Жылутехниканың теория негіздері. Қысым, температура, көлем, энтропия, энтальпия жайлы

1. Қысым 2
1.1 Сыналанған қысым 3
2. Температура. 3
2.1 Температуралық шкаласы 4
2.2 Кельвин температуралық шкаласы 4
2.3 Ремюр температуралық шкаласы 4
2.4 Фаренгейт темературалық шкаласы 4
2.5 Цельсий темературалық шкаласы 4
3. Көлем 4
4. Энтропия 5
4.1 Энтропия туралы ұғым 5
5. Энтальпия 7
Пайдаланылған әдебиеттер
Қысым бір дене екінші дене бетіне (мысалы, ғимарат іргетасының грунтқа, сұйықтықтың ыдыс қабырғасына, қозғалтқыш цилиндріндегі газдың піспекке, т.б.) әсер еткенде пайда болатын қалыпты күштің (дене бетіне перпендикуляр) қарқындылығын сипаттайтын физикалық шама. Егер денеге әсер ететін күш оның бетіне біркелкі таралса, онда қысым (р) былай өрнектеледі:

(1)

Мұндағы S – дене бетінің күш түсетін бөлігінің ауданы, F – сол бөлікке перпендикуляр түсірілген күштердің қосындысы. Күш біркелкі таралған жағдайда қысым дене бетінің барлық нүктесінде бірдей болады, ал күш біркелкі таралмаса, онда қысым бір нүктеден екінші нүктеге өткен сайын өзгеріп отырады. Тұтас, үздіксіз орта үшін сол ортаның әрбір нүктесінің қысымы туралы ұғым енгізіледі. Бұл ұғым сұйықтық пен газ механикасында маңызды рөл атқарады.
Тыныштықтағы сұйықтықтың кез келген нүктесінің барлық бағытындағы қысымы бірдей болады. Бұл жағдай қозғалыстағы идеал (үйкеліссіз қозғалатыс) сұйық пен газ үшін де орындалады. Тұтқыр сұйықтықтың берілген нүктедегі қысымы ретінде өзара перпендикуляр үш бағыттағы (х, у, z – осьтері бағытындағы) қысымның орташа мәні р = (рх+ру+рz)/3 алынады. Газдардың кинетикалық теориясы бойынша, газды ортадағы қысым жылулық қозғалыстағы газ молекулаларының бір-бірімен, газдағы денелермен және ыдыс қабырғаларымен соқтығысуы кезінде импульстың берілуімен байланысты болғандықтан мұны “жылулық” қысым деп атайды. Ол газдың абсолют температурасы (Т) мен бірлік көлемдегі газ молекулаларының санына (n) пропорционал: р = nkT, мұндағы k = 1,38.10–23 Дж/К – Больцман тұрақтысы.
Сұйықтықтар мен қатты денелердің қысымы денелердің бір-біріне жақындауы кезінде олардың атомдарының бірін-бірі тебуі нәтижесінде пайда болады. Мұны “суық” қысым дейді. Тыныштықтағы сұйықтық салмағының әсерінен оның ішінде h тереңдікте пайда болатын қысымды гидростатикалық қысым деп атайды: р = rgh, мұндағы r – сұйықтықтың тығыздығы, g – еркін түсу үдеуі. Егер сұйық бетіне сырттан р0 қысымы түсірілетін болса, онда h тереңдіктегі сұйық қысымы: р = р0+ rgh өрнегімен анықталады. Қысым физикалық, химиялық, механикалық, биологиялық, т.б. құбылыстарда елеулі рөл атқарады; манометр, барометр, вакуумметр тәрізді құрылғылардың және әр түрлі қысым датчиктерінің көмегімен өлшенеді. Қысымның Бірліктердің халықаралық жүйесіндегі өлшем бірлігі – Паскаль (Па). 1 Па = Н/м2. Бірліктердің МКГСС жүйесінде кгс/см2, сондай-ақ жүйеден тыс өлшем бірліктері: атмосфералық (физикалық атмосфера), мм сынап бағанасы, мм су бағанасы.
1. Балалар Энциклопедиясы, 6 том
2. “Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы”
3. Қазақ энциклопедиясы, 10 том
4. Кабашев Р.А. ж. б. Жылу техникасы: Оқулық/ Р.А. Кабашев, А.К. Кадырбаев, A.M. Кекилбаев. -Алматы: «Бастау» баспаханасы, 2008.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы ... ... ... ... ... ... ... кіріспе(пән аты)Жылутехниканың теория негіздері. Қысым, температура, көлем, энтропия, энтальпия(жұмыстың тақырыбы)Орындаған: ТЭ-517 тобы студенті                         ... ... ... ...        ... М.К.(қолы)	                 ... ...       ...    ...       ... қ.* ж.* МАЗМҰНЫ1. Қысым	21.1 Сыналанған қысым	32. Температура.	32.1 Температуралық шкаласы	42.2 Кельвин температуралық шкаласы	42.3 Ремюр температуралық ... ... ... ... ... темературалық шкаласы	43. Көлем	44. Энтропия 	54.1 Энтропия туралы ұғым	55. Энтальпия	7Пайдаланылған әдебиеттер1. ҚысымҚысым бір дене ... дене ... ... ... ... ... ... ыдыс қабырғасына, қозғалтқыш цилиндріндегі газдың піспекке, т.б.) әсер ... ... ... ... ... ... ... перпендикуляр) қарқындылығын сипаттайтын физикалық шама. Егер денеге әсер ... күш оның ... ... ... онда қысым (р) былай өрнектеледі:(1)Мұндағы S  -  дене бетінің күш түсетін бөлігінің ауданы, F  -  сол ... ... ... күштердің қосындысы. Күш біркелкі таралған жағдайда қысым дене бетінің барлық нүктесінде бірдей болады, ал күш ... ... онда ... бір ... екінші нүктеге өткен сайын өзгеріп отырады. Тұтас, үздіксіз орта үшін сол ортаның әрбір нүктесінің қысымы туралы ұғым енгізіледі. Бұл ұғым ... пен газ ... ... рөл ... ... кез ... ... барлық бағытындағы қысымы бірдей болады. Бұл жағдай қозғалыстағы идеал (үйкеліссіз қозғалатыс) сұйық пен газ үшін де орындалады. Тұтқыр ... ... ... ... ... өзара перпендикуляр үш бағыттағы (х, у, z  -  ... ... ... ... мәні р = ... ... Газдардың кинетикалық теориясы бойынша, газды ортадағы қысым жылулық қозғалыстағы газ молекулаларының бір-бірімен, газдағы денелермен және ыдыс қабырғаларымен соқтығысуы ... ... ... ... ... мұны "жылулық" қысым деп атайды. Ол газдың абсолют температурасы (Т) мен бірлік көлемдегі газ молекулаларының санына (n) пропорционал: р = nkT, ... k = 1,38.10 - 23 Дж/К  -  ... ... мен ... ... ... ... бір-біріне жақындауы кезінде олардың атомдарының бірін-бірі тебуі нәтижесінде пайда ... Мұны ... ... ... Тыныштықтағы сұйықтық салмағының әсерінен оның ішінде h тереңдікте пайда болатын қысымды гидростатикалық қысым деп атайды: р = rgh, ... r  -  ... ... g  -  ... түсу ... Егер ... бетіне сырттан р0 қысымы түсірілетін болса, онда h тереңдіктегі сұйық қысымы: р = р0+ rgh ... ... ... ... ... механикалық, биологиялық, т.б. құбылыстарда елеулі рөл атқарады; манометр, барометр, вакуумметр тәрізді құрылғылардың және әр түрлі ... ... ... ... ... Бірліктердің халықаралық жүйесіндегі өлшем бірлігі  -  Паскаль (Па). 1 Па = Н/м2. Бірліктердің МКГСС ... ... ... ... тыс ... ... ... (физикалық атмосфера), мм сынап бағанасы, мм су бағанасы.* 1.1 Сыналанған ... ... ... -қатты дене беттерінің арасындағы аралықтағы сұйыққа- быршағының күйін сипаттайтын термодинамикалық параметр.2.Температура* Температура (лат. temperatura  -  араластырылуға тиісті, өлшемдес ... ... күй)  -  ... ... ... ... ... сипаттайтын физикалық шама. Егер оқшауланған немесе тұйықталған жүйе термодинамикалық тепе-теңдік күйде болса, онда оқшауланған немесе тұйықталған ... кез ... ... температура бірдей болады. Ал егер жүйе тепе-теңдік күйде болмаса, онда жылу (энергия) оның ... ... ... температурасы төмен бөлігіне қарай ауысып, белгілі бір уақыт өткеннен кейін жүйенің ... ... ... өзара теңеседі. Молекула кинетикалық теория тұрғысынан тепе-теңдіктегі жүйенің температурасы сол жүйені құрайтын атомдардың, молекулалардың, т.б. ... ... ... ... ... ... классикалық статистикалық физиканың заңдарымен сипатталатын жүйе үшін бөлшектердің жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы жүйенің абсолют температурасына тура пропорционал болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Жалпы жағдайда температура жүйе энергиясының энтропия бойынша алынған туындысымен анықталады және ол әрқашан оң болады. Осылай ... ... ... ... ... ... шкала температурасы деп аталады. Бірліктердің халықаралық жүйесінде абсолют температураның бірлігіне кельвин (К) қабылданған. Көп жағдайда температураны Цельсий шкаласы (t) ... ... Ал t және Т ... ... ... арқылы байланысқан (мұнда Цельсий градусы кельвинге тең). Дене температурасы термометр арқылы өлшенеді.* * 2.1 Температуралық шкаласыТемературалық ... ... ... ... мұздың еру нүктесі нөл градусқа, ал қайнау нүктесі - 80 градусқ теӊ.* 2.2 Кельвин температуралық ... ... ... температура бірлігі ретінде кельвин алынатын термодинамикалык температуралык шкала.* 2.3 ... ... ... температуралық шкаласы - қалыпты қысымда мұздың еру нүктесі нөл ... ал ... ... ... 80 градуска сәйкес келетін температуралык шкала. Муздын еру ... 0 ... ... келеды.* 2.4 Фаренгейт темературалық шкаласыФаренгейт темературалық шкаласы - қалыпты қысымда мұздың еру ... 32 ... ал ... ... ... 212 градуска сэйкес келетін температуралық шкала.* 2.5 Цельсий темературалық шкаласыЦельсий темературалық шкаласы - калыпты кысымда мұздың еру ... нөл ... ал ... ... ... 100 ... ... келетін температуралык шкала.3. КөлемКөлем  -  геометриялық денелердің кеңістіктен алатын бөлігін сипаттайтын шама. Көлем геометриялық денелерге байланысты негізгі шамалардың бірі ... ... ... ... ... дене ішіне сиятын бірлік кубтардың санымен өлшенеді. Ежелгі Шығыста] (Вавилон, Мысырда) денелердің Көлемін есептеуде түрлі математикалық ережелер қолданылды (мысалы, ... және қиық ... ... т.б.). Күрделі денелердің Көлемі былай анықталады. Тік бұрышты параллелепипедтің ішіне орналасқан М ... ... ... қыры а-ға тең ... ... а ... тез ... шексіз кеми берсін. Vn  -  М денесіне сиятын кубтар Көлемінің қосындысы, ал Wn  -  М ... ... ... бір ... болатын кубтар Көлемінің қосындысы болсын. Егер V=Vn және W=Wn ... ... тең ... онда ... ... мәні V осы М денесінің Көлемі деп аталады. Дененің Көлемі мына формула бойынша ... , ... ... ... ... дене ... ... толық қамтиды. 4.ЭнтропияЭнтропия (грек. еntropіa  -  бұрылыс, айналу)  -  тұйық термодинамикалық ... ... ... ... өту бағытын сипаттайтын күй функциясы. Энтропияның күй функциясы екендігі ... ... ... ... ... ұғымын термодинамикаға 1865 ж. Р.Клаузиус енгізген. Кез келген А және В ... жүйе ... ... Q  -  ... ... мына формула арқылы анықталады: , мұндағы  шексіз аз квазистатик. болып өзгергенде берілетін жылу мөлшері, Т  -  ... абс. ... ... екі ... ... ... кез S=Q/Т. ... қайтымды жолмен алынады. Изотерм. процесс жағдайында:  кез ... ... ... ... ... процесс үшін: . Соңғы теңдік Q/Т түріндегі толық дифференциал болатындығының қажеттіЭнтропияның dS= және жеткілікті шарты, ал ...  -  күй ... ... абс. мәні ... үшінші бастамасы бойынша анықталады және ол бойынша абс. нөл ... кез ... ... ... ... ... ... оңашаланған жүйелеріндегі қайтымды процестер кезінде Энтропияның мәні тұрақты болып қалады да, қайтымсыз процестер кезінде Энтропияның мәні артады; барлық реал ... ... мәні ... ... арту заңы). Статист. физикада Энтропия статист. ) деп аталатын шамамен байланыстырады. Больцман принципінесалмақ ( , ... k  - ... S=kІn ... ... ... ...  -  ... тепе-тендік күйдегі макроскоп. денелерге тән қасиет. Ол бірліктердің халықаралық жүйесінде (СИ) Дж/К арқылы өрнектеледі. ... ... ... ... ... (физика, химия, т.б.) маңызды рөл атқарады. С. Асанов* 4.1 Энтропия туралы ұғымЕркінше ... ... ... қарастыралық. Циклды бөлшектеу көмегімен, элементарлы Карно циклын ... көп ... ... мына ... ... ... dq1T1= dq2T2Тұйықталған пішін бойынша, интегралдау кезінде және dq2 ... ... ... табамыз.* ʃdqқайтT1 = 0.Мұндағы, dqқайт - таңбасы кезіндегісі, қаралып отырған айналмалы процесстегі қайтымды ... ... ... ... ... ... келтірілген жылулықтың интегралды суммасы үшін, қандай болса да, қайтымды циклда нөлге тең. Бұл ... ... деп ... Жылу ... ... Клаузиус теңдеуі деп, ал формуласының оң жақ бөлігінің теңдеуін, Клаузиус интегралы деп атайды. ... да ... жол ... ... ... және ... шарт, ол:* ds = dq/Tтолық дифференциал болады. 1-2 еркінше алынған жол бойындағы интеграл, әр ... тең:* Шарт ... ... dq жеткізу процессі қайтымды деп есептеледі. Сонымен, S - функция жағдайы. Оны энтропия деп атайды. Формуладағы 1/T үстіңгі ... ... ... емес ... dq үшін ... ... болады. Еркін қайтымды айналмалы процесс үшін алынған формуладан, энтропия S және абсолютты температура Т бар екендігі туралы тікелей қорытынды шығады да, ... ... оны ... ... ... жылу динамикасының екінші заңының теңдеуі деп атайды.Қайтымды изотермиялық процесс (T=const) кезіндегісін теңдеуден табамыз:* ... ... ... ... dq=0 ... ds = 0; S2 - S1 = 0; S = ... ... ... ... ... ... Сондықтан, оны, изоэнтропийлі процесс деп атайды. Екі рет ... ... бар ... ... ... ... энергетикалық пішіндегі әрекетте болуы. Әрекеттік шарты үшін, байланыстырушы температура Т жылу алмасуы және меншікті энтропия S ... ... қос ... құрады. Энтропия экстенсивті (аудитивті) шама болады, себебі энтропия зат, ... ... оның ... осы заттардың (S = mS) санды мөлшеріне пропорционалды, Т мұнда S функциясында болады.Энтропияның абсолютты шамасын, ... ... ... ... ... ... оның абсолютты шамасына емес, энтропиялық өзгеруіне жиі көңіл аударады, оның бастапқы есептелуін шартты түрде таңдайды (әрекеттегі қалыпты физикалық күй, ал су ... үш ... ... ... ... бірлігі - Дж/(кгК). Химиялық реакцияны зерттеу кезінде тұрақтыны білу үшін, ... ... ... ... ... үшін өте ... ... мәні бар. Нернстің ашқан принципінің атауы	ндағы, Нернстің жылулық теоремасымен көрсетілген тұрақтылығын таңдауды іске асыруға ... ... ... ... ... да ... ... энтропиясы кезіндегі абсолютты нольде, әр уақытта нөлге тең жағдайында ... ... limsr->0 = ... ... жүйелер жағдайының T -- > К температура кезіндегі, ... ... ... энтропияның тұрақты кезінде өтеді. Сондықтан, жүйелер күйінің (қалай болса солай) Т= 0 К кезіндегісін бастапқы ... үшін ... ... ... ... ... ... интеграл* ,T=K кезіндегі, қалай болса солай алынған бастапқы жағдайының, А жағдайына арналған энтропияның ... ... ... ... ... жолымен анықталған. Ол, статистикалық механиканың теориялық дәледенуімен табылады. Бұл жерде, мыналарды атап өту керек. Өйткені ... ... ... ... - ... нөл айналасында, қандай да өзгеру күйі кезінде, өзгеріске ұшырамайды, сондықтан заттар, жылу алмасуға қабілетсіз болады, онда, бұдан шығуы, салдар ... ... осы ... ... жылу ... ... заңы бойынша, жылуды алып кету жолымен, абсолютты нөлге қол жетпестігі туралы айтылады. Атап айтқанда, Т2 = 0 К ... ... ... ... ... жүргізуге болмайды және осыған сәйкес пайдалы эсер коэффициенті ηк = 1.5. ЭнтальпияЭнтальпия (гр. enthalpo  -  жылытамын, ... ... ... жылу ...  -  термодинамикалық жүйе күйінің функциясы болып келетін жылуға қатысты шама. Бұл терминді ... ... ... ... (H) ... ішкі ... (U) және ... қысымы (p) мен көлемі көбейтіндісінің қосындысына тең: H=U+pV. Изобаралық процестегі (p=const) Энтальпияның өсімшесі ... саны ... ... ... ... берілген жылу мөлшеріне тең. Мұндай жағдайда Энтальпия жылу функциясы деп ... ... ... ... тұрақты болған жағдайда жүйеге берілетін немесе одан алынатын жылу мөлшеріне тең болады. Сондықтан энтальпияның өзгерісі ... ... ... жүретін фазалық ауысулар (балқу, қайнау, т.б.) мен әр түрлі химиялық процестердегі жылуларды (түзілу ... жану ... еру ... ... ... т.б) ... Энтальпия Бірліктердің Халықаралық жүйесінде (СИ) джоульмен (Дж.) ... - ... деп ... сол ... ... байланысы болса, яғни жағдайдың функциясы ретінде, болғандықтан u, p және v жағдай функциялары ... ... ... кезінде, тұрақты қысымы dp = 0 және теңдеуімен, dq=du +pdv, бұдан шығады:Яғни, меншікті энтальпияның өзгеруі, денеге жеткізілген жылулық ағынына тең, P-const ... ... ... qpi2+i1, ... J = mi - ... ... ... Меншікті энтальпия i үдемелі қасиетінде болады.Энтальпияны - кеңейтілген жылу динамикалық жүйеге жатқызбай, қоршаған ортаға жатқызу ... ... дене мен ... pv ішкі энергиясын сипаттайды (қозғалту жұмысы деп аталады), яғни жүйенің жалпы энергиясын сипаттауы. Соңғысында, ол ... ішкі ... ... ... газ ... меншікті жылу сыйымдылығы Ср тұрақты болады және оны мына теңдеумен шешеді:;     	(2)Жылудинамикалық процесстерді теориялық зерттеу ... жылу ... ... ... ... ... бар, ал ... қатар жылу энергетикалық қондырғыларда, жылуды пайдаланудағы талдау кезінде, оның жеке ... мен ... жылу ... ... ... ... ... Әрбір жылу энергетикалық қондырғылар үшін, жылу балансын есептеу өте ... ...  ... Энциклопедиясы, 6 том2. "Қазақстан": Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев  -  ... ... ... ... энциклопедиясы, 10 том4. Кабашев Р.А. ж. б. Жылу техникасы: Оқулық/ Р.А. Кабашев, А.К. Кадырбаев, A.M. ... ...  ... 2008.  
        
      

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылутехниканың теория негіздері. Қысым, температура, көлем, энтропия, энтальпия10 бет
Жылутехниканың теория негіздері. Қысым, температура, көлем, энтропия, энтальпия жайлы ақпарат8 бет
Жылутехниканың теория негіздері. қысым, температура, көлем, энтропия, энтальпия туралы ақпарат8 бет
100 көлеміндегі сандарды көбейту мен бөлу20 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
AutoCAD жүйесінде көлемді объектілерді жобалау және редакторлау45 бет
«Айнымалы жұлдыздар үшін информация мен энтропия қатынасын анықтау»48 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
«Жоғарғы температураның үй қояндарының ph көрсеткішіне әсері»44 бет
Автоматты жүйенің температуралық реттегіш режимі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь