Жасанды қоректік ортада өсетін жасушалардың биологиясы туралы мәлімет

1) Каллустардың пайда болып өсуі;
2) Жасушалардың құрылымы мен қызметі;
3) Суспензионды жасушалар және каллусты жасушалар
Каллустарды ағаштың ұшындағы ең жас жапырақтардан шығарады. Алғашқы каллусты қолайлы коректік ортаға көшіру нәтижесінде оларда эмбриоидтар пайда болады.Эмбриоидтардың санын көбейту үшін тағы басқа коректік орта қолданылады.Онда эмбриоидтардың саны бір айдың ішінде үш есе көбейе-ді.Коректік ортаны бір ізді алмастырып отырып эмбриоидтардан өскін шығарып, кейін оларды тамырландырады.Каллусогенезге 3 ай уақыт жұмсалады,одан кейін эмбриоидтар пайда болып,олар өскендерге жетілгенше тағы үш ай уақыт өтеді.Сөйтіп 10 эмбриоидтан бір жылдың ішінде алғашқы өсімдікке ұқсас 500 мың өсімдік алуға болады.Осы әдіс Кот-д Ивуар Республикасында Ла-Ме тәжірибе станциясында пальманың жоғары майлы сорттарының өндірістік көбейтуінің не-гізгі етіп алынған.
Арпа мен қара бидай аралық будандарын каллуссогенез арқылы көбейтуде жақсы нәтиже алынған.Соңғы жылдары түраралық және туысаралық будан-дастыруға арнаның бірнеше түрлері кеңінен қатыстырылып жатыр.Соның нәти-жесінде арпаның бірқатар жақсы будан формалары алынған.Олар селекция үшін өте қажетті,бағалы бастапқы материал бола алады.Бірақ арпаның будандарымен айналысқанда мынадай қиыншылық кездеседі:тұқымның бітімі өте төмен, сон-дықтан бірлі-жарым тұқымнан өсірген будан өсімдіктер аз және ұрпақсыз болады да,табиғи жолымен көбеймейді.Пісіп жетілмеген жас ұрықтарды In vitro жағдай-ларында өсірсе,пайда болған каллустары жоғары тотиптенттік қасиет көрсетеді және оларды мерзімділікпен жаңа ортаға көшіріп отырса,регенерант өсімдіктерін шығаруға қабілетін бір жылға дейін сақтайды. Осындай сомалық клеткалардан өсіп шыққан регенеранттардағы хромосома-ларының саны зиготадан пайда болған ұрықтан шыққан будандармен бірдей болған.Бұл әрине микрокөбейтудің осы тәсілін қолданғанда,генетикалық тұрақ-тылықтың сақталатындығының белгісі.Сөйтіп,сомалық клеткалардан шыққан каллус ұлпаларын астық тұқымдастарды клондық көбейту үшін пайдалануға болады.
1.Егорова Т. А. Основы биотехнологии. -М.: Академия, 2003.
2.Лутова Л.А. Биотехнология высших растений.- СПб.: Изд-во С.-Петербургского ун-та, 2003.
3. Валиханова Г.Ж. Биотехнология растений – Алматы, 2005.
4. Комов В.П. Биохимия.- М.: Дрофа, 2004.
        
        ҚР Білім және Ғылым МинистрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСРО Тақырыбы: Орындаған: Тлебалды Күмісай Тобы: БТ-307Тексерген: Жылкыбаева С.Ж.Семей - ... ... ... ... ... ... ... мен қызметі;* Суспензионды жасушалар және каллусты жасушалар.Каллустарды  ағаштың  ұшындағы ең жас жапырақтардан шығарады. Алғашқы  каллусты  қолайлы  ...  ...  ... ...  оларда  эмбриоидтар  пайда  болады.Эмбриоидтардың  санын  ...  үшін  тағы  ... ...  орта қолданылады.Онда эмбриоидтардың саны бір айдың ішінде үш есе  көбейе-ді.Коректік  ортаны бір ізді ... ... ... ... ... кейін оларды  тамырландырады.Каллусогенезге 3 ай уақыт жұмсалады,одан кейін эмбриоидтар пайда болып,олар өскендерге ... тағы үш ай ... ...  10 ... бір ... ішінде алғашқы өсімдікке ұқсас 500 мың  өсімдік алуға болады.Осы әдіс Кот-д Ивуар Республикасында Ла-Ме тәжірибе  станциясында пальманың жоғары ... ... ... ...  не-гізгі етіп алынған.Арпа мен қара бидай ... ... ... ... ...  ... ... алынған.Соңғы жылдары түраралық және туысаралық  будан-дастыруға арнаның бірнеше түрлері  кеңінен қатыстырылып жатыр.Соның нәти-жесінде  арпаның ... ... ... ... алынған.Олар селекция үшін өте қажетті,бағалы бастапқы материал бола  алады.Бірақ  ... ...  ... ... ... кездеседі:тұқымның бітімі өте төмен, сон-дықтан бірлі-жарым тұқымнан өсірген будан өсімдіктер аз және ұрпақсыз ... ... ... ... ... жас ұрықтарды In vitro жағдай-ларында өсірсе,пайда болған каллустары  жоғары тотиптенттік  қасиет  көрсетеді    және оларды ... жаңа ... ... ...  ...  ...  ... бір жылға дейін сақтайды. Осындай сомалық клеткалардан өсіп шыққан регенеранттардағы  хромосома-ларының саны зиготадан пайда болған ұрықтан  ...  ...  ...  ... ... ... осы ... қолданғанда,генетикалық  тұрақ-тылықтың  сақталатындығының  белгісі.Сөйтіп,сомалық клеткалардан шыққан каллус ұлпаларын ... ... ... ... үшін ...  ...  құрылымы   мен  қызметі ...  ...  ... ... ...  мен  атқаратын  қызыметі  өзгеруіне себепші  болатын, әртүрлі гендердің  (эксптессиясы) әрекеттесуіне ... ...  ...  ... ... ... ... да олардың бәрі бір мезгілді  әрекет-тенбейді. Әдетте  гендердің  5%-ғана  ...  ... Ал  осы ... ... түр белгілерін анықтайтын және жасушалық  метаболизмді  іске  асырушы  гендер  ... ...  ... олардың  қатарына тек қана осы  мүшеде, ұлпада, жасушада активті  болатын гендер  және белгілі бір  ...  ...  ... мен ...  сыртқы жағдайлардың  әсерімен активтелген  гендер  кіреді.Соңғы жылдары астық тұқымдастардың бірнеше түрлерінде сомалық  ... ... өтуі ... ... және ... ...  ... жетілмеген ұрпақтарды,жас гүлшоғырларының және жапырақ-тардың төменгі жағындағы кескінділерін  Мурасиге-Скугтың  коректік  ортасында  өсіргенде эмбриогендік  ...  ...  ...  ... Осы  ... алып ... ...  ғалымы И.Васил пікірінше, бұл әдіс астық тұ-қымдастарын микроклондан  ...  үшін өте  ... ...  ...  ...  ...  физиологиялық  және  құрылымдық  айырмашылықтардың  пайда болуын дедифференциалану процесі  деп  атайды.Дедифференциалану  ...  ұғым ... ...  ...  ...  айналуын  көрсетеді. Құрылымы  және  қызметі біртектес  меристемалық жасушалар әртүрлі даму ... ... ...  маман-данған жасушалар түзеді.Сөйтіп,жасушалардың бір-бірінен айырмашылығы, оларда  әртүрлі гендердің  жұмысқа  ... ...  ... ...  ... ... ...  шешімі  табылуы  қиын  процесс. Даму  процесінде  белоктың синтезделуі  бірнеше  ...  ...  ...     ДНҚ  ...  яғни репликация.2.     РНҚ   ... яғни ...     ... ...  ...  пісіп  жетілуі, белок синтезделуіне  дайын  болуы)4.     ...  ...  ...  ... ...  ...  цитоплазмаға тасмалдануының  сұрыпталуы).5.     Трансляция  деңгейі(РНҚда     жазылған  ...  сай  ...  ...  ... ... ... ... (гр. morphe  --  пішін, түр және генез)  --  организмнің жануарлар түрлеріне, туысына, отрядына, сыныбына (класына), ... ... дене ... мен пішінінің қалыптасу процесі. Пішінқалыптасу процесін биология ілімінің үлкен саласы морфология зерттейді. Жануарлар организмінің құрылысы мен ... ... ... ... ... ... ... организмдік деңгейде және пішіңдік эволюциялық даму деңгейінде қарастырады.[[1]]Жануарлардың ұрықтық дамуы кезеңінде (эмбриогенезінде) ұрық жапырақшалары (эктодерма, энтодерма, мезодерма) мен біліктік ... ... ... хорда, ішек түтігі) ұлпалар мен органдардың дамуы нәтижесінде организмдегі белгілі қызметті атқаруға маманданған мүшелер ... ... Әр ... жануарлар организмдерінің, олардың тіршілік орталарына сәйкес ішкі дене құрылысының дамуы мен сыртқы дене бітімінің ...  --  ... ... ... ... зерттейді. Филогенез бен онтогенездің түрлі сатысында Морфогенез ерекшеліктерін зерттеу  --  организмнің биол. дамуының биогенетик. заңдылықтарын тереңірек ... ... ... ... деп, ... ... өткізгіш ұлпалардың, сондай-ақ, олардың органдарының (тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жемістің) түзілуі мен ... ... ... ...  --  ... ... ... биология және эволюциялық физиологияның дамып, тұқым қуалау заңдылықтарын ашуда ... зор. ... ... ... мен ... ... ... ұлпасының жасушаларының да,бір-біріне де ұқсамайды,ядроларының саны мен формасы өзгереді.Каллустың жас жасушалары майда болса ал кәрі ... өте ірі ... мен ... ... мен көлемдерінің өзгеруі көбінесе плоидтылықтың (хромосомалар саны) өсуіне байланысты.Клеткаларды ұзақ өсір-генде олардың плоидтылығы ұдай арта береді.Өсірген жасушалардың полиморфизмі әртүрлі факторларға ... , ... және ... ... ... және ... жағ-дайының әсері.Физиология жағынан жасушалардың әртектілігі оладың әртүрлі физиологиялық күйінде болуына байланысты.Мұндай жасуша популяциясы  а с и х р о н д ы  деп ... ... ... ... ... жасуша циклінің бір кезеңінде болу тіпті мүмкін емес.Себебі бөлінетін жасушалардың саны көбейту жолдары бар.Өсірген жасушалардың әрекеттілігі генетикалық,эпигенетикалық және ... ... ... болады.Генетикалық өзгерістер,генотиптің өзгеруіне әкеледі де,тұқым қуалайды.Мутация гендік,хромосомалық,геномдық деңгейде өтеді.Гендік немесе нүктелік мутациялар  -  ДНҚ молекуласының белгілі бір ... ... ... тізбегінің өзгеруі-геннің өзгеруі.Гендік мута-циялар жасушалардың морфологиялық,биохимиялық және физиологиялық қа-сиеттерінің өзгеруіне әкеледі.Хромосомалық мутациялар бұлар хромосомалардың ... ... ... ... ... инверсия,делеция,дупликация,транслокация, транс-позиция нәтижесінде пайда болады.Америкалық ғалым Ф.Скуг қызметкерлерімен бірге темекі сабағының телімінде бүршіктердің өсуін зерттеді және ... ... ... ... және ... бар ... ортаға өсірді. Каллустың түзілуі, кейде бүршіктердің қалыптасуы байқалған. Қоректік ортаға ауксиннің қосылуы ... өсуі мен ... ... Ал ... аденин керісінше бүршіктердің қалыптасуына әсер етті және ол ... ... ... ... жасады. Бұл зерттеушілерді кокос сүтінің өсу факторында қандай да бір пуриндік заттар бар ... ойға ... ... олар ... нуклеин қышқылдарын зерттеуді бастайды. Содан кейін сельд спермасының ДНҚ-сы темекі жасушаларының бөлінуіне әкелетіні анықталады. Осы нәтижені ұзақ ... бойы ... ... ескі ... ...  -  ... қарағанда өсу факторы ДНҚ бұзылуының өнімі болғанға ұқсайды. Ф.Скуг пен оның қызметтестері темекі сабағының паренхима клеткаларының бөлінуіне және ауксиннің қатысуымен ... ... әсер ... ... ... ... алды. Бұл өсуді реттейтін затты олар кинетин деп атап, ал кинетин жататын өсуді қамтамасыз етуші класты цитокининдер (жасушаның бөлінуін ... ... ... деп ... Осы ... арқасында Т.Мурасиге мен Ф.Скуг 1962 жылы темекі каллусының өсуіне қажет атақты қоректік ортаның құрамын жасады. Бұл ... орта ... ... ... ... ұлпалары мен мүшелерін қолдан өсіруге бірден бір лайық орта болып саналды және қазіргі уақытта осы орта ... ... -  ... қалыптаспаған пролиферациясынан пайда болған ұлпа. Пролиферация  -  жасушаның және ұлпаның бөлінуінен пайда болған жаңа түзілімдер. Каллус (лат. callus  -  тірі ... ...  -  ... ... ... ... ... ұлпаның ерекше түрі. Ол жараның орнын қорғайды және қоректік заттар жиналып арнайы ... ... ... ... ... мүше ... ... Мұндай жасушалар ұлпалар мен жасушаларды қолдан өсіру барысында да пайда ... in vitro ... ... және өсуі ... мен цитокининмен реттеледі.Каллусты алу және оның ары қарай өсуі стерилбдікті талап етеді. Жақсылап жуылған өсімдік материалы ... ... хлор ... мен ... ... ... хлорлы әк), сынап (сулема, диоцид), сутегі диоксид, этанол бар ... ... ... Осындай мақсатта бромды, күкірт қышқылын, фенолды және ерекше жағдайларда антибиотиктерді сирек қолданады. ... ... ... концентрациясы әсерт ету ұзақтығы стерилдеуге дайындаған өсімдік объектісіне ... ... ... зат барлық микроорганизмдерді жоятындай және өсімдік ұлпаларын минимальды жарақаттайтындай әсер етуі ... ... ... зат дұрыс таңдалған болып табылады. Сонымен қатар стерилді зат сумен жуғанда кетуі ... ... ... ... ... ... да эксперименттің нәтижесіне кері әсер етеді. Әдетте танымал стерилдеуші ... ... ... әрбір объектіге экспериментті түрде арнайы стерилдеу әдісін жасайды. Қолайлы стерилді қоректік ортаға орналастырылған эксплант деп ... ... ... ... ... біраз уақыт өткеннен кейін өсе бастайды да каллус пайда болады. Бұл ... ... ... ... каллусогенез деп аталады.Сұйық ортада қолдан өсірілген өсімдік жасушысын суспензионды дақылдеп атайды. Жасушаларды белгілі бір ... ... үшін ... ... ... араластырып тұрады. Жасушалардың аэрациямен қамтамасыз етілуі ортаны араластырудың немесе шайқалуының немесе сұйық ортаның таза ... ... ... ... ... Жеке эксперименттерде жасушаларды инкубациялау үнемі қоректік ортамен қамтамасыз етіліп тұрмайды, керісінше сұйық ортамен және ауамен біртіндеп қана қарым-қатынас орнатады. ... ... газ ... ... ... агаризонды жазықтықта статистикалық тәсілмен өсірілген жасушамен салыстырғанда ерекшеліктері болады: ... ... ... ... ортада, аэрацияда болады; экзогенді факторлардың жасушалардың өсуіне және метаболизміне әсер етуін оңай бақылауға болады; олар биохимиялық және ... ... ... ... ... келеді; олардан қалыпты жасуша популяцияларын алу мүмкіндігі жоғары.Әдетте суспензионды жасушаны алу үшін каллусты ұлпалар ... ... ... ... ... ... алу ... (мысалы, пыльниктерді). Экплант бетінде пайда болған каллусты жасушалар бөліне алады және ортаға өтіп ... ... ... ... Бірақ бұл ұзақ әрі нәтижесі төмен процесс. Кейбір зерттеулер үшін қажет жасушаларды ... ... ... ... ... жапырақ мезофилінен, бірақ мұндай суспензияны ұзақ уақыт бойы сақтап қалу мүмкін емес.Суспензионды жасушаларды ... ... ... ... ... ... борпылдақ дифференциалданбаған каллусты өсіру болып табылады. Мұндай жағдайда каллус жеке жасушаларға және ... ... оңай ... ... ... ... ... мақсаттар үшін 2,4-Д және құрамы азайған немесе цитокинині жоқ ортада өсіреді. Каллустың дезагрегациясына қоректік ... ... ... әсер ... ... ... салдарынан өсімдік жасушаларын байланыстырушы негізгі материал  -  кальций пектинаты аз мөлшерде түзіледі. Кальций пектинатын ... ... әсер ету ... ... ... ... ... каллусты ұлпалардың бөліктері араластырудың әсерінен жасушаларға және жасушалық агрегаттарға ыдырап алғашқы ... ... ... ірі ... мен ірі ... ... ... үшін 1-2 қабат марлы немесе нейлон қолданып сүзеді немесе ... ... ... ... ... диссоциясына қоректік ортаның құрамы, аэрация және суспензияны араластыруда әсер ... ... ... қарамастан суспензия ешқашан жалғыз жасушалардан тұратын бір түрде ғана болмайды.Кез-келген өсімдік ... ... ... ортаға түскеннен кейін бөліне бастайды да дифференциалданбаған жасушалар түзіліп ... ... ... Бұл ұлпаның бөлінуін тоқтатқан дифференциалданған жасушалары қайтадан бөліне бастайды дегенді білдіреді.Маманданған бөлінбейтін жасушалардың пролиферацияға өтуі олардың дедифференциациясымен байланысты, ... ... ... Осы ... ... ... белсенді гендер жатыр. Жасушалардың қызметі мен құрылымы гендердің белсенділігімен анықталады. Егер жасушалардың қызметі мен құрылымы жағынан ... ... онда ... гендерінің экспрессиядағы айырмашылықтарына байланысты, яғни мамандану әртүрлі жасушалардағы әртүрлі гендердің қатысуымен қамтамасыз етіледі. Әдетте гендердің пуласының біраз бөлігі (5%) ғана ... ... ... Гендер берілген мүшеде, ұлпада, жасушада, Сонымен қатар тек белгілі бір жаста немесе ... ... ... әсеріне байланысты қызмет жасай бастаған гендер белсенді ... ... ... ... мамандануына байланысты өсімдік ұлпалары мен жасушалары арасындағы физиологиялық және ... ... ... ... ... ... деп аталады. Дифференциация ұғымы эмбриондық және меристемалық жасушалардың маманданған жасушаларға айналуын көрсетеді. Меристемалық жасушалар құрылымы мен қызметі жағынан ... және ... ... ... ... әртүрлі жолдармен дамиды. Мұның қалай жүзеге асатыны клеткалық биологияның маңызды ... ... ... негізгі түрі каллус жасушалары. Каллустық ұлпалар өсу циклінде ... ... ... тән ... ... яғни өсе бастайды, содан кейін ескі каллустық жасушалар сияқты дифференциалданады, қартаяды, ... ... Өсіп келе ... ... ... ... бөлінбейді, бұл қою тығыз цитоплазмасы бар және вакуольсіз меристема жасушаларына ... ... ... ... ... ... ... өзгеріп отырады. Мысалы, каллусты жаңа қоректік ортаға жиі көшіріп отырса, олардың ... ... ... майда жасушалар әрдайым басым болады. Каллустық жасушалардың ... ... ... ... ... ... ... және генетикалық жағынан айырмашылықтары болады.Каллустық жасушалардық өткен ұлпаның жасушаларынан өлшемі мен пішіні ... ... ... ... ... саны мен ... ... Ескі каллустық жасушалар ірі болады (500-1000 мкм), ал жас ... үсақ ... (15-30 мкм). ... ... ... ... жасушалардың көлемі ұлғаяды. Жасушалар мен ядролардың қалпы мен көлемдерінің өзгеруі көбінесе плоидтылықтық (хромосомалар саны) өсуіне байланысты. Жасушаларды ұзақ ... ... ... ... арта береді.Өсірген жасушалардың полиморфизмі әр түрлі факторларға байланысты: түрінің және ... ... ... ... ортаның және өсіру жағдайының әсері коррелятивтік байланыстардың жойылуы. Соңғы фактор, яғни бүтін өсімдікте болған қатаң ... ... ... in vitro ... ... ... ... болудың негізгі себебі. Қандай эксплант болса да, ол неше түрлі ұлпалапынан түзілген калустар бір-біріне ... ... ... Ал ... барлық қасиеттері бірдец эксплант болмайды, сондықтан да өсірген жасушалар бірсапалы болмайды.Физиология жағынан жасушалардың әртектілігі олардың   
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жасушаларды өсіру жүйелері5 бет
Мәліметтер қоры жайлы жалпы мағлұматтар49 бет
Зияанды бақашық қандаланың биологиясы зияанды фазасы, таралуы, есептеу әдістері4 бет
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
Invitro жағдайында өсірілген өсімдік жасушыларының биологиясы12 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет
Айқышты саяқ шегіртке.Биологиясы,зияны,зиянды фазасы,таралуы,есептеу әдістемесі10 бет
Алма жемісіне зиян келтіретін бунақденелердің таралуы, биологиясы, зияндылығы және оларға қарсы қолданатын кешенді қорғау шаралық жүйесі12 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Алтын-Емел Мемлекеттік Ұлттық табиғи паркімен шекаралас жатқан Жаркент өңіріндегі бауырымен жорғалаушылардың биологиясы, экологиясы45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь