Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру

Азия — адамзаттың пайда болған ошақтарының бірі, қолдан суарудың, қалалардың, көптеген мәдени кұндылықтардың отаны. Аймаққа 45 мемлекет мүше, құрамына енетін мынадай 5 ірі аймақты бөліп көрсетеді: Оңтүстік-Батыс, Оңтүстік, Оңтүстік-Шығыс, Шығыс, Орталық Азия.Табиғат жағдайы барынша алуан түрлі. Басты минералдық байлықтары: мұнай, газ (Парсы шығанағы елдері), көмір және темір рудасы (Қытай, Үндістан), түсті металдар (қалайы белдеуі Мьянмадан Индонезияға дейінгі аралықта орналасқан).
Табиғат байлықтары біркелкі таралмаған, энергетикалық суқоры (Қытай), агроклиматтық қорлар (муссондық аудандар), рекреациялық қорлар, орман қорлары Оңтүстік-Батыс Азияда жақсы дамыған.Аймақта халықтың саны өскен сайын жер қорының жеткіліксіздігі (тау сілемдері мен шөлейт жерлердің көпшілігі) егістік жерлердің үлесін шектейді. Оңтүстік-Батыс және Орталық Азияда су проблемасы туындап отыр.
Халқының саны 3,5 млрд адам. Теңіз жағалаулары мен аралдарда халықтың орналасу тығыздығы жоғары, шөлді жерлерде төмен (Монғолия, Қазақстан). Табиғи өсу жоғары, урбандалу деңгейі төмен (3,5%). Аймақтағы халықтың ұдайы өсуі демографиялық жарылыс құбылысына байланысты.
Араб елдері жарылыстың ошағы болып отыр. Этникалық құрамы мен діни құрамы өте күрделі. Әр түрлі тіл әулеті (9 тіл әулеті) мен топтарына жататын 1 мыңнан астам ұлт тұрады. Елдердің көпшілігі — көп ұлтты мемелекеттер.
Шетелдік Азия — діндердің отаны. Дін материалдық мәдениетте де (мұсылмандардың мешіттерінде, индустардың храмдарында, буддалардың ғибадатханалары мен монастырьларында) кеңінен қолданылады. Қазіргі кезде адам өмірінің барлық жақтарына күшті ықпал етуде.
Өнеркәсібі. Соңғы 10 жылдың ішінде Шетелдік Азияның дүниежүзілік шаруашылықтағы рөлі айтарлықтай өзгерді. Мұның ең алдымен өнеркәсіп өндірісіне қатысы бар, аймақта 6 топ елдерінің өнеркәсіп өндірісі қызмет етеді.
1. Жапония (экономикалық көрсеткіштерінен) — өнеркәсібі жоғары деңгейде дамыған ел.
2. Қытаймен Үндістан экономикалық және әлеуметтік дамуда зор табыстарға жеткен, алайда жан басына есептегенде көрсеткіштері төмен.
3. Азияның жаңа индустриялық елдері: Корея, Сингапур, Тайвань, Гонконг. Экономикасының негізін машина жасау саласы кұрайды.
4. Парсы шығанағындағы мұнай өндіруші елдер: Сауд Арабиясы, Кувейт. Экономикасының негізі — мұнай өндіру өнеркәсібі.
5. Индустрияландыру әзірше, негізінен, таукен өндірісімен, жеңіл өнеркәсіппен шектелетін елдер (Монғолия, Вьетнам, Бангладеш т.б.).
6. Лаос, Камбоджа, Непал, Бутан т.б. дамушы елдерде өңдеуші өнеркәсіп жоққа тән.
1. “ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.
2. Васильев Л. С. История Востока. Учебник для вузов: В 2 т. 3-е изд. М.: Высш. шк., 2003.
3. Бродель Ф. Материальная цивилизация: экономика и капитализм, XV-XVIII вв. В 3 т., – М.: Весь мир, 2006
4. История Востока: В 6 т. Т.3, Т.4, – М.: Вост. лит., 1999–2005.
5. Новейшая история стран зарубежной Азии и Африки. – Л.: Из-во Ленинград. ун-та,2000. – 544 с.
        
        Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беруАзия  --  ... ... ... ... ... ... суарудың, қалалардың, көптеген мәдени кұндылықтардың отаны. Аймаққа 45 мемлекет мүше, құрамына енетін мынадай 5 ірі аймақты бөліп көрсетеді: ... ... ... ... ... ... жағдайы барынша алуан түрлі. Басты минералдық байлықтары: ... газ ... ... ... ... және темір рудасы (Қытай, Үндістан), түсті металдар (қалайы белдеуі Мьянмадан Индонезияға дейінгі аралықта орналасқан).Табиғат байлықтары ... ... ... ... (Қытай), агроклиматтық қорлар (муссондық аудандар), рекреациялық қорлар, орман қорлары Оңтүстік-Батыс Азияда жақсы дамыған.Аймақта халықтың саны өскен ... жер ... ... (тау ... мен шөлейт жерлердің көпшілігі) егістік жерлердің үлесін шектейді. Оңтүстік-Батыс және Орталық Азияда су проблемасы туындап отыр.Халқының саны 3,5 млрд ... ... ... мен ... ... орналасу тығыздығы жоғары, шөлді жерлерде төмен (Монғолия, Қазақстан). Табиғи өсу жоғары, урбандалу деңгейі төмен (3,5%). ... ... ... өсуі демографиялық жарылыс құбылысына байланысты.Араб елдері жарылыстың ошағы ... ... ... ... мен діни ... өте ... Әр түрлі тіл әулеті (9 тіл әулеті) мен ... ... 1 ... ... ұлт тұрады. Елдердің көпшілігі  --  көп ұлтты мемелекеттер.Шетелдік Азия  --  діндердің отаны. Дін материалдық ... де ... ... ... ... ... ғибадатханалары мен монастырьларында) кеңінен қолданылады. Қазіргі кезде адам өмірінің барлық жақтарына күшті ықпал ... ... 10 ... ... ... ... дүниежүзілік шаруашылықтағы рөлі айтарлықтай өзгерді. Мұның ең алдымен өнеркәсіп өндірісіне қатысы бар, аймақта 6 топ елдерінің өнеркәсіп өндірісі ... ...    ... ... ...  --  өнеркәсібі жоғары деңгейде дамыған ел.2.    Қытаймен Үндістан экономикалық және әлеуметтік дамуда зор табыстарға жеткен, ... жан ... ... ... ...    ... жаңа ... елдері: Корея, Сингапур,  Тайвань, Гонконг. Экономикасының негізін машина жасау саласы кұрайды.4.    ... ... ... ... ... Сауд ... Кувейт.  Экономикасының негізі  --  мұнай өндіру өнеркәсібі.5.    ... ... ... ... ... ... ... шектелетін елдер (Монғолия, Вьетнам, Бангладеш т.б.).6.    ... ... ... ... т.б. ... елдерде өңдеуші өнеркәсіп жоққа тән.Ауыл шаруашылығы. Кең-байтақ территорияда алуан түрлі ауыл шаруашылығы аудандарының 3 түрі ...    ... ... және Оңтүстік Азияның бүкіл муссонды секторын қамтитын күріш егетін аудандар.2.    ... ... ... ... ... ... ... жүзім, бидай, цитрус дақылдары т.б.)3.    Аймақтың қалған территориясында бидай, тары тектес дақылдар өсіріледі. ... мал ... ... ... ... ... ... Мәдени дақылдың бірі болып саналатын мақтаның экспортқа шығарылуы маңызды орын ... ... ... ... ... ... интеграция әлемдік шаруашылық дамуының ерекше белгісіне айналды. Дүниежүзінің түрлі аймақтарында интеграция кең етек жаюда. Жаһандану үдерісі экономикалар бәсекесінің күшеюіне алып ... бұл өз ... ... ... күш-жігерлерін біріктіруіне итермелейді. Іс жүзінде бүкіл әлем ... ... ... ... ... ... интеграция  бұл бір аймақта орналасқан түрлі ... ... ... ... ... және аймақтық топтардың қалыптасуынан көрініс табады. Оның негізінде елдер арасындағы сауда және инвестициялық өзара байланыстарды нығайту ... ... жою ... ... ... ... ... ықпалдасу деңгейінің тереңдеуі жатыр.  Аймақтық интеграция үдерісінің айқын мысалы ретінде мынадай ... ... ... ... ... ЕҚ, ... ... сауда жөніндегі солтүстікамерикалық келісім), МЕРКОСУР (Оңтүстік жартышар елдерінің жалпы нарығы), АСЕАН және басқа да топтар.Орта Азия (ОА) ... ... ... ... ... және ... үшін ағымдағы онжылдық шешуші рөл атқару қажет,  себебі олар өз егемендіктерін ... ... ... ... жүйесіне интеграцияланудың тиімді жолын таңдай алады, болмаса дамыған елдердің трансұлттық корпорациялары үшін шикізат көзі болып қалып қоюы әбден ықтимал.ОА ... ... ... ол әлеуметтік өмірдің интерұлттандырылуымен, елдердің өзара тәуелділік деңгейінің өсуімен және ... ... ... ... ... және жаһандық қауіп-қатерлерге төтеп беру қажеттіліктерімен байланысты халықаралық қатынастар жүйесіндегі жаһандық үрдістердің салдары болып табылады. Аталған мақсаттарға қол ... ең ... ОА ... ... ... нәтижелі дамуына тәуелді.ТМД шеңберіндегі, сондай-ақ ОА аймағындағы интеграциялық үдерістердің басты ... ... ... табылады. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев бірнеше рет ОА елдерін ресурстарын біріктіруге, жиынтық әлеуеті мен оның нәтижелері әлемдік ... ... ... және ... үшін ... өмір ... қамтамасыз ете алатын, тиімді және өзара байланысты экономикаларды құруға шақырды. Қазақстанның ОА мемлекеттерінің интеграциялық қауымдастығын құру мен оны жүзеге асыру ... ... ... ...  -  ... ... географиялық, саяси, экономикалық, мәдени, тілдік, діни ортақтықтарына  ... ... ... ... жарты ғасыр бойы бірыңғай одақтық халықтық шаруашылық кешенінің құрамдас бөлігі ретінде қызмет етіп келді. Кеңес одағының ... және ... ... шарттарының түбегейлі өзгерісі  -  бұл ... тек ... ... ғана ... табатын мәселелер жиынтығының кеңеюіне әкеліп соқты.ОА аймағындағы қазіргі ... ... ... ... ... орта ... белгілі бір ықпал етуге қабілетті бірнеше жаһандық сипаттағы үрдістер әсер етуде. Олардың ішінде мынадай үрдістерді атап ... ... ... ... дамудың экспорттық-шикізаттық көздерінің сарқылу қауіпі, ол энерготасымалдаушылар бағасының қымбаттауымен және оларды иемдену үшін күрестің ушығып кетуімен жалғасын табуда, бұл ... ... ... және ... күші ... әсер етіп қана ... ... ұлттық басқару жүйесін де қозғайды;- мемлекетаралық бірігулер шеңберіндегі халықаралық қатынастардың ары қарайғы поляризациясы: бір жағынан, бұл ... мен ... ... Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы (ШЫҰ) және Еуразиялық Экономикалық  қауымдастық (ЕурАзЭҚ), екінші жағынан, аймақтағы өз позицияларын ... ... ... ... батыстық құрылымдар  -  НАТО және ЕҚ;* Қытай мен Үндістанның әлемдік экономикалық өсудің жаңа  ... және ... ОА ... дамуына елеулі әсер етуі;* ОА елдері экономикаларының ... ... ... ... ... олар ... ... қатар, жаңа аймақтық қауіп-қатерлермен, жекелей алғанда экологиялық мәселелермен байланысты;* сауда және капиталдар қозғалысы ... ... ... тіпті оның күшеюі. Ол валюта бағамдарының ауытқуына және ұлттық экономикалар құрылымын қайта құруға алып келуі мүмкін;* халықтарының жұмысбастылық ... ... ... ОА ... ... ... миграция ағымының өсуі, ол Еуропа елдерін қоса ... ... ... ... ... ... салмақты арттыра түседі;* ОА елдерінің әлемнің жетекші державаларының мүдделерінің ... ... ... және ... да факторлар [4].Аталған үрдістер әлі күнге дейін халықаралық қатынастардың даму болашағы үшін  Орта Азия аймағында ... ... ... ... аңғартады.Бүгінде ОА елдеріне Ресей, батыс (Америка), сондай-ақ, шығыс (Қытай) және исламдық елдердің (Иран, Түркия, Пәкістан) ықпалы терең сезіліп отыр. Осыған ... ОА ... ... ... ... ... даму саясатын ұстануда және бірнеше түрлівекторлы интеграциялық ... мүше ... ... ... ... даму ... мен ... интеграциялық ұйымдарДаму векторларыИнтеграциялық ұйымдар1. Еуразиялық кеңістіктің ресейлік даму векторы·  Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД);·  Еуразиялық экономикалық  ... ... ... ... даму ...  ... Ынтымақтастық Ұйымы (ШЫҰ)3. Исламдық интеграциялық даму векторы·  Ислам конференциясы ұйымы (ИКҰ);·  ... даму ... ...  ... ынтымақтастық ұйымы (ЭЫҰ).4. Интеграциялық дамудың еуропалық векторы·  Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ);·  Еуроатлантикалық әріптестік кеңесі ...   НАТО ...   ЕҚ ...   ЕҚ  бағдарламасы.ОА елдерінің сыртқы саяси ... ... ... ... ... ... ... бағытталған. Өзара ынтымақтастықтың әрбір саласындағы (экономика, саясат, қауіпсіздік) ... ... те әр ... сәйкесінше, ол ұлттық дамудың басқа салаларында үстемдік рөлге ие емес.Қазіргі таңда және жуық арадағы ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық маңызы өз күшін жоғалтпайды. Тығыз экономикалық байланыстардың ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымымен және минералды шикізаттық, жылу-энергетикалық, жер-су ресурстарын тиімді пайдаланумен байланысты. ОА Еуразия құрлығының орталық бөлігінде ...  ... ... ... пен ... Оңтүстік пен Солтүстікті байланыстыра отырып стратегиялық маңызы зор, бастысы, өте жоғары табиғи, экономикалық және ... ... және ... ішкі ... ие. ОА ... ... ... қатар, ғасырлар бойғы бірлескен тіршілік тәжірибесімен және халықтарының экономикалық, саяси, мәдени-гуманитарлық байланыстарының біртұтастығымен өзара тығыз байланысты. 3,5 шаршы шақырымнан астам ... ... ОА ... 60 млн жуық ... тұрады. Бұл жалпы ТМД халқының 20%-н құрайды. ... ... ... және ... да ... ... бай қоры және мықты ауыл шаруашылық әлеуеті экономикадағы және геосаясаттағы ... ... ... елдерін интеграциялық бірігуге итермелейтін негізгі факторлардың бірі  -  ... ... ... ОА ... ... өте бай ... болып табылады. ОА аймағында энергетикалық ресурстардың, газдың, уранның, қара, түсті және сирек ... ... көп қоры ... Көмір өндіру көлемі бойынша әлемде 10-орынды, электр энергиясын ... ... ... ... Алтынның жиынтық өндірісі бойынша (Өзбекстан  -  90 т, ...  -  24, ...  -  18,9 т) ... ... ОА аймағы әлем экономикасында жер көлемі жөнінен 10-орынға ие (Қазақстан  -  19,4 млн. га, ...  -  4 млн. га, ...  -  1,4 млн. га; ... - 0,9 млн. га). ... және ... ... ...  -  16, мақта өндіруден  -  5, мүйізді ірі қара ... саны ...  -  20 ... ... .ОА мемлекеттерінің орналасу жағдайы да оның Азия құрлығындағы геостратегиялық ... ...  -  ... ... арқылы маңызды жер және әуе коммуникация жолдары өтеді. Аймақ энергетикалық ... ... ...  -  ... мұнай және газ қорымен), тау-кен шикізатына және бағалы металдарға өте бай. ОА елдерінің  аймақтық интеграциясына түрткі болатын осындай ... зор ...  ... ... ... ... және ... экономикалық әлеуетін және ортақ стратегиялық мақсатын ескере отырып, ОА елдері үшін интеграцияның келесідей бес тиімді бағытын көрсетуге болады. Олар:1)  ОА ... ... ... ... үшін ... маңызы зор бағыт бұл  -  аймақ елдерінің мемлекеттік ... ... ... ... болып табылады. Себебі, ОА аймағы бірнеше жылдан бері әлемдік ірі державалар үшін экономикалық, саяси және әскери тұрғыдан стратегиялық ... ... ... де ... ... ... ... өздерінің мемлекеттік шекараларын бекітуге бағытталған күш-жігерлеріне қарамастан, олар ... ... діни ... және этникалық сепаратизм, наркотик пен қару-жарақтың заңсыз айналысы және ... ... ... ... ... үшін ашық ... қала ... Мұндай жағдай ОА елдерінің ұлттық, экономикалық, мемлекеттік қауіпсіздігіне тікелей ... ... және бұл ... өз ... үшін ... ... аймақтық бірлікті күшейтуге мәжбүрлейді.2)  Келесі бағыт  -  бұл ... Бұл сала ... ОА ... ... зор ... ие. Гидроэнергетиканы қаржылық жағдайдың қиындығына қарамастан, Қырғызстан және Тәжікстан елдерінде дамытуға болады. Энергетика саласының Қазақстанда да даму ... зор, оған ... ... бассейнін пайдалану жобаларын да қосуға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... елдерін қоса алғанда, электр энергиясының тапшылығымен байланысты. Бүгінде Германия өз территориясында атом энергиясын өндіруден толықтай бас тартуды ... ... ... Бұл ... ... ... ... тасымалдау қажеттілігін туындатады, ал әзірше Германия және басқа да Еуропа елдерінің ішіндегі энергияның ... ... ... энергиясымен толық қамтамасыз етуге қабілетсіз. Сондықтан да, бір-екі жылдың ... ... ... даму ... айқындайтын, жаңа нысандардың құрылысы мен қаржыландырылуын үйлестіретін (бұл бағыт бойынша Еуразиялық даму банкінің тәжірибесі сәтті болды) ... ... ... ... ... қалыптастыру қажет. Тек станциялар құрылысымен ғана шектеліп қоймай, сонымен қатар, солар арқылы өндірілетін электр энергиясының қайда кететіндігін де нақты білу ...  Ал бұл үшін ОА ... ... бірыңғай жүйе болуы тиіс. Бұл сала бойынша ортақ қызығушылық танытқан қатысушы-елдердің тұрақты және сенімді электрлік қамтамасыз ... ... ... ... ... энергетика нарығының қалыптасуы мен қызмет етуіне, электр энергиясы саудасының кеңеюіне ... ... ... ... ... сәтті үлгісі ретінде ТМД елдерінің энергетикалық жүйелерінің Латвия, Литва, Эстония және Монғолияның қатысуымен ... ... ... ... айтуға болады [7].3)  Келесі маңызды бағыт  -  ... ... ... ... экономиканың негізгі ойыншыларын Қытайдан Еуропаға және кері бағытта қалайша жүкті тез жеткізуге болады және ресурстарды тасымалдаудың арзан жолы қандай  ... ...  ... ... ... және ... ... ресурс тапшылығын терең сезінуде және транзиттік шығындарды үнемдеу жолдарын іздестіруде. Мұндай жағдайда ОА елдері өздерінің ... ... ... ... ... ... оны тиімді жүзеге асыруға тырысу қажет. Қазіргі кезде көліктік жолдардың маңызын түсіне отырып, Қазақстан мен Тәжікстан жол ... ... ... ... 2008 жылы бекітілген ТМД елдері ынтымақтастығының басым бағыттарына ... ... ... ... ... жолдарын бірлесіп дамыту жөнінде келісімге қол қойылған болатын. Бүгінде әрбір елдің тарапынан қай ... жаңа ... қою, қай ... ... ... ... ... қажет екендігін анықтау үшін транзит жолдарының жағдайын сапалы түрде қайта бағалау жүргізіліп жатыр және де жаңа сипаттағы логистикалық ... де ... ... Бұл ... ... ... ... орган құрылғаннан кейін ғана бұл бағыттағы жұмыстардың жемісі анық көрінетін болады.4)  Төртінші ... ...  -  ауыл ... және ... ... ... ... Бұл салада ОА елдерінің әлеуеті өте жоғары. ТМД елдері кең сұранысқа ие ғаламдық ... ... ... ет және ... ... ... ... жөнінде бағдарламалар қабылдаған. Бүгінде Қазақстан Бірыңғай экономикалық ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізуде. Осындай саясатты үлгі ете отырып, Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстан арасында да ... ... ... ... ... ... тиімді жолдарын табуға болады. ОА-ның ТМД елдерін азық-түлік қауіпсіздігімен біршама деңгейде қамтамасыз етуге әлеуеті жеткілікті.5)  ОА елдерінің ... ... ... ... ... бірі  -  су ... бөлу және оны қорғау. Су мәселесі сондай-ақ, аймақтағы қайшылықтардың бірі болып табылады. Негізгі ...  -  ... су ... ... ... ... елдерінің арасында тұрақты мемлекетаралық келісімдердің жоқтығы. Су ресурстарын бөлу және судың ластануы, теңіздердің тартылуы секілді мәселелер Кеңес одағы кезінде мемлекетішілік ... ... ... ең сулы және ... елді сумен қамтамасыз ететін өзендердің ең ірісі Сырдария. Бірақ, Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы бұл өзеннің суына қатысты мәселе ... бас ... - әлі ... дейін өз шешімін таппай келе жатыр. Келесі мәселе  -  Каспий теңізінің ластануы. Соның салдарынан жылына мыңдаған тонна балық ... ... Ал, Арал ... ... ... ... белгілі. Мұндай өткір мәселелер ең алдымен, аймақ елдерінің бірлігін талап етеді. Бұл бағытта ОА елдерінің арасында су ресурстарын ... ... ... ... қажет және оның жүзеге асырылуын қадағалап отыратын аймақтық интеграциялық ұйым құрылуы тиіс.ОА аймағында аталған бағыттар бойынша интеграциялық ... ... ... ... ... бірқатар қайшылықтардың да бар екенін айту қажет. Олар:·Қабылданған шешімдерді ... ... ... ... ... шешімдердің көпшілігі орындалмай қалады және барлық құжаттар ... ... ... ие және ... ... оны ... асыруға деген қызығушылық төмен. Экономикалық даму деңгейлерінің әртүрлілігі. ОА елдерінің экономикасы түрлі деңгейде және түрлі жылдамдықтағы даму ... ... Бұл ... ... ... тежелуіне елеулі ықпал етеді. Өйткені, интеграция үшін қатысушы-елдердің экономикалық даму және өсу деңгейлері шамалас болуы ... ... ... ОА ... арасында экономикалық даму қарқыны жөнінен Қазақстан көшбасшылық танытып келеді. Сонымен ... ОА ... әр ... ... ... ұстанады. Мысалы, Қазақстан ашық нарықтық экономикалық жүйені ұстанады, бұл ... ... ... ... халықаралық қатынастарға ашық екендігін көрсетеді. Ал, Өзбекстан және Тәжікстан елдерінің экономикасы тұйық, бұл елдердің интеграцияға, жаһандану үрдісі үшін жабық ... ... ... арасындағы өзара сауданың тиімсіз дамуы. ОА елдері экономикаларының төмен ... және ... даму ... ... ... ... ... жүзеге асуына себеп болып отыр. Дегенмен де, ОА ... ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл ОА елдерінің өзара саудасында тауар намеклатурасын кеңейтуге мүмкіндік береді.Аймақтағы тұрақсыздықтың маңызды факторларының бірі халықтың заңсыз миграциясы және бұл ... ... ... ... ушығып тұр. ОА аймағындағы Қазақстанның салыстырмалы түрдегі әлеуметтік-экономикалық жетістіктері, көшбасшылық жағдайы ... ... және ... ... ... ... заңсыз мигранттар үшін тартымды болып отыр. Дүниежүзілік банктің миграция жөніндегі есебі бойынша, Қазақстан мигранттарды ... ... ... ие, ... ... 300-500 мың ... мигранттары келеді.  Мұндай заңсыз мигранттар қазақстандық еңбек нарығында тұрақсыздық тудырып, жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... пікірінше, мұндай жағдай халық табысының дифференциациясы деңгейінің одан ары өсуіне, ... ... ... ... ... ... ОА елдеріне Ауғанстанан келетін наркотик көлемінің шектен тыс ... алып ... ... ... мигранттарының мәртебесін анықтау және бұл саладағы заңнамаларды реттеуді аймақ елдері бірлесіп жүзеге асыруы тиіс. Алайда, ... ... ... ... ... аталған сала бойынша ортақ саясат жоқ. Бұл мәселеге ОА елдері немқұрайды ... ... ... оның ... ... ескере отырып, өзара күш біріктіру арқылы мәселенің оңтайлы шешімін табу керек.Жоғарыда аталған ОА елдерінің интеграциясына ықпал етуші факторларды, ... ... оны ... ... ... ... отырып, ортаазиялық интеграцияның тиімді әрі жылдам дамуы үшін келесідей міндеттерді ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік реформалардың мазмұны мен сатыларын нақты анықтау;* жоғарыда аталған интеграциялық бағыттар бойынша заңнамалық базаларды бір жүйеге ... ... ... ... ... және ... ... еркін қозғалысын шектейтін кедергілерді жою;* сыртқы саясаттағы басым бағыт ретінде ... ... ... ... ... ... территориялық, тарихи, діни, мәдени және экономикалық ортақ ... ... ... ... ... тиісті деңгейде жүзеге асырылуы үшін қажетті механизмдер құру.Азия елдерінің ... ... ... ... ... ... құрылуы, аймақтағы тұрақтылықтың қамтамасыз етілуі, халықтың өмір сүру деңгейі мен ... ... және ... ... ... ... ... күтіледі. ОА елдері қазіргі жаһандану жағдайында әлемдік экономиканың ірі ...  ... ... ... ... ... әлемдік геосаясаттың субъектісі ретінде қызмет етуі керек. Тек біртұтас Орта Азия ғана жаһандық ... ... ... ... жоғары беделге ие бола алады. Африкада 50-дей ... бар. ... ... ... ... ... құрамына сәйкес 5 тарихи- географиялық аймаққа топтастырылады. Шаруашылығының даму дәрежесі жоғары мемлекетМұнай мен табиғи газ өндіретін елдерҚолөнер, сауда, құрылыс ісі, ... ... ... елдерДаму дәрежесі өте төмен Мешеу елдерОңтүстік Африка Республикасы (ОАР)Либия, Алжир, ЕгипетЕгипет, Эфиопия, ГанаМали, ... ... ...  -  ... ... ең ... ел және континентте Үшінші әлемге қосатын жалғыз ел. Елдің ЖІӨ-і 2009 ... 505 ... АҚШ ... болатын (26-ы орын). Сол жылы ЖІӨ өсімі  -  5 %, ал 2008 жылы  -  3% ... ... ... белсенді кеңейтіліп жатыр, бірақ оған қарамастан ел әлі де әлемнің ең дамығын елдерге жатпайды. Сатып алу қабілетінің ... ... ... 78-і ... ие (МВФ ... ... ... банк бойынша 65-і орын, ал ЦРУ бойынша 85-і орын. Елдің табиғи қоры өте мол. ... ... ... және ... ... кеңінең дамыған. Валютасы: Оңтүстікафрикандық рэнд, 100 центке тең. 1, 2, 5, 10, 20, 50 цент және 1, 2, 5 рэнд ... 10, 20, 50, 100 және 200 рэнд ... ... ... ... химикалық тауарлар; экспорттары: алмас, алтын, ақ алтын, көліктер, автокөліктер және жабдықтар. ... (91 млн. АҚШ ... 2008 ... ... (86 млн. АҚШ ... ... жүргізу ыңғайлығы бойынша әлемде 39-ы орын алады (Forbes ... ... ... АКТ ... ... ұйымына кіреді.Африка елдерінің шаруашылығы экономикалық және әлеуметтік даму дәрежесі жөнінен өзге аймақтағы елдерден әлдеқайда артта ... ... ... ... ... кәрсеткіштері бойынша Африканың көптеген елдері халықаралық аутсайдер (ағылшын тілінде outsider --  ... жат) ... ... ... ... ... адамзат басына ауыртпалық әкеліп отырған жағдайлардың барлығы дерлік Африка үшін шешімін таппаған мәселелер қатарына жатады. Африка ... ... ... сипатты белгілері тән больш келеді, өсіресе XX ғасырдың 60 -- 70-жылдары аймақтың экономикалық және өлеуметтік дамуының кейбір бағыттары өте ... ... ... Бірақ 1980 -- 1990 жылдары экономикалық дамудың жылдамдығы кенет төмендеп, өлеуметтік-экономикалық жағдай ерекше нашарлады, ... ... ... ... ауысты. Азык-түлік ендіру (жылдық өнім  --  2%) мен оны халыктың түтынуы (түтыну 3%-ға ... ... ... ... ол өз ... ... импортының өсуіне себепші болды. Оның үстіне Африканы бүрын болып көрмеген қүрғақшылық жайлады. Ол аймақ елдерінің жартысынан астамын шарпып, тікелей 200 ... жуық ... ... ... ... шетелдік қаржыгерлердің борыш қыспағы да күшейе түсті. Африка елдері әкономикасының бір ... ... ... ... және осы ... ауыл ... нашар дамуы, аймақ елдерінің әлеуметтік-экономикалық артта қалуының басты ... бірі ... ... ... ... бүл бір ... бір ғана дақыл (монокультура) түрін өндіруге маманданудан айқын көрінеді. Бір дақыл түріне мамандану табиғи ғана емес, ... ... ол ... ... ... ... басталған болатын. Қазір осындай бір жақты халықаралық маманданудың нөтижесінде ондаған ... ... ... ... тауардың дүниежүзілік сүранымына төуелді болып қалуда. Сондықтан да бір дақылды елдер кеп салалы шаруашылық қүруға тырысуда, бірақ өзірше бүл ... аз ғана ... ... ... ... ... нашар дамығанымен, кептеген елдер кен өнеркәсібінің жақсы жолға қойылуымен ерекшеленеді. Келік жүйесі де елдер арасындағы және ... ішкі ... ... ез ... ... асыра алмай отыр. Білікті мамандар, техникалық қажеттілік және үлттық қаржы-қаражат жетіспейді. Осы аталған себептер үлттық экономиканы қалыптастырудың жылдамдығын тежеуде. ... ... ... кейін Африка елдері біртіндеп ғасырлық мешеулікті жоюға күш-жігер жүмсай бастады. Ол, ең алдымен, табиғат ... ... ... ... аграрлық реформаларды жүзеге асырудан, экономикалық жоспарлаудан және үлттық мамандарды даярлай бастаудан көрінеді. Осы шаралар ... ... даму ... ... ... шаруашылықтың салалық және аумақтық қүрылымы қайта қарастырыла бастады.Өнеркәсібі. Африка елдерінде соңғы жылдары тау-кен өнеркәсібі зор табыстарға кол ... ... ... қазбалардың көптеген түрлерін өңдіруден Африка дүние жүзінде маңызды, кейде тіпті жетекші орындарды да иеленуде. Мысалы, ОАР ... ... ... ... Нигер уран; ал Гвинея боксит өндіруден екінші орынды иеленеді. ... мыс ... мен оны ... ... ... ... бүл елді  деп ... Сонымен қатар Конго мен Ботсвана алмас ендіру мен оны сыртқа шығарудан дүние жүзінде жетекші орынға шығып отыр. Африка ... ... отын мен ... ... бөлігі сыртқа шығарылатындықтан, тау-кен өнеркәсібі Африканың халықаралық еңбек бөлінісіндегі орнын айқындайды. Бірақ та кен ... ... ... ... шетел қаржыгерлерінің қолында шоғырланған.Соңғы жылдары Африка елдерінде өңдеуші өнеркәсіп карқынды дамуда. Бүл сала, ең алдымен, ... ... ... ... Ең ... дамыған сала  --  түсті металлургия, олар, негізінен, кен өндіретін өнеркәсіп аудандарында шоғырланған. Оларға ... жөне ... мыс ... ... Заир), металдық алюминий өндіру (Камерун, Египет), полиметалл кендерін байыту (Конго) кәсіпорындары жатады. Өнімнің басым ... ... ... Қара ... көсіпорындары, керісінше өз кажеттерін етейтін өнімді ғана ендіреді. Машина жасау тек кейбір елдерде ғана бар, аз ғана ... ... ... ... ... ... трактор жөне ауыл шаруашылығы машиналарын қүрастырады. Химия өнеркәсібі Солтүстік және Батыс Африканың көптеген елдерінде (Ливия, Алжир, Нигерияда мүнай айыру) ... ... ... ... ... дамуда. Сонымен қатар бүл аймақтарда азот және фосфор тыңайтқыштарын өндіретін көсіпорындар да баршылық. Энергетикалық ... ... мол ... қарамастан отын-әнегетика өнеркәсібі (мүнайдан басқасы) нашар дамыған. Әсіресе электр энергиясын өндіруден артта қалып отыр. ... ... ... ... ... ... ... орны ерекше. Солтүстік Африка елдері өздерінің мақта матасына деген түтыну талабын толығымен қанағаттандырып, мақтадан иірілген жіптері мен тігін өнімдерін ... ... ... ... ... Тамац өнеркәсібі салаларынанмай шығару (зөйтүн, жержаңғақ, пальма ... үн ... қант жөне ... ... ... ... түседі.Ауыл шаруашылығы. Африка елдері экономикасының негізі ауыл ... ... ... Бүл салада ЭБХ-ның 2/3-сінен астамы жүмыс істейді. Ауыл ... ... ... 40%-ға ... ... ... ... экспортындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің үлесі 70%-ға жетеді. Аграрлық қатынастар ерекше күрделілігімен көзге ... яғни жер ... мен ... ... әр ... ... ... кездеседі. Мысалы, Нигерияның солтүстігінде ру-тайпалық жер иелену үстемдік етсе, ал аймақтың оңтүстігінде ... ... ... ... ... ауыл ... жетекші сала болып есептеледі. Ол екі бағытта дамуда; бірі  --  ... ал ...  --  ... бағыт. Түтыну бағыты Тропиктік Африкада басым, ондағы көпшілік елдерде ру-тайпалық жер иелену сақталған. Жер әңдеуде ең ... ... көне ... ... ... ... қолданылатын дәащрлі уісац шаруашылыц және аз тауарлы. шаруашылыц сақталған.Сонымен қатар жалдамалы еңбек ... ... ... енім шығаруға маманданған ірі плантациялыц тауарлы шаруашылыцтар да қатар кездеседі. Плантацияларда какао, кофе, ... ... ... ... шай, ... қант ... ... банан, үзын талшықты мақта, дәм-татымдық дақылдар сияқты сыртқа шығарылатын өнімдер көптеп өсіріледі. Бүл дақылдардың ... ... ... ... өркендеп келе жатқан шаруа цожалыцтарында өсіріледі. Африканың бірқатар елдері бір дақыл есіруге ғана маманданған. ... ... Араб ... мен ... ... Кот-дИвуар, Гана, Нигерия какао; Кения, Эфиопия кофе; Сенегал жержаңғақ; Нигерия мен Заир ... ... ... Ливия; Египет қүрма (дүние жүзі бойынша экспортқа шығарылатын қүрманың 50%-ы) өсіруге маманданған.Мал шаруашылыгы. Африка ... ... мал басы аса мол ... бірі ... ... ... дүние жүзіндегі ірі қараның 14%-ы, қойдың 16%-ы, ... 32%-ы, ... 73%-ы ... ... мал ... өндіру мен оны түтыну мөлшері жөнінен аймак дүние жүзінде соңғы орындарды иеленеді. ... мал ... ... ... тән, яғни ... ... жартылай кешпелі және көшпелі мал шаруашылығы басым. Аймақтағы мал басының көпшілігі мал шаруашылығымен айналысатын тайпалардың қолында ... ... ... мал басы асыл ... емес, оның үстіне біраз бөлігі ауруға үшыраған. Африкадағы негізгі мал шаруашылығы аудандары ... ... ... пен субэкваторлық саванна зонасында шоғырланған.Пайдаланылған әдебиеттер:1. " Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы:  ЖШС, 2010.2. Васильев Л. С. История ... ... для ... В 2 т. 3-е изд. М.: ... шк., 2003.3. ... Ф. ... ... экономика и капитализм, XV-XVIII вв. В 3 т.,  -  М.: Весь мир, 20064. ... ... В 6 т. Т.3, Т.4,  -  М.: ... лит., 1999 - 2005.5. ... ... стран зарубежной Азии и Африки.  -  Л.: Из-во Ленинград. ун-та,2000.  -  544 с.  
        
      

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық экономикалық қатынастар туралы ақпарат37 бет
Жаңашыл 12-жылдық мектептің дене шынықтыру мұғалімін даярлау – заман талабы7 бет
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Қазіргі кездегі білім беру жүйесіндегі концепциялары мен теориялар7 бет
«Қазақстан тарихынан» мемлекеттік емтихан сұрақтары3 бет
Ұлы отан соғысын қайта қарастыру-кейінгі ұрпақтың борышы5 бет
"Африка."10 бет
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет
1950-1960 жылдарындағы қазақстанның қоғамдық - саяси өмірі7 бет
1991-2000 жылдардағы Қазақстан-Ресей қарым-қатынастары34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь