Бояғыштар

1. Бояғыш заттар туралы түсінік
2. Бояғыш заттарды алу технологиясы
3. Химиялық талшықтардың барлық түрлері
Бояғыш заттар – түрлі материалдарды белгілі түске бояйтын қасиеті бар органикалық қосылыстар. Оптикалық ағартқыштар да Бояғыш заттарға жатады. Өсімдіктерден (кейде жануарлардан) алынатын табиғи Бояғыш заттарды адам өте ерте заманнан қолданып келеді.1856 жылы алғашқы жасанды.Бояғыш заттар алынды: поляк химигі Я.Натансон фуксинді, ал ағылшын химигі У.Г. Перкинмовеинді синтездеді. 1857 жылдан мовеин өнеркәсіптік жолмен өндіріле бастады. 1868 жылы неміс химиктері К.Гребе мен К.Т.Либерман ализаринді синтездеді. Осыдан кейін бояғыш қасиеттері табиғи Бояғыш заттардан асып түсетін жасанды Бояғыш заттар синтезделе бастады.20 ғасырдың басында жасанды Бояғыш заттар сапасы мен өндірілу көлемі жағынан табиғи Бояғыш заттарды ығыстырып шығарды.Синтетикалық Бояғыш заттар өндірісінің дамуына орыс химигі Н.Н. Зинин үлкен үлес қосты. Ол анилин алудың жаңа жолын тапты.Қазіргі кезде дүние жүзінде 10000-ға жуық Бояғыш заттар өндірістік жолмен шығарылады. Химикалық құрамына және құрылымына қарай Бояғыш заттар анилиндік, арилметандық, хинониминдік, күкірттік, индиголық, полициклдік, фталциандық, полиметиндік, полициклдік, т.б. болып; қолдану әдістеріне қарай Бояғыш заттар қышқылдық, тура, кубтық, күкірттік, негіздік, катиондық, активтік, тотықтырғыш, дисперсті, т.б. болып бөлінеді. Бояғыш заттардың түр-түсі оның күндізгі жарықтың белгілі бір спектрін жұтатындығына байланысты. Бояғыш заттар боялатын материалдармен химиялық байланыс түзеді, оның табиғаты әр түрлі (ковалентті, иондық, сутектік, хемоадсорбциялық) болуы мүмкін. Бояу процестері әр түрлі, көбінесе сулы ерітінділерде жүргізіледі, бірақ қазіргі кезде органикалық ерітінділер жиі пайдаланылып жүр. Көп жағдайда Бояғыш заттардың боялатын материалмен хим. байланысын тереңдету мақсатымен материалға әр түрлі тұздар сіңіріледі, кейде бояу түзілу процесі боялатын заттың өзінде жүреді, мысалы, ализаринмен, салқын әдіспен бояу. Боялған материалдың түсі қанық болу керек, бояу жарық әсерінен, әлсіз қышқылдар мен негіздердің ерітінділерінен, жуғаннан, үтіктегеннен өңін бермеуі керек. Бояғыш заттардың сыртқы мех. әсерге тұрақтылығы 5 балдық жүйемен, ал жарық әсеріне төзімділігі 8 балдық шкаламен өлшенеді. Бояғыш заттар медицинада, дәрі-дәрмек, фотореагент, биохимиялық зерттеулерде және аналитикалық химияда реагент, физ. қондырғыларда жарық өткізгіш ретінде жиі пайдаланылады. Бояғыш заттардың негізгі шикізаты – мұнай жәнекөмір өңдеуден алынатын бензол, нафталин, антрацен, пирен, т.б. ароматты және гетероциклді қосылыстар. Бояғыш заттар өндірісі нәзік органиканикалық синтездеп аталады. Бояғыш заттарды алу технологиясы өте күрделі және бірнеше, кейде ондаған реакциялардың тізбегінен тұратын процесс, сондықтан Бояғыш заттардың құны бастапқы шикізат бағасынан ондаған есе артық болады. Бояғыш заттар саны мен сапасы белгілі бір дәрежеде қоғамның технол. дамуының көрсеткіші бола алады.
1. Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2012.344б.
2. Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2011.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІТақырыбы: ... ... ... ... заттар туралы түсінік2. Бояғыш заттарды алу технологиясы3. Химиялық талшықтардың барлық түрлеріБояғыш заттар  -  түрлі ... ... ... ... ... бар ... қосылыстар. Оптикалық ағартқыштар да Бояғыш заттарға жатады. Өсімдіктерден (кейде жануарлардан) алынатын табиғи Бояғыш заттарды адам өте ерте заманнан қолданып келеді.1856 жылы ... ... ... ... ... ... ... фуксинді, ал ағылшын химигі У.Г. Перкинмовеинді синтездеді. 1857 жылдан мовеин өнеркәсіптік жолмен өндіріле бастады. 1868 жылы неміс химиктері К.Гребе мен ... ... ... ... ... ... қасиеттері табиғи Бояғыш заттардан асып түсетін жасанды Бояғыш заттар синтезделе бастады.20 ғасырдың басында жасанды Бояғыш заттар ... мен ... ... ... табиғи Бояғыш заттарды ығыстырып шығарды.Синтетикалық Бояғыш заттар ... ... орыс ... Н.Н. ... ... үлес қосты. Ол анилин алудың жаңа жолын тапты.Қазіргі кезде дүние жүзінде ... жуық ... ... өндірістік жолмен шығарылады. Химикалық құрамына және құрылымына қарай Бояғыш заттар анилиндік, арилметандық, хинониминдік, күкірттік, индиголық, полициклдік, фталциандық, полиметиндік, ... т.б. ... ... ... ... ... ... қышқылдық, тура, кубтық, күкірттік, негіздік, катиондық, активтік, тотықтырғыш, дисперсті, т.б. болып бөлінеді. Бояғыш заттардың түр-түсі оның күндізгі ... ... бір ... ... ... ... ... боялатын материалдармен химиялық байланыс түзеді, оның табиғаты әр түрлі (ковалентті, иондық, сутектік, хемоадсорбциялық) болуы мүмкін. Бояу ... әр ... ... сулы ... жүргізіледі, бірақ қазіргі кезде органикалық ерітінділер жиі пайдаланылып жүр. Көп жағдайда Бояғыш ... ... ... хим. ... ... ... ... әр түрлі тұздар сіңіріледі, кейде бояу түзілу процесі боялатын заттың өзінде жүреді, мысалы, ализаринмен, салқын әдіспен бояу. ... ... түсі ... болу ... бояу жарық әсерінен, әлсіз қышқылдар мен негіздердің ерітінділерінен, ... ... өңін ... ... Бояғыш заттардың сыртқы мех. әсерге тұрақтылығы 5 балдық жүйемен, ал жарық әсеріне төзімділігі 8 ... ... ... Бояғыш заттар медицинада, дәрі-дәрмек, фотореагент, биохимиялық зерттеулерде және аналитикалық химияда реагент, физ. қондырғыларда жарық өткізгіш ретінде жиі пайдаланылады. Бояғыш ... ... ...  -  ... ... ... ... бензол, нафталин, антрацен, пирен, т.б. ароматты және гетероциклді қосылыстар. Бояғыш заттар өндірісі нәзік органиканикалық синтездеп ... ... ... алу ... өте ... және бірнеше, кейде ондаған реакциялардың тізбегінен тұратын процесс, сондықтан Бояғыш заттардың құны бастапқы шикізат бағасынан ондаған есе артық болады. Бояғыш ... саны мен ... ... бір ... ... ... дамуының көрсеткіші бола алады.Мата (лат. textile  --  мата, материя)  --  химиялық ... мен ... ... ... талшықтар мен жіптер табиғи синтетикалық жоғары молекулярлық қосылыстарды химиялық өңдеу нәтижесінде ... ... ... байланысты химиялық талшықтар, жіптерді жасанды және синтетикалық деп бөлінеді.[[1]]Жасанды талшықтар мен жіптерді табиғи жоғары ... ... ... ... ... ... ... мысты аммиак талшықтар мен жіптер, ацетатты(негізінен триацетапты)жіптер жатады. Мұнайды, газ бен көмірді қайта өңдеу арқылы алынатын синтетикалық полимерден талшықтар мен ... ... ... ең көп ... ... мен жіптері(капрон, анид),полиэфир(лавсан),полиакрилонитриль(нитрон),поливинилхлорид(хлорин),полиолефин (полипропилен, полиэтилен) талшықтары мен жіптері.[[3]]Химиялық талшықтардың барлық түрлері (бұрын оларды штапель ... деп ... ... ... ... ... ... тоқыма өнеркәсібінде әуелі жіп жасалып, содан соң маталар мен трикотаж бұйымдары (кілем, түкті төсеніш, мата тәрізді тоқылмаған материалдар) тоқылады. Химиялық ... ... ... жіп, ... ... ... таза күйінде де, сондай ақ табиғи талшықтармен (мақта, жүн, зығырмен) араластыра отырып та жасайды. Химиялық ... ... және ... деп екі ... ... ... ... топқа неғұрлым жуанырақ, беріктігі жоғары жіптер жатқызылады. ... ... ... ... ... балықшыларға арналған аулар мен құрал-жабдықтар, қозғалтқыш белдік, кәдімгі арқандар, т. б. жасалынады. Тоқымалық ... ... ... ... ... бір ... ширатылған немесе көлемді) жіптер жатқызылады, бұларды иірмей ақтікелей мата және трикотаж ... тоқу үшін ... бұл ... ... ... деп атаған).Белгілі бір химиялық талшықтар мен жіптер әр елде әрқалай аталады(мұндайда бұлардан жасалынатын шетелдік ... мен ... ... да ... ... ... --------------------------------------------------------------------------------Мата булауТоқыма өндірісінде матаны ыстық бумен өңдеу процесі. Мата сурет басу(өрнек), химиялық тазалау, бояу процестерінен өткен соң ... Бояу ... жұғу үшін оның ... ... ... ... ... Сонда ол оңбайтын болады. Хим. тазалау жұмыстарында алдын ала күйдіргіш сілті сіңірілген мата буланады. Кейде буға ... ... гипо ... не сутектің асқын тотыға қосылады. Бұлар кездемеден целлюлоза емес, қоспаларды ажыратады. Булау ... ... деп ... ... жүргізіледі. Бояу жұмыстары кезінде булау қолданылады. Бұл процесс бояуды жақсы сіңіріп, ... ... ... ... Әрі шаю, ... жеңілдетеді. Ширатылған жібек жіптер қайта төгу кезінде ілмектеніп, түйіліп қалмас үшін ыстық буға ұсталады. ... ... ... ... ... ... прроцесі де булау деп аталады.[[][6]]--------------------------------------------------------------------------------Матаны аппретирлеуМатаны аппретирлеу (франц. ақтық өңдеу) материалдарға(маталарға, тоқымаларға) беріктік, ылғалға төзімділік, биязылық т. б. ... ... ... ең соңғы деу жұмыстары. М. а. арнайы ерітінділерді сіңдіру не мата бетіне жұқа ... ... жағу ... іске асырслады. Мақта мата мен кенеп маталар крахмалмен өңделеді. Матаға жұмсақтық, серпімділік қасиет беру үшін ... іш ... ... майынан, канифольден жасалған ерітінділер қолданылады. Егер матаға стеарлин, парафин, балауыз ... ... олар ... және сәуле шғылыстырғыштық қасиетке ие болады. Жүн мен ... ... ... ... орнына тері шелінен, мал сүйегінен алынатын т. б. желім пайдаланылады. Крахмал, т. б. ... ... ... онша ... ... алғашқы жуудың өзңнде ақ шайылып кетеді. Сондықтан мата үшін поливинилхлорид, полиметилметакрилат, полистрирол лактестері жұмсалады. Бұлармен өңдеу матаның арттырумен қатар оның әрін де ... ... ... маталарға умаждалмайтын қасиет беру үшін олар синтет. смолалардан алынатын заттармен өңделеді. Плащтарға арналған маталарға су ... ... ... ... ... ... ... бактериялардыңмбүлдіруінен сақтау үшін антисептиктермен өңдейді. Жібек, жүн және жасанды талшықтардан тоқылған маталармен салыстырғанда мақта маталар умаждалғыш келеді. Осыған сәйкес кормобол, ... т. б. ... ... ... ... ерітінділер сіңдіру арқылы отқа төзімді қылады. Бұрын бұл мақсат үшін маталар фосфор тұзының ерітінділерімен, бор ... ... ... бұлар алғашқы жуылу кезінде шайылып кететіндіктен, матаға ... ... ... ... ... Жүн ... қара күйе ... сақтау үшін фтор тұздарының ерітіндісі және әр түрлі препараттар қолданылады.--------------------------------------------------------------------------------Жүн матаБірыңғай жүнен ... ... ... ... ... тоқылған маталар. Жүн маталар таза (6-10%ғана өзге талшық ... және ... жүн мата ... ... ... жүн матаға жасанды және синтет. талшықтар көбірек қосылған . Бұл оның сапасын арттырады(тез тозбайды, мыжылмайды, т. б. ). Мата ... ... ... және ... қарай жүн мата мәуіті, шұға және аралас мата болып жіктеледі. Жүн матаны өндіру процесі ... де ... ... Жүн ... өндірудің өзіне ғана тән амалы шұға басқыш машинада жүргізілетін процесс. Мұнда сабынды және тұзды т. б. жылы ерітіндіге малынған мата мех. ... ... ... дәрі ... ... су ... ... күйе жемейтіндей сапаға келтіріледі. Қазақстанда жүн иіріп, одан мата, киім тоқу ежелгі дәуірден дамыған. Ал өндірістік ... ... ... жүн мата 1910 жылы құрылған Қарғалы шұға ф-касында шығарылады. Онда1913 жылы 110 мың метр шұға мата өндірілген. Одан кейінгі ... ... шұға мата ... ... ... мата ... Семей мәуіті иіру ф-касы, т. б. ірі өндіріс орындары салынды. Қазақстанда 1975 жылы 40 млн. метр жүн мата ... 1991 жылы жүн мата ... 31098 мың ... ... жетсе, 2000 жылы жүн мата өндіру 259 мың шаршы метр болды. --------------------------------------------------------------------------------Жүн ... ... ... көп ... Мыс. , ... қойдың жүнінде 30%-ға дейін май мен шайыр бар. Осылардан арылту үшін жүн жуғыш машинаның арнаулы ыдысына су құйылып, оған көмір ... ... ... сабын және аммиак қосылып, әбден араластырылады. Бұл құрамның салмағы жуылатын жүн салмағынығ алты пайызына жетуге, ал ... ... 550С тан ... тиіс. Мұнан жоғары болса, жүннің реңі кетуі мүмкін. ... ... ... үшін ... ... ... өңделеді. Жүн өңдеу кәсіпорындарында экстрациялық әдіспен жұмыс істейтін жаңа машиналар қолданылады. Бұл әдістің ерекшелігі жүн ... ... де ... ... ... ... өңделеді. Осы процесс нәтижесінде жүндегі май мен шайырдың 70%-ы кетеді, жүн ажарланып, биязылығы артады. Жүннен алынған май ... мен ... ... ... Жүн ... кезінде жүннің дайындау стандартына сәйкес сапасы бағаланады. Жүн сотттау процесі жүнді алғашқы өңдеу кәсіпорындарында атқарылады. ... ... ... жүн қалыпты, шөпті, тікенек шөпті және ақаулы болып бөлінеді. Егер жүндегі шөп қалдықтары мен жүннің мөлшері жалпы жүннің он ... ... ... жүн, егер бұл ... артса, шөпті не тікенекті жүн деп атайды. Кейбір жүн ажарсыз, түсі ... ... осал ... ... ... он ... асса, онда ақау жүн болып есептеледі. --------------------------------------------------------------------------------Кендір матаКендір және кендір тәріздес өсімдіктер талшығынан тоқылатын ... ... мата ... ... жіп (көбінесе өріс үшін) және жасанды талшықтар да пайдаланылады. Кендір мата тоқылатын кендір жіптер иірілген ... ... ... яки ... ... ... (құрғақ яки дымқыл) , жіңішкелігіне және өңделу ерекшелігіне қарай топталады. Кендір мата тоқуда полотналық, атластық, саржалық, ірі әшекейлі, жаккардты, ұсақ ... т. б. ... ... ... ... ... әр ... полотнолар мен кенеп мата өндіруде;атластық костюмдік мата өндіруде;саржалық арден ... ... ірі ... ... ... және сулық орамал өндіруде қолданылады. Ұсақ әшекейлі ... ... ... ... тоқылады. Кейбір кендір мата түрпідей қатты болып келеді (мыс. , ... ... ... ... ... ... ... брезент, желкен, т. б. ), сондықтан олар мех. және хим. ... ... ... ... талшықтарынан тоқылған мата. Мақта талшықтары технологиялық және механикалық қасиеттері жағынан өте бағалы, күн ... мен ауа ... ... ... ... сода ерітіндісімен жуғанда бүлінбейді, жақсы боялады әрі арзан. Арнайы өңдеу арқылы оның қасиеттерін өзгертуге, беріктігі мен үйкеліске ... ... ... су ... т. б. ... беруге болады. Мақта мата жіңішке және орташа талшықтардан, сондай ақ төменгі сортты мақтадан және жіп иіру кезінде түсетін қалдықтардан да ... ... ... ... ... орташа талшықтардан кард әдісі бойынша иірілген жіп пайдаланылады. Ал жіңішке талшықты мақтадан тарақтап түту арқылы 65-170 ... жіп ... де одан жұқа мата ... ... ... ... мен оның ... аппаратты әдіспен иіріліп, қалың мата тоқуға жұмсалады әрі бұл жіпті түкті мата тоқығанда ... ... ... ... ... Мақта матаның өрісіне мақта жіп, арқауынан бос ширатылған вискоз жіп ... ... ... ... барлық тоқылым түрлері пайдаланылады: полотнолық, саржалық, сәтендік және атластық аралса және ұсақ әшекейлі, көп қабатты, түкті және тұзақты тоқылым.Өңдеу ... ... ... ... ... ... боялған, өрнекті, Меланжделген, түгі шығарылған, т. б. болып бөлінеді. Мақта матаағарту үшін алдымен ... ... ... ... ... ... жалынға ұсталып күйдіріледі(түкті матадан өзгесін). Сонан соң тоқыр алдында сіңірілген желімдік заттарды (шлихт) кептіру ... ... ... натрий гидрохлориді, сутектің асқын тотығы және әк қолданылады. Бұлар талшықтың табиғи ... ... ... өң ... Мақта матасуға ерітілген бояумен не синтет. бояудың супензияларымен боялады. Матаға сурет салу баспа машиналармен атқарылады. ... ... ... бір ... ғана сурет, ал көп білікті машиналар бірнеше ... ... ... ... ... мата ... ... не ыстық сумен буланады. Сурет үш түрлі тәсілмен басылады. Ағартылған яғни ашық бояулы матаға сурет ... үшін оған ... ... заттар жағылады. Егер түрлі түсті сурет басу керек болса, оңдырғыш затқа оның әтсерінен бүлінбейтін бояу қосады. Мұны оңдыру арқылы ... басу деп ... ... түрі ... ... Бұл әдіс бойынша боялған матаға машинамен арнаулы ерітінді жағылады, боялған кезде ол жерлерге ештеңе жұқпайды, сөйтіп не ақ ... не ... ... өзге ... ... сурет пайда болады. Қолданылған әдебиеттер:* Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2012.344б.* ... В.Р. ... ... и ... М., ... 2011.  
        
      

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бояудың маңызы және бояғыштар6 бет
Бояғыштар және олардың түрлері7 бет
Бояғыштардың жартылай фабрикаттармен өзара әрекеттесуі8 бет
Пиколин, м-фенилендиамин, нафтиламин негізіндегі бояғыштардың синтездеу әдістерін жасап шығару17 бет
Суда еритін бояғыштармен бояу6 бет
Судың қаныққан бу әсерімен өтетін бояғыштардың бекітілуін жетілдіру4 бет
Талшықтардан пайда болған бояғыштар8 бет
Тағамдық бояғыштар7 бет
Бояу10 бет
Былғары және мех өңдеу технологиясы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь