңіп, қабырғаларының жіңішкергені ... ... ... ... ... ... ... альвеолалық эмфиземасы альвеолалараралық шымылдықтардың жыртылып, жай көзге ілігетін қуыстардың пайда болуымен ... Мүше ... ... ... ... ... сияқты жұмсақ болады. Тіліп көргенде шытырлайды, үлкен қуыстар байқалуы мүмкін.  Интерстицийлік эмфизема өкпе өрмесінің жыртылуына ... ... ... жарақат, жиі күшене демалу, күшене жөтелу, жануар денесінің оғаш қалыпта болуы, т.б. Альвеолалардан ауа өкпенің аралық дәнекер ... ... ... ... ... ... жетеді. Өкпедегі дәнекер өрме тартпалары ауа көпіршіктерімен кеуленіп, торлар түрінде көзге ілігеді. Процесс мүшені тұтас және оның жеке бөліктерін қамтиды.2.6. ... ... ... Бұл бұзылудан көбінесе қабыну плевриттен, плевраның ісінуінен, пневмоторакстан, онда ... ... ... ... ... ... болады. Плевритте (плевраның қабынуы) плевра қуысында экссудат жиналып, дем ... ... ... ... Процесс жарақаттарға, бактеремияға және вирусемияға байланысты бірінші кезекті де, өкпенің не жүрек дорбасының ... ... ... кезекті де туындайды. Жіті және созылмалы өтеді, экссудативтік және продутивтік сипаттарда байқалады.Пневмоторакс  -  ... ... ... ... ... кеуде клеткасына жараның кеулеуінен, кеуде қуысында абсцесс немесе ... ... ... т.б. ... ... ... қуысының ауаға толуына қарай пневмоторакс түрлері:* толық пневмоторакс (плевра ... ... ... ... мал көбінесе өледі);* жарым-жартылай немесе бір жақты пневмоторакс (плевра қуысында экссудат немесе өскін болғандықтан, ауаның шамалы ... мал ... ... көтереді).Пневмоторакстың бірнеше формасы бар:* Ашық пневмоторакс  -  ... ... ... жұтқанда немесе дем шығарғанда, ауа плевра қуысына еркін еніп, саңылау арқылы одан шығады.* Клапанды немесе вентильді пневмоторакс тканьдер зақымданып, сырттан ... ауа ... ... ... оның маңайындағы саңылауларды плевра қуысына ығыстырғанда байқалады. * Жабық пневмоторакс  -  ... ... ... ... ауамен қатынасы жабылады. Оның өзі ашық немесе вентильді пневмоторакстың бастапқы сатысында пайда болуы мүмкін.2.7. Тканьдік тыныс алудың бұзылуы. Тканьдердің ... ... ... ... алудың негізін құрайды. Оның екі себебі бар:* экзогендік (тканьдердегі тотығу ... ... ... ... ... ... цианды қосылыстар, есірткілер жатады);* эндогендік (организмдегі тотығу процестерін бұзады).Тканьдік тыныс алудың бұзылуы ішкі ... ... мен нерв ... ... ... пайда болады.Гипоксия  -  тканьдердің оттегімен ашығуы. Гипоксияның бірнеше түрі бар:* тудыратын себептеріне байланысты:* дем алған ауада оттегінің ... ... ... нәтижесінде;* организмдегі патологиялық процестер кезінде.* патологиялық процесс ... ... ... ... өкпелік (өкпе ауруларында);* жүрек-тамырлық немесе циркуляторлық (жүрек-тамыр ... ... ... ... және ... қан ағудан кейін, анемида, гемоглобин мөлшері азайғанда);* тканьдік (кейбір улармен уланғанда, барлық тканьдерде тотығу-тотықсыздану процестері бұзылғанда)* аралас.Гипоксия жіті және ... ... ... Жіті ... өте тез ... ... және мұны азот, метан, гелий секілді физиологиялық инертті газдармен дем алғанда болуы мүмкін. Созылмалы гипоксия қан ауруға шалдыққанда, жүрек және ... ... ... ... ... ... Қожабеков З. К., Өтенова Ә. М. . ... , 1992 ж. 301-312 ... 2. ... Ө. . ... 2010 ж.  -  259-261, 269 ... ... БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖ №7Тақырыбы: ... ... және ... ... ... М. О.Тексерген: Нуркенова М. К.Семей, 2014 жылЖОСПАР: І. КІРІСПЕІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ2.1. Ісіктің химиялық құрамы2.2. Ісіктегі зат ... Ісік ... 2.4. Ісік ... ... ... ... ... Меланин түзетін өрмеден туындайтын ісіктер2.4.4. Жүйке жүйесінің ісіктері2.4.5. Тератомалар2.5. Ісік этиологиясы2.6. Ісік патогенезі2.7. Организмнің реактивтілігі және ісік процесіІІІ. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРІ. ... ... ... ... ...  -  жаңа өскіндер  -  тканьдердің патологиялық ұлғаюы. Ол органоидтық құрылысымен, әдеттегі нормадан ауытқушылығымен, біршама ... ... ... зат ... және антигендік қасиеттерінің өзгешелігімен сипатталады.Ісік өскіні, негізінен ... ... ... ... ... басқа тканьдердің өсуімен үйлеспеуімен, соның салдарынан маңайындағы тканьдердің семуімен немесе бүлінуге ұшырауымен сипатталады. Ісік клеткаларының организмдегі басқа клеткалардан өзгешелігі  -  ... ... ... ... ... және ... ... ие болатындығында.Үй және ауыл шаруашылық малдарынан ісікке жиірек шалдығатыны  -  ит, ... ірі ... ... шошқа, тауық, қой мен ешкі.Ісік кез келген органдар мен тканьдердегі клеткаларда пайда болады. Кез келген фактордың ықпалынан қалыпты клетканың ... ... ... мүмкін. Ісік өскінінің екі формасы бар:* Экспансиялық өскін. Ол ісік маңайындағы тканьдерді ығыстырады. Олардың аралық шегі, кейде ... ... ... ... оны ... ... оңай. Экспансиялық өскін қатерсіз жетілген ісікке айналады.* Инфильтрациялық өскін. Ісік ... ... ... аралығында ұлғайып, қан және лимфа тамырларының саңылауына енеді де, қан мен лимфа арқылы организмнің көптеген учаскелеріне таралып, ... ... ... ... ... ... өскін қатерлі ісікке душар етеді.Ісіктің сырт көрінісі алуан түрлі. Олар дөңгелек, ... ... ... және ағаш ... ... ал беті ... бұдырлы болуы мүмкін.Ісік түсі ісік тканьдерінің түріне және тамырлардың даму дәрежесіне байланысты. Ісік консистенциясы ісік клеткасының ... ... ... ... ... реттік дистрофиялық процестерге қарай өзгереді.Жаңа өскін өте кішкене ... да, тым ... ... да мүмкін. Кейде ісіктің диаметрі бірнеше сантиметрге және ... ... ... ... ... Көп жағдайда ісік бір органда түйін түрінде өседі, кейде ісік ... ... ... ... ... болады.ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ2.1. Ісіктің химиялық құрамы. Сау тканьдерге қарағанда ісік тканьдерінде су, калий, холестерин көп, бірақ кальций мен ... аз ... ... бар ... сау ... гөрі ісікте едәуір көп жиналады. Сау тканьдердің белогымен салыстырғанда ісік белогындағы амин қышқылының құрамының айырмашылығы шамалы не ... ... ... бос амин ... ... тұрақты болады. Ісік қауырт өскен кезде ондағы глутамин мөлшері кемиді. Ісіктің ... ... қоса ... болуы да едәуір әсер етеді. Ісікте метионин, ... және ... ... ... ... аргинин, гистидин және лизин деңгейі артады.2.2. Ісіктегі зат алмасу. Барлық ісікте аэрбтық және анаэробтық жағдайда ... көп ... ... ... ... ... ... пен нуклеин қышқылы мөлшерінің тез және үздіксіз көптеп пайда болуы клеткалардың бөліну деңгейін ... ... ... амин ... ... мен ... біршама бәсеңдейді.Ісік тканьдерінде майлар мен липидтердің алмасуы артады. Холестерин құрамы ... май ... ... май ... ... ... 2.3. Ісік атаулары. Ісіктерді атау үшін ісік паренхимасын құрайтын өрменің грекше немесе латынша атына  жалғауы қосылады. ... ... ... ... ... ... фиброма (fibroma), қан тамыры ісігі ангиома (angioma), ет өрмесінен тұратын ісік (myoma) деп аталады.Қатерлі ... ... да ... бар. ... эпителий тектес қатерлі ісік канцер (рак, carcinoma), мезенхималық қатерлі ісік саркома (sarcos  -  ет, omai  -  ... ет ... деп ... Бұл атаулар ерте кезде ісіктердің сырт көрінісіне қарай берілген. 2.4. Ісік түрлері. Клиникалық тұрғыдан ісіктерді қатерлі және ... деп ... ісік баяу ... Ол ... сау ... қыса және ... отырып өседі. Баяу өскенімен, ол едәуір мөлшерге жетуі мүмкін. Қатерсіз ісіктен метастаздар мен рецидивтер болмайды. Ол ... ... ... ... ісік те ... дәрежесіне қарай организмге қолайсыз әсер етуі мүмкін. Зақымдайтын орнына қарай организмнің жалпы тіршілік әрекетін бұзады.Қатерсіз ісіктер өсіп-жетілуі ... ... ... ... ... сондықтан олардың қандай мүшелерден туындағанын анықтау жеңіл. Шекарасы айқын болғандықтан, мұндай ісіктерді сылып ... ... ... ісіктердің қалыпты тканьдерден бірқатар қасиеті мен ерекшелігі бар. Оның ... ...  -  ... ... ... Бұл ... ... сау тканьдерге жайылып, оны бүлдіреді. Қатерлі ісіктер тез өседі: бірақ тым үлкеймейді, өйткені өршіген кахексия мен уланудан организм тез ... ... ... ... ... ... пен ... тән қасиет.Қатерлі ісік организмді, әсіресе зат алмасуды едәуір бұзады. ... қан ... ... зат ... ... өнімдері келетіндіктен, олардың өзі организмнің тіршілік әрекетіне, ондағы органдар мен жүйелердің функциясы мен ... ... әсер ... Сол ... регуляция механизмі өзгереді, оның бейімделу жүйесі әлсірейді, организм жүдеп, өлім қатері төнеді.Қатерлі ісік шекарасы айқын емес, сондықтан оны ... ... ... қиындықтар туғызады. Бірен-саран сылынбай қалған ісік торшаларынан қайтадан ісік пайда болады (рецидив).Шығу тегі мен ... ... ... ... ... ... мезенхималық ісіктер, меланин түзетін өрме ісіктері, жүйке мен ми-жұлын қабықтары ісіктері, қан жүйесі ісіктері, тератомалар болып ... ... ... ... ісіктер қатерсіз (папиллома, аденома) және қатерлі (карцинома  -  рак) ісіктер болып бөлінеді.Папиллома (лат. papilla  -  ... ... ...  -  көп қабатты жалпақ эпителийден және өтпелі эпителийден туындайтын қатерсіз ісік. Аденома (грек. aden  -  без, oma  -  ...  -  без ... ... және кілегей қабықтар астары  -  призма тәріздес эпителийден жаралған қатерсіз ісік.Карцинома (cancer  -  рак)  -  ... және без ... ... ... ... 2.4.2. ... ... Мезенхималық ісіктер талшықты дәнекер өрмеден, май, ет өрмелерінен, сүйек пен шеміршектен, қан мен лимфа тамырларынан туындайды. Олар ... және ... ... ... екі ... ... ... ісіктердің бірі  -  фиброма  -  ... ... ... ... ... ісігі.Келлоид (kellodum)  -  қатты фиброманың ерекше түрі, әдетте терінің тыртықтанған жерлерінде пайда ... (myxoma)  -  ... ... ... ... ... ... қатерсіз ісік.Липома  -  май өрмесінің қатерсіз ісігі.Сонымен қатар лейомиома, рабдомиома, хондрома, остеома, одонтома, гемангиома және ... ... ... ... ... ... ісіктер. Бұл топтағы ісіктер  (грек. sarcos  -  ет) деп аталады. Бұл атау ... ... беті ... ... ... байланысты пайда болған. Саркома өте тез, инфильтративті жолмен өсетін ісік. Әдетте оның метастаздары ... ... ... ... ... болады.Микроскоптық құрылымы жағынан саркоманың бірнеше түрі бар:* домалақ торшалы саркома;* ... ... ... ... ... ... ... және т.б.2.4.3. Меланин түзетін өрмеден туындайтын ісіктер. Меланома (меланобластома, қатерлі меланома, ...  -  ... ... жүйке тектес торшалардан (меланоциттерден) туындайтын, метастаздары ерте және көп етіп ... өте ... ... Ісік ... пигменттену деңгейіне қарай меланома қара, сұрғылт қара, түтін түсті болады.2.4.4. Жүйке ... ... Үй ... ми мен жұлын, вегетативтік және шеткей жүйке элементтерінен де (негізінен макроглядан) қатерлі және ... ... ... ...  -  ... ... баяу өсетін, негізінен итте, кейде тауықта, ірі қара малда, жылқыда кездесетін қатерлі ісік.Олигодендроглиома  -  ит пен ... ... ... мишықты зақымдайтын қатерсіз ісік. Ол дөңгелек не ... ... ... ... қарағанда нығыздау келеді.Эпендиома  -  ми қарыншаларын көмкерген эпендима торшаларынан туындайтын қатерсіз ісік. Кәрі ... ... ірі қара ... ... ...  -  ми ... туындайтын, итте, мысықта, жылқыда кездесетін қатерсіз ісік.Невринома  -  ... ... ... ... ... өсетін, ірі қара малда, жылқыда, итте кездесетін ісік. Оның қатерлі және қатерсіз түрлері бар.2.4.5. Тератомалар. Тератомалар ... teras  -  ...  -  ... ... ... тұратын, құрылымы күрделі, экспансивті өсетін қатерсіз ісіктер. Олар ...  -  ... ... ... ... ... ... әдеттегіден тыс жерлерге жылжиды да туғаннан кейін сақталып қалады, кейін олар ісікке айналады. Ісік торшалары малигнизацияға ұшырап, ... ... ...  -  ... ұласуы мүмкін. Тератоманың гистиодтық, органоидтық және организмоидтық ... ... ... Ісік ... ... ... болуына әртүрлі факторлар (биологиялық, химиялық, физикалық) әсер етуі мүмкін.Ісіктің дамуына белгілі бір дәрежеде әсер ... ... орта ... ... мамандықтарды, тұрмыстық жағдайларды жатқызуға болады.Ісіктің пайда болуына және ... ... ... ... ... ететіндігі анықталған.Қатерлі ісіктің дамуы туралы қазіргі ұғым үш ... ... ...  -  ... ... ... сancer  -  рак). Бұл ... бойынша кез келген тірі организмде ісіктің дамуы ... ... ... әсер ... ... ...  -  вирустық. Бұл көзқарасты жақтаушылардың пікірінше, қатерлі ісіктер клеткалардағы вирустардың ықпалынан дамуы мүмкін.Вирусологтардың пікірінше, барлық қатерлі ісікті екі ... ... ... а) вирустық табиғаты дәлелденген ісіктер;б) пайда болуын вирустар әсеріне әзірше байланыстыруға болмайтын ісіктер.Дисонтогенетикалық теорияны (грекше ...  -  ... ... ... ғасырда неміс ғалымы Конгейм (1839-1884) ұсынды. Бұл теория бойынша, ісіктің пайда болу себебі  -  эмбриогенездің бұзылуынан. Организм қалыпты даму ... ... ... бір тканьдерге жіктелетіні белгілі. Сөйтіп, кейбір клеткалар ... ұзақ ... ... ... ... ... ... ісік өскіні белгісін байқатады. Бұл теория тек кейбір ісіктердің шығу тегін ғана түсіндіреді де, ісік өскінінің ... ... ... ... ... көпшілік патологтар мен клиницистер жақтайды. Бұл теорияны жақтаушылардың пікірінше, ісіктің пайда болуының бірыңғай себептері ... ... кез ... факторлар клеткалардың генетикалық аппаратына әсер етіп, мутация туғызады  -  ... ... ... ... айналдырады.Ісіктің дамуы малдың жасына, тұқымына, жынысына, тіпті түсіне де байланысты болатындығы анықталған.Ісік мал ... ... ... ... ... және ... жасында жиірек пайда болады. Алайда вирусологиялық этиологиядағы кейбір ісіктер жас малдарда да байқалады.2.6. Ісік патогенезі. Қалыпты тканьнің ісікке ауысуы ... үш ... ... ... ...  -  ... ісік ... немесе ісік алдындағы клеткалардың пайда болуы;екінші кезең  -  ісік ... ... ... ... және түйіндерінің дамуы немесе ісік клеткаларының пайда болуы;үшінші кезең  -  жаңа өскіндердің қауырт ... ...  ісік ... ... ... ісік тканьдері ерекше пролиферативтік процестердің нәтижесінде қалыпты клеткалардан пайда ... ... ... және ісік процесі. Жіті қабыну мен жіті инфекция организмнің ... ... ісік ... ... Кез ... ... процесс, кәдімгі қабыну рак ісігінің пайда болуына ықпал етуі мүмкін. Мұны рак ... ... деп ... ... ...  -  рактың даму сатысы емес, ол кейбір жағдайда ғана ракқа айналады. Алайда рак ... ... ... және ...  -  ... шараларының бірден-бір тәсілі.Рак кезінде иммунитеттің үш түрі болады:а) ісік пайда ... ... ... ... ісік көптеп пайда болған кездегі иммунитет;в) метастазға қарсы иммунитет.Ракқа қарсы иммунитет алу үшін ... ... ... ... қосымша ықпал етуге, оның реактивтілігін артыруға тура келеді.Рактан сақтандыруда метастаздар мен рецидивтерді болдырмаудың жан-жақты шараларын қарастырудың зор маңызы бар.ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... З. К., ... Ә. М. . ... , 1992 ж. 157-166 ... 2. ... Ө. . Алматы, 2010 ж.  -  213-228 беттер.  
        
      

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкі секреция бездері4 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы8 бет
Ішкі секрециялық бездер және олардың маңызы туралы жалпы түсініктеме14 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық – гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу12 бет
Қонақ үйінің жұмысын автоматттандыр65 бет
Гормондар – организмнің өсуі мен дамуының реттеушілері15 бет
Оқушыны медициналық – гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу7 бет
Іле өзеніндегі тыран (abramis brama) балығының биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің гистологиялық ерекшеліктері29 бет
Ішкі секреция бездері жайлы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь