Кәсіпорынның өндірістік қоры

І. Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім
2.1. Нарықтық жағдайдағы негізгі қорлардың экономикалық мәні және мағынасы.
2.2 Нарықтық қорлар экономикалық категория ретінде және олардың өндіріс процесінде рөлі.
2.3. Негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалану.
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланған әдебиеттер
Қазіргі экономика – бұл бір-біріне қайшы келетін топтар қатынасы: нарықтық қатынастар жүйесі және барлық экономиканың саналы реттелуі.
Бұл мәселелерді шешу үшін кәсіпорынды тек қана техникалық потенциалмен қамтамасыз етіп қоймай сонымен қатар оларды пайдаланудың тиімділігін көтеру қажет.
Өнім өндірісі және қызмет көрсету процессінде келесі экономикалық ресурстардың түрлерін пайдаланылады: табиғи ресурстар (жер, сулы және тоғайлы, жер қойнауы); еңбек ресурстары (адамдар және олардың қызмет көрсету және тауарларды шығару мүмкіндігі); өндіріс қорлары (өндірістік ғимараттар, құрылыстар, станоктар, тасымал құралдары, материалдар, шикізат, энергия, запас бөлшектер және т.б.), адамдардың кәсіпкерлік қабілеттілігі.
Өндірістің заттанған құралдары кәсіпорын капиталы деп аталады. Капитал өндіріс құралы ретінде өнімді шығаруға қатысатын, бірақ өндіріс процесінде олардың функциясы бойынша ажыратылатын еңбек құралдары және еңбек заттары болып бөлінеді.
Еңбек құралдары негізгі өндірістік қорлардың заттай мағынасын құрайды, яғни негізгі капиталды, ал еңбек заттары айналым капиталын құрайды.
Негізгі қорлар өндіріс сферасында функциянирленеді және республиканың ұлттық байлығының басты бөлігін құрайды. Олар республиканың, кәсіпорынның техникалық потенциалын анықтайды, олардың құрамының сапалығынан және жағдайынан өндіріс темпінің өсуі байланысты.
Негізгі қорлар – бұл еңбек құралдарына заттай айналған өндірістік қорлардың бөлігі, ұзақ кезең бойы өзінің натуралды формасын сақтайды, өнімге өз құнын бөлектен ауыстырады және тек қана бірнеше өндірістік циклдарды жүргізгеннен кейін өтеледі.
1. Әбдікерімова, Г.И. Кәсіпорын экономикасы: оқу құралы .-Алматы: Экономика, 2008.- 367 б.
2. Кайкен, Ж.Б. Кәсіпорын экономикасы: ОӘК мамандықтары 050506, 050507, 050508, 050509, 050510 студенттеріне арналған- Семей, 2008.- 92 б.
3. Калдыбаев, М.М. Кәсіпорын экономикасы: пәнінен ОӘК 050712 мамандығы бойынша оқитын студенттер үшін.- Семей, 2006.- 75 б.
4. Мейірбеков, А.Қ. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2003.- 252б.
5. Қуатова, Д.Я. Кәсіпорын экономикасы: Практикум.- Алматы: Экономика, 2006.- 106б.
6. Ниязбекова, Р.Қ. Кәсіпорын экономикасы: оқу құралы / Р.Қ. Ниязбекова; Б.А.Рахметов, П.Т.Байнеева.- Алматы: Экономика, 2008.- 791 б.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігіСемей қаласындағы Шәкәрім атындағы ... ...   ... Ашкенова З.Н. Тексерген: Нуралина К.Т.Семей қ.  2015 жЖоспарІ. КіріспеІІ.Негізгі бөлім2.1. Нарықтық жағдайдағы негізгі қорлардың экономикалық мәні және ...  ... ... ... ... ретінде және олардың өндіріс процесінде рөлі.2.3. Негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалану.ІІІ.  ҚорытындыІV.  Пайдаланған әдебиеттерКіріспеҚазіргі ...  -  бұл ... ... ... ... ... ... қатынастар жүйесі және барлық экономиканың саналы реттелуі.Бұл мәселелерді шешу үшін кәсіпорынды тек қана ... ... ... етіп ... сонымен қатар оларды пайдаланудың тиімділігін көтеру қажет.Өнім өндірісі және қызмет көрсету процессінде келесі экономикалық ресурстардың түрлерін пайдаланылады: ... ... (жер, сулы және ... жер ... ... ресурстары (адамдар және олардың қызмет көрсету және тауарларды шығару мүмкіндігі); өндіріс қорлары ... ... ... ... ... ... ... шикізат, энергия, запас бөлшектер және т.б.), адамдардың кәсіпкерлік қабілеттілігі.Өндірістің заттанған құралдары кәсіпорын капиталы деп аталады. Капитал  ... ... ... ... ... ... ... өндіріс процесінде олардың функциясы бойынша ажыратылатын еңбек құралдары және еңбек заттары болып бөлінеді.Еңбек құралдары негізгі ... ... ... ... ... яғни ... капиталды, ал еңбек заттары айналым капиталын құрайды.Негізгі қорлар өндіріс сферасында функциянирленеді және республиканың ... ...  ... ... ... Олар ... ... техникалық потенциалын анықтайды, олардың құрамының сапалығынан және жағдайынан өндіріс ... өсуі ... ...  -  бұл ... ... ... ... өндірістік қорлардың бөлігі, ұзақ кезең бойы өзінің натуралды формасын сақтайды, өнімге өз құнын бөлектен ауыстырады және тек қана ... ... ... ... ... ... Нарықтық жағдайдағы негізгі қорлардың экономикалық мәні және мағынасы.Кәсіпорынның ... ...  -  оның ... ... ... ... ... басқаруында жекешеленген мүлкінің бар болуы. Ол кәсіпорынның функционирленуінің материалды-техникалық мүмкіндігін, оның экономикалық сенімділігін және дербестігін қамтамасыз етеді. Белгілі бір мүліксіз ірі, кіші ... ... жеке ... ... ... ... асыра алмайды.Негізгі қорлар  -  бұл өзінің құнын бөлектеп жоғалатын және ұзақ кезең бойы натуралды қалпын өзгертпей сақтайтын ... ... ... ... ... ... ... процесіне қатысу сипатына байланысты олар өндірістік және өндірістік емес негізгі қорлар болып ... әр бір ... ... қорларының қатысуымен жүзеге асырылады, олар келесідей  болып бөлінеді:1. Еңбекке заттары (материалдар, шикізаттар, ... ... ... ... ... ... (станоктар, машиналар және т.б.).Еңбек құралдарын басқару нәтижесінде адам ... ... ... әсер етеді және өндіріс процесінде еңбек өнімін шығарады.Еңбек процесінде ресурстарға және оларды тұтыну қатынасынан ... ... өнім ... ... ... ... оның жанұясының пайдасы және өмір сүру деңгейі, ал  ... ел ... ... ... ... ... бірден-бір себеп болып адам өмірінде бағаның көтерілуі ресурстардың тиімсіз пайдалануы табылады.Ресурстар болып ... ... ... оның ... ... кәсіпорындар, қоғамдық ұйымдар, мекемелер, жанұя, жай адам иемденетін өндіріс ... ... ... ... ... ... табылады. Ресурстар материалдық, адамдық, қаржылық және табиғи болып бөлінеді[1].Негізгі қорлар  -  бұл еңбек құралдарына заттай айналған ... ... ... ұзақ ... бойы өзінің натуралды формасын сақтайды, өнімге өз құнын бөлектен ауыстырады және тек қана бірнеше өндірістік циклдарды жүргізгеннен ... ... ... және ... бөлудің негізіне өндірісте жүргізетін, және өз құнын шығарылатын өнімге, ... ...  әр ...  сипатына әр мәнді принцип қойылған. Негізгі қорлар өзінің әлеуметтік мәніне қарай меншік объектісі ... ... және ... құн, ... заттар, сонымен қатар еңбекте тұрып қалған құн ... ... ... ... ... ... ... келесілер жатады: жылжымайтын мүлік (жер учаскілері, ғимараттар, ... және т.б. ... ... емес ... ... ... ... құралдары, құрал-жабдықтар, өндірістік және шаруашылық инвентарь, арнайы инструменттер және басқа да құрал-жабдықтар (библиотекалық қор, музей ... тірі әлем ... және ... кәсіпорындарының негізгі қорлары олардың материалды-техникалық базасының негізін құрайды, олардың өсімі және жетілуі өнімнің сапасын көтеруінің және бәсеке қабілеттілігінің негізгі шарты ... ... ... көптеген өндірістік циклдер ішінде пайдаланады, олар жәй-жәй тозады, қасиетін және қалпын сақтап өзінің құнын жаңа шыққан өнімге ... ... ... ... ... бір өндірістік процеске қатысады және өзінің құнын шыққан өнімге толықтай ауыстырады (мысалға, құн өзінің құнын жаңа ... ... ... ... ... активтер сатып алыну мақсатына байланысты негізгі қорлар есебінде, құрамында, тауарлы-материалдық қорларда немесе қаржылық инвестицияларда ... ал ... сату ... ... ... ...  -  ... материалдық қор құрамында; ұзақ уақыт бойы қаржы салу мақсатымен сатып алынған болса қаржылық инвестиция болып көрінеді[2].2.2  Нарықтық ... ... ... ... және ... ... ... рөлі.Негізгі қорлар өндіріс процесіне қатысу сипатына байланысты төмендегілерге бөлінеді:* өндірістік  -  бұл өндіріс процесіне тікелей қатысатын ... ... ... негізгі қорлар. Оның құрамына өндірістік ғимараттар және ... ... және ... ... және бақылайтын құралдар және жабдықтар, лабораториялық құралдар, көлік құралдары, өндірістік және шаруашылық инвентарь, инструменттер, ... ... ... ... қорларды пайдалануды сипаттайтын экономикалық жалпылығын көрсеткіш болып қорқайтарым табылады, ол натуралды немесе ақша өлшеміндегі негізгі қорлардың бірлігіне өнім ... ... ... емес  -  ... белгіленген негізгі қорлар. Олар өндіріспроцесіне қатыспайды, кәсіпорын жұмысшыларының мәдени-тұрмыстық қажеттіліктерін ... үшін ... ... негізгі қорлар келесідей бөлінеді:* меншікті  -  ол субъектке тиесілі және оның балансында болатын негізгіқорлар; * ... ...  -  ол ... бір ... ... ... бір ... алынған негізгі қорлар. Ағымды аренда кезеңде оны аренда берушінің балансында болады, ал арендаға алушы шотында 001  ... ... ... негізгі қорлар қатарына ұзақ мерзімге жалға берілген негізгі ... ... егер ... ... ... ... ... сатып алу құнын аренда уақыты біткеннен кейін немесе бітпей тұрып өткізсе, онда ол аренда алушының меншігіне өтеді. Оларды сәйкесінше 121, 122, 123, 124, 125 ...  ... ... - ... және ... ... пайдаланылатыннегізгі қорлар;* тоқтап тұрған  -  уақытша пайдаланылмайтын негізгі қорлар;* ...  -  ... ... ... жөндеуде, аварияданемесе жойылып кеткенде ауыстыруға арналып қойылған негізгі қорлар.Заттай құрамына байланысты негізгі қорлар:* мүлікті  -  заттай құрамы бар ... ... ... ... мүліксіз  -  жерге, тоғайлық және сулы жерлерге (құрылыстарданбасқа)капитал салымдары, яғни заттай формасы жоқ шығындар (жер ... ... ... алынған негізгі қорларға капиталдық шығындар және т.б.).Өндірілген өнім және көрсетілген қызмет қай экономика саласына және қызмет түріне жатса, соған ... ... ... сол  ... ... және қызмет түріне жатады[3].Негізгі қорлар жасайтын функциясына және мақсатты белгілеуіне байланысты келесі түрлерге бөлінеді:I. Жер  -  ... ... ... ... ... жер көлемі және құны. Жерге деген меншік құқығы  мен бекітілуі тиіс. Инвентарлы болып жер учаскісіне  ... ... ... ... әрбір жер саналады.II. Ғимараттар  -  еңбекке жағдай ... ... ... ... ... ... және материалды құндылықтарды сақтауға арналған архитектурлы-құрылыстық объектілер. Инвентарлы объект болып әрбір бөлек тұрған ғимарат саналады.I	II. Құрылыстар  -  ... ... ... ... ... жолымен өндіріс процесін жүзеге асыру үшін арналған инженерлі-құрылыстық объектілер (шахталар, мұнай және газ ... ... ... мосттар).Инвентарлы болып әрбір бөлек тұрған құрылыс саналады.IV. Таратқыш құрылғылар  -  ... жылу және ... ... ... арналған құрылғылар (электроөткізу линиялары, жылу желісі, құбырлар).V. Машиналар және құрал-жабдықтар.  Инвентарлы объектісі болып ... ... ... егер ол басқа бір объектінің бөлігі болмаса, өзінің құрамына кіретіндер құралдар, керек-жарақтар, қоршаулар, фундамент негізгі қорлардың бұл тобы 5-ке бөлінеді:● Күш ... және ...  -  жылу және ... шығаратын машиналар, генераторлар; әр түрлі энергияны механикалық энергияға айналдырылатын машина-двигательдері (тракторлар және өзі ... ... бу ... ... ... жану ... ... емесМатериалдыЖерҒимараттарҚұрылыстарТаратқыш құрылғыларМашина және құрал-жабдықтарТасымалдау құралдарыИнструмент, инвентарьКөп жылдық отырғызуларБалық көбейту және ... ... ... ... ... ету көркем шығарма түпнұсқасы (кітаптар, кино, суреттер, музыка және т.б.).Ғылымға сыйымды технологиялар.Схема 1.  ... ... ...   Күш ... және құрал-жабдықтар  -  еңбек өнімін шығару процесінде еңбек затына механикалық, теориялық және химиялық әсер етуге арналған машиналар, ... және ... ... ... ... электромоторлары, экскаваторлар, грейдерлер).● Өлшегіш және реттеуіш құралдар, жабдықтар және лабораториялық құралдар  -  бұл ... ... ... және ... үшін арналған құрал-жабдықтар (дизаторлар, амперметрлер, микроскоптар, суөлшегіштер, монометрлер).●  Есептеуіш техника  -  бұл ... ... және ... ... ... құрал-жабдықтар (компьютерлер және т.б. есептеуіш құралдар).● Басқа да машиналар және құрал-жабдықтар  -  машиналар, аппараттар және басқа да ... ... ... ... ... ... құралдары  -  адамдарды және жүктерді ... ... жүру ... (автомобиль, теміржол, су транспорттарының қозғалу составы). Инвентарлы объектісі болып барлық оған қатысты құрал және жабдықтармен бірге бөлек ... ... ... (құралдар)  -  бұл механикаландырылған және механикаландырылмаған қол еңбек құралдары немесе металдарды, ағаштарды және т.б. ... ... ... ... ... ... соғатын, езетін, жұқартатын еңбек құралдары  -  электро дрельдер, электро вибраторлар және т.б.). Инвентарлы объектісі болып тек қана ... ... ... құрамына кірмейтін құралдар жатады.VIII. Өндірістік жабдықтар және құралдар - өндірістік ... ... ... ... ... құралдар  -  жұмысстолы, шкафтар, және т.б.IX. Шаруашылық инветарь  -  конторлық және шаруашылық инвентарь (cтолдар, шкафтар және ... ... ...  -  ... ... ... ... жүзім ағаштары, көпжылдық гүл отырғызулары, роза плантациялары, тірі шарбақтар және т.б.).XI. Жерді ... үшін ...  ... ...  -  ... пайдалану үшін жерді жақсарту шараларына инвентарлы сипаттағы шығындар (жер учаскелерін жоспарлау, алаңды тастардан тазарту және т.б.).XII. Басқа да ... ...  -  ... ... ... ... және ... Негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалануНегізгі қорлар топтарының аталғандардың барлығы өндірістегі және тиімділігін  ... ... ... болады.  Негізгі қорлардың белсенді  бөлігі  өндірістегі  еңбектің  техникалық  қарулану  деңгейіне  ... ... бар, яғни олар ... ... құрал-жабдықтар, көліктік құралдар және құрал-саймандарды пайдалану өнімділік пен тиімділіктің сапасы  және көлеміне үлкен  әсерін ... ... ... ... ... үрдісінде жанама қатысады (өткізбелік тетіктер), олар машиналар мен құрал-жабдықтарды пайдалануда қажетті жағдайлар ... ... ... өндіріс процесінің тірегі болып табылады. Кәсіпорынның материалдық-техникалық ... ... ... ... белсенді бөліктерінің саны мен сапасына қарай анықталынады.Меншіктік қатынасына қарай қорлар өзіндік және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның меншігіндегі қорлары болып табылады, ал жалға алынған қорлар басқа кәсіпорындардың меншігіндегі қорлар болып есептелінеді және нақты кәсіпорын ... ... ... ...  ...  өндірістік  қорлар бойынша  шаруашылық айналымын  жүргізу үшін  мынадай  сатылардан  тұрады:−    ... ... ...    ...    ... ...  толық  қалпына  келтіру  үшін  жинақталған қаражаттар;−    Капитал салымдарын жүзеге ... ...  және ... да  әр түрлі салалардың  негізгі қор ...  ... ...  анықталады:−    Өндірілген өнімнің көлемі мен сипаты,−    Өндірістің техникалық деңгейі,−    ... және ...  -  ... ...  ...  ... ... өндірілетін  тауарлар мен көрсетілетін қызметтер есебінен ... ... ...  ...  ...  процесте:−    Натуралды;−    ... ... ...  ...  ...  ...    ...  қорлардың  техникалық  құрамын;−    Кәсіпорынның  өндірістік  қуаттылығын;−    ...  ...  ...    ...  да ... ... үшін қажеттілік.Негізгі  қордың  ақшалай  нысандағы  есебі:−    Негізгі  қордың жалпы мөлшерін, динамикасын, құрылымын;−    ...  ... ...    ...  ...  ... құнын;−    Капитал салымдарының және инвестицияның экономикалық тиімділігін  анықтайтын  қажеттілік[6, 156б].Негізгі қорларға  ...  ...  ...  ...  дәрежесіне  қарай  келесі  негіздемелерге  бөлінеді:−    Пайдалану түріне;−    ... ... құру ...    ... ...  ... қайта құрастыру, модернизация  және  бөлшекті  ликвидация  кезеңдеріне  қарай  бөлінеді.Объектілерге құқықтық иемдену тәуелділігіне қарай негізгі ... ... ...    ... құқығы негізінде ұйымға жататын негізгі құралдар объектілері (соның ішінде жалға өткізілгендер);−    Шаруашылық  жүргізу немесе басқарудың ... ... ... ... ... ... құралдар объектілері;−    Ұйымнан жалға алынған негізгі құралдар объектілері[6, 137б].Кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Өндірістің экономикалық тиімділігі  -  бұл екі өлшемнің жалпы түрдегі өндірістің сандық көрсеткіштердің қарым-қатынасы, яғни ... ... ... және ... ... ... есептеп шығару үшін кәсіпорын экономикасында келесі формулалады қолданады:Негізгі  капитал рентабелділігі:Р нк =  Пх 100% /  К ... ... ... және ... ... ... және ... пайдалану оның баруына әсерін тигізеді: оның еңбек өнімділігінің өсуіне, ... өнім ... ... оның ... құнының төмендеуіне, капитал салымдарын үнемдеуге.Өнеркәсіпті-өндірістік негізгі қорларды тиімді пайдалануды және жағдайын талдау мақсаты болып: кәсіпорынның және оның ... ... ... ... ... ... анықтау, оларға деген қажеттілігін анықтау, олардың өсу жоспарының орындалуын, жаңаруын және ... ... ... ... техникалық жағдайын әсіресе активті бөлігін зерттеу, негізгі ... ... ... және оған әсер еткен факторларды анықтау, құрал-жабдықтар паркінің толықтай қолданылуын және комплекттігін анықтау, қорқайтарым ... ... ... ... ... ... пайдалану есебінен өнім көлемін және пайданы көтеру.Негізгі қорлар қозғалыстық ұлттық байлықтың негізгі бөлімі болып келеді және қай ...  ... ... анықтаушы ролінде ойнайды. Негізгі қорды тиімді немесе дұрыс пайдалану елдің экономикасын көтерілуіне негізгі жағдайда болып ... ... ... Г.И. Кәсіпорын экономикасы: оқу құралы .-Алматы: Экономика, 2008.- 367 б.* Кайкен, Ж.Б. Кәсіпорын экономикасы: ОӘК мамандықтары 050506, 050507, 050508, 050509, 050510 ... ... ... 2008.- 92 б.* ... М.М. ... экономикасы: пәнінен ОӘК 050712 мамандығы бойынша оқитын студенттер үшін.- Семей, 2006.- 75 б. * Мейірбеков, А.Қ.  Кәсіпорын ... Оқу ... ... Экономика, 2003.- 252б.* Қуатова, Д.Я. Кәсіпорын экономикасы: Практикум.- Алматы: Экономика, 2006.- 106б.* Ниязбекова, Р.Қ. Кәсіпорын ... оқу ... / Р.Қ. ... ... ... Алматы: Экономика, 2008.- 791 б.  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның өндірістік қоры жайлы5 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Кәсіпорынның экономикалық сипаттамасы71 бет
Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайын талдау мазмұны және әдістері9 бет
"Аудит түрлеріне сипаттама."36 бет
"жануарлар ресурстарын қорғау шаралары"6 бет
1. Ұңғының түп маңы аймағын құм тығынынан тазарту» «2. Ұңғының түп аймағын фенолформальдегиді шайырмен бекіту26 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi ортасында «Кітапхана» ақпараттық жүйесін құру23 бет
Delphi ортасында программалау29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь