Ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі

І. Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім
1. Ферменттердің қасиеттері.
2. Ферменттің активтілігін өлшеу.
3. Ферменттің атаулары және классификациясы
4. Ферменттерді бөліп алу және тазарту.
5. Фермент препараты.
6. Ферменттердің химиялық құрамы бойынша жіктелуі және коферменттер.
7. Ферменттердің қолданылуы
ІІІ. Қорытынды
IV. Пайдаланған әдебиеттер
Ферменттер — барлық тірі организмдер құрамына кіретін арнайы ақуыздар. Химиялық реакциялардьі жеделдетеді. Реакция түрлеріне сай ферменттер 6 топқа бөлінеді:оксидоредуктазалар,трансферазалар,гидролазалар,лиазалар,изомеразалар,лигазалар.
Ферменттер жасушаларда синтезделіп, биохимиялық реакцияларға қа-тысатын ақуыздық табиғаттағы биокатализатор болып табылады. Фермент немесе энзим (лат. fermentum – ашу; грек. en – ішінде, zim – ашытқы; 19 ғ. Ван Гельмонт ұсынған) алғашқыда ашыту үдерістерін¬де анықталған зат. Энзимология, ферментология – ферменттерді зерттейтін ғылым саласы. Ол басқа ғылымдармен: биология, генетика, фармакология, химиямен тығыз байланысты. Ферменттердің қызметі туралы алғашқы ғылыми еңбекті Кирхгофф (1814) жариялады. Кейін ашу үдерісі ашытқы клеткаларында ғана өтеді деген ұйғарым жасаған Л. Пастерге (1871), Либих фермент¬тер клеткалардың өмір сүруіндегі пайда болған өнім, ол клеткада да, олардан бөлек те қызмет атқарады деген қарсы пікір білдірді. Либихтің ғылыми көзқарасы М. Манассейна (1871), Бухнер (1897) зерттеулерінде эксперимент жүзінде дәлелденді. Клеткаларда синтезделген ферменттер өзіне тән арнайы қызметтер¬ін организмнің барлық мүшелерінде атқарады. Ферменттік қасиет, негізінен глобулалық құрылымдағы ақуыздарға тән екені белгілі. Бірақ, қазіргі кезде кей¬бір фибриллалық ақуыздар да (актин, миозин) катализдік белсенділік көрсететіні анықталды.
1. Есимова А. М., Приходько Н.А. «Микроорганизмдер биотехнологиясы» дәріс жинағы. Алматы: -Нур-Принт, 2010- 216-225 беттер.
2. Аубакиров Х.Ә. Биотехнология: Оқулық.-Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 2011.- 135-139 бетттер.
3. Сейітов З.С. Биохимия.- Алматы: «Агроуниверситет», 2000-103-107 беттер.
4. Тұрашева С.Қ. Клеткалық биотехнология: Оқулық. Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 2011-260 бет.
5. Әлмағамбетов Қ.Х. Биотехнология негіздері.-Астана, 2007.-208 бет.
6. Жұбанова А.А., Абдиева Ж., Шөпшібаева Қ. К. Биотехнология негіздері.-Алматы: Қазақ университеті, 2006.-256бет.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігіСемей қаласындағы Шәкәрім ... ... ...       Орындаған: Қабиева Т.Т.Тексерген: Кабденова А.Т.Семей қ.  2015 ... ... ... Ферменттердің қасиеттері.* Ферменттің активтілігін өлшеу.* Ферменттің атаулары және классификациясы* Ферменттерді бөліп алу және ... ... ...   ... ... құрамы бойынша жіктелуі және коферменттер. * Ферменттердің қолданылуыІІІ.  ҚорытындыIV. Пайдаланған әдебиеттерКіріспеФерменттер  --  ... тірі ... ... кіретін арнайы ақуыздар. Химиялық реакциялардьі жеделдетеді. Реакция түрлеріне сай ферменттер 6 топқа бөлінеді:оксидоредуктазалар,трансферазалар,гидролазалар,лиазалар,изомеразалар,лигазалар.Ферменттер жасушаларда синтезделіп, биохимиялық ... қа - ... ... табиғаттағы биокатализатор болып табылады. Фермент немесе энзим (лат. fermentum  -  ашу; ... en  -  ... zim  -  ... 19 ғ. Ван ... ... ... ... үдерістерін - де анықталған зат. Энзимология, ферментология  -  ферменттерді зерттейтін ғылым саласы. Ол басқа ғылымдармен: биология, генетика, фармакология, ... ... ... Ферменттердің қызметі туралы алғашқы ғылыми еңбекті Кирхгофф (1814) жариялады. Кейін ашу үдерісі ашытқы клеткаларында ғана өтеді деген ұйғарым ... Л. ... (1871), ... ... - тер ... өмір сүруіндегі пайда болған өнім, ол клеткада да, ... ... те ... ... ... ... ... білдірді. Либихтің ғылыми көзқарасы М. Манассейна (1871), Бухнер (1897) зерттеулерінде эксперимент жүзінде дәлелденді. Клеткаларда синтезделген ферменттер өзіне тән ... ... - ін ... ... ... атқарады. Ферменттік қасиет, негізінен глобулалық құрылымдағы ақуыздарға тән екені белгілі. Бірақ, қазіргі кезде кей - бір фибриллалық ақуыздар да ... ... ... белсенділік көрсететіні анықталды.* Ферменттердің қасиеттері.Ферменттер өз әсерін өте аз мөлшерде катализаторға ұқсас жүргізеді. Фермент ... әсер ... ... субстратпен (S) ферменттік реакция жүргенде фермент- субстраттық кешен (аралық зат) түзеді. Бұл кешеннің қызметі өте ... ол ... пен ... молекулалары конформациясы мен энергиясын және химиялық байланыстарын өзгертеді. Реакция өткен соң ... ... ... жаңа ... ауысып, фермент- реакция өнімі кешеніне айналады. Содан кейін ол ... және ... ... (Р) ... бөлінеді: S+E    S ∙E    EP             E+P. ... ... ... ... ... ...   а) ... өздігінен жаңа реакция жүргізбейді. Ол тек термодинамикалық мүмкін реакцияны ғана жүргізеді. Реакция барасында активтендіру энергиясы төмендейді. Реакцияның үлкен кедергі энергиясын ... ... ... және ... ... ... ... реакция жылдамдығын жоғарлатады.    б) Фермент ... ... ... өз ... ... алмайды. Ол бір ғана реакция өнімі түзілуі ... ... ... Мысалы, глюкокиназа глюкозадан тек глюкоза- 6-фосфат түзілуін жүргізеді. в) Фермент қатысатын реакция қайтымды болса, ол реакцияны екі бағытта да ... ... ... ... ... ... қатысатын фосфогексо-изомераза, альдолаза, фосфоглицерат- киназа, фосфоглицератлидаза және т.б.* Ферменттің активтілігін өлшеу. Бөліп алынған таза фермент ... ... ... ... ... активтілік дегеніміз белгілі фермент бөлшегінің көмегімен нақты уақыт ішінде ыдыраған субстрат шамасы. ... α- ... ... ... ... білу үшін 25°С ... және  1 минут ішінде 1 мг фермент ыдыратқан ... ... ... ... Фермент активтілігінің өлшемі жөнінде энзимологияда мынадай ұғымдар қабылданған. Ферменттің халықаралық өлшемі Ө бас әрпімен (  ... ... ... U( ағылшын тілінде-Unit деген сөздің бас әрпімен) белгіленеді. Ферменттің халықаралық өлшемі ... ... ... ... жағдайында (рН, субстрат концентрациясы, т.б.), 25°С температурада бір минут ішінде субстраттың бір микромолін ... ... ... ... мөлшері.Меншікті активтілік дегеніміз- ферменттік препараттағы бір мг ... ... ... ... (Ө) шамасы; ол мкмоль 1 мин мг белок деп көрсетеді. Меншікті ... ... ... ... ... ... ... сайын, ол арта түседі және фермент таза күйге жеткенде, ол көрсеткіш ең жоғары және тұрақты болады. Катализдік активтілік ... кат) ... ... ... 1 моль ... 1 с ... ішінде өңдеп өзгерте алатын фермент мөлшері болып табылады. ... ... ... бар ... ... ... (жалпы азотты анықтап, ол көрсеткішті 6,25 санына көбейтеді), ... ... ... әдісімен анықтайды, ал тұнық және боялмаған ерітінділерде 280 нм кезінде Варбург пен ... ... ... ... ... ... атаулары және классификациясыФерменттер атаулары екі түрлі: жүйелік ... атау және ... ... ... ... ... ... күрделі, бірақ ол реакцияға кірісетін субстрат жөнінде толық мәлімет береді. Бұл атаулар әдетте ғылыми әдебиеттерде қолданылады. Жүйелік атау ... әр ... ... ... ол төрт саннан тұрады және бұл сандардың арасы нүктемен бөлінген. Бірінші сан ... ... ... ... сан ... ... үшінші сан- класс тармағы бөлігін, төртінші сан өз ... ... ... ... ... ... ... да қолдануға ыңғайлы. Мысалы, бір ферменттің жүйелік атауы 2.7.1.2. АТФ: глюкозо-6- фосфотрансфераза. Ал осы ферменттің тривиальдық атауы ... ... ... ... ... ... ... түріне қарай 6 классқа бөлінеді.КлассКатализдейтін химиялық реакция ... ... ... ... ... жеке ... ... тасымалдауГидролазаларСудың қосылуымен химиялық байланыстарды үзуЛипазаларСубстратты гидролиздік емес жолмен ыдыратып, қос байналыс түзу және керісінше реакцияларИзомеразаларМолекула ішіндегі өзгерістерді катализдеп, изомер ... ... ... екі әр ... ... ... ... С-С, С-О, С-N, C-S байланысын орнатуОксидоредуктозалар бұл класқа тотығу- тотықсыздану реакцияларын катализдейтін ... ... ... бір молекуладан екінші молекулаға әртүрлі атомдарды, атом топтарын және радикалдарды тасымалдаушы ферменттер жатады. Гидролазалар суды ... ... ... ыдырататын ферменттер гидролазалар деп атайды. Лиазалар субстраттағы байланыстардың С-О-N ыдырауын ... ... ... ... ... ... деп ... Изомеразалар молекула ішінде әртүрлі изомеризациялау реакцияларын катализдейтін ферменттерді изомеразалар деп ... ... ... екі ... АТФ-тың энергиясын қолданып органикалық заттардың синтезделуін катализдейтін ферменттерді лигазалар деп атайды. * Ферменттерді бөліп алу және тазарту.Ферменттер ... ... ... ұлпаларында және микроорганизмдерде синтезделіп жасалады. Ферментті бөліп алу үшін, ол көп кездесетін материалды (шикізатты) таңдап алу ... Егер ... ... материал жануар ұлпасы болса, онда ол ұлпаны басқа бөліктерден бөліп ажыратады және қанын жуып тазартады. Таңдап алынған ... ... ... кетпеу үшін, оны төменгі температурада (2-8°С) ұнтақтайды. Осылайша ұнтақталған біртектес массаны центрифугаға салып өңдейді. Осы ... ... оның ... ... ( ... ... де, шөгіндіні тастайды. Ферменттер белоктық заттар болғандықтан, оларды алу үшін белокты бөліп шығаратын әдісті қолданады. Белокты шөктіріп тұнбаға ... ... ... ... аммоний сульфатын немесе органикалық еріткіштерді (этил спиртін немесе ацетонды) қосады. Бұл кезде ферменттермен қоса бүкіл белоктар дерлік тұнбаға ... ... ... ... ептілікпен бөліп алу үшін ион алмасу хроматография әдісін қолданады. Әсіресе әр түрлі смолалар, ... ... ... ... целлюлоза кең түрде қолданылады.Полиакриламидті, крахмалды немесеагарлы гельде жүргізілетін электрофорез әдісімен де ферменттерді ... ... ... ... кейін бөліп алынған фермент препаратының біртекті тазалығын тексереді. Ферменттің тазалық дәрежесі оның меншікті активтілігімен бағаланады, бұл кезде ... ... 1 мг ... шағып есептейді. Әдетте ферментті тазарту жұмысын, осы істің келесі ... ... ... ... одан әрі ... ... дейін немесе электрофорездеу, гель-сүзу, ионалмасу хроматография не ультрацентрифугалау ... тек бір ғана ... ... ... ... ... ... * Фермент препаратыФермент препараты өндірісі микроорганизмдерді беттік және түптік культивирлеу әдісімен микробиологиялықөндірісте алынғаны негізделген.  ... ... ... ... ... ... ...  және ауылшаруашылығы саналады. Ферменттің негізгі алынатын көзі болып микрорганзмдер және жануарлар мен ... ... мен ... ... ... көзі ретінде микроорганизмдер арзан қоректік ортада өсірлуі және әртүрлі ферменттердің үлкен саны мол ... ... ... ... ... ішіндегі микроскопиялық саңырауқұлақ туысы Aspergillus, Penicillum Rhizopus, спора түзетін бактерия ьуысы  Bacillus, ... ... ... ... ... ... ... Егер фермент перапаратын беттік әдіспен культивирлесе  деп, ал түптік әдіспен культивирлесе  деп ... ... ... әр түрлі балласты қоспа заттардан тұрады. Фермент препаратын тазартуға концентрлеу дәрежесі, оның аты ... ... ... ... Егер ...  ... онда фермент препараты ерімейтін заттардан босаған концентрленген сироптан алынғанын ... ... ... ... ...  индексі болады.  және  индекспен белгіленген ферменттер, техникалық фермент препараттары деп аталады. Әртүрлі әдіспен тазартылып ... ...  ... ... белгіленеді. Ал фракцияланғанды  деген индекспен белгілейді, ... ... ... ... ... ... ... емес, құрамында 25%-ке дейінгі қоспа балласты заттар болса және ультрафильтрлік қондырғыда концентрлеу әдісімен одан әрмен қарай шашыратқыш кептіргіш ... ... ... ... ... ... ... белгіленген препарат протеолитикалық фермент препаратын құрайды, түптік культивирлеу әдісімен Bacillus subtilis культурасынан алынған, ультрафильтрациялаумен концентрленген, тазартылған және шашыратқыш кептіргіште ... деп ... *  ... ... ... бойынша жіктелуі және  коферменттер. Барлық басқа ... ... ... де ... ... бойынша екі топқа бөлінеді. Олар қарапайым ферменттер және күрделі ферменттер.Қарапайым ферменттер ... ... ... олар ... ... амин қышқылдарына ғана ажырап бөлінеді. Қарапайым ферменттерге мыналар жатады: рибонуклеаза, пепсин, трипсин, химотрипсин, папаин, амилазалар және ... ... ... ... да ферменттер.Күрделі ферменттер дегеніміз- күрделі белоктар. Күрделі ферменттер екі бөліктен: ... және ... емес ... ... Ферменттердің белоктық бөлігі апофермент деп, ал белоктық емес ... ... топ ... кофактор деп аталады. Апофермент кофакторсыз ( простетикалық топсыз) ... ... ... ... кофакторлары металл иондары немесе белоктық емес органикалық заттар. Мұндағы металл иондары активаторлар деп аталады. Активаторлар мына иондар: Na+, K+6 Fe3+, Cu2+, Co2+, Zn2+, Mg2+, Mn2+, Ni2+, 180 ... ... ... ... иондары активатор қызметін атқарады.  Кофактор (простетикалық топ) белоктық емес зат болғандықтан кофермент деп аталады. Коферменттер ( лат ... ... және ... деген сөзден шыққан)  -  құрамында белок жоқ органикалық қосылыстар, олар апорферментпен тығыз байланысқан.  Ферменттің ... ... ... ... топ. ... ферменттердің активтігі үшін екі фактордың да-металл иондарының да, простетикалық ... да ... ... болуы қажет.Коферменттер- төменгі молекулалы заттар, олар жоғары температураға төзімді келеді және ферменттің белоктық бөлігінен оңай ажырайды. Мысалы, диализ кезінде осылай ... Олар ... ... ... ретінде ферменттердің катализдік жұмысына қатысады. Көптеген коферменттер витаминге жатады немесе витаминдер туындысы болып табылады. ... ... тобы бар ...  -  ... (В1 витаминнің туындысы), никотинамидті коферменттер (РР витамині бар) жатады. В2, В6, В12 витаминдері және басқа да витаминдер кіреді. Сондықтан да ... ... ... ... ... бұзады, соның салдарынан тиісті ферменттердің түзілуі тежеледі. Осыдан кейін зат алмасу бұзылады және адам мен ... ... ... ... ете ... ... емес коферменттер де бар, мысалы, металлпорфириндер( цитохромдағы гемдер), нуклеотидтер (УДФ- глюкоза), пептидтер (глутатион), т.б. осындай коферменттер. ... ... зат ... ... өнімдерінен түзіледі және әрқашан да организмде болады. Биохимиялық реакцияларда коферменттер екі түрлі қызмет атқарады.* Күрделі ... ... ... ... дегеніміз фермент әсерететін зат) катализдік өңделіп өзгеруіне қатысады, бұл кезде кофермент оның ... ... ... Бір ... ... ... ... басқа ферментке)электрондарды, протондарды немесе жеке химиялық топтарды тасымалдайды.* Ферменттердің қолданылуыӨндірісте ... ... ... жуғыш заттар өндірісіндегі детергенттер) және глюкозидазалар (кондитерлік өнімдер, жеміс және көкөніс ... ... ... ... ... тағамдық, целлюлоза-қағаз, медициналық және басқа салаларда кең қолданады.Тағам өндірісінде шығарылатын ферменттер көлемінің жартысы ... және ... Олар ... ... ... ал крахмеал спирт өндірісіндегі негізгі субстрат болып, глюкозо-фруктозалық сиропты алу үшін пайдаланады.Крахмат 2 полмерлерден құралады: амилоза  -  ... ... және ...  -  ... ... молекуласы. Α-амилаза крахмалды олгигосахаридтерге, декстиндерге дейін ыдыратады. Крахмалдық ерітінді . Одан кейін глюкоамилаза декстиндерді моносахаридтерге, глюкозаға дейін ыдыратыа, пуллуназа ... ... ... белсенді катаболиздейді.Бактериальды термостабиьлді α-амилазамен 80-110ºС 2-4 сағатта крахмал ериді. Одан ... ... ... ... ... және ... ... 24-48 сағст бойы ыдыратады. Ауылшарушылықта ферменттерді жем қоспалары ... ... ... ... амилоризин; целлюлоза-қағаз өндірісінде  -  целлюлозалар қолданыоалды.Амилазаларды астық және картоп крахмалды қанттау үшін, спирт және сыра ... нан ... ... ... ... өңделетін шикізат бірлігінен шырынның шығуын 5-25% көтеруге көмектеседі. Бұл шырынның және ... ... ... ... өте ... ... ... береді. Фермент жабысқақ пектинді заттарды гидролиздеу нәтижесінде зығыр талшықтары шоқтарын босатып алуға жол ашады.Целлюлозаның гидролизі ... ... ... ... ... гидролизі кезінде глюкоза бөлінеді, кейігісін тағамдақ және ... ... ... өндірісінде, биоэтанолды алуда қолданады.Медицинада ферменттер емдеу мақсатыиен қолданады:- ... ... ... ... бар  -  ... ... ... қолданылады;- протеазалар  -  іріңденген жараларды емдеуде.- ...  -  ... ... ... ... ... лизоцим - әр түрлі қабыну үрдістерінде және т.б.Протеолитикалық ферменттер етті, ет ... ... ... үшін ... ... Бұл жартылай өнімдердіөңдеуді жеңілдетеді, жылдамдатады және олардың сапасын көтереді. Сілтілі протеазалар синтетикалық жуғыш заттардың қрамында, шашты алу және ... ... ... бөлу ... тері илеу ... қолдау тапты.Лактатты ыдыратушы β-галактозидаза препараттары құрамында лактоза бар сүт ... ... сүт ... ... ... өте ... ... бірақ бұл қант нашар еритін, тәтті емес, ашатқалармен ... ... оның ... және ... дейін ыдыратуын жүзеге асырмақ, онда бұл қоспа тәттә дәмге ие болып, суда жақсы еріп, глюкоза ... де, ... де ... жоқ сүт ... ... ... ... үшін қажет.Иммонибилизацияланған ферменттер  Табиғи ортада,  клетка ішінде, ферменттер мембрана құрылымдарының бетінде орналасып, белгілі ... ... ... ... ... компартментте оранласқан.Биотехнологиялық өндірісте иммобилизацияланған ферменттердің қолданылуы экономикалық жағынан ... ... ... ... ... ...  ... ақырғы өнімді бөліп алу жеңіл өтеді.Иммобилизацияның мәні биологиялық активті түрде ферментті ерімейтін ұстағышқа қосу (полисахаридтер  -  ... ... ... агароза; Ақуыздар  -  коллеган, кератин; Синтетикалық қосылыстар  -  стирол және ... ... ... ...  -  ... ... ... минералдар).Иммобилизация әдәсі ұстағыштар бойынша да әртүрлі: гельдер, жартылай ... ... суда ... ... ... қуыс ... фермент млекулаларының бір-бірімен тігу және т.б. болады.Иммобилизацияның артықшылығы ферменттің тұрақты түрін және биологиялық активтігін ұзақ уақыт сақтауында. Фиксиация кезінде ферменттің ... ... ... ... бұл оның бос ... ... қайталанып, бірнеше рет қолданумен компенсацияланады. Диффузиялық шектеулер бар, яғни субстрат ұатағышқа ... ... ...  ... ... ферменттер технологиясын пайдаланып бипродукцияны алу өндірісі жолға қойылған:-  ... ... ... ... және  ... қышқылдарды алу.- фумар қышқылынан L-аспарган қышқылының синтезі;- фумар қышқылынан  L-алма қышқылының синтезі;-  ... ... жоқ ... алу;- сүт сары ... қантты алу (сүт сары суында шамамен глюкозадан және галактозадан тұратын 5% лактоза бар);- пенициллианнен 6-аминопенициллин қышқылдың бөлінуі және модификациялануы. L-аспаргин ... ... және ... ... қолданылады (глицинмен бірге қышықл және тәтті дәмдерді береді). Оны фумар қышқылының екі қатарлы байланысы бойынша аммиакты байланыстыратын катализді ... гель ... ... ... ... ... алады. Колонналық биореактор қолданады, онда иммобилизацияланған аспартазаны  фумар аммоний ерітіндісі өтеді.ҚорытындыФерменттерді әр түрлі ... ... ... өнеркәсібінде, тоқыма өнеркәсібінде және басқа өнеркәсіптерде пайдаланады. Себебі, ферменттер уытсыз, ортаның жайлы жағдайларына қызмет атқарады, ... ... ... ... ... шикізаттарды пайдаланады. Ферменттер өзінің бірегей қасиеттерін  клеткадан бөліп алғанда да сақтайды. Ферменттерді өнеркәсіптерде пайдалану экономикалық және экологиялық жағынан ... ... ... ... ... жасушаларда синтезделіп, биохимиялық реакцияларға қатысатын ақуыздық табиғаттағы биокатализатор болып табылады.  Ферменттер организмде өтіп жатқан барлық зат ... ... ... ... ... клетканың және тұтас организмнің тіршілік әрекет байланыстарын реттейді. Сондықтан да ферменттер барлық тіршілік процестерінің негізі болып ... Ал ... ... ... болмасын бұзылуы әр түрлі жайсыз құбылыстарға душар етеді. ... ... ... үшін екі ... да ... ... да, простетикалық топтың да (немесе коферменттің) болуы қажет.Барлық басқа белоктар сияқты, ... де ... ... ... екі ... ... Олар қарапайым ферменттер және күрделі ферменттер.Қарапайым ферменттер дегеніміз- қарапайым белоктар, олар гидролиз кезінде амин қышқылдарына ғана ... ... ... ферменттерге мыналар жатады: рибонуклеаза, пепсин, трипсин, химотрипсин, папаин, амилазалар және ... ... ... ... да ... ферменттер дегеніміз- күрделі белоктар. Күрделі ферменттер екі бөліктен: белоктық және белоктық емес бөліктен ... ... ... А. М., Приходько Н.А.  дәріс жинағы. Алматы: -Нур-Принт, 2010- 216-225 беттер.* Аубакиров Х.Ә. Биотехнология: Оқулық.-Алматы: ЖШС РПБК , 2011.- 135-139 ... ... З.С. ... ... , ... беттер.* Тұрашева С.Қ. Клеткалық биотехнология: Оқулық. Алматы: ЖШС  РПБК , 2011-260 бет.* ... Қ.Х. ... ... ... бет.* ... А.А., Абдиева Ж., Шөпшібаева Қ. К. Биотехнология негіздері.-Алматы: Қазақ университеті, 2006.-256бет.  
        
      

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі. ферменттерді бөліп алу»10 бет
Ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі. Ферменттерді бөліп алу14 бет
Уыт өсірудің морфологиялық және физико-биохимиялық процестері3 бет
Кәсіпкерлік қызметімен айналысатын жеке тұлғалардың салық салу («Павлодар облысы бойынша Салық комитеті» ММ материалдары бойынша)51 бет
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау және қорғау10 бет
5-сыныптың «Ежелгі дүние тарихы» оқулығымен оқушылардың жұмыс істеуі42 бет
Access мәліметтер базасымен жұмыс істеу11 бет
Access мәліметтер қоймасымен жұмыс істеу15 бет
Access –те жұмыс істеу29 бет
Android OS жұмыс істеу принципі және Android OS қосымша құру23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь