Ірі қараны өнімділігі бойынша кластау

1. Сүтті бағыттағы ірі қара тұқымдары
2. Етті бағыттағы ірі қара тұқымдары
3. Сүтті.етті бағыттағы ірі қара тұқымдары:

Пайдаланылған әдебиеттер:
Күнделік тәжрибеге сай ірі қараны олардан өндірілетін өнімге қарай топтастырған жөн. Осыған орай ірі қара тұқымдары етті, сүтті және етті-сүтті немесе сүтті-етті бағыттағы деп үш топқа бөлінеді.
1.Сүтті бағыттағы ірі қара тұқымдары:
Бұл топқа жататын ірі қара зат алмасуның ерекшеліктері-оның азықтық заттарды барынша сүтке айналдыра алатындығы.
Сүтті бағытағы малға голланд сиыры, қара ала сиыр, қырдың қоңыр сиыры, аулие ата, ангельн, айршир және басқа сиырлар жатады.
Ірі қараның сүтті бағыттыағы тұқымдары
Қара ала тұқым тобы
Қара ала тұқым. Қазан революциясына дейін қара ала тұқым тек Балтық бойы республикаларында және Саратов губернияларында өсірілген.
Қара ала тұқымының ірі қара ішіндегі орны үлкен. 1925 жылы қара ала тұқым Кеңес Одағында жоспарлы тұқым болып қабылданды. 1930 жылдан бастап Германиядан, Нидерландиядан, Эстониядан, Швециядан әкеліне бастады. Содан былай жыл сайын мал басы көбейіп, әсіресе будандарының саны өсті. Мысалы, 1935 жылы 35475 бас болса, 1936 жылы 316400, 1951 жылы-1182000, 1965 жылы 216709, ал 1974 жылы 1196000 басқа жетті. Немесе 1974 жылдың өзінде жоспардағы тұқым малы ішіндегі үлесі 19% шамасында болды.
Қара ала тұқым малын жетілдіруді 3 кезеңге бөледі. 1 кезенде (1930-1940 жылдар) қара ала тұқым малын өсіруге бөлінген аймақта жергілікті малды қара ала тұқым бұқаларымен сіңіре будандастырды. Мысалы, Ресейдің орталық аудандарында өсірілетін холмогор, симментал тұқымдарын, Сібірде жергілікті ірі қараны, оралда тагил тұқымын сіңіре будандастырды.
Бұқалармен бірге әкелінген сиырлар арнайы құрылған шаруашылықтарда өз ішінде өсіріледі.
Шығыс Пруссия тармағын өсіретін шаруашылықтар ішінде «Молочное», «Назарьево» совхоздары, ал Эстония тармағын өсіретін шаруашылықтар ішінде «Брачева горки», «Напецино», «Орешково», Борска ферма, « Красный маяк», тұқыммал совхоздары белгілі. Осы мезгіл ішінде «Луковицкий», «Барабинский», «Дунаевский» рассадниктері құрылды. 2 кезеңде (1940-1945 жылдар), яғни 1940 жылдың аяғында Ресейге 24 остфризлянд тұқымы бұқалары әкелінді де, олар «Омский», «Октябрьский», «Первомай» совхоздарында топтастырылды. Бұл бұқалар Пруссия және Эстония тармағы бұқаларының қаны бар сиырларға пайдаланылды. (1930-1938).
1. Қ.Ш. Нұрғазы. Мал шаруашылығы негіздері. Практикум: Оқу құралы – Алматы, 2008.
2. Б.Б Ысқақбаев. Сиырды қолда өсіру оқу құралы- Алматы, Қайнар, 1987-114 бет
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ  ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІКУНИВЕРСИТЕТІСӨЖТақырыбы: Ірі ... ... ... ... ... Ж.ЗСемей 2015Жоспар:* Сүтті бағыттағы ірі қара тұқымдары* Етті ... ірі қара ... ... ... ірі қара ... әдебиеттер:Ірі қараны өнімділігі бойынша кластауКүнделік тәжрибеге сай ірі қараны олардан өндірілетін өнімге ... ... жөн. ... орай ірі қара ... етті, сүтті және етті-сүтті немесе сүтті-етті бағыттағы деп үш топқа бөлінеді.1.Сүтті бағыттағы ірі қара тұқымдары:Бұл топқа жататын ірі қара зат ... ... ... ... ... ... айналдыра алатындығы.Сүтті бағытағы малға голланд сиыры, қара ала ... ... ... ... аулие ата, ангельн, айршир және басқа сиырлар жатады.Ірі қараның ... ... ... ала ... ... ала ... ... революциясына дейін қара ала тұқым тек Балтық бойы республикаларында және Саратов губернияларында өсірілген. Қара ала тұқымының ірі қара ... орны ... 1925 жылы қара ала ... Кеңес Одағында жоспарлы тұқым болып қабылданды. 1930 жылдан бастап Германиядан, Нидерландиядан, Эстониядан, ... ... ... ... ... жыл ... мал басы ... әсіресе будандарының саны өсті. Мысалы, 1935 жылы 35475 бас болса, 1936 жылы 316400, 1951 ... 1965 жылы 216709, ал 1974 жылы 1196000 ... ... ... 1974 жылдың өзінде жоспардағы тұқым малы ішіндегі үлесі 19% шамасында болды. Қара ала ... ... ... 3 кезеңге бөледі. 1 кезенде (1930-1940 жылдар) қара ала ... ... ... ... ... ... ... қара ала тұқым бұқаларымен сіңіре будандастырды. Мысалы, Ресейдің орталық ... ... ... ... ... ... ... ірі қараны, оралда тагил тұқымын сіңіре будандастырды. Бұқалармен бірге әкелінген сиырлар арнайы құрылған шаруашылықтарда өз ... ... ... ... өсіретін шаруашылықтар ішінде ,  совхоздары, ал Эстония тармағын өсіретін шаруашылықтар ішінде , , , Борска ферма, >,  тұқыммал ... ... Осы ... ... , ,  ... ... 2 ... (1940-1945 жылдар), яғни 1940 жылдың аяғында Ресейге 24 остфризлянд тұқымы бұқалары әкелінді де, олар , ,  ... ... Бұл ... Пруссия және Эстония тармағы бұқаларының қаны бар сиырларға пайдаланылды. (1930-1938).Осы алғашқы 2 кезеңде ... ... мал ... ... ... пішінін, тұқымдық қасиетін жақсарта түсуге бағытталды. Бірақ сиыр сүтінің ... ... ... ... ... ... ең кең ... ірі қара тұқымы. Ол 30-дан астам елде өсіріледі. Саны ... қай ... ... да көп. ... ... ... алған бұл тұқымның шығуына елдің географиялық ыңғайлы орналасуы, теңізге шыға алатындығы, сауда жасауғы ыңғайлылығы және ... пен сары ... ... ... артуы әсер етті. Сондай- ақ ауа райының жұмсақтығы, жауын- шашының көп болуы, қыс маусымының қысқалығы, теңіз жағалауындағы көк майса ... да ... ... қара ала, ... ала және ... деп аталатын үш ірі қара тұқымы өсіріледі. Солардың арасында ең ... қара ала ... өте көп ... тұқымы Англияда, Францияда, ТМД-да, Жапония, АҚШ, Канадада және тағы басқа елдерде өсіріледі. Бұл ... таза ... ... ол фриз немесе голштино- фриз деп аталады.Кезінде , көп уақытқа дейін голланд сиырының сүтін ғана дамытып, оның денсаулығына, ... ... көп ... бөлінеді. Соның салдарынан XIX ғасырдың бірінші жартысында бұл тұқым сүтінің майлылығы төмендеп, дене ... ... мал ... ... ... ... соң мал ... асылдандыру жұмысын қайта қарау керек болды.Қазіргі кездегі голланд тұқымы малының дене бітімі, ... ... ... өткен ғасырдың бірінші жартысында өсірілген малдан мүлде өзгеше. Малдың тұрқы қысқалау, жұмыр. Бұлшық еттері ... ... ... дене ... ... биіктігі 132-135 см, сауырынан биіктігі  -  132-133 см, кеудесінің салыңқылығы 72-74 см, кеудесінің кеңдігі  -  44-46 см, ... ... ... 156-156 ... сиырының салмағы 550-580 кг. Ең ірі сиырының салмағы 800 кг. Бұқасының салмағы 800-1200 кг. ... ... ... салмағы 38 кг, ұрғашы бұзауының салмағы 35 кг.Голштин тұқымы. АҚШ пен Канадада және Нидерландыда голланд қара ала ... ... ... және салмағына қарай сұрыптау жүргізіледі. Бұл елдерде бұзау өсіру технологиясы, сиырды азықтандыру және күту де бөлек болды.  Соның қорытындысында АҚШ пен ... сүті де, ... да, сырт ... де, желіні де, сиымдылығы да өзгеше қара ала тұқым малы ... ... ... ... ... 670-700 кг. ... 1000 кг да ... Бұқаларының салмағы 900-1200 кг. Қайсыбірінің салмағы 1250 кг жетеді. Еркек бұзауының туғандағы ... 44-47 кг, ... ... 38-42 кг тартады. Голштин тұқымының түсі қара ала болғанымен, кейбіреуінің бауырында, сирағында, құйрығының ұшында ақ қылшық жүн кездеседі. Қызыл ала ... де ... де ... ... шоқтығының биіктігі 143-145 см, бұқасының шоқтығының биіктігі 158-160 см, ... ... 96 см, ... еңдігі 65 см бөксесі ұзын, кең, дене.Эстон қара ала тұқымы. Эстонияның солтүстігінде ... ... ... шығарылған. 1930 жылдары эстон тұқымы малын ұстайтын шаруалар сүтінің майлылығы жоғары голланд тұқымы сиырлары ... ... Осы ... ... ... ... едәуір көтерілді. Эстон тұқымы малының тұқыммал кітабы 1885 жылдан басталды. 1951 жылы жеке тұқым болып бекітілді. Эстон қара малы ... ... ... Дене ... ықшам, мығым, сүйегі мықты, басы жеңіл, кеудесі орташа, жотасы түзу, бөксесі ұзын, түзу, кең. Сирақтары қысқа, дұрыс басылған. Бұлшық ... ... ... ... 120-130 см, кеудесінің салыңқылығы 69-70, кеңдігі 42,8-43,4, кеудесінің қиғаш ұзындығы 155-157 см, кеуде ... 198 см, ... ... ... қызыл тұқымы. Бұл ірі қараның әлемде ең көп тараған тұқымының бірі. Жергілікті ... ... ... шлезвич, баллум тұқымдары малымен будандастыру нәтижесінде шығарылған. Бұл ... ... 1895 ... ... бақылау одағы да әсер етті. 1945 жылы бұқаларды ұрпағының сапасына ... ... ... ... ... ірі, дене ... мықты, кеудесі салыңқы, денесі ұзын, сирақтары қысқалау, денесіне сай, ... кең, ... ... ... ... ... тәріздес. Бұлшық еттері, сүйектері жақсы дамыған. Сақа сиырының сүттілігі 5800кг. Мал тез жетілгіш, 12 айлық бұқаларының салмағы 420 кг, 15 ... 500 кг, 18 ... 600 кг, ... ... 57-60. Латыштың қоңыр қызыл тұқымы. Азықтандыру жағдайын және күтімін жақсарта отырып, латыштың жергілікті сиырын ... және ... ... тұқымы бұқаларымен будандастыру арқылы шығарылған. Латыштың қоңыр қызыл тұқымы және оған туыстас Эстонияның, Литваның қызыл сиырын ... 1892 жылы ... ... ... ... ... ... құрылуы, 1885 жылдан бастап тұқыммал кітабы мен таза қанды малды тіркеу кітабының шығуы, ауық  -  ауық ... ... таза ... бұқаларды топтастыратын пунктердің орналасуы әсер етті. Латыштың қоңыр қызыл тұқымы малының сырт пішіні көрнекті. Дене ... ... ... ... тән, ...  ... ... сиырының шоқтығының бміктігі 125-127 см, қиғаш ұзындығы 156-157 см. Қырдың қызыл сиыры. Бұл сүтті бағыттағы сиыр. ... ... тән қуаң да ... жер ... мен ауа ... жақсы бейімделген. Бұл тұқым малы оңтүстіктің қапырық ыстығыныа да, ерте қурап, қатқылданатын шөбі сирек жайылымына да ... ... ... және ... нәтижесінде қырдың қызыл сиыры тек Украинада ғана емес Ресей жерінде де, ... да, ... да кең ... ... 1994 ... ... 402164 қырдың қызыл сиыры болды. Саны жөнінен ТМД-да 2-ші орын ... Ал ... 1-ші ... ... ... қырдың қызыл сиыры сүтті бағыттағы тұқымдар ішінде ең бастыларының бірі.  ... ... ... ... ... Жезқазған және т.б облыстарда аудандастырылған. 2. Етті бағыттағы ірі қара тұқымдары:Бұл топқа жататын ірі қараның зат ... ... ... заттарды ет пен майға айналдыра алатындғы. Сондықтан да бұл бағытағы ... ... ... ... салмағымен өтейді.Етті бағытты ірі қара тұқымына-герефорд, қалмақ, абердин ангусс, шартгорн  ірі ... ... ... ... ... ... ... лимузин, қиан ірі қаралары жатады.Етті бағыттағы тұқымдарАнглиядан шыққан тұқымдарГерефорд тұқымының отаны  -  ... ... ... ... ... ... графтығы. Тез жетілгіш және елемде кең тараған тұқым. Өнімі аз жергілікті ірі ... ұзақ ... ... жолымен шығарылған. Англияда өндірістің өркендеп, халықтың көп шоғырлануы етті мол өндіруді қажет етті. Соған орай Англияда асыл ... етті мал ... ... қолға алынды. Герефорд малының сыртқы пішіні етті малға тән, сирағы қысқа кеудесі кең де терең, төстігі бөлектеніп шығып тұрады, қабырғалары ... ... ... кең. Сан еті ... жоны түзу, жүні бұйра да тығыз, қысқақарай ол ұзара түседі. Сондықтан да ... малы ... өте ...  -  ... ... Шотландияның солтүстік шығысындағы Абердин және Ангус атты графтықтарда ауа райы қатал, ... ... ... отты жер ... ... Бұл ... жергілікті күш көлігі ретінде пайдалантын қара түсті тоқал ірі қараның негізінде шығарылған. Бұл тұқымды ... ... ... ... пішініне қарай сұрыптау, жұптастыру, бұзауларын енесінің бауырында өсіру қолданылды. Бұзауларын тегіне, бұқаларын ұрпағының сапасына қарай сынау ... да ... ... ...  -  ... тұқымы Англия, Шотландия, Аргентина, Канада, Бразилия, Австралия, Жаңа Зеландияда, ТМД т.б елдерде өсіріледі. Абердин-ангусс малы тез және ... да ... ... Еті ... ... ... ... келеді.Галловей тұқымы. Шотландияның Галловей округінде шығарылған. Тастақ, шөбі сирек жайылым мен қатал ауа райы дене бітімі мықты, табиғи қатал ... ... ... ... әсер ... малы ... түсі  - ... қара сұр немесе ақ белдеулі қара. Жүні ұзын, бұйра және тығыз. Сирағы ... ... ... Сақы сиырлары 450-500 кг, бұқасы 700-750 кг тартады. Жекелеген бұқасының салмағы 1000 кг-ға дейін жетеді. Бұзаулары 7-8 ай енесімен бірге ... ... ... ... ... ... ... салмағы 180-220 кг. Галловей малы шыққан жерінің табиғатына орай нөсер жаңбыр, ақ боранды, қатты аязға төзімді. Соған қоса ауа райы жылы ... ... да өзін ... сезінеді. Галловей малы АҚШ-та, Канадада, Аргентина, Бразилияда, ТМД-да өсіріледі.Бұрынғы Кеңес елінде 1902-1920 жылдары 43 бұқа және 213 ... ... ... ... ... ... ... Кеген ауданының биік тауы жайылымында жерсіндірілген.3. Сүтті-етті бағыттағы ірі қара тұқымдары:Бұл топқа жатаын ірі қараның ерекшелігі-олардың азықтық заттарды сүт ... ... етке де ... ... Сонымен, сүтті-етті бағыттағы ірі қара тұқымына-швиц, симментал, сычев, кастрома, алатау, ... ... ... ... ... қарпаттың қоңыр сиыры, бестужев, горбатов қызыл сиыры, қорған, тамбовтың қызыл сиыры, украиының сұр сиыры және т.б. тұқым малы жатады.Осы арада айта ... бір ... ... ... малдың өскен ортасында, азықтандыру және жер жағдайна қарай сүт бағытына немесе ет бағытына ауытқи беретіндігі.Кейбір жағдайда ірі қара ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда ірі қара тұқымдарын ойпандық, таулық және далалық деп бөлінді. Бірақ қазіргі кезде бұлай бөлу ірі қара тұқымдарның арасындағы ... ашып бере ... ... деп ... ... ... ... болған мал тұқымын айтады. Оларға кавказ, қырғыз, қазақ, сібір  ірі қараларын жатқызады.Зоводтық мал ... деп ұзақ ... ... ... ... жұп таңдау, жеткілікті азықтандыру нәтижесінде пайдалы тұқымдық қасиеті бекіген малды айтады. Тұқымдық қасиет дегенді олардың өнімділік ерекшеліктері, сырт ... дене ... деп білу ... мал ... ... орта мен мал өнімін жасартуға тырысқан адам еңбегі нәтижесінде пайда болған мал жатады. Ғалымдар бұл үшініші топқа лебеда, ... ... ... ... мал ... ... жұмыстарды дұрыс жүргізілсе, бұл мал тұқымын заводтық тұқымға аусытыруға әбден болады. Қоңыр тұқымШвиц тұқымы. Швейцарияның ... аз, кеш ... ... кішкене жергілікті сиырынан шығарылған. Ұзақ жылдар бойы азықтандыру жағдайын жақсарту, өз ішінде өсіру, қатал сұрыптау нәтижесінде сүттілігі осы ... ... тән ... ... ... 1897 жылы швиц тұқымы малын өсіретін қоғам құрылған. Швиц ... ... тау және тау ... малы ... бөлінеді. Тау сиырының тірілей салмағы 550-600 кг, етек сиыры 650-690 кг, ... кг ... Швиц ... ... ... ... оның ... және сүтінің майлылығы жақсарады. Қазіргі кезде отанында швиц сиырының сүттілігі 4200кг,сутінің майлылыгы 3,87 %сүт белогы 3,4%.Швиц  ... ... ... Испанияда  өсіріледі.Осы елдердің кай-кайсында болмасын швиц тұқымының сүттілігін жетілдіріп,жергілікті жерде жаңа тип ... ... ... ... ... ... ... АҚШ-та бақылау тобынан 5033кг сүт сауылған. Сүтінің майлылығы 15822 кг сүт ... ... ... тұқымы.Кострома облысының Караваево тұқыммал заводы мен басқа да түрлі тұқыммал фермаларында шығарылған. Өткен ... ...  ... ...  ірі қараның Мисков және Бабаев атты екі ... тобы ... ... тобы жергілікті сыиырларды альгаус тұқымы бұқаларымен будандастырудан алынған ... ... ... ... салқын бөлмеде интенсивті өсіру нәтежесінде шығарылды .Бұл жеке ... ... 1944 жылы ... ... шығуына  Социолистік  Еңбек  Ері  С.И.Штейман,Кострома мемлекеттік рассаднигінің сол кездегі директоры И.Я.Горский аянбай атсалысты.Алатау тұқымы.Қазақстан  жане ... ... мал ... жергілікті сиырларды швиц тұқымының бұқасымен будандастырып шығарылған.Жұмыстын соңғы жылдарында  кострома тұқымы  да пайдаланылды. Тұқымды ... мол ... ... ... ... отын пайдалануға бейім тұқым шығару мақсат етіп қойылды. Көңілден шыққан екінші буын өз ішінде ... ... ... және дене  ... ...  ... әр ...  малы  арасында  жүргізіліп отырды. Алатау тұқымының малы ықшам ... ... ... бұлшық еттері жақсы жетілген. Басы мен мойыны денесіне сай, етті. Шоқтығы, ... ... ... түзу. Қарыны аумақты, бөксесі түзу. Сирағын дұрыс басады, мықты. Сары ала тұқымдарСимментал тұқымы. Өте ... ... ... ... Симментал маоының ата тегі Швейцарияда V ғасырдың ортасында әкелінген. ... ... ... жақсартып, сұрыптау және жұптау жұмысы негізінде өте ерте тұқымға айналды. Симментал тұқымының аты Симм ... ... ... ... ... пайда болуына жергілікті жердің жұмсақ та жылы, ылғалы мол ауа райы. Альпі тауларының балаусаға бай ... және ... ... елге асыл ... мал, ... сиыр етін ... әсер етті. Симментал мал бойына сүттілікті де, ... де ... ... ... үлесі Европа елдерінде 22%-тен астам. Мал саны 44 млн-ға жетті. Түсі сары ала, қызыл ала, ... ала, ... ... таза қандыларының көзінің айналасы, мүйізінің ұшы қызғылт келеді, ал басқадай түсті болса таза қанды ... ... ... ... 35-45 кг, тез ... басқа тұқымдар.Джерсей тұқымы малының аты  -  отанының, яғни Ла-Манш шығанағындағы аралдың атымен ... Ауа райы ... ... ... жай ... мал ... ... дейін тәулік бойы жайылымда болады. Қыс айларында күндіз малды ... ... ... ... ... де, ірі ... ... түйнек, кебек, күнжара секілді азықтармен азықтандырады. Бұл тұқымның ... ... ... мәлімет жоқ. Тек қана Нормандия және Британия жергілікті малын басқа тұқым малымен жетілдіре түсудің нәтижесінде шыққан деген болжам бар. ... ... ... ... ... ... Австралияда тараған. АҚШ-тағы Джерсей тұқымының дене бітімі өте жақсы. Түсі ақшыл ... қара ... ... ... қара түрі де ... тұқымы Шотландиядан Аир графтығында қатал да, ылғал ауа райы жағдайында шығарылған. Бұл тұқым отанының табиғи жайылымға, шабындыққа бай жағдайы дене ... ... мал, ... ауа ... ... ... ... жерлерге өсіре беруге көнбіс етіп шығаруға әсер етті. Бұл ... ... малы ... ... үлкен, мойынының ұзындығы орташа, кеудесі салыңқы, кең, бөксесі түзу, жалпақ, бұлшық еті орташа дамыған, сирақтары дұрыс басылған, ... ... ... ... ... немесе домалақ. Сиырының тірілей салмағы  -  450-500 кг. Айршир тұқымының малы сүтті, көнбіс, азық талғамайды. АҚШ-та, Канадада, Жаңа ... ... кең ... 1994 ... ... ... 17481, оның ... 5234 таза қанды айршир малы болды.Пайдаланылған әдебиеттер:* Қ.Ш. Нұрғазы. Мал шаруашылығы негіздері. Практикум: Оқу құралы  -  ... 2008.* Б.Б ... ... ... ... оқу құралы- Алматы, Қайнар, 1987-114 бет  
        
      

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Ірі қара мал кетоз ауруының патологоанатомиялық өзгерістері30 бет
Асыл тұқымды бұқалардың табынын толықтыратын таналарды азықтандыру34 бет
Биологиялық ырғақтар4 бет
Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылық өнімдерінің нарықтық жағдайы7 бет
Қара ала тұқымдас сиырлардың өнімділігіне экологиялық факторлар75 бет
Ірі қара малдың конъюнктивиальды қапшығының құрамын гельминтологиялық зерттеу53 бет
Ірі қара малы19 бет
Ірі қара шаруашылығы, ірі қара еті мен сүтін өндіру технологиясы30 бет
Ірі қара шаруашылығының халық шараушылығында алатын орыны7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь