Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері жайлы ақпарат

Кіріспе

1. Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері
2. Статикалықэлектртоғы. Жайтартқыштардыесептеу
3. Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Шу – ортаның механикалық тербелісі. Шу деп кез келген жағымсыз дыбысты немесе оганизмге қолайсыз әсер көрсететін, жұмыс істеуге және демалуға кедергі жасайтын түрлі жиіліктегі және қарқындылығы түрлі болатын ретсіз құралатын дыбыстар жиынтығы. Қалыпты еститін адам қабылдайтын 16 Гц – 20 кГц жиіліктегі акустикалық тербелістер дыбыстық, 16 Гц-тен төмен – инфрадыбыс, 20 кГц-тен жоғары – ультрабыс деп аталады. Шудың әесрінен кәсіптік кереңдік дамиды және организмнің басқа да жүйелері зардап шегеді. Шудың гигиеналық нормативтері бар.
Дыбыс толқыны тербелу периодымен, тербелу жиілігімен және тербелу амплитудасымен сипатталады. Шуды гигиеналық нормалау үшін 20 Гц-тен 11000 Гц-ке дейінгі дыбыс диапазонын пайдаланады. Оған орташа геометриялық жиіліктері 31,5; 63; 125; 250; 500; 1000; 2000; 4000; 8000 Гц болатын 9 белсенді жолақ кіреді.
Шу децибелмен (дБ) – дыбыс қысымының логарифмдік бірліктерімен өлшенеді. 2*10-5 Па тең болатын дыбыс қысымына нөл децибел сәйкес келеді. Стресс факторы ретінде әсер ете отырып шу орталық жүйке жүйесінің реактивтілігінің өзгеруін туғазады, соның салдарынан адамның органдары мен жүйелерін реттеуші функцияларының бұзылыстары болады. «Шу ауруы» - негізінен есту органы, орталық жүйке және тамыр жүйелері зақымдалатын, ұзақ уақыт қарқынды шудың әсерінен дамитын организмнің жалпы ауруы.
Шулар кең жолақты және тоналды, тұрақты, тұрақсыз және импульсивті болып бөлінеді.
Гигиеналық бағалау үшін жұмыс орнындағы тұрақты шудың сипаттамасы дБА-мен көсретілген шудың деңгейі және орташа геометриялық жиіліктері 31; 63; 125; 250; 500; 1000; 2000; 4000 и 8000 Гц болатын октавалық жолақтардағы дыбыс қысымдарының деңгейлері болып табылады. Тұрақсыз шудың сипаттамасы дБА-мен көсретілген шудың деңгейлері, дБА-мен көсретілген шудың эквивалентті деңгейлері және дБА-мен көсретілген шудың максималды деңгейі болып табылады. Импульсты шудың сипаттамасы дБАS-мен көсретілген шудың деңгейі, дБА-мен көсретілген шудың эквивалентті деңгейі және дБАІ-мен көсретілген шудың максималды деңгейі болып табылады. Мұндағы дБАS, дБАI – сәйкесінше, «А» жиілік коррекциясында және шумомердің «баяу» және «импульс» уақыт сипаттамасында өлшенген дыбыс деңгейлері.
1. «Еңбек қорғау»: оқу құралы / Ш. Бейсебаев, М. Базаршин – Семей, 2014 - 112 бет.
2. Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл.
3. «Еңбек қорғау және тіршілік қауіпсіздігі»: оқу құралы / Ш. Бейсебаев – Семей, 2011 - 80 бет.
4. Паэглэ В.Э. Охрана труда как социально-правовая система и управление ею. — Рига: Зинатне, 1985.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым МинистрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік ... ... ...  -  ...  ... Ш. ... қ.2015 жМазмұныКіріспе* Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне ... * ... ... ... ... ... * ... тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістеріҚорытындыПайдаланылған әдебиеттерШу  -  ортаның механикалық тербелісі. Шу деп кез келген жағымсыз дыбысты немесе оганизмге ... әсер ... ... ... және демалуға кедергі жасайтын түрлі жиіліктегі және қарқындылығы түрлі болатын ретсіз құралатын дыбыстар жиынтығы. Қалыпты еститін адам қабылдайтын 16 Гц  -  20 кГц ... ... ... ... 16 Гц-тен төмен  -  инфрадыбыс, 20 кГц-тен жоғары  -  ультрабыс деп аталады. ... ... ... ... ... және организмнің басқа да жүйелері зардап шегеді. Шудың гигиеналық ... бар. ... ... тербелу периодымен, тербелу жиілігімен және тербелу амплитудасымен сипатталады. Шуды гигиеналық нормалау үшін 20 Гц-тен 11000 Гц-ке дейінгі дыбыс диапазонын ... Оған ... ... жиіліктері 31,5; 63; 125; 250; 500; 1000; 2000; 4000; 8000 Гц болатын 9 белсенді жолақ кіреді. Шу децибелмен (дБ)  -  ... ... ... ... ... 2*10-5 Па тең ... ... қысымына нөл децибел сәйкес келеді. Стресс факторы ... әсер ете ... шу ... ... ... ... ... туғазады, соның салдарынан адамның органдары мен жүйелерін реттеуші функцияларының бұзылыстары болады.  - негізінен есту органы, орталық ... және ... ... зақымдалатын, ұзақ уақыт қарқынды шудың әсерінен дамитын организмнің жалпы ауруы.Шулар кең жолақты және ... ... ... және ... болып бөлінеді. Гигиеналық бағалау үшін жұмыс орнындағы тұрақты шудың сипаттамасы дБА-мен көсретілген шудың деңгейі және ... ... ... 31; 63; 125; 250; 500; 1000; 2000; 4000 и 8000 Гц ... ... ... ... қысымдарының деңгейлері болып табылады. Тұрақсыз шудың сипаттамасы дБА-мен көсретілген шудың деңгейлері, дБА-мен ... ... ... ... және дБА-мен көсретілген шудың максималды деңгейі болып табылады. Импульсты шудың сипаттамасы дБАS-мен көсретілген шудың деңгейі, ... ... ... ... ... және ... ... шудың максималды деңгейі болып табылады. Мұндағы  дБАS, дБАI  -  ...   ... ... және ...  және  ... ... өлшенген дыбыс деңгейлері.Шудан қорғану құралдары мен әдістері акустикалық, сәулет-жоспарлау және ұйымдастыру ... ... ... Жеке басты қорғау құралдарына наушниктер, вкладыштар, шлемдер, ... мен ... ... ...  -  ... ... бар ... тербеліс қозғалыстары. Оператор-адамға берілу тәсілі бойынша жергілікті және жалпы ... ... ... ... ... тар жолақты және кең жолақты дірілді, жиілік құрамы бойынша төмен жиілікті (негізінен 8-16 Гц октавалық жолақтағы максималды деңгейлер), ... ... (31,5 және 63 Гц), ... ... (125, 250, 500 и 1000 Гц  -  ... діріл үшін; жұмыс орындарының дірілі үшін 1 және 4 Гц,  8 және 16 Гц, 31,5 және 63 Гц) дірілді ... ... ... ... діріл жылдамдығының өзгерісі 1 мин кем емес бақылау уақытында 2 еседен аспайтын (6 дБ-ге) ... ... ... ... ... өзгерісі 1 мин кем емес бақылау уақытында 2 еседен асатын (6 дБ-ге) ... ... ... Тұрақсыз діріл уақыт ішінде тербелетін  -  үздікті және ... ... ... көзі  -  ... әеср ... ... ... машиналар, айналмалы әсерлі механикаландырылған қол машиналары. Жалпы діріл транспорттық, транспортты-технологиялық және технологиялық болып  бөлінеді. Діріл организмге әсер еткенде діріл ... ... ... ... ... ... ... тамыр бұзылыстары мен полижүйкелік симптомдары айқын діріл ауруының маңызы үлкен.  Дірілді өлшеуде виброметрлер қолданылады ... ВМ-1, ... ... ... әсерін болдырмау шараларына техникалық шаралар, тиімдің жұмыс тәртібін енгізу, жеке басты қорғау құралдарын қолдану, емдік-алдын алу шаралары жатады. ... ...  -  ... есту шегі ... асатын, қатты ортадағы механикалық тербеліс жиілігі. Ультрадыбыс физико-химиялық ... ... ... ... ... ... көзі  -  ... тербеліс генераторы болып табылады. Ультрадыбыс бірнеше қасиеттерге ие, соның ішінде тірі организмге де әсер етеді. Ол көбінесе бактерицидті әсер көрсетеді. ... ... ... және ... ...  -  ультрадыбыстың организмге әсерінің жиі көрінісі болып табылады. Ультрадыбысты диапазон төменгі жиілікті 20-дан 100кГц және жоғары жиілікті 100-ден ... ... ... ... ... ... ультрадыбыс қысқа толқынды ұзындықта тәжірибе жүзінде ауада таралмайды және ... дене ... ... ... ғана әсер етеді. Ультрадыбыстың нормаланған параметрлері болып жанасу жолымен таралуы, 0,1-10мГц жолақ жиілігіндегі діріл жылдамдығы немесе ... ... ... ... мәні ... ... ... аймағында приборлармен істейтін қол жұмыстарының ультрадыбыспен жанасқандағы ШРЕД-і 110дБ немесе 0,1В/см құрайды. Ультрадыбыстың жанасулық әсерінің алдын алу автоблокировканың көмегімен детальдарды ... және ... ... тербелісті өшіру арқылы жүзеге асырылады. Жеке қорғаныс ...  -  шуға ... екі ... ... ... іші-қағазмақта). Еңбек және демалыс режимін сақтау керек. Оған ультракүлгін сәулелері, су ...  ... ... Вегетотамырлық дистония мен астениялық синдром  -  ультрадыбыстың адам ағзасына әсер ететін ең жиі ... ... мен ... ... адам ... ... Көп ... әсер еткен шудың есту органдарына жүктеме түседі, еңбеккердің бейқамдығын арттырады, бұл дегеніміз ... ... ... ... төмендетіп, қатерге ұрыну мүмкіндігін арттырады. Шу нерв жүйесі, жүйке аурулары, ... қан- ... ... ... соғады, адамның ұйқысы қашып, еске сақтау қабілеті төмендейді. Өте ... ... ... адам ... болып қалады, бүкіл ағзасын ауруға әкелетін шу сырқатына әкеліп соқтырады.Діріл дегеніміз қатты ... ... ... адам ... әсер ... ... шамасы.Синусоидалдық тербелістің негізгі көрсеткіштеріне: тербеліс жиілігі ƭ- өлшем бірілігі, герц; тербеліс амплитудасы А-м, см ... ... υ- м\ сек; ... ...  -  ... салыстырмалы жылдамдық дәрежесі және салыстырмалы үдеуі дәрежесі децибелмен  беріліп, төмендегі формуламен анықталады.Lυ=20 lg ...      La=20lg ...      ... 5*10-8 м\с ... ... ең төменгі (0) теңгейі. 3*10-4  - тербеліс үдеуінің ең төменгі деңгейі м\сек2.Организмге берілуіне байланысты, діріл: ... қол ... ... кезінде, машинаның басқару тетіктері арқылы қолға берілетін және жалпылама  -  адамның отырған ... ... жері ... ... ... ... дірілді беретін машиналарға соққы және айналмалы әсер машиналары жатады. Ондай машиналарда дірілмен қоса жұмыс кезіндегі қолға түсетін ... 150-400 н ... ... ... үш ... ... ...  -  транспорттық діріл  -  машиналар мен тіркемелерден берілетін жол ... ...  -  ...  -  ... ...  ...  -  кран, эксковаторлар, шахтадағы әр-түрілі машиналар.III дәреже  -  технологиялық діріл  -  тұрғылықты машиналар ... ... ... ... ... әсер етіп, жүрек тамыр, эндокриндік жүйедегі зат алмасу процестерінің бұзылыстарына әкеледі. Сонымен қатар жасуша мембраналарының өтімділігінің ... ... ... сұйқтықпен қатынаста болғанда қолдың кәсіптік ауруларына әкелуі мүмкін. Церебролды микроорганикалық симптоматика болуы ... ... ... ... 3 ... бөледі:1) алғашында  -  вегетатамырлы дистонияның аяқтардағы вегетативті невралгиялық синдромдары басымырақ болады;2) шамалы айқындықта  -  астеновегетивті синдромдар мен ... ... ... ... айқын  -  таламиялық гипоталамиялық көріністермен диэнцефалды патология. Аз энергия мен жоғары жиіліктегі ультрадыбыстармен байланыстары бар ... ... ... ... ... әсеріне жүйелі түрде әсер ететін жұмыспен әсері бар мамандарда  қолдардың вегетивті полиневриті дамуы мүмкін. ... ...  -  ... ... қол саусақтарының жансыздануы. Қолдардағы гипестезия түріндегі полиневрит анықталады, тырнақ капилляроскопиясы кезінде ... ... ... ... ... ... Вегетативті полиневрит кезінде емдік шаралар қолданылады. Процестердің айқындылық деңгейлеріне байланысты қолдың вегетативті полиневриттері кезінде еңбек ету ... ... ... ... Ол болмаған кезде немесе ауырсыну синдромы аз айқындылықта болса, жұмыс қабілеті ... Жиі ... ... ... ... жүретін вегетативті тамырлар немесе сезімталдық  бұзылуларының айқындылығы кезінде, науқастар ультрадыбыспен байланыстары бар ... ... алу ... дыбыс қысымының адам ағзасына әсерлерін төмендетуге арналған. Яғни оған ультрадыбыспен қатынаста болатын уақыт ұзақтығының қысқаруы, дистанционды басқаруларды қолдану, ... ... ... шектейтін экрандарды қолданулар, жеке басының қорғаныс заттарын қолдану жатады. Ультрадыбыспен ... ... үзу ... ... жағдайларда резиналы перчаткаларды қолданады. Құралдардың шектейтін қол саптары болу ... ... 12 айда бір рет, ... ... ... алғашқы 36 айда бір рет медициналық қараудан өту керек. Барлық тексерушілерге суықтық сынамасын, вибрациялық сезімталдықтарын тексеру ... ... ... ангиоспазмы, Рейно ауруы, облитерирлеуші эндартериит, шеткі жүйке жүйесінің сүлелі аурулары ультрадыбыспен байланыста болатын жұмыстар үшін медициналық қарсы ... ... ... электр тоғы. Жайтартқыштарды есептеу Электр тоғының адам организміне әсері1.Қазіргі кезде электр тоғы өмірде, шаруашылықта жиі пайдаланылады, оның көмегімен нелер ауыр ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарда электр тоғының айнымалы /≈/ түрі қолданылады, ол төрт сым арқылы беріледі, жиілігі 50  -  Гц, кернеулігі 380 ... ... ... ... ... ол көрінбейтін ( қай жермен қалай жүріп тұрғанын) қауіп түріне жатады.Электртоғы тек адамдарға ғана емес тірі организмдердің бәріне әсер ... оның ... ... ... ... ... ... электр тоғының адам организміне қандай әсер бар десек, олар:* Жылулық  -  ... ... ... ...  -  қан ... ... ұйуы т.б;* ...  -  жүйке тканьдарының жыртылуы, буынның шығуы, сүектердің сынуы т.б.Электр тоғының әсерінен адам екі түрлі жарақат алады.1.Электрожарақат ... ... ... және ... ... ... ... болған зиянды айтады.Электр жарақат мынадай белгілермен ерекшелінеді: организм тканьдары күйеді, зақымданады, механикалық зақымдар да болуы мүмкін.Электроофтальмия дегеніміз ... ... ... көз ауруы.2.Электр соққы дегеніміз  тірі тканьдардың ретсіз жұмысын ... ... ... әсерінен организм тканьдары төрт түрлі патологиялық өзгерістерге ұшырайды:1. Бұлшық еттердің ... ... адам ... ... ... тітіркенуі адам есінен танады, өздігінен босай алмайды.3.Жарақаттанушы есінен ... ... және ... жұмысының жүйесі бұзылады.4. Клиникалық өлім.Клиникалық өлім дегеніміз өмір мен өлім арасындағы жүрек пен өкпенің жұмысының тоқтауы немесе ми ... ... ... ... ... Бұл ... 6 мин дейін созылады. Осы уақыт ішінде көмек көрсетілмесе клиникалық өлім биологиялық өлімге айналады.Электрошок ... ... ... ... ... адам ... жүйке рефлекторының өзгерісі. Электрошок кезінде қан айналымы, жүйке жүйесі, тыныс жүйесінің жұмысы бұзылады. Қан қысымы көтеріліп, ... ... ... ... Одан кейін тежеу кезеңі басталып жүйке жұмысы тылықсиы, қысым азаяды, дем алу нашарлайды, тамыр соғысы азаяды немесе жиіленеді де, адам ... ... Бұл ... ... ... керек. Бұл кезең бірнеше минуттардан, бір тәулікке дейін ... ... ... не ... сауығады, не біржола тұрмайды ( өліп кетуі мүмкін )Электр тоғының зақымданушы  факторлары :1. Электр тоғының түріне ... ... =, ≈ .2. ... ... жиілігіне байланысты /f/, өлшем бірілігі Герц, бізде айнымалы тоқ көзі /≈/ ... да ... 50 Гц, ал адам ... ... 20...1000 Гц һ.3. Электр тоғының күшіне байланысты, J ,A, мА. Адам организміне әсер ететін ең кіші ... ... ... мА, жібермейтін ток 10...15 мА, қауіпті ток 50 мА және одан жоғары.4. Электр тоғының кернеулігі, И, В, бір пайдаланатын электр ... 127, 220, 380В, ... ... бәрі тірі ... қауіпті, қауіпсіз 12, 24, 36В. Адамдарға электр тоғынан қорғау аппараттары ... ... 1....30 с ... ... аз ... ... өзі денеден көп уақыт өтсе, қауіп туғызады.6. Адам денесінің кедергісіне байланысты R, Ом. Адам денесінің кедергісі әр ... ... ол ... құрғақтығына, саулығына, жүйкенің сол кездегі күйіне байланысты. Адам ... ... ... Ом ... ...  -  тері диэлектрик, қан мен бұлшық еттер өткізгіш болып ... ... ... тоғына жанасу түрінен, олар: бір фазалы, екі фазалы болуы мүмкін. Электр ... ... ... ... ... ... бұлшық еттердің жиылған жерлері, мойын,арқа, ыйық т.б. Электр тоғының жүру жолдары: қолдан  -  қолға, қолдан  -  ... ...  -  ... т.б.8. ... ортаның жағдайына байланысты: олар құрғақ болуы, ылғалды болуы, ионданған болуы мүмкін.Шаруашылықтарда кейде малдарды да тоқ соғады, олар да жарақаттанады, мысалы: ... ... ауыр ... ... олардың тоқтың соғуына қарсылығы көбейеді. Күші 1,2 А тоқ денеден Іс ... ... ... ... ... ең кіші ... егер ... аяқтан артқы аяққа бағытталса /уақыт бірнеше минут ішінде/ - бұзауларда 0,4 А, қойларда 0,3 А, шошқаларда 0,25 ... ... мал тоқ ... ... ... ... ... пайда болады. Сонымен жанасу кернеулігі дегеніміз ток көзінің екі нүкте ... ...      Бұл ... ... ... пайда болады.Қадам кернеулігі дегеніміз адамның екі аяғының арасындағы болатын кернеулік, ол Ик= И2  -  И1 қадам аралығы 0,8 м. ... ... тоқ ... түскен адам ол аймақтан ақырын аттап немесе аяғын жерден үзбей жиілеп сүйретіп шығуы керек.Тоқ көзінің қауіптілігіне байланысты өнеркәсіп құрылыстары үшке ... ... емес ...  -  іші ... және ... ... бар ... /қосалқы бөлмелер, инкубаторлар т.б./, қол шамы, 36В.2. Қауіптілігі жоғары құрылыстар  -  едені кірпіш, ... ағаш ... да, бір ... ... факторы болады, ол ылғалдылық 755 процент, 24В.3. Қауіптілігі өте ... ...  -  екі ... ... бар ...  -  ... ылғалдылық және зиянды заттар, қол шамы 12В.ГОСТ бойынша   және  ПТЗ т.б. құжаттар ... ... ... және оларды есептеу жолдары.Найзағай дегеніміз ауада /бұлтта/ шоғырланған электр зарядтарының разряды. Ал бұлттардың ... ауа ... ... Тура ... ... ... ... жүздеген бөлігі арасында 200, 500 килоампер тоқ өтеді, ... ... 300000С ... Найзағай тоғы түскен жеріне электромагнитті және механикалық әсер етеді. Сондықтан ауаның лектрлік разряды адам, мал өміріне үлкен ... ... ... ... ... ... өрт ... Тура түскен найзағайдан қорғайтын жайтартқыштардың әртүрлері болады. Жайтартқыштардың міндеті найзағайдың зарядын өзіне қабылдап, оны қорғайтын объектіден бұрып, ... ... ...  - ... ... өткізгіштен, жерге тұйықтаушы бөлімдерден тұрады. Жайтартқыштар жеке негізге орналасып, ... ... ... ... ...  -  ... ... қойылады. Қора  -  жайды қорғауға әдетте стерженьді жайтартқыштар қолданылады.Жайтартқыштар бір стерженьді, бір ... екі ... ... ... Әр ... ... ... оның қорғау аумағы деп аталады. Бір стерженьді жайтартқыштың ... ... ... /екі ... ... ... сызықтың центрде айналуымен пайда болған қос конус тәріздес қабатпен ... ... ... h осы ... ... ... тең, ал ... табанының радиусы r=1.5 h. Белгілі бір биіктіктегі hx (мысалы, жайдан қорғауға қажет мекен жайдың биіктігі деңгейінде) қорғау конусын горизонтальді ... ... r  -  ке тең ... ... ... ... жасайтын қисық жақтау сызықтың графигін жасау конустың төбесін, жердегі конустың ... екі ... r\2=0.75 h ... ... ... ... ... конус төбесі жерден 0,8 h биіктікте, радиусы r=1.5 h тең болып ... 60 ... ... ... қорғайтын аймағы төмендегідей қатынаспен табылады.                     Rx=1.5 k3(h  -  1.25hx ),      0  
        
      

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері9 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері 2. статикалық электр тоғы. жайтартқыштарды есептеу 3. электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері25 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері жайлы15 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері туралы11 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері туралы мәлімет18 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері. Статикалық электр тоғы11 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері. Статикалық электр тоғы. Жайтартқыштарды есептеу. Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері7 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері. статикалық электр тоғы. жайтартқыштарды есептеу. электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері жайлы23 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері. Статикалық электр тоғы.Жайтартқыштарды есептеу. Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері12 бет
Шу мен дірілдің,ультрадыбыстың адам организіміне әсері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь