Психогенетиканың қалыптасып дамуы туралы ақпарат

1. Психогенетика дегенімізжалпылама түсінік.
2. Негізін салушылар.
3. Түрлері, егіздерге сипаттама.
Психогенетика (психо... және гр. genetikos — туылуына, шығу тегіне жататын) —
• 1) психикалық және мінез-құлықтық кейбір құбылыстардың тұқымқуалаушылық сипатын және олардың генотипке тәуелділігін зерттейтін ғылым саласы. Психогенетиканың негізін Ф. Гальтон, Н. Жуел-Нильсон және т.б. қалады. Психогенетикалық жетістіктер адамның жасы келген сайын, оның зердесінің жеке ерекшелігіне генотиптің тигізер ықпалы айқындалып, күшейе түсетінін көрсетеді. Мысалы, адамның миллиондаған жылдар бойы ортаға бейімделу қабілетінің жетілуі, оның өзгеге және қоғамға деген қатынастары тұлғалық ерекшелігінің қалыптасуы осының айғағы;
• 2) психологияның генетикамен шектес саласы, психологиялық процестердің генетикалық негіздерін зерттейтін салааралық ғылым. Психогенетиканы кейде психология саласына жатқызады. Психогенетика адамның жеке тұлғалық психологиялық ерекшелігінің шығу тегі мен қалыптасуын генотип ортаның ықпалы арқылы қарастырады. Ғылымда адамның психикалық қызметінің даму факторлары туралы біржақты көзқарас қалыптасқан. Психогенетикадағы көптеген ізденістер жоғары психикалық қызметтің индивидтер арасындағы әртүрлілігін зият, ақыл-парасатпен салыстыруға айрықша мән береді. Психогенетикадағы тектестік дәрежесі (жалпы гендер саны) мен ақыл-парасат күйінің көптеген көрсеткіштерінің арасында тікелей байланыс бар екендігін тапты. Адамдық, әлеуметтік факторлар мен жағдайлар жеке тұлғалық психикалық ерекшеліктерді генотипке бейімдеуге ықпал етеді деген болжам күшін жойған жоқ.
«Әрбір адамзат баласын туғанынан бастап қоршаған орта табиғаты қоршап тұрады,сол табиғаттан,оның сұлулығынан және әуенінен әрбір адамда өзіндік сезімі мен ойлары қалыптасады… Табиғаттың құпия сырларының өзі қанша- ма». Осындай табиғаттың құпия сырларының бірі – егіздер.
1. Жалпы биология оқулығы. Алматы « Мектеп» 2010 ж. 208-211 б.
2. В.С.Мухина «Близнецы» М. «Просвещение» 1968-1997 жж 50-125б.
3. В.С.Мухина « Таинство детства» М. «Просвещение» 1998 ж 150-153б.
4. В.Фридрих «Близнецы» М. «Просвещение» 1984 ж 65-70б.
5. И.Губермен «Немного анатомии» М. « Детская литература»
1969ж 15-18б.
6. Н.Д.Тарасенко.Г.М.Лушанова «Что вы знаете о своей наследстенности» М. «Медицина» 1984 ж 38-47 б.
7. Ә.Үмбет «Алаш айнасы» гезеті 16.01.2011ж.
8. Уикипедия – ашық энциклопедиядан алынған мәліметтер.
9. Ғаламтордан алынған материалдар.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министірлігі Семей қаласы Шәкәрім атындағы мемлекеттік универсиететіСӨЖТақырыбы: Психогенетиканың қалыптасып дамуы  ... ... ... Абдуллина Г.К2015 жЖоспар* Психогенетика дегенімізжалпылама түсінік.* Негізін салушылар.* Түрлері, егіздерге сипаттама.Психогенетика (психо... және гр. ...  --  ... шығу ... ...  -- * 1) ... және мінез-құлықтық кейбір құбылыстардың тұқымқуалаушылық сипатын және олардың генотипке тәуелділігін зерттейтін ғылым саласы. Психогенетиканың негізін Ф. Гальтон, Н. ... және т.б. ... ... ... ... жасы келген сайын, оның зердесінің жеке ерекшелігіне генотиптің тигізер ықпалы айқындалып, күшейе түсетінін ... ... ... ... ... бойы ортаға бейімделу қабілетінің жетілуі, оның өзгеге және қоғамға деген қатынастары тұлғалық ерекшелігінің ... ... ... 2) ... ... ... саласы, психологиялық процестердің генетикалық негіздерін зерттейтін салааралық ғылым. Психогенетиканы кейде психология саласына жатқызады. ... ... жеке ... психологиялық ерекшелігінің шығу тегі мен қалыптасуын генотип ортаның ықпалы арқылы қарастырады. Ғылымда адамның ... ... даму ... ... ... ... қалыптасқан. Психогенетикадағы көптеген ізденістер жоғары психикалық қызметтің индивидтер арасындағы ... ... ... ... ... мән береді. Психогенетикадағы тектестік дәрежесі (жалпы гендер саны) мен ... ... ... ... ... ... ... бар екендігін тапты. Адамдық, әлеуметтік факторлар мен жағдайлар жеке тұлғалық психикалық ерекшеліктерді генотипке бейімдеуге ықпал етеді деген болжам ... ... жоқ.. ... ... құпия сырларының бірі  -  егіздер.Егіз балаларды зерттеу жұмыстары ерте заманнан бері бар,оларға барлық уақытта да ... ... ... алдымен халық ауыз әдебиеттерінде әр түрлі жанрда- миф,ертегі,қиса-жырға,ән,балладаларға қосып айтқан.Бұдан әрі салт-дәстүрде,өнерде, әдеби кітаптардан, поэзиядан көрініс тапты. ... ... ... төңірегінде ғалымдар жұмыс жүр-гізу нәтижесінде егіздер туралы ... ... ... ... ерекше адамдар бар. Олар егіздер, үшемдер, төртемдер, тағы басқалар... Бізге бәрі де қызық. Өйткені өмірде мұндай оқиғалар ара-тұра кездесіп тұрады. ... ... ... ... ... алып ... аналарға  бас иеміз.Оны жаратушы иеміздің құдіреті дейміз.Қашаннан бір қозы туса қуанышқа бөленетін қазақ емеспіз ... ... ... ашқан әрбір шаранаға қуанамыз.  деп шүкіршілік ететін де ... ... ... елімізде егіздер мен үшемдер саны көбейіп келеді.Кезінде саны кеміп қалған ұлтымыздың санын арттыруда оның маңызы ерекше.Дегенмен осы тұрғыда бір сәт ... ... пе? ... , ... ... саны ... ... санын да дөп басып айта алмаймыз.Ол туралы нақты деректер жоқтың қасы. Еліміздегі егіздер туралы деректерді ақпарат құралдары арқылы іздестіріп көрдік,қолға ... ... ... ... ... желі ... ... жердегі егіздер мен үшем,төртемдер мәселесін қарастырдық.Біраз бар екен.Ал қазақша мүлдем жоқ. Ұлан байтақ далада бар-жоғы  16 млн ... ... ... үшін ... мәселесіне селқос қарағандық байқалады.Соңғы деректер бойынша  әлемде 70-80 млн егіз жұптары бар Қазақстан егіздерді өмірге алып келуі ... ... ... ... енеді екен.Соңғы деректерде 28 орынды иеленеді делінген.Көш басында Африка құрлығындағы Нигерия ... ... 22 ... бір ... ... ... шарындағы жұрттың төрттен бір бөлігін құрайтын Қытай соңғы орындарды місе ... 250 ... бір ... ...  ... 100 ... ... егіздерді қазіргі заманның дамыған ғылыми-техникалық жетістіктерге көшуінде дүниеге әкелу ... ... 60 ... ... қазір егіздердің туылуы 2,5 есеге артқан.Төменгі сызбада әртүрлі ұлт өкілдерінің аналар тобы мен егіздердің туу жиілігі көрсетілген. (1-сызба)РетіАналардың ... ... бала туу ...  ...  1 ... Нидерландия  Дания49  жүктіліктен  1 егіз3Қаранәсілді Американдықтар60  жүктіліктен  1 егіз4Еуропа ...  ...  1 ...  ...  1 ... ...  ...  1 егіз7Жапония150  жүктіліктен  1 егіз8Қытай250  жүктіліктен  1 ... ... ... бойынша   орталығынан алынған мәліметтер бойынша  статистикалық  есепЖылдарЕгіздер саны2012  жылы58 егіз2013  жылы64 ...  ... ... ... ... ... туу ... көрсеткішіЖылдарТуылған бала саныЕгіздердің саны2012  жылы1671102013  жылы1560202014  жылы45011Сонымен зерттеліп отырған тақырыптың өзектілігі  -  бұл ... ... ... көңіл бөлініп жатқандығын ескеріп егіздердің тұқым қуалау арқылы берілуі,олардың психо-физиологиялық даму кезеңіндегі ерекшеліктерін байқау және мән-мағынасын ұғыну.Тақырып өзегі қанат жайып,назар ... ... ... ... ... ... ... деп білемін.Менің қызығушылығым ғылыми ізденіс жұмысына жол тартты.Адам генетикасы мен психологиясы саласында ... ... ... ... егіз ... үшем,төртем,алтыем т.б. дүниеге келуі қызықтырды.Түрлері бірдей,немесе түрлері екі түрлі,жыныстары,мінез бітістері,қызығушылығы кейде бір,кейде әртүрлі болып келуі неге ... ... ... ... мен ... ... ма? Осы ... жағдайларды генетикалық,психологиялық жағынан зерттеу  -  ғылыми жұмыс тақырыбының негізгі мақсаты.Зерттеу мәселесі  -  ... ... ... және әр ... ... ... және ... дамуындағы  ішкі белгілері бойынша айырмашылықтары мен ұқсастықтарын анықтау.Зерттеу болжамы:  Егер ... тән ... пен ... ... берілгендігін анықтап,генетикалық жағын,психологиялық жағын анықтаса,онда адам генетикасындағы генеалогиялық әдіс,егіздік әдіс және психология сабақтасып толықтырылады.Зерттеу саласы: Адам генетикасы мен психологиясы.Адамдағы доминантты және ... ... ...  ...  -  ... пайда болуы ,түрлері,психо-физиологиялық дамуы және егіз балалар.Осыған байланысты жұмысым мынадай міндеттерді шешуді көздейді:* Егіздердің түрлерін анықтау;* ... ... ... ... ... ... ... ажырату;* Психологиялық зерттеулер жүргізу;* Генеалогиялық әдіс арқылы тұқым қуалаушылығын анықтау.Зерттеудің ... ... ...  -  ... кезеңі. Адам генетикасы мен психологиясына қатысты әдебиеттерді оқу,тылсым табиғат сырлары ... ... ... ... ...  -  егіздерге бақылау жасау,психологиялық тестер алу, танымдық ,генеалогиялық және басқа да эксперимент жұмыстарының ... ... ...  -  ... ... ... орындаудың бастамасы.Табыс нәтижелерін ғылыми жаңалыққа жеткізу мақсатында зерттеу жұмыстарын жалғастырып жүргізе беремін.Қоғам дамуының әрбір кезеңінде дүние жүзі елдерінде егіздер ... ... ... сұрақтар көптеп қойыла бастады.Әсіресе ХІХ ғасырдың 70  -  жылдары бұл құбылысқа қызығушылық артты. 1875 жылы Ф.Гальтон егіздік зерттеуді ... әдіс ... ... Бұл ғылым  -  гемеллология деп аталды.Бірақ бұл әдістің ... ... ХХ ... 20  - жылдарында зиготалық  диагностиканың сенімді әдістері пайда болғаннан кейін қалыптасты.Егіздердің түрлерін анықтау үшін 1924 жылы Г.Сименс егіздердің  ... ... ... ... ... ... қол сызбаларын салыстырды. 1934 жылы О.Фершюр егіздердің белгілеріне қарай ұқсастықтарының арнайы кестесін жасаған. Басты ... ... 100,50 ... ... ... болатындығы ғана емес,бұл ұқсастық даму жағдайына да әсер ететіндігі ... ... ... Ресей зерттеушілерінен егіздерді  зерттеушілер көптеп саналады. ... ... ... ... ... Н.М.Зырянова,М.С.Егорова,С.Д.Пьянкова,А.П.Анохин т.б.Адам генетикасы. Адамның тұқым қуалаушылық және өзгергіштік қасиетін зерттейтін генетика ... бір ... ... деп атайды. Адамның биологиялық пісіп жетілуі,мінез-құлық қасиеттері тұқым қуалайтын гендердің бақылауында болады.Адамның денесі 500 триллиондай жасушадан тұратын ... ... дене ... 46 ... ... ... 23 ... болады.Ұрықтану кезінде жыныс жасушалары (гаметалар) қосылады,соның нәтижесінде жасушада хромосомалардың толық жиынтығы қалпына келеді.Қазір ғалымдардың ... ... ... 26 мыңнан 40 мыңға дейін ген бар.Олардың көрінуі сыртқы ортаға,әлеуметтік жағдайға және тәрбиеге байланысты.Тұқым ... ... ... тірі ... ... адам үшін де ... ... белгілерінің тұқым қуалауы Мендель заңдылықтарына сәйкес беріледі. Адамда да басқа организмдер сияқты доминантты және рецессивті белгілер бар. Адамда белгілердің ... ... ...  -  өте ... процесс.Өйткені адамның генетикасын зерттеуде еркін шағылыстырудың мүмкін еместігі, жыныстық жағынан кеш пісіп-жетілуі,ұрпақ санының аз болуы және ... ... көп ... ... ... ... Көрсетілген қиындықтарға қарамастан,адам генетикасын зерттеу жұмыстары генеалогиялық,цитогенетикалық,егіздік және биохимиялық әдістерді қолдану барысында үлкен табыстарға жетті.Генеалогиялық шежіре әдісі. Бұл әдіс ... ... ... ... ... мен ... ... қатынастарды, туыстар арасындағы аурулардың бірнеше ұрпақ бойы тұқым қуалау ... ... ... ... ... ... ... анықтайды.Шежіре әдісінің негізгі мақсаты  -  ... ... ... ... ... ... және оны талдау.ол үшін зерделенетін мәселе бойынша әкесі мен шешесі жағынан бірнеше буын бойы мәліметтер жинақталып, ... ... ... ... ... Кейбір белгілер мен қасиеттер кез келген ұрпаққа ... ... ... ... ... ... заңдарына бағынады.Бұл әдіспен адамның кейбір қабілеттерінің мысалы, музыкаға,шешен сөйлеуге,математикаға бейімділігі жәнет.б. ... ... ...  ... ... ... адамды пробанд деп атайды.Оның іні-қарындастарын сибстер деп белгілейді. Шежіреде талданатын ұрпақтар:І.      Ата ұрпағыІІ.    Әке ...   ... ...   Балалар ұрпағыҮ.    Немерелер ұрпағыҮІ.   Шөберелер ұрпағыҮІІ. Шөпшектер ұрпағыШежіре әдісі дәрігерлік  -  ... ... ... қуалайтын ауруларды алдын ала ескертуге мүмкіндік береді.Оқушылар өз ата-бабашежіресін айта және жаза білуі қажет.Бұл ... ... ... ... ... білу туыстар арасындағы жақындықты,бауырлар арасындағы сүйіспеншілікті,ата-баба,апа-әжелерді есте сақтауға көмектесіп,туыстық некенің болуын ... және ... ... өз ... ... ... ... отырады екен.Цитогенетикалық әдіс. Бұл әдіспен сау немесе ауру адамның кариотипіне (хромосома жиынтығына) ... ... ... ... ... ... ... рет 1956 жылы Дж.Тийо мен А.Леван қалыпты ... ... дене ... 22 жұп аутсомалар және бір жұп  -  ... ... ... ... Бұл ... ... тақырыбында айтылғандай ер адамда жыныстық хромосома гетероморфты ... әйел ... ... (ХХ) ... ... ... Бұл әдіс арқылы дүниеге келетін сәбидің жынысын анықтауға мүмкіндік алынады. Егер  (ХХ) хромосома біріксе қыз бала, (ХУ) хромосома ... ұл бала ... ... Бұл ... ... ... адамның дене және жыныс клеткаларында пайда болатын хромосомалық  өзгерістерді байқауға мүмкіндік туғызады. Сондықтан цитогенетикалық әдісті медицинада диагностикалық мақсатта ... ... әдіс ... ... ... түрлерін ,даму ерекшеліктерін зерттейді. Алғаш рет бұл әдісті адам генетикасында қолданған  ағылшын антропологы Ф.Гальтон болды.Қазір бұл әдісті көптеген ... ... ... ... ... ... ... қуалаушылық қасиеті мен сыртқы орта жағдайын,белгілердің дамуындағы айырмашылықтарды зерттеу үшін пайдаланады. Организмдердің ... ... мен ... екі ... ... пен ... ... әсерінен қалыптасады.Адам бойындағы туа біткен қабілетті дамытып,қалыптастыру үшін оқу мен ... ... бар ... анықталады. Сонымен қатар егіздік әдіс адамның кейбір тұқым қуалайтын ауруларға (шизофрения, эпилепсия,гемофилия және т.б.) бейімділігін алдын ала анықтауға көмектеседі.Егіздерге сипаттама.Егіздер ... ... Бір ... бір мезгілде екі немесе екіден көп туылған ... ... деп ... ... жиі келе ме?* Егіздер   -   85 ... 1  -  еу;* ...   -  6-7 мың ... 1- еу;* ... т.б.- 54 млн ...  1  -  ... ... жәндіктерде бір сәтте бірнеше баласын дүниеге әкеледі. Бұл овуляция кезінде бірнеше жұмыртқа бір мезетте дамып жетілуінен болады.Адамдарда және ... ... ... ұрықтану кезінде бір ғана жұмыртқа ұрықтанып,дамып жетіледі де,бір ғана бала дүниеге келеді.Кейде жұмыртқаның ұрықтанып,пісіп жетілуінің ...  даму ... ... екі ... ... Бұл құбылыс бір жұмыртқалы  -  монозиготалы егіздердің тууына әкеледі.Бір жұмыртқалы егіздер бір зиготадан дамығандықтан гендері ұқсас,түрлері де, жыныстары да бір ... ... жеке  -  жеке ... ... құбылысы да болады.Бұл екі жұмыртқалы  -  дизиготалы егіздердің тууына әкеледі. Олардың түрлері де,жыныстары да екі ... ... ... ... ... баласында егіздердің биологиялық феномені екі типте болады:* Монозиготалы (бір жұмыртқалы егіздер)* Дизиготалы  (екі жұмыртқалы егіздер)Бір жұмыртқалы егіздерЕкі жұмыртқалы егіздерБір ... ... ... ... орны бірЖатырдағы орны бөлекБір жынысты боладыБір және әр түрлі  жыныстыТүрлері бірдей боладыТүрлері әр түрлі болады.Қан тобы бірдейҚан тобы ... және әр ... Бір ... егіздер (монозиготалы) генетикалық жағынан  -  ... ... Екі ... егіздер  (дизиготалы) генетикалық жағынан  -  әр түрлі,бір-біріне ... емес ... және ... ... ... ... гемеллология деп аталады.Кей жағдайда эмбриондардың дұрыс бөлінбеуі ... дене ... мен ішкі ағза ... ... ... қалуынан монозиготалы сиам егіздері дүнеге келген.Кейбір жағдайда оларды күрделі операциялар жасау арқылы ажыратуға ... ... ... ... де ... дамып жетілмеген егіздерде  -  екі егіздің біреуі ғана ... ... ... ... ... ... ... сиам егіздерінің өмірге келуі сирек жағдай.Дұрыс дамып жетілмеген егіздерді анықтайтын ғылым тератология деп ... сөзі грек ... ... - ... ... ,   -  ... деген мағынаны білдіреді.Құбыжық балалардың дүниеге келуі бір жұмыртқалы егіздер ... ... ... ... генотиптің әртүрлілігі емес,ортаның физикалық және химиялық факторларымен қатар әлеуметтік жағдайлардың да әсері болады.Құбыжық балаларды тудырушы факторлар: ультракүлгін сәулелер,ауыр ... ... ... ... ... алу. т.б.Құбыжық балалар түрлері:* Бір бала* Бірнешеу (ұрықтанған жұмыртқаның алғашқы даму кезеңінде дұрыс бөлінбей қалуынан)* Бірнеше ... ... ... және ... ... ... ... бойынша    65-85 мың нәрестеден біреуі кездеседі. Мұндай егіздер елімізде Қызылорда облысының ... ... ... ... үш ... туылғаны белгілі.Генетиктерді қандай егіздер қызықтырады? Генетиктер үшін бір жұмыртқалы егіздердің дамып жетілуі қызықты. Олар дамып келе ... ... ... ... ... әсер ... зерттеген.Қала тұрғыны,барлық жағдайы бар.         Ауыл тұрғыны,шаруа әйел.Ағзаға әсер етуші белгі  -   ... ... орта ... ... жылы Ф.Гальтон егіздік әдісті ұсынды. Егіздік әдіс бойынша:* Егіздердің екі типі ... ... және ... ... әдіс ... ... анықтауға көмектеседі және ортаға қатысты белгілердің пайда болуын анықтайды.Егіздік әдіс бойынша тұқым қуалаушылық ауруларының көрсеткішін де көрсетуге болады.Ауру түрлеріБір жұмыртқалы ... ... ... ... балалардың  жеке ағза жүйелерінің құрылымы мен қалыптасуының ерекшеліктері әр түрлі болуы мүмкін.Егіздер кезіндегі жүктілік ауыр ... ... ... ... ... бір ... ... мерзімінен қысқа болады,егіздер көбіне толықтай жетілмей туылады. Босану жағдайы да қиын болады.Соның салдарынан егіздердің дамуы құрбыларымен ... баяу ... ... ... да баяу қалыптасады.Кішкентайларынан  әлсіз болғандықтан, ауруға бейім болады.Ақыл-ойының дамуы да баяу қалыптасады.Олардың тілдері де жай шығады, интеллектуалды көрсеткіштері де ... ... ... ... да ... рөл ... ... егіздің интеллектісі төмен болады.Бала өскен сайын біртіндеп дамып отырады.Егіздердің жалғыз баладан айырмашылығы  -  екі бала психикалық және дене ... ... бір ... ... ... ... дамиды.Бұл керемет әлеуметтік жағдай болып табылады.Егіздердің психикасының дамуына ... ... ... ... егіздерге қарым-қатынасы және ата-анасының қарым-қатынасы әсер етеді.* Егіздердің психологиялық типтері.Генетика ... бір ...  -  ... ...  -  ... ... ... бар ғылым.Психогенетика ғылымы бойынша  зерттеудің негізгі міндеті  -  жеке даму себептерін,оқу қабілетін және ... ... пен орта ... ролін,әр түрлі мінез-құлықты адамдардың өзіндік айырмашылықтарын анықтау ( реакция ... ... ... ... психикалық дамуына екі негізгі фактор әсер етеді:* қоршаған орта әсері  ( ата-анасы )* ... ... ... орта ... егіздердің ұқсастықтары және олардың өзіндік дамуға ұмтылуынан көрінеді.Егіздердің бір-бірімен қарым-қатынасынан олардың өзіндік ... ... және ... ...  ... ... доминантты фактілер монозиготалы да дизиготалы егіздерде де көрінеді.Негізінен біреуінің  болуы,егіздердің биологиялық ерекшеліктеріне (бірінші туылуы,туғандағы салмағы,бойы ,жатырдағы орны) және ортаға,мектептегі  оқу ... ... ... ... Е.А.Сергиенко жоғарыдағы  берілген факторлардың монозиготалы және дизиготалы егіздерге бірдей әсер етпейтіндігін айтады. Монозиготалы егіздердің дамуында  -  ... ... ... ... олар ... ... үлгерімі мен күшіне көп көңіл бөледі.Ал,дизиготалы егіздерде туылу кезегіне,бойы мен салмағына қарай қарым-қатынас жасайтындығын айтады. Келесі бір ... ... ... ... орта ... ... ... белгілері мен мінез- құлқы мен темпераментінің өзгеретініне күмән тудырған. Жалпы тәрбие мен тұқым қуалаушылық жеке ... ... даму ... өзгеруіне әсер етеді. Мысалы: зерттеулерде дизиготалы егіздерде туғанынан аффектілі құрылым өзгерістері белгілі: жылауға бейімділік,мазасыздану,күлуге дайын тұру.Егіздер ана жатырында бірге орналасады,өмірге ... аяқ ... ... ... болу ... кішкене кезінен басталады. Егіздер бір-бірінен мінез бітістері арқылы ажыратылады.Бірі белсенді,екіншісі салмақты болады.Бір жынысты ... ... ... ... ... көрсеткісі келіп,  екенін көрсетуге тырысады.Белсенділіктің (лидерліктің) тағы бір белгісі  -  дұрыс ... қалу және ... ... ... мұндай балаға көбірек көңіл бөледі,сонда екіншісінде қызғаныш сезімі пайда болады,ол да анасының өзіне ... ... ... ... жағдайларды болдырмас үшін ата-ана егіздерге бірдей көңіл бөліп және егіздер арасындағы теңдік пен бауырмалдылықты ... ... ... ... бір-біріне қамқор болады.Күшті егіз анасының жасаған қамқорлығын ... әр ... ... ... ... бала ... жағынан ұл баладан басым болады.Қыз бала анасының айтқанын, істеген ісін қайталайды.Бұл ұл ... ... және ... ... ... зиян ... дамуындағы қауіпті кезең  -  жасөспірімдік кезең. Бұл уақытқа дейін ұл бала өзін ... ... ... ... құлқының өзгеруіне себепші болады.Егіздердің бір-бірімен ішкі қарым-қатынасына ... ... ... ажыратуға болады:* >* >* >Бір-бірімен  егіздердің арасында бір-біріне ... ... ... ... рөл ... ... ажырағысыз, барлық жағдайда бірдей көрінгісі келеді,нәтижесінде қоршаған ортада өздерін бір адам деп ... ... ... атын ... ... ... өз ... білмейді.Қызығушылықтары да,темперамент- терінде де ұқсастық көбіне монозиготалы егіздерде көрінеді.Бұл жағдайда ата-анасы егіздердің  (яғни,көшірме) еместігіне назар аудару керекті-гін есте ... ... және ... ... жеке ... етіп ... керек. егіздердің өздерінің жағымды жақтары бар:* бала өзінің қасында қиын ... және ... ... ... ... болатын,түсінетін адам бар екендігіне сенеді.* достарымен,құрбыларымен түсініспей қалғанда жалғызсырамайды, қасында түсінетін адам бар.Жағымсыз жағы:* біреуден екеу ... ... алып ... ... мен ...  ... мүмкін;* оларға бір-бірінен бөлініп,тәуелсіз жұмыс істеуі керек болғанда,әлсіз болып шығуы мүмкін;*  түрі  -  өте ... ... Олар ... ... ... шеңберінде ғана қалмайды,басқа құрбыларымен араласады.Олар кез келген  жағдайда коллективте де және сыңары ... ... ... да өз ... өмір сүре ... ... ерекшеліктері.Жалпы алғанда егіздердің өмірі әдеттегіден тыс болып көрінеді, өйткені екі не одан көп бала психикалық және дене ... ... бір ... ... ... үнемі байланыста,қарым-қатынаста,бірдей өмірлік тәжірибе алады.Француз зерттеушісі Р.Заззо  тереңінен зерттеген бірінші ... ... жеке басы ... мен ... ...  егіздердің дамуындағы ортаңғы  себеп болып ... ... ... ... және ... дамуында маңызды рөл атқарады.Ата-ана тәрбиелей отырып, жанұяда бала психикасының дамуына жағымды әсер ететін эмоциональды ... ... жүре ... ... ... қарым-қатынастың жаңа формасы қалыптасады,өзін-өзі тануға мүмкіндік алады.Туған мезеттен бастап,өмір сабағы басталады,содан адам өмір бойы әр түрлі деңгейдегі және әр түрлі ... ... ...   атты ... егіз ... туғанынан бастап 7-жасқа дейін зерттеген,олардың даму ерекшеліктерін сипаттап жазып отырған: >.Егіздік жағдайда жиі кездесетін негізгі құбылыстардың бірі  -  тіл ... ... ...  -  ... өзіндік қарым-қатынас тілі. Тілінің дұрыс дамымай қалуы табиғат кемістігі емес- олардың өзіндік ... ... ... Тіл ... ... ... ... әрекеттердің дамуына кедергі келтіреді.Сөздік қордың жай толығуы қарым-қатынас аздығына,ұялшақтыққа,қорқақтыққа апарады.Егіздердің тілі жай ... қоры аз ... ... ... мектепке бейімделуі кезінде елеулі қиындықтар кездеседі.Мектепте олар тек ата-анасымен ғана емес, басқа ... де ... ... ... ... ... алғашқы жылдарында нашар оқиды,өскен сайын біртіндеп сапалы ілгерілеу байқалады,дизиготалы ...  -  13-15 ... ...  ...  -   16-18 жаста. Монозиготалы егіздерде бірдей баға алу тенденциясы бар.Егіздер негізінен тез шаршайды,қабылдауы ... ... ... ... төмен болады. Бұл үлгермеушілікке апарады. (Семенов В.В.  15 бет)Москва университетінің психогенетика факультетінің  зерттеулері бойынша (Н.Зырянова) бастауыш кластарда егіздер ... ... ... ... ана ... ... ... де төмен болады.Бұл біріншіден егіздер мектепке аз дайындықпен келеді,екіншіден> ерекшеліктеріне байланысты егіздер мектеп талаптарына ... ... ... ... ... ... ... дұрыс дамымауы,егіздердің бір-біріне тәуелділігі оқу үлгерімінің төмендеуіне әкеледі.Бірақ, ескеретін жағдай барлық егіздерде де ... ... бола ... ... ... ... Жасөспірімдік кезеңде мектепке қатысты қиындықтар артта қалады,бұл ... ... ішкі ... ... ... ... өзгеруіне байланысты өзіне және қоршаған ортаға деген көзқарас пайда болады.Әрбір егіз өзін жеке тұлға деп санап,өзіндік ерекшеліктерін көрсетуге тырысады.Монозиготалы егіздерде бұл ... бір  - ... ... ... ғана ... ... ... бір-бірінен алыстайды,кейін әлсізденеді.Монозиготалы егіздердің бірдейлігі олардың генотиптерінің ұқсас екенін көрсетеді.МЗ егіздерді екі жаққа бөліп жіберген ... , олар ...  - бірі көп ... ... ... де олардың түрлері,тәртібі,мамандығы,әдеттері бірдей болатындығы айтылады.Бірқатар психологтар оларды бөлмей, бірдей ... ... ... ... деп ... керек,- дейді.Бір жұмыртқалы егіздер тұйық,интроверт болып келеді.Екі жұмыртқалы ... ... өз ... ... ... ... ... болып келеді.Егіздердің темпераменті мен мінез-құлықтарын мына факторларға байланысты анықталады:* экстроверсия,энергетика,энтузиазм* келісімге келушілік* жауапкершілігі ... ... ... бейім.ІІІ. Практикалық бөлім.Мен ,  тақырыбындағы ғылыми жұмысымда көбіне адам генетикасына және ... ... ...  жұмыстарын жасадым. Негізгі әдістемелік зерттеу жұмыстарым ...  ... ... Статистикалық мәлімет;* Генеалогиялық шежіре* Психологиялық сынақтама.* Статистикалық мәліметті жаһандық ғаламтордан және ... ... ... ... ... бас ... ... -сұхбат  алынды.* Ақшатау ауылы бойынша  1930-1996 жылдар аралығында дүниеге келген егіздердің фотосуреттері жинақталып,ұсынылды.* 1996 жылы 14 ақпан күні ... ...  ... ... бен  ... ...  ... жұмысына бейне-сұхбат алдым.* Егіз қыздардың генеалогиялық шежіресін құрастырдым.* Егіз қыздардың ... ... ... ... ...  тест ... ... тақырыпты зерттей отырып,мен келесі қорытындыға келдім:Егіздер  -  бір жүктілік нәтижесінде екі не одан да көп баланың ... ... ... ... ... ішкі қарым-қатынастарына қарай психологиялық типтерін ажыратуға болады.Егіздік жағдайда ... ... ... даму ... ...  ... ... Егіздерге төмендегі мінездеме берілді:* Егіздердің туғанда салмағы мен бойының ... ... ... қалу ... ... ... ... байқалады;* Ата-анасының қарым-қатынасы әсер етеді: егіздердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау кезінде кішкентайынан ата-анасының біріне жақын болуы;* Бір-бірімен үнемі қарым-қатынаста болу ... жеке ... ... дамуына ,өзін-өзі тануына кедергі келтіреді.* Егіздер кішкентайынан бір-бірімен өздерін айнада көріп тұрғандай сезінсе,оның ... ... ... қиыншылықтарға әкеледі.* Негізгі көңіл аударатын жағдай егіздер қарым-қатынасындағы  мен  болуы.Мен, осы жобамен жұмыс жасау барысында ... ... ... пен ... ... отырып,олардың тәрбиесіндегі әрбір қадам егіздердің дамуына әсер ететіндігін ескеру қажет.Маңыздысы әрбір егіздің сыңарында өзіндік ақыл-ой,сана-сезім,мінез бітістері қалыптасу ... ...  ...  бар жеке ... болуы керек деп ойлаймын.Мен, болашақта дәрігер мамандығы бойынша ... ... ... етіп ... ... ... мамандығым бойынша оқуға түсіп,сол мамандықтың қыр  - сырын игеруде,әсіресе адам генетикасы саласында жұмыстар ... өз  ... ... ... ... ... тізімі:* Жалпы биология оқулығы. Алматы > 2010 ж. 208-211 б.* ...   М.  ... жж ... ... > М.  1998 ж 150-153б.* В.Фридрих    М.   1984 ж ... ...  М. >1969ж ... ...  М.  1984 ж  38-47 б.* ...  ... ... Уикипедия  -  ашық энциклопедиядан алынған мәліметтер.* Ғаламтордан алынған материалдар.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психогенетиканың қалыптасып дамуы6 бет
Психогенетиканың қалыптасып дамуы жайлы5 бет
Психогенетиканың қалыптасып дамуы жайлы ақпарат13 бет
Психогенетиканың қалыптасуы мен дамуы7 бет
Руникалық көне түркі жазба ескерткіштері. Түркітанушы қазақ ғалымдарының еңбектері5 бет
Смиттің зерттеу әдісі және пәні5 бет
Тудың патологиялық кезінде акушерлік көмек көрсету туралы3 бет
Валюталық қатынастар және валюта жүйесінің қалыптасып дамуы33 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері5 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері жайлы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь