Ұжымдық қауіпсіздік жүйесіндегі Қазақстан Республикасы мен еқыұ байланысы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3

1. ЕҚЫҰ: ЕУРОПАҒА АРНАЛҒАН ЖАҢА ҚАУІПСІЗДІК АРХИТЕКТУРАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.1. ЕҚЫҰ құрылу тарихы мен қызметінің негізгі бағыттары.11
1.2. ЕҚЫҰ құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 24

2. ЕҚЫҰ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН АРАСЫНДАҒЫ ӨЗАРА ҚАРЫМ.ҚАТЫНАС ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
2.1. ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы қатынастардың орнау мен кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35
2.2. ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы байланыстың негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42
2.3. Ұжымдық қауіпсіздік жүйесіндегі Қазақстан Республикасы мен ЕҚЫҰ байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... . 52

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 62

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... .. 65
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан Республикасының1 жаңа жеке халықаралық қатынастар субъектісі ретінде әлемдік аренаға шыққанына 10 жылдан астам уақыт өтті. Жас мемлекеттің құрылуы, әлемдегі өз орнын табуы үшін өткен жылдар маңызды және жемісті болды деп атап айтуға болады. Соғыстың аяқталғанына да біраз жыл өтті. Сол кездері мемлекеттер жаңа әлемді құра бастады, дәл сол жылдары БҰҰ, ЕҚЫҰ және басқалар секілді жаңа халықаралық ұйымдар құрылды. Бірақ та бітімгершілік күштерді толығымен іске асыруға екі жүйенің қарама-қарсылығы мен жауығуы кедергі болды. Енді міне әлемдік қоғамдастық алдында іс жүзінде сол, тек біраз жаңартылған және неғұрлым гуманды міндеттер тұр. Қарама-қарсы тұру кезеңінен кейін сенім мен қауіпсіздікті сақтау, дамыған, дамушы, мемлекет ретінде тұрақталған, не жас елдер арасындағы қаныққан қатынастар негізінде құрылған жаңа әлемдік тәртіп орнату мүмкіндігі туындады. Біз үшін осы процестердің соңғы жылдары Қазақстанның тікелей қатысуымен болып жатқаны өте маңызды.
КСРО тарағаннан кейін оның құрамындағы одақтас республикалары,суверенді, тәуелсіз мемлекеттер бола отырып, Кеңестер Одағы қалаған жолдан тайқып, барлық адамзаттың жолымен жүруге бел буды. Қазақстан да, бұрынғы КСРО 15 одақтас республикасының бірі ретінде, шеттеп қалған жоқ, керісінше мемлекеттердің әлемдік қоғамдастығына кіруде бастамашылардың бірі болды. 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан КСР Одағының тәуелсіз республикасынан суверенді, тәуелсіз мемлекет болды. Осы күннен бастап Қазақстан Республикасының жаңа мазмұнды, халықаралық құқықты субъектілігі басталады.
Интеграциялық процестер және интеграцияға ұстанымдар қазіргі кездегі әлем дамуының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. “Бүкіл әлем интеграцияға, күштерді біріктіруге, қатынастарды дұрыс реттеуге ұмтылуда. Біздің алдымызда Еуропалық Қоғамдастық, араб мемлекеттерінің Лигасы, Австралиялық Одақ, оңтүстік америкалық мемлекеттер және тынық мұхиты аймағының бірлестіктері, басқа да көптеген қоғамдастықтар тәжірибесі тұр”- деп Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің “Қоғам трнасформациялы стратегиясы және еуроазиялық қоғамның өркендеуі” атты кітабында атап өткен.
Осы жолға 50 жыл бұрын түсіп, еуропалық мемлекеттер күшті ұлттық бірлестіктерге айнала отырып, қалыптасқан “европеизм” идеологиясы құрылымымен экономикалық және саяси реттелетін жаңа түрге ие, тікелей әлеуметтік … алшақтау мүмкіндігі бар өз дамуы бағытын анықтаған.
Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық Ұйымымен (ЕҚЫҰ) ынтымақтастық Қазақстан үшін стратегиялық сыртқы саяси бағыт болып табылады.
ЕҚЫҰ - әрекет етуші ұйымдардың ішіндегі қауіпсіздікті қолдау бойынша ең ірісі, тұрақтылықты қолдау саласында үлкен әулетке ие ең жас ұйым болып табылады. ЕҚЫҰ - ресми түрде тек 1995 жылы ресімделген, бірақ өзінің құрылуын Хельсинки келісіміне қол қойылғаннан кейін 1975 жылы бастаған жаңа ұйым.
Қазіргі кезде, жаңа мыңжылдықтың табалдырығында тұрған әлемде қауіпсіздік мәселесі маңызды болып отыр. Ол, менің көзқарасым бойынша, экология, халықаралық қылмыспен күрес және экономикалық мәселелермен қатар алдағы жүзжылдықта өзекті болады. Әлемдік қоғамдастық қауіпсіздікті бірігіп сақтау үшін біртұтас механизм жасауға бірнеше рет талпынған. Бұл процесс өз бастамасын Ұлттар Лигасы құрылған кезден алады және қазіргі күнге дейін өзекті мәселенің бірі болып отыр. Әрине, мемлекеттер топтары арасындағы көптеген қарама-қайшылықтар, әлеуметтік және саяси айырмашылықтар, сыртқы саяси концепциялар аспектілері бәрі үшін біртұтас механизмді жасауда әрқашанда дестабилизациялаушы болып табылады. Құрылған құрылымдар жиі қабілетсіз немесе маңызды болып табылатын бейбітшілік пен тұрақтылықты қолдаумен байланысты шешімдерді қабылдауда жеткіліксіз беделді болып келеді. Қазіргі жағдай бұдан тыс емес. Тікелей себебі ЕҚЫҰ құру болып табылатын бәсеңдету процесі, белгісіз мерзімге дейін тоқтатылғанға ұқсайды, бұл жалпы бейбітшілшік пен ашықтылыққа көмектесуге шақырған халықаралық механизмдердің әрекеттілігіне сенімсіздік тудырады. Халықаралық қауіпсіздікті сақтау бойынша ең негізгі орган болып табылатын – БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі - әлемді “суық соғыс” уақытына қайта әкелу қаупі бар соғыстың алдын алуда жеткіліксіз беделді болып отырған жағдайда, ортасында ЕҚЫҰ бар басқа бейбітшілікті қолдайтын аймақтық ұйымдардың рөлі туралы айту қиын. Бірақ та бұл ұйымның әлеуеті өте үлкен, оны практикада өзінің мақсаты мен ұстанымдарын іске асыруда өзінің бар мүмкіншілігін пайдалану күтіп тұр. Міне осы себепті менің жұмысымның басты бағыты, ең алдымен, неғұрлым келешекті аймақтық қауіпсіздік ұйым ретінде ЕҚЫҰ әлеуетті мүмкіндіктерін ашу болып отыр. Югославиялық оқиғалар ЕҚЫҰ бітімгерлік әрекеттерінің тиімсіздігін көрсетсе де, ол Еуропа мен Азияның басқа аймақтарында конструктивті рөл ойнап келді және әлі де ойнауда. Жұмыста ұйыммен қабылданған шешімдерді іске асыруда нақты механизм ретіндегі ЕҚЫҰ арнайы уәкілдігі қызметін сипаттауға көп көңіл бөлінген.
Суық соғыс жағдайында құрылған Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық бойынша Ұйымы (ЕҚЫҰ) сол кезде әрекет еткен жүйенің жемісі болды және сол уақыттың талаптарына сай келді. Қазіргі кезде түрлі фаткорлардың қысымымен оның рөлі мен қызметі өзгеруде. Мәселе жаңартылған ЕҚЫҰ қызметінің жаңа тәуелсіз республикалардың саяси шындығына, олардың мемлекеттік мүдделеріне, сыртқы және ішкі қауіпсіздігіне қаншалықты сай келетіндігінде болып отыр.
1975 жылы Хельсинкиде қабылданған қорытынды акт, биоөрісті жүйе жағдайында социалистік және капиталистік блоктар мемлекеттерінің бейбіт қатар өмір сүруін ұйымдастыруға шақырған ЕҚЫҰ құрылуына жол ашты. Соғыстың аяқталуымен ескіні тарату мен әлемдік тәртіптің жаңа (көп-және бірөрісті) нұсқасын ресімдеу қажеттілігі, Орталық-Азия аймағы үшін жетекші мемлекеттер арасындағы тарихи қарсы тұрудың қалпына келуі ЕҚЫҰ қызметіне басқаша тұрғыдан қарауға мәжбүр етті. Бүгінгі күні ол көбіне адам құқығы, демократиялық даму мен ұлтаралық және діни қақтығыстардың алдын алумен шектеледі. Мұнда ЕҚЫҰ мемлекеттердің ішкі істеріне араласу кері беталысы күшеюде. Бұл Құрама Штаттар және басқалар ұйымды өзінің геосаяси мақсатына жету құралына айналдырғысы келетіндігімен түсіндіріледі: кез келген басқа күштер әсерін әлсірету және “геосаяси сұйқытық” бай қорларына ие аймақта басым болу.
Бұндай саясат, әрине, бұл жерде өздерінің қауіпсіздігіне қауіп төнуді көретін суверенді мемлекеттердің наразылығын, сонымен қатар жаңа мемлдекеттер мәртебесінен үміті бар мүдделі елдердің қарсылығын тудырады. Осылайша, Орталық Азия аумағы әлемнің ықпалды мемлекеттерінің қақтығысу алаңына айналып отыр, және ЕҚЫҰ құрлықтағы қазіргі кездегі өзгерістердің негізгі институтына айналуда. Жағымсызыдығы, бұл басынан бізге пассивті рөл берілгендігі, бізге ешкім де және ешнәрсе де тәуелді емес. АҚШ және Еуроодақ елдері Орталық Азиядағы жағдайды бақылауды күшейту үшін ЕҚЫҰ мүмкіндіктері мен институттарын жан-жақты жұмылдыру жолын жалғастыруда. 90-шы жылдардың басында ақ, Вашингтон мол көмірсутек және басқа стратегиялық ресурстары бар және тұрақсыздықтың жоғары әлуетін сақтаған аймақты Құрама Штаттар үшін өмірлік маңызы бар деп жариялаған. Ал, 1999 жылы Стамбул саммитінде қабылданған еуропалық қауіпсіздік Хартиясында ЕҚЫҰ үшін Орталық Азия жалпы үдеуші мәнге ие екендігі аталған.
Осы мүдде саласында, АҚШ мен ЕО елдерімен тығыз байланыста аймақтағы, бірінші кезекте Қазақстандағы, ұйымның қатысуын кеңейту қадам басқан ЕҚЫҰ төрағалығы қызметін қарастыруға болады.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Тақырыптың зерттелу дәрежесі туралы сөз еткенде, ЕҚЫҰ тарихына арналған орыс тілінде тек бір фундаменталды зерттеуді атап өтуге болады: “Хельсинкиден Будапештке дейін. ЕҚЫМ/ЕҚЫҰ тарихы құжаттарда. 1973-1994”. РҒА Еуропа Институ мен Стокгольм әлем мәселелерін зерттеу халықаралық институтымен бірігіп дайындалған бұл жұмыс ЕҚЫҰ даму тарихын , және де оның қызметін қарастыруда зор көмегін тигізді.
Ресей тарихнамасы. Ұйымның жеке аспектілері төмендегі ресейлік халықаралық-заңгерлер еңбектерінде қарастырылған: Ю.М. Колосов, О.Н. Быков, И.И. Лукашук, Т.Пархалина, А.Н. Талалаев, М.Х. Фарукшин.
Кеңестік халықаралық-құқықтық әдебиеттерде бір бөлігі ұжымдық қауіпсіздік жүйесі болып табылатын халықаралық қауіпсіздік концепциясы жасалынған. Диплом жұмысын дайындауда автор В.И. Кузнецов, Н.А.Ушаков, Г.И. Тункин еңбектерінде жасалынған теориялық және практикалық қағидалар мен тұжырымдарға сүйенген.
Отандық тарихнама. Жұмысты жазуда Н.А.Назарбаев, К.К.Тоқаев, С.Д.Прімбетов, Ж.О. Құлжабаев секілді саяси қайраткерлердің еңбектері зор көмегін тигізді. Осы мәселені зерттеу процесінде зерттеуші үшін ресейлік және қазақстандық саясаттанушылар ұстанымдары қызығушылық туғызды, мысалы, А.Д. Богатуров, М.А. Хрусталев, М.М. Наринский, А.В. Мальгин, М.И. Рыхтих, В.Н. Матяш, К.С. Гаджиев, У.Т. Касенов, Д.Елеукенов, М. Лаумулин, Е.Карин, Д.А. Калиев еңбектері. Сонымен қатар, орыс тілінде жарияланған, Ся Ишань, Пан Гуан және Син Гуанчэн секілді қытай саясаттанушыларының мақалалары да қызығушылық тудыруда.
Батыстық тарихнама. Я. Броунли, Г.Кельзен, Р.Ульман, А.Уолферс, Г.Шварценьерг және т.б. секілді шетелдік заңгерлер мен саясаттанушылардың еңбектері да аса қызығушылықты тудырады.
Дереккөздері. Негізгі дерек көздер ретінде Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық Ұйымының (ЕҚЫҰ) ресми құжаттары мен жарияланымдары алынды.
Тақырыпты зерттеуде маңызды алғашқы дереккөздері ретінде келесі саяси құжаттарды атап өтуге болады: Еуропадағы Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық Мәслихаты Қорытынды актісі 1975 ж.3; ЕҚЫҰ институттары мен құрылымдарының ары қарай дамуы туралы Париж құжаты4; 1986 жылғы Вена кездесуінің қорытынды құжаты5; 1990 ж. 5-29 маусымдағы Копенгаген маслихаты Құжаты6; 1992 ж. дауды бейбітшілік жолмен реттеу бойынша ЕҚЫҰ мәслихатының нәтижелері7; 1992 жылғы Хельсинки құжаты8.
Дереккөздердің екінші тобын саяси және мемлекет қайраткерлерінің сөздері, сұхбаттары, конференция материсладры құрайды: Н.Ә.Назарбаев9, Қ.Қ.Тоқаев10; ЕҚЫҰ мүше-елдері мемлекет және үкімет басшылары кездесулерінің материалдары11.
Диплом жұмысының мақсаты Қазақстан Республикасы мен ЕҚЫҰ ынтымақтастығын қарастыру. Қойылған мақсат келесі міндеттерді шешу жолымен іске асырылады:
- ЕҚЫҰ қызметінің негізгі бағыттары мен құрылу тарихын қарастыру;
- ЕҚЫҰ құрылымын зерттеу;
-ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы қатынастардың қалыптасуы мен даму кезеңдеріне және ынтымақтастығының негізгі бағыттарына талдау жасау;
- ұжымдық қауіпсіздік жүйесінде ЕҚЫҰ мен Қазақстан Республикасының ынтымақтастығын зерттеу;
- қатысушы-мемлекеттер талаптары контексінде ЕҚЫҰ реформалау мәселелерін анықтау.
Жұмыстың методологиялық негізі. Диплом жұмысын жазуда автор жалпығылыми зерттеу әдістерін пайдаланған: құрылымдық-логикалық, тарихи-құқықтық, салыстырмалы-құқықтық, және де жүйелік талдау әдісі.
Зерттеудің методологиялық негізі кеңестік, ресейлік, отандық және шетелдік авторлар еңбектері болып табылады. Сонымен қатар жұмыс барысында белгілі саясаттанушылар, дипломаттар, философтар, саяси қайраткерлердің ғылыми еңбектері мен жарияланымдары зертелген.
Хронологиялық шектер. Зерттеу кең көлемді мәселелі-хронологиялық контексте ашылған, ЕҚЫҰ құрылуы 1973 жылдан бастап қазіргі күнге дейінгі кезеңді қамтиды. Мұнда ЕҚЫҰ мен Қазақстан Республикасының ынтымақтастығының даму беталысы мен қазіргі заманғы құбылысын талдау, осы шақты түсінуге және болашақты болжауға көмектесетін өткеннің мәнді саяси процестерін есепке ала отырып құрылған.
Диплом жұмысының құрылысы. Диплом жұмысы кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
ПАЙДАЛЫНЛАҒАН ӘДЕБИЕТЕР ТІЗІМІ



1. Заңнамалық актілер, саяси құжаттар

1. Заключительный акт Совещания по безопасности и сотрудничеству в Европе (СБСЕ) от 01.08.1975г. Хельсинки// Международное право в документах. Сост. Н.Т. Блатова. М., 1982.
2. Пражский документ о дальнейшем развитии институтов и структур СБСЕ // Московский журнал международного права. 1992. № 2.
3. Документ Копенгагенского совещания, 5-29 июня 1990 г.: Конференция по человеческому изменению СБСЕ. М., 1990.
4. Документ ООН. S/23280
5. Итоговый документ Венской встречи 1986 гола представителей государств участников Совещания по безопасности и сотрудничеству в Европе. М, 1989.
6. Общеевропейская встреча в верхах, Париж, 19-21 ноября 1990 г.: Документы и материалы. М.. 1991.
7. Результаты совещания СБСЕ по мирному урегулированию споров (Женева, 12-23 октября 1992 года) // Московский журнал международного права. 1993. № 3.
8. СБСЕ. Хельсинский документ 1992 года //Московский журнал международного права. 1992. № 4.
9. Договор о коллективной безопасности (ДКБ) 15 мая 1992 год // Сборник документов по международному праву. Т.1.- Алматы, 1998.
10. Соглашение об основных принципах военно-технического сотрудничества между государствами-участниками ДКБ. (г. Москва, главы правительств) 20 июня 2000 год//Законодательная база Юрист. www.zakon.kz

2. Сөздер, мәлімдемелер, мемлекеттік және саяси тұлғалармен сұхбаттар, конференция материалдары

1. Назарбаев Н.А. Нурсултан Назарбаев: Мы за многополюсный мир: (интервью вёл В.Третьяков) // Независимая газета. 24 февраля 2000 год.
2. Токаев К.К. Главное практические дела. //Каз.правда. 2000. 14 июля.
3. Основные направления внутренней и внешней политики на 2004 год Послание Президента народу Казахстана Астана, 4 апреля 2003 г.
4. Встреча глав государств и правительств стран - членов СБСЕ //Дипломатический вестник. 1995. № 1.
5. Заявление государств-участников ДКБ в связи с террористичекими актами в Соединенных Штатах Америки. (г. Ереван, СКБ) 12 сентября 2001 год//Законодательная база Юрист. www.zakon.kz
ІІ.ЗЕРТТЕУЛЕР

1. Schermers H. Іnternatіonal іnstіtutіonal law. Leіden, 1972. V. І.
2. Актуальные проблемы внешней политики Казахстана (Сб. ст. МИД РК.). М.: Русский Раритет. 1998.
3. Внешняя политика Казахстана Алматы-Москва, 1995.
4. Во имя мира, безопасности и сотрудничества: К итогам Совещания по безопасности и сотрудничеству в Европе, состоявшегося в Хельсинки 30 июля - 1 авг. 1975 г. М., 1975.
5. Гефтер А.В. Европейское международное право. М., Наука, 1988.
6. История ОБСЕ: «От Хельсинки до Будапешта. М., 1998.
7. История СБСЕ/ОБСЕ в документах. 1973 - 1994. М., 1996.
8. Ковалев А. Н. Азбука дипломатии. М., 1977.
9. Кулжабаева Ж.О. Международное публичное право. Алматы, 2002.
10. Курс международного права, М. Наука, 2001.
11. Лукашук И. И. Международное право. Общая часть. Учебен. М.: Издательство ВЕК, 1996
12. Мазов В. А. Принципы Хельсинки и международное право. М, 1979.
13. Назарбаев Н.А. Критическое десятилетие. А.2003г.
14. Назарбаев Н.А. На пороге XXІ века. Алматы: Онер, 1996.
15. Назарбаев Н.А. Пять лет независимости. Алматы: Казахстан, 1996.
16. Назарбаев Н.А. Стратегия развития Казахстана как независимого государства. Алматы, 1992.
17. Примбетов С.Д. Актуальные проблемы внешней политики Казахстана. А.1998.
18. Решетов Ю.А. Борьба с международными преступлениями против мира и безопасности. М., 1983.
19. Сборник Действующее международное право. (в 3-х томах). Москва, 1996.
20. Собакин В. К. Равная безопасность. М., 1984.
21. Создание новой системы европейской безопасности и роль международных организаций. М.,1996.
22. Талалаев А. Н. Хельсинки: Принципы и реальность. М., 1985.
23. Токаев К.К. Под стягом независимости: очерки о внешней политики Казахстана. Алматы; 1997.
24. Тункин Г. И. Теория международного права. М., Международные отношения, 1998.
25. Ушаков Ю.А. Основания международной ответственности. М., 1983.
26. Фарукшин М. Х. Международно-правовая ответственность: (Сущность и основание) // Международная правосубъектность. М.: Юрид. лит., 1971.
27. Хименес де Аречага Э. Современное международное право. М.: Прогресс, 2003.
28. Черниченко С. В. Международное право: современные теоретические проблемы. М., 1993.
29. Шибаева Е. А. Право международных организаций. М., 1986.

ІІІ. Ағымды басылымдар

1. Акимбеков С. Безопасность в коллективности? №9 (96) 7 - 20 мая 2003 г.
2. Алимжанова Б.Т. Перспективы Казахстана. //Независимая газета. 24 февраля 2000.
3. Алов О. Стокгольмская конференция по мерам укрепления доверия, безопасности и разоружения в Европе // Международный ежегодник: Политика и экономика. М., 1985.
4. Игнатенко Г. В. Заключительный акт общеевропейского совещания в Хельсинки // Правоведение. 1976. №3.
5. Казахстанская правда. 30 октября 2002.
6. Кофод М. Московское совещание по человеческому изменению // Московский журнал международного права. 1992. № 2.
7. Крайкемайер А. На пути к единой системе ценностей в рамках СБСЕ // Московский журнал международного права. 1993. № 3.
8. Лукашук И. И. Международные политические нормы к условиях разрядки напряженности // Советское государство и право. 1976. № 8.
9. Малинин С. А. Совещание в Хельсинки (1975 г.) и международное право // Правоведение. 1976. № 2.
10. Нысанбаев А., Кадыржанов Р. Безопасность Казахстана. //Казахстанская правда 19.02.2003.
11. Пархалина Т. О новой архитектуре безопасности в Европе// Мировая экономика и международные отношения. 1999. № 12.
12. Фридмен Л. Силовой потенциал и вакуум безопасности в Европе.// Мировая экономика и международные отношения. 1995. № 2.
13. Петрова С.Н. Культурно-историческое наследие, ресурс внешней политики РУЗ // Восток, 1998. №3.
14. Роль ОБСЕ на Балканах. //Наш современник. 2002. №1.
15. Токаев К.К. Главное практические дела. Каз.правда. 2000. 14 июля
16. Усенко Е. Т. Совет Экономической Взаимопомощи - субъект международного права // Советский ежегодник международного права, 1979. М, 1980.
17. Фридмен Л. Силовой потенциал и вакуум безопасности в Европе// Мировая экономика и международные отношения. 1995. № 2.

ІV. Анықтамалық әдебиеттер

1. Внешнеэкономическая деятельность Республики Казахстан. Статистический сборник // Под ред. Ж.А.Кулекеева. Алматы. 2003.
2. Колосов Ю.М. Международное право. М.2001г.
3. Спиридонов В.А. Международные организации. М. 2000.
4. Хроника внешней политики Республики Казахстан. 2001 год. Центр внешней политики и анализа. Алматы, 2002.
5. Шреплер Х.А. Международные организации. М.1995.
6. Хрестоматия по новейшей истории. В 3-х томах. Под ред. Гафурова Б.Г., Зубока Л.И. Куранова Г.Г., Майского И.М. - М., 1968.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ………………………………………………………………. 3
1. ЕҚЫҰ: ... ... ЖАҢА ... ... ... ЕҚЫҰ ... тарихы мен қызметінің негізгі бағыттары.11
2. ЕҚЫҰ құрылымы ……………………………………… 24
2. ЕҚЫҰ жӘне ... ... ... ... ЕҚЫҰ мен ... ... қатынастардың орнау мен
кезеңдері………………………………………………………….35
2. ЕҚЫҰ мен ... ... ... ... ... қауіпсіздік жүйесіндегі Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ... …………………. 65
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан ... жаңа ... ... субъектісі ретінде әлемдік аренаға шыққанына 10
жылдан астам уақыт өтті. Жас мемлекеттің құрылуы, әлемдегі өз ... ... ... ... ... және ... ... деп атап айтуға болады.
Соғыстың аяқталғанына да біраз жыл ... Сол ... ... жаңа
әлемді құра бастады, дәл сол жылдары БҰҰ, ЕҚЫҰ және ... ... ... ... ... Бірақ та бітімгершілік күштерді
толығымен іске асыруға екі ... ... мен ... ... Енді міне ... қоғамдастық алдында іс жүзінде сол, тек біраз
жаңартылған және ... ... ... тұр. Қарама-қарсы тұру
кезеңінен кейін сенім мен қауіпсіздікті сақтау, дамыған, дамушы, мемлекет
ретінде тұрақталған, не жас ... ... ... ... ... жаңа ... тәртіп орнату мүмкіндігі туындады. Біз үшін осы
процестердің соңғы жылдары Қазақстанның тікелей ... ... ... маңызды.
КСРО тарағаннан кейін оның ... ... ... мемлекеттер бола отырып, Кеңестер Одағы
қалаған жолдан тайқып, барлық адамзаттың жолымен жүруге бел ... да, ... КСРО 15 ... ... бірі ... қалған жоқ, керісінше мемлекеттердің әлемдік қоғамдастығына ... бірі ... 1991 жылы 16 ... ... ... ... ... суверенді, тәуелсіз мемлекет болды. Осы
күннен бастап Қазақстан Республикасының жаңа ... ... ... ... ... және ... ... қазіргі
кездегі әлем дамуының маңызды құрамдас бөлігі болып ... ... ... ... ... ... дұрыс реттеуге
ұмтылуда. Біздің алдымызда Еуропалық Қоғамдастық, араб ... ... ... ... ... ... және тынық
мұхиты аймағының бірлестіктері, басқа да ... ... ... деп Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев
өзінің “Қоғам трнасформациялы стратегиясы және ... ... атты ... атап ... жолға 50 жыл бұрын түсіп, еуропалық мемлекеттер күшті ұлттық
бірлестіктерге айнала ... ... ... ... ... және саяси реттелетін жаңа түрге ие, тікелей
әлеуметтік … ... ... бар өз ... бағытын анықтаған.
Еуропадағы қауіпсіздік және ... ... ... ... үшін ... сыртқы саяси бағыт болып
табылады.
ЕҚЫҰ - ... ... ... ішіндегі қауіпсіздікті қолдау бойынша
ең ірісі, тұрақтылықты ... ... ... ... ие ең жас ұйым
болып табылады. ЕҚЫҰ - ресми түрде тек 1995 жылы ... ... ... ... ... қол қойылғаннан кейін 1975 жылы
бастаған жаңа ... ... жаңа ... табалдырығында тұрған әлемде
қауіпсіздік мәселесі маңызды болып отыр. Ол, менің ... ... ... қылмыспен күрес және экономикалық мәселелермен
қатар алдағы жүзжылдықта ... ... ... ... ... сақтау үшін біртұтас механизм жасауға бірнеше рет
талпынған. Бұл процесс өз бастамасын ... ... ... ... ... ... күнге дейін өзекті мәселенің бірі ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылықтар, әлеуметтік
және саяси айырмашылықтар, сыртқы саяси концепциялар ... ... ... механизмді жасауда әрқашанда дестабилизациялаушы болып
табылады. ... ... жиі ... ... ... болып
табылатын бейбітшілік пен тұрақтылықты қолдаумен байланысты шешімдерді
қабылдауда ... ... ... келеді. Қазіргі жағдай бұдан ... ... ... ЕҚЫҰ құру болып табылатын бәсеңдету процесі,
белгісіз мерзімге дейін тоқтатылғанға ... бұл ... ... ... ... ... халықаралық механизмдердің
әрекеттілігіне сенімсіздік тудырады. Халықаралық қауіпсіздікті сақтау
бойынша ең ... ... ... ... – БҰҰ ... Кеңесі -
әлемді “суық соғыс” уақытына қайта әкелу қаупі бар соғыстың алдын ... ... ... ... ... ортасында ЕҚЫҰ бар басқа
бейбітшілікті қолдайтын ... ... рөлі ... айту ... та бұл ... ... өте ... оны практикада өзінің мақсаты
мен ұстанымдарын іске асыруда өзінің бар ... ... тұр. Міне осы ... ... ... басты бағыты, ең алдымен,
неғұрлым келешекті аймақтық қауіпсіздік ұйым ... ЕҚЫҰ ... ашу ... отыр. Югославиялық оқиғалар ЕҚЫҰ
бітімгерлік әрекеттерінің ... ... де, ол ... ... ... ... ... рөл ойнап келді және әлі ... ... ... қабылданған шешімдерді іске асыруда ... ... ЕҚЫҰ ... ... қызметін сипаттауға көп көңіл
бөлінген.
Суық соғыс жағдайында ... ... ... ... бойынша Ұйымы (ЕҚЫҰ) сол кезде әрекет еткен жүйенің ... және сол ... ... сай келді. Қазіргі кезде түрлі
фаткорлардың ... оның рөлі мен ... ... ... ЕҚЫҰ ... жаңа ... ... саяси
шындығына, олардың мемлекеттік ... ... және ... ... сай ... ... ... жылы Хельсинкиде қабылданған қорытынды акт, биоөрісті жүйе
жағдайында ... және ... ... мемлекеттерінің
бейбіт қатар өмір сүруін ... ... ЕҚЫҰ ... ... Соғыстың аяқталуымен ескіні тарату мен әлемдік тәртіптің жаңа (көп-
және бірөрісті) нұсқасын ресімдеу ... ... ... ... мемлекеттер арасындағы тарихи қарсы тұрудың қалпына келуі ЕҚЫҰ
қызметіне басқаша тұрғыдан қарауға мәжбүр ... ... күні ол ... ... ... даму мен ұлтаралық және діни ... ... ... Мұнда ЕҚЫҰ мемлекеттердің ішкі істеріне
араласу кері ... ... Бұл ... ... және ... ... ... мақсатына жету құралына айналдырғысы келетіндігімен
түсіндіріледі: кез келген басқа ... ... ... және ... бай қорларына ие аймақта басым болу.
Бұндай саясат, әрине, бұл ... ... ... ... ... ... ... наразылығын, сонымен қатар жаңа
мемлдекеттер мәртебесінен үміті бар мүдделі елдердің қарсылығын тудырады.
Осылайша, Орталық Азия ... ... ... ... қақтығысу
алаңына айналып отыр, және ЕҚЫҰ құрлықтағы қазіргі ... ... ... ... ... бұл ... ... рөл берілгендігі, бізге ешкім де және ешнәрсе де тәуелді емес. ... ... ... ... ... ... бақылауды күшейту үшін
ЕҚЫҰ мүмкіндіктері мен ... ... ... ... 90-шы ... ... ақ, ... мол көмірсутек және
басқа стратегиялық ресурстары бар және ... ... ... ... ... ... үшін өмірлік маңызы бар деп жариялаған.
Ал, 1999 жылы Стамбул ... ... ... ... ЕҚЫҰ үшін ... Азия жалпы үдеуші ... ие ... ... ... АҚШ мен ЕО елдерімен тығыз байланыста аймақтағы,
бірінші кезекте Қазақстандағы, ... ... ... ... ... ... ... қарастыруға болады.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Тақырыптың зерттелу дәрежесі ... ... ЕҚЫҰ ... арналған орыс тілінде тек бір ... атап ... ... ... ... дейін. ЕҚЫМ/ЕҚЫҰ
тарихы құжаттарда. 1973-1994”. РҒА Еуропа Институ мен Стокгольм ... ... ... институтымен бірігіп дайындалған бұл
жұмыс ЕҚЫҰ даму тарихын , және де оның қызметін ... зор ... ... ... жеке ... ... ресейлік
халықаралық-заңгерлер еңбектерінде қарастырылған: Ю.М. ... ... И.И. ... ... А.Н. ... М.Х. ... ... әдебиеттерде бір бөлігі ... ... ... ... ... ... ... Диплом жұмысын дайындауда автор В.И. Кузнецов, Н.А.Ушаков,
Г.И. Тункин еңбектерінде ... ... және ... ... ... сүйенген.
Отандық тарихнама. Жұмысты жазуда Н.А.Назарбаев, ... Ж.О. ... ... саяси қайраткерлердің еңбектері
зор көмегін тигізді. Осы ... ... ... ... ... және ... саясаттанушылар ұстанымдары ... ... А.Д. ... М.А. ... М.М. ... ... М.И. Рыхтих, В.Н. Матяш, К.С. Гаджиев, У.Т. ... М. ... ... Д.А. ... ... ... ... тілінде жарияланған, Ся Ишань, Пан Гуан және Син Гуанчэн ... ... ... да ... тудыруда.
Батыстық тарихнама. Я. Броунли, Г.Кельзен, Р.Ульман, ... және т.б. ... ... заңгерлер мен саясаттанушылардың
еңбектері да аса қызығушылықты тудырады.
Дереккөздері. Негізгі дерек көздер ретінде ... ... ... Ұйымының (ЕҚЫҰ) ресми ... мен ... ... ... ... ... ... келесі
саяси құжаттарды атап өтуге болады: Еуропадағы Еуропадағы ... ... ... ... ... 1975 ж.3; ЕҚЫҰ институттары мен
құрылымдарының ары қарай ... ... ... ... 1986 ... ... қорытынды құжаты5; 1990 ж. 5-29 ... ... ... 1992 ж. ... ... ... реттеу бойынша ЕҚЫҰ
мәслихатының нәтижелері7; 1992 жылғы Хельсинки құжаты8.
Дереккөздердің екінші тобын ... және ... ... сұхбаттары, конференция материсладры құрайды: ... ЕҚЫҰ ... ... және үкімет басшылары
кездесулерінің материалдары11.
Диплом ... ... ... ... мен ЕҚЫҰ
ынтымақтастығын қарастыру. ... ... ... ... ... іске ... ЕҚЫҰ қызметінің негізгі бағыттары мен құрылу тарихын қарастыру;
- ЕҚЫҰ құрылымын зерттеу;
-ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы ... ... мен ... және ... ... ... талдау жасау;
- ұжымдық қауіпсіздік жүйесінде ЕҚЫҰ мен Қазақстан Республикасының
ынтымақтастығын зерттеу;
- қатысушы-мемлекеттер ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... Диплом жұмысын жазуда автор
жалпығылыми зерттеу әдістерін ... ... ... ... және де ... талдау әдісі.
Зерттеудің методологиялық негізі кеңестік, ресейлік, ... ... ... еңбектері болып табылады. Сонымен қатар жұмыс барысында
белгілі саясаттанушылар, дипломаттар, философтар, саяси ... ... мен ... ... шектер. Зерттеу кең көлемді мәселелі-хронологиялық
контексте ашылған, ЕҚЫҰ ... 1973 ... ... ... ... ... қамтиды. Мұнда ЕҚЫҰ мен ... ... даму ... мен ... ... ... ... осы
шақты түсінуге және болашақты болжауға көмектесетін өткеннің мәнді саяси
процестерін есепке ала ... ... ... құрылысы. Диплом жұмысы кіріспеден, екі ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ: ЕУРОПАҒА АРНАЛҒАН ҚАУІПСІЗДІКТІҢ ЖАҢА АРХИТЕКТУРАСЫ
1.1. ЕҚЫҰ құрылу тарихы мен ... ... ... ЕҚЫҰ КСРО және ... онымен одақтас мемлекеттердің
бастамасымен 33 ... ... және де АҚШ пен ... ... ... ... ... қауіпсіздікді бекіту мен әскери
қарсы тұруды азайту шараларын жасау үшін ... ... ... ... - 1973 ж. шілденің 3-нен 7-сіне дейін Хельсинкиде
мемлекеттердің сыртқы ... ... ... ... - 1973 ... 18 ... 1975 ... 21 шілдесіне
дейін Женевада (үзілістермен), онда ... күн ... ... ... 200 ... ... және Қорытынды актісінің
мәтіні келісілген.
Үшінші кезең - 1975 ... 30 ... 1 ... ... Хельсинкиде
мемлекеттер басшылары деңгейінде. Осының барысында 1 тамызда Еуропадағы
қауіпсіздік және нытымақтастық Мәслихатының Қорытынды актісіне қол ... ... ... – Еуропа елдері, АҚШ және Канада көпжоспарлы
әрекеттері бастама ... ... ... өз ... 1975 ж. 1 ... ... ... және де АҚШ мен Канаданың Хельсинкиде Еуропадағы қауіпсіздік
және ынтымақтастық Мәслихатының Қорытынды актісіне қол ... ... ... ... ... беру ... ... бұл құжат “10
бәсеңдету уағызы”12 атанды. “Уағыздар” ... ... ... ... ... шешуде күш қолданудан бас тарту,халықтардың
аймақтық тұтастығы және құқықтарын мойындау, бір елдің басқа ... ... ... ... құқығы мен еркіндігін сыйлау, мемлекеттер
арасындағы ынтымақтастық және ... ... ... ... ... және ... Мәслихатының Қорытынды
Актісінде келесі қатысушы-мемлекеттер әрекеттерінің өз ара қатынастары мен
ұкіметтің өзінің азаматтарына қатынасының негізгі ұстанымдары ... ... ... суверенитетке тән құқықты мойындау.
2. Күшті қолданбау және күштеп қорқыту.
3. Шекараның тұтастығы.
4. Мемлекеттің аумақтық тұтастығы.
5. Дауларды ... ... Ішкі ... ... Адам ... және ... ... ой, сөз, дін және наным-
сенімді сыйлау.
8. Өз тағдырын билеудегі халықтар құқығы мен теңқұқылығы.
9. Мемлекеттер арасындағы ... ... ... ... ... адал ... Қорытынды Актісімен ЕҚЫМ процесінің ары қарай даму
процесіне негіз ... Бұл ... ... емес, саяси міндеттейтін
уәделестікті боылп табылады. Онда ... ... шолу ... ... ... шегінде тұрақты кездесулер өткізу, жаңа
стандарттар мен ... ... ... ... мен ... ... қарастырылған.
Қорытынды акт құрамына келесі негізгі уәделестіктер кіреді:
- халықаралық-құқық саласында – Екінші дүниежүзілік соғыстың саяси
және ... ... ... ... ... тұрақтылығы
ұстанымы нақты түрде белгіленген қатысушы-мемлекеттер арасындағы өзара
қатынастардың он ... ... ... ...... ... мен ... және қоршаған
ортаны қорғау салаларында жанжақты ынтымақтастықтың негізгі ... ... ... салада – адамдардың құқығы мен негізгі еркіндігі бойынша
міндеттемелер қатарын келісі, соның ішінде, қозғалыс, байланыс, ... және ... ... ... ... бері ... ... шешуге арналған жалпы бағыттарды жасау
мен бәсеңдету процесі баяу дамыды, ол ... ... ... ... ... өткізуде
берілген. “10 уағыз” ... ... ... қол ... ... ... әскери блоктарға қараған жақын болды. Германияның бірігуінен, КСРО
құлауынан және Варшава Келісімі Ұйымы ... ... ... Еуропа
мен АҚШ жаңа қауіпсіздік жүйесін құру ... ... кең ... ... Оның дамуының, әскери-саяси категориялар жетекші ... ... ... экономика, экология, демократия, мәдениет,
ақпарат мәселелері тұруын есепке алынған түрлі ... ... ... ... ... ... міндетті сипатқа
ие емес, алайда үлкен саяси мағынаға ие. ... ... ... ... ... ... ... Белградтық (1977-1978 ж.), Мадридтық (1980-
1983 жж.), Стокгольмдік (1984 ж.), Веналық (1986 ж.) және Қорытынды Актінің
орындалу процессі туралы және ... ... ... ... ... ... ... ой бөлісу үшін басқа да еуропалық
елдер өкілдерінің кездесуінен тұрды.
ЕҚЫМ эволюциясы үшін ЕҚЫҰ қатысушы-елдерінің ... пен ... ... ... ... ... ие ... (19-21 қараша 1990
ж.). Онда “суық соғыс” дәуірінің аяқталғанын білдіретін жаңа ... ... ... қол ... Еуропадағы жай қарулы күштер туралы Келісім
(ЕЖҚКК) ... және 22 ... ... мен ВКҰ мүшелері) ... ... ... қатар 1990 ж. Еуропадағы қауіпсіздік пен
сенімділікті бекіту шаралары ... Вена ... ... ... ... ... ... ЕҚЫМ процесінің
институционализациялау туралы шешімдер болды. Саяси кеңестердің үш сатылы
механизмі ... ... ... кездесулер, Шетел істері
министрлерінің Кеңесі ... ... ... ... ... (ЖЛТК).
1991 жылы 10 қыркүйек пен 4 қазан аралығында Москвада үшінші ... ... ... ... ... ... өтті (біріншісі
1998 жылы Парижде, екіншісі – 1990 ж. Копенгагенде өткен). Москвалық
мәжілісте ... ... ... рет, адам ... ... ... және ... үстемдігіне қатысты мәселелр
халықаралық сипатта екендігін аталған, ал ЕҚЫҰ ... ... ... ... ішкі ... ... ... процестің дамуы үшін кезеңді оқиға 1992 ж. ... ... ... ... ... құжат – “Ауыспалы уақыт талабы” – ЕҚЫҰ
қатысушы-мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылықты сақтау ... ... ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ локальды және аймақтық жанжалдарды ... мен ... ... ... ... ... қолданудың түрлі мүмкіндіктері мен
кең көлемді өкілеттелігіне ие болды.
1992 жылы шілдеде қабылданған жаңа ... ... ... қойылды, ЕҚЫҰ шегінде біріккен іс-әрекеттерге қосымша импульс
беру және ... ... ары ... ... белгіленген.
Осы құжатқа сәйкес, ЕҚЫҰ, негізінен, ... ... алу ... ... ертерек ескерту саласында маңызды рөл ... ... ... ... ... ... ... бекітілді, оның алдына
аймақтық жанжалға айналу мүмкіндігі бар ұлттық ала ауыздықтың ... ерте ... ... ету ... ... ... кездесуі (14-15 желтоқсан 1992 ж.) осы ... ЕҚЫҰ Бас ... орны ... КСДЛ ... ... ... оның ... ЕҚЫҰ қызметінің барлық ағымды мәселелерін
талқылаулар жүргізілді.
1993 ж. желтоқсанында Венада жаңа ...... ... ... ... ... – Тұрақты Кеңес) құрылды. ЕҚЫҰ шұғыл әлуеті
нақты және ... ... ... тоқырауды реттеу және жанжалдардың
алдын алу ... ... ... ... арқасында одан да
жақсы нығайды.
ЕҚЫҰ тиімділігін ... ... оның ... ... тоқырауларды реттеуге жаңадан өзгертуге ... ЕҚЫҰ ШІМК ... (30 ... – 1 ... 1993 ... ШІМК ... ұлтшылдық бойынша Декларация қабылдады, ол
хельсинки процесін ... ... ... осы қауіпті көзіне
қарсы тұруға бағыттайды.
ЕҚЫҰ құрылымдық қатайту бойынша бірқатар шешімдер ... ... ЕҚЫҰ ... комитеті - қатысушы-мемлекеттер өкілдерінің тұрақты
институтын құру туралы.
1994 ж. ... ... ... ... кезекті кездесу
болды. 1995 ж. 1 ... ... ... ... ... қауіпсізді
және ынтымақтастық ұйымы деп өзгерту ... ... ... ... – “Жаңа дәуірдегі шынайы серіктестік ... ... мен ... ... қауіпсіз, біртұтас және ерікті
Еуропаны құрудағы ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... ... ... дүние жүзілік соғыстың аяқталғанына 50 ... ... ... ... ... саяси оқиға болды.
Саммиттің ірі қорытындысы ХХІ ғасырдағы Еуропа үшін жалпы ... ... ... ... ... ... туралы уәделестік
болды. Әскери-саяси ... ... ... ... ... кодексі”, “Таратылмауды реттейтін
ұстанымдар” және т.б.) ... ... ... негізін салды.
1995 ж. 7-8 желтоқсанда Будапештте ШІМК ... ... ол екі ... өтті - ... жаңа ... және оны реттеуде ЕҚЫҰ үлесі.
Үлгі ... ... ... ... ... және ары ... бағыттарын анықтаған аралық құжат қабылданды. 1996 ж. ... ... ЕҚЫҰ ... ... және ... ... кездесуі болды. Қабылданған құжаттарда –лиссабон
саммитінің Декларациясы мен “ХХІ ғасырдағы Еуропа үшін ... және ... ... ... ... ... ... біртұтас,
бейбіт және демократиялық Еуропаны құрау қажеттілігіне, сонымен ... ... ... пен ... ... ЕҚЫҰ ... басты назар аударылған.
Лиссабонның басқа маңызды нәтижесі – ДОВСЕ ... ... ... ... Бұл ... ... туралы шешіммен бірге ресей
жағы қатысушы-мемлекеттердің өздерінің әскери күштеріне, қарулану деңгейі
мен оларды кеңейтуді ... ... ... ... ... ... құжаты халықаралық қауіпсіздік және қарулануды бақылау
жүйелерінің әрекет ету саласында ... ... ... ... ... қауіпсіздіктің болашақ үлгісі Концепциясының ... ... оны ... ... ... ЕҚЫҰ ұйым ретінде концептуалды
және институционалды ресімдеуді аяқтады.
Лиссабонда қабылданған “Қарулануды ... ... ... “Қауіпсіздік саласы мен ынтымақтастық бойынша Форумның күн тәртібін
дамыту” Еуропадағы тұрақтылықты қамтамасыз ... ... ... ретінде
қарулануды бақылау рөлін бекітті. Олар ... ... ... пен сенімді бекіту бойынша ... ... ... мен қою үшін ... ... ... ... бірге ЕҚЫҰ
жұмысында бұрынғы КСРО мен ЮСФР ... ... ... аудару неғұрлым нақытрақ болып отыр.
1997 ж. 18-19 желтоқсанында Копенгагенде ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... ... Оның басты нәтижесі
еуропалық қауіпсіздік ... ... ... бойынша жайылған
шешімі болды. Ресей жағының ... ... ... ... ... ... ШІМК кезекті, жетінші кездесуі 1998 ж. 2-3 желтоқсанда ... ШІМК ... ... ... ... ... ... құрудағы, негізгі көкейкесті мәселелеріне, сонымен қатар қазіргі
кездегі Еуропаның ... мен ... ЕҚЫҰ ... ... көрініс тапқан ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... да ... дискуссияларында маңызды орынды косово мәселесі, ТМД
аумағындағы ... ... ... ... ... ... ... қатайту, Орталық Азия бойынша бірқатар шешімдер қабылданды.
ЮСР аумақтық тұтастығы туралы ... ... ЕҚЫҰ ары ... ... бойынша бірқатар шараларды
қабылдаудың мақсаттылығын мойындады, бірінші ... ... ... алу мен сақтану, тоқырауларды реттеу және жанжалдан кейін қалпына
келтіру салаларында.
Алтыншы ЕҚЫҰ ... 1999 ж. 18-19 ... ... ... ... ... ... Саммитте еуропалық қауіпсіздік Хартиясына,
Еуропадағы ... ... ... ... ... ... ... қол қойылды, қорытынды Саяси декларация және ары қарайғы жұмыс үщін
негіз болатын сенім шаралары бойынша Вена ... ... жылы 27-28 ... ... ЕҚЫҰ ШІМК сегізінші отырысы болып
өтті. Онда “ ... ... ЕҚЫҰ рөлі ... ... саудасына қарсы күрес бойынша ЕҚЫҰ қызметін күшейту туралы ... ... ... ... бойынша Форум шегінде
қабылданған жеңіл және ... ... ... тарату мен айналымын шектеу
бойынша құжат мақұлданды. Ұстанымды алшақтаулар әсерінен министрлерге
кездесудің жалпы ... ... ...... ... жылы 3-4 желтоқсанда Бухаресте ЕҰЫҮ ШІМК ... ... ... ... ... ... министрлік декларация болды. Сонымен қатар
қабылданды:
- құрамында ... осы ... ... ... бағдарламасы
бар терроризммен күрес әрекетінің жоспары;
- ЕҚЫҰ ... ... үшін ... ретіндегі рөлін күшейту туралы құжат;
- аймақтық мәселелер бойынша өтініштер тобы ... мен ... ... Оңтүстік-Шығыс Еуропа және Орталық Азия);
- ЕҚЫҰ қызметін гуманитарлы өлшемі бойынша шұғыл шешімдер қатары15.
Кездесудің негізгі қорытындысы, ХХІ ... ... ... ... ... ... ... экономикалық және
әскери-саяси ынтымақтастығының мәселелеріне зиян келтіру ... ... ... жеңу үшін ... құру ... ... жылы 12 ... Лиссабно халықаралық конференциясында
“Терроризмнің алныд алу және онымен күрес” ... ... ... ... ... әрекеттің стратегиясы мен жоспарын іске ... және ... ... рөлі ... және ... ... ұстанымдары жасалынды.
2003 жылы 1-2 желтоқсанда Маастрихте (Нидерланды) ЕҚЫҰ ШІМК он бірінші
отырысы болды, онда әскери-саяси ... ... ... ... ... ... ... қалдықтарын жою туралы, көшірілмелі
зенитті-ракеталық кешендердің (КЗРК) таратылуына бақылауды күшейту, жеңіл
және ... ... ... озық ... ... жылы 15 ... ... ЕҚЫҰ Тұрақты кеңесінің отырысында
ресей жағы ЕҚЫҰ жеке ... мен ... ... ... ... ретіндегі қазіргі көзқарасты өзгертуді және ЕҚЫҰ негізгі мақсатын-
бәрі үшін ... ... мен ... бөлінбейтін жалпы еуропалық
қауіпсіздік кеңістігін іске асыру үшін ... күш ... ... ... ... ... ... үшін қауіпсіздік үлгісін құру
туралы дискуссиялар жүргізілді, біраөқ оны жасау алғашқы ... ... ... ... ... жаңа ... мен ... мәселелерін кең көлемде көру қажет ” деген көзқарасты
ұстанды16. ЕҚЫҰ ... ... жаңа ... ... төрт ... ... – дағдарысты жағдайлардың ерте алдын алу,
дағдарысты жағдайларды жанжалға өтуіне жеткізбеу ... ... ... реттеу, жанжалдан кейінгі реабилитация () ... ... ... ... ... тәжірибе жинаған ұйым ретінде
қарастырылды. Шешенстанда ЕҚЫҰ делдалдық бейтарап жақ ... ... ЕҚЫҰ ... мен ... ... ... оның ... және мәдени ынтымақтастық, адам құқығын
қорғау саласындағы рөлі, қарастырылды. Бірақ ... ұйым ... ... қауіп түрлеріне қарсы қауіпсіздік кепілдемесін
берудің ... ... ... және ... ие емес деп ... ... жіне ... мәслихаты, мысалы, барлық
мемлекеттерді қамтиды, бірақ нақты ... ... ... ие ... ал бір ұйым осы кепілдемелері қамтамасыз ете ала ма және ... ... ... бола ала ма? ... біржақты – жоқ, бола
алмайды.”17
Сонда да, кең ... ... ... ретінде ЕҚЫҰ құрылу
процесі Еуропа үшін неге ... ... ... жаңа концепциясын іске асыру үшін жалпыға
бірдей – ... ... ... ЕҚЫҰ ... бұл – ... ... ... ету, заңның үстемдігі, нарықтық экономика, әлеуметтік
әділеттілік және қоршаған ортаны қорғауға жауапкершілік ... ... ... туғызбайтын ұғымдар.
Екіншіден, ЕҚЫҰ негізі –барлық қатысушы-мемлекеттер үшін ... ... ... даму деңгейіне қарамастан барлық
елдерді тең жағдайға ... және ... кең ... ... үшін,
соның ішінде экономикалық мәселелр бойынша да, есікті кең ашады.
Үшіншіден, әскери одақтар кең тараған ... ... ... ... ... ... тұру үшін ... әскери әлуетін
біріктіреді. Әлуетті жау, өз кезегінде ... ... ... бұл үлкен мемлекеттер топтары арасында ... ... ... ... өз негізіне жалпы құндылықтарды ... ... ... бір ... ... үшін елдерге енуге,
сенімділік пен ... ... ... ... ... ... ... емес құралдарға сенетіндіктен, олар “ олар ... ... тұра ... Олар ... құру ... және ... өрті тұтанған кезде әлсіз болады.”18
Төртіншіден, ЕҚЫҰ бірден-бір ... ... ... 1990 жылдан кейінгі кезеңде, ол ұйымның ... тыс оны ... ... жаңа ... ... Оған ... – Тұрақты
кеңес, Варшавадағы демократиялық ... мен адам ... ... ұлт ... ... бойынша Жоғары комиссар және жанжалдардың алдын
алу Орталығы. Сонымен қатар, ол ... ... ... ... ... жағдайда орнында және жанжалдарды бейбіт шешу мүмкіндіктерін
анықтау мақсатында ... ... ... Және де ЕҚЫҰ БҰҰ
Жарғысының УІІІ бөліміне ... ... ... жүйесіне “аймақтық
келісім” ретінде енгізілген.
Қазіргі кезде Еуропадағы ... және ... ... ... ... ... дейін” аумақта орналасқан 54 мемлекет
кіретін (55 ... ...... - 1992 ж. ... ... ұйым ... табылады. Бұл аймақта ЕҚЫҰ ... ... ... алу және ... ... ... ... реттеу мен жанжалдан
кейінгі реабилитацияны іске асыратын негізгі халықаралық ... ... ЕҚЫҰ ... ... кең ... ... ... бақылау, превентивті дипломатия, сенмі, адам құқығын күшейту
бойынша шаралар, сайлауды өткізуді бақылау, экономикалық және экологиялық
қауіпсіздік ... ... ... ... ...... барлық мемлекеттер тең мәртебеге ие. Осының бәрі ұйымды еуропаның
басқа ... мен ... ... 54 ... кавказды, Орталық Азияны және Солтүстік американы біріктіреді.
ЕҚЫҰ сонымен қатар, ... және ... ... ... ЕҚЫҰ ... еуроатдантикалық және
еуроазиялық қағамды “Ванкуверден Владивостокқа дейін” ... ... ... ... мәселесіне көлемді және кең тараған түрде
жақындайды, соның ішінде: адам ... мен ... ... ... мен ... экономика мен экология саласында ынтымақтастық, осының
бәрі саяси және әскери мәселелер ... ... пен ... мен күшейту мәселелерінде маңызды болып табылады. Оларды шешу
ЕҚЫҰ мақсатының негізгі ... ... ... ... ... ... ... және бір-біріне тәуелді түрде қарастырылады. ... ... ... ... ... түрлі салаларында –
саяси, әскери, экономикалық, әлеуметтік- қосымша шараларды ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... бір ... ұйымның жандалдың барлық даму ... ... ... мен ... ... ... жанжалды шешуге және жанжалдан
кейінгі реабилитацияға қатысуы.
1.2. ЕҚЫҰ ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... жалпы құндылықтар консолидациясы мен азаматтық қоғамды құру;
- локальды жанжалдардың алдын алу, тұрақтылықты қалпына келтіру және
соғыс ... ... ... ... жету;
- қауіпсіздіктің нақты және ... ... жою ... ... ... жүйесін құруға жәрдемдесу
жолымен жаңа … жолдарының алдын алу19.
Аталған міндеттер ЕҚЫҰ ... ... мен ... ... ... ... қабылдау органдары:
- Саммиттер – ЕҚЫҰ қызметіне шол жасалатиын, сәйкес басышылық шешімдер
қабылданатын, сонымен ... Ұйым ... ... мен
ориентирлері белгіленетін (қатысушы-елдер шешімі бойынша жүргізіледі, ЕҚЫҰ
соңғы саммиті 1999 жылы ... ... ... және ... ... ... деңгейде өтетін кездесулер.
- Министрлер Кеңесі – ЕҚЫҰ ... ... ... кездесуі. Саммиттерде қабылданған шешімдердің орындалуына
жауап береді, жәнеде осы ... ... мен ... ... ... ЕҚЫҰ институттары үшін міндеттерді анықтау және оларды
орындау жолдарын ... (жыл ... ... саммит өткізілген
жылдардан басқа ... ... ... – СІМ саяси диреткорлары жоғары деңгейіндегі
кесзедсулер, қазіргі кезде ол жылына бір рет ... ЕҚЫҰ ... ... ... Тұрақты кеңес, саяси кеңес беру және ... ... ... ... ... ... шешімдерді қабылдау үшін ... ... ... ... органы болып табылады. Тұрақты кеңес ЕҚЫҰ
қатысушы-мемлекеттерінің ... ... ... Оның ... ... ... ЕҚЫҰ ... етуші төрағалығының өкілінің төрағалық ... ... ... ... қатар, төтенше жағдайларда шақырыла алады.
- Қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастық ... ... ... ... ... қарауға арналған орган. Оның міндетіне
қаруландыру, қарусыздандыруды бақылау бойынша және ... ... ... ... келіссөздер жүргізу, сонымен қатар тұрақты
кеңестер өткізу және қауіпсіздікпен ... ... ... ... ... ... (ЕҚЫҰ делегацияларының
өкілдері қатысады, Венада апта сайын отырыс өткізеді).
ЕҚЫҰ оперативті қызметінің ... ... ... төрағасы (ӘТ), ол төрағалық орындағы елдің сыртқы
істер министрі, ЕҚЫҰ атқару ықзметіне жалпы жауапкершілікке ие және ... ... ... ... ... Оның ... ... үйлестіру күші кіреді, сонымен қатар ЕҚЫҰ ... құру ... және оның ... ... ... ... күн тәртібін және
шешімдерінің жобасын жасайды. ... ЕҚЫҰ ... ... қамтамасыз етеді және оның әрекетінің ұзақмерзімді
бағдарламасын ... ЕҚЫҰ ... ... ... дағдарыстарды
реттеу барысында кеңестер мен келіссөздер жүргізуге ... ... ... ... орындарға тағайындау туралы шешімдер қабылдайды.
Төраға орны бір елден екінші елге ... ... жыл ... ... 2004 ... 1 қаңтарынан бастап Әрекет етуші ... ... ... (ЕЫҚҰ Әрекет етуші төрағасы Болгарияның сыртқы істер
Министрі Соломон ... ... ... ӘТ өз ... ... ... еру органы болып табылатын ЕҚЫҰ Үштігінің көмегіне
сүйенеді, оның құрамына Төрағадан басқа ... және ... ... (2004 жылы – нидерланды, Болгария, Слования). Одан басқа, ӘТ жеке
немесе арнайы өкілдерін ... ... және ... ... ... ... ... жүктейді.
- ЕҚЫҰ Хатшылығы, Вена орналасқан, ЕҚЫҰ Әрекет етуші ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... көрсетеді. Хатшылық қызметін
ЕҚЫҰ мүше-елдерінің министрлер Кеңесі үш ... ... ... ... ... ... (қазіргі кезде елші Ян Кубиш (Словакия) болып
табылады, 2002 жылы осы орынға ... ... Ол ... ... ... ... де әрекет етеді және ЕҚЫҰ ... ... ... Бас ... ЕҚЫҰ Үштігінің түрлі деңгейдегі кездесулеріне
қатысады және ... беру ... ... Ол ... ... ... және ЕҚЫҰ құрылымдарының ... ... ... іске ... Бас ... ... ... басқа ЕҚЫҰ
Хатшылығының құрамына жанжалдардың алдын алу Орталығы, ЕҚЫҰ экономикалық
және ... ... ... ... ... ... полиция қызметімен күрес бөлімі, сонымен қатар адамдар ресурсы
Департаменті және басқару мен ... ... ... ... Хатшылықтың Париж бөлімі құжатамалық, зерттеу және ақпаратты
сипаттағы ... ... ... ... ... және адам ... бойынша ЕҚЫҰ Бюросы
(ДИАҚБ), Варшавада (Польша) орналасқан, адам ... ... ... ... ... ... ... көмекпен қамтамасыз етеді.
Бюро сайлауды өткізуді бақылауда, адам құқығы ... ... ... ... және ... көмек көрсетуде белсенді рөл
ойнайды, және де үкіметтік емес ұйымдардың ... және ... ... көмегін тигізеді. Сонымен қатар, ол Рома мен Синти мәселелері
бойынша ... орны ... ... ... және ... өлшем
бойынша ЕҚЫҰ арнайы семинарларын өткізуді қамтамасыз етеді. Қазіргі ... ... ... ... ... ... блып ... ол бұл
орынға 2003 жылы қаңтарда үш жыл мерзімге сайланған.
- Ұл азшылығы істері бойынша ЕҚЫҰ ... ... ... ... (Нидерланды), жанжалдарды ерте ескрту мен алдын алу ... орын ... Ол ұлт ... ... туындаған жағдайларға
талдау жасайды, және дағдарысты оның ... ерте ... ... ... ... ҰАЖК ... ... тәуелсіз әрекет етеді,
жерлерге миссиялар жібереді және превентивті дипломатия әдісін ... ... ... ақпарат алудан басқа, Жоғары комиссар кеңестер
жүргізу және ... ... ... ... ... ... ,
сенім мен ынтымақтастықтың дамуына көмегін тигізеді. 2001 ... ... ЕҚЫҰ ҰАЖК ... Экеус (Швеция) болып табылады.
- БАҚ еркіндігі бойынша ЕҚЫҰ Төрағасы ЕҚЫҰ ең жас ... ... 1997 жылы ... бұқаралық ақпарат құралдары
саласында жағдайларға бақылау жасау үшін, ... ... ... ... және БАҚ ... мен өз ойын айту ... ... ЕҚЫҰ
шегінде қабылданған ұстанымдар мен ... ... ... ... ету және ... ... үшін ... БАҚ еркіндігі бойынша ЕҚЫҰ
Төрағасы ... ... ... 2004 ... ... айынан бастап
Миклош Харасти (Венгрия) болып табылады.
-Парламенттік Ассамблея (ПА), құрамына ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... және де ЕҚЫҰ институттарының бірі
болып табылады. Оның ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... мен ... ... арқылы Ұйым қызметінде
парламенттік институттардың қатысуына себін тигізу ... ... ... оның мүшелеріне сайлауды бақылауда маңызды орын беріледі.
Жыл сайынғы Ассемблея сессиясы дәстүрлі ... ... ... өткізіледі,
ал басқа да жиналыстар мен семинарлар, Венадағы ... ... қоса жыл ... ... ЕҚЫҰ ПА ... хатшылығы
Копенгагенде (Дания) орналасқан, ал Венада 2003 ... ... ... ... ЕҚЫҰ ПА ... ... ... ЕҚЫҰ парламент
Ассамблеясының ... 2002 ... ... ... бастап Б.Джордж
(Ұлыбритания) болып табылады.
- ЕҚЫҰ миссиялары Ұйымның шұғыл қызметінің құралдарының бірі ... ... ... мазмұны, мен құрамы, құзыреттілігі әр түрлі,
ол бұл құралдығ икемділігін көрсетеді. Миссияның маңызды ... ... ... ... ... қабылдаушы елдерге көмек көрсету
болып табылады.
ЕҚЫҰ миссиялары мен басқа өкілдіктері ... ... - ... ... ... Олар, ЕҚЫҰ ойынша, саяси шешімдерді іс жүзне
айналдыруда көмек қажет ... ... ... айытылп өткендей,
ЕҚЫҰ жанжалдың дамуының барлық фазаларында ... ... ерте ... ... жанжалды шешуде көмек көрсету, жанжалдан кейінгі
реабилитация. ... ... ... ... мен ... ... ретінде жанжалдың алдын алу мен ... ... ... ... ... және де берілген елдегі немесе аймақтағы
жағдайдың дамуы ... ЕҚЫҰ ... ... уақытысында жетуін
қамтамасыз ету. Миссияның басқа елдердегі өтіп ... ... ... ... мен ... ... ... мүмкін, бұл
реттеу құралының икемділігін көрсетеді.
Барлық миссиялар үшін ... ... ... ... және заң күшін қамтамасыз ету болып табылады. ЕҚЫҰ миссиялары
өкілдерінің ... ... ... төрт адамнан (Орталық
Азиядағы ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... және ... ... екі мыңға дейін (Косоводағы миссия).
Барлық миссиялар халықаралық және ... емес ... ... ... ... ... Косовода, Боснияда және Герцоговинада, Хорватия,
Эстония, Грузия, Латвия, Молдова, ... ... және де ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... Орталық
Азияда, Алматыда, Ашхабадта, Бішкекте бар.
Миссиялар және басқа өкілеттіліктер ... ... ... ... шешімімен бағытталады. Алғашында олар алты айдан бір
жылға дейінгі ашылады, және ... ... ... ... ... қатысушы-мемлекеттермен тағайындалады және азаматтық
немесе әскери институттардың ... ... ... Миссияларды ұйым
төрағасы тағайындаған, ЕҚЫҰ мүше-елдерінің өкілдері басқарады. ... ЕҚЫҰ ... мен ... мен операциялар Департаменті,
Хатшылық жанындағы ... ... алу ... ... ... ... өз қызметін 90-шы жалдардың бірінші жартысынан бастады.
Олардың құрылуы “Шығыс Еуропадағы ... ... ... ауысуы
кезінде мемлекетішілік жанжалдардың өршуінің алдын алу” ... көп ... ... ... ... Еуропа. Осы аймақта
төрт ірі ... ... ...... ЕҚЫҰ миссиясы, Босния мен
Герцоговинадағы ЕҚЫҰ миссия, Хорватиядағы ЕҚЫҰ миссиясы және Албаниядағы
ЕҚЫҰ ... ... ... ... югославия республикасы Македонияда
орналасқан. Балқан – ЕҚЫҰ миссиясы ... ... ... ... ... ... және ... 1992 жылы қыркүйекте және бұрынғы
югославия республикасы Македонияға ( сол ... ... ... және ЕҚЫҰ ... ... ... Еуропада, екі балтық
мемлекеттерінде жіне орталық Азияда да бар. Екінші ... ... ... ... ... татуласу және қазылық ЕҚЫҰ соты, татуласу мен қазылық Конвенциясына
қол ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады.
Белоруссия бұл Конвенцияға 1999 жылы ... Сот ... оның ... Төрағасы – Робер Бадинтер (Франция).
ЕҚЫҰ бюджеті ... ... жыл ... ... жылдың бюджеті шамамен 180 млн евро құрайды), сонымен қатар
мемлекеттердің ... ... ... құрамы мен олардың құзыреттілігі оларға үлкен тиіңмділік беру
мақсатында бірнеше рет кеңейтілген.
Прага кездесуінде ЕҚЫҰ ... ... ... Кеңесі еркін ... ... адам ... ... институттар Бюросы болып қайта құрылды және оған қосымша
қызметтер жүктелді20. Бұл қатысушы-мемлекеттер арасында адамзаттық ... іс ... ... ... ... ... кездесуінде еркін нарықтық экономикаға өту мәселелері бойынша
диалогқа саяси импульс беру үшін және оны ... ... және де ... пен ... ынтымақтастық жүйесін дамытуға бағытталған
тәжірибелі қадамдарды ұсыну ... ... ... ... ... Экономикалық форум құрылды.
Париж кездесуінде құрылған ... ... алу ... Орталыққа
Прага құжаты ЖАО жұмысының әдістерін ... мен ... ... үшін
жаңа міндеттер мен шаралар ұсынды.
1992 жылы Хельсинкиде өткен мемлекеттер мен ... ... ... ... Осы ... ... ЕҚЫМ институционалды
тірегі болып Кеңес ... ... ... ... ... ... ЕҚЫМ ... қызметін басқарушы және орталық орган
міндеті жүктелді, ал ЖЛТК шұғыл шешімдер қабылдаумен қатар, ... ... ... ... ЕҚЫМ ағымдағы қызметін Әрекет етуші
Төрағаға тапсырылды. Ол Кеңес және ЖЛТК шешімдерін ЕҚЫМ ... ... және ... ... осы ... ... сәйкес
нұсқаулар беру жүктелді.
Төрағаға ... ... ... институты (), және де әрбір нақты
жағдайда ... ... ... ... алу, ... және дауларды шешу үшін құрылған арнайы мақсатты топтар ... жеке ... ... ... істері бойынша ЕҚЫМ Жоғары комиссары қызметі бекітілді,
ол ЖЛТК атынан әрекет етеді және ... ... ерте ... ... алуға кө мегін тигізуі қажет.
ЕҚЫМ қауіпсіздік саласы бойынша ынтымақтастық форумы келесі негізгі
міндеттерді шешу үшін ЕҚЫМ ... ... ... ... ... құрылды:
қарулану, қарусыздануды бақылау бойынша жаңа келіссөздерді жүргізу және
сенімділік пен ... ... ... ... ... байланысты мәселелер бойынша ынтымақтастықты белсендіру;
жанжалдың туындауы қаупін азайту.
Еуропадағы ... және ... ... Қорытынды
актісінде келесі қатысыушы-мемлекеттердің өзара қатынастары ... ... ... ... және ... ... маңызды кезеңі
1992 ж. 14-15 желтоқсанда Стокгольмде қабылданған ЕҚЫҰ шегінде ... ... ... ... мен ымыраға келу бойынша ЕҚЫҰ комиссиясы туралы
ережелерді қабылдау болды.22 Конвенция ... келу ... ... ... және ... келу сотын құруды қарастырды, және де ұқсас
жағдайларда ЕҚЫҰ қатысушы-мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар комитеті Жетекші кеңес
болып қайта құрылды. Оның қызметіне саяси және жалпы бюджеттік сипаттағы
жетекші ... құру мен ... ... Жетекші кеңес Экономикалық
форум ретінде де шақырылады.
ЕҚЫҰ процесні институционалдаудан және жаңа ... ... ... бір жаңа ... ... айтуға болады: маңызды ... ЕҚЫҰ тән ... мен ... ... да ішкі ... ... ұйымдармен салыстырғанда ЕҚЫҰ еуропалық ... ... ... ... ие. Бұл ... ... оның мүшелік құрамының кеңдігі, оның тегіс қатмтитын және
ынтымақтастыққа негізделген қауіпсіздікке қатысты, өзінде бар ... ... алу, ... ... ашық ... дәстүрі мен
косенсусты құру, сонымен қатар басқа халықаралық ұйымдармен ынтымақтастық
механизмдерінің болуы.
Осылайша берілген бөлімді ... ... ... ... ... ... кездесулері, яғни институтционализация жаңа кезеңіне бастама
берген Париж саммиті кеңестің Берлин, Прага және ... ... және ... басшыларының Хельсинки және Будапешт ... ... және ЕҚЫҰ ... ... ... мәртебесі және
құзіреті бойынша Еуропада ынтымақтастықты ... ... ... ұйымға
айналуының алғашқы кезеңінің нәтижелерін бекітті). ... ... ... ету ... ... көру ... осығын сәйкес
ЕҚЫҰ тек саяси және әскери ынтымақтастығы ғана емес ... ... ... ... белсендіру мандаты расталды; Экономика,
экология, ғылым және техника саласында. ЕҚЫҰ ... ... және ... іске ... ... ... ... құзіретіне ие
болды.
ЕҚЫҰ қызметіне оның тиісті тәжірибе жинақтау ... ... ... ... дауларды шешу және жанжалдарды реттеу ... ... ... ара ... ... ... ... Бірақта қазірдің ... ... ... және ... ... ... үшін ... жасалынған.
2. ҚАЗАҚCТАН МЕН ЕҚЫҰ-ның ӨЗАРА ҚАРЫМ-ҚАТЫНАCЫ.
2.1 Қазақcтан мен ЕҚЫҰ-ның өзара ... ... ... ... қауіпcіздігін нығайту мақcатында Хельcинкидегі Cоңғы Актте
бекітілген Ұйымның нақты принциптерінің негізінде және де ЕҚЫҰ-ның баcқа ... ... ... 1992 жылы ... ЕҚЫҰ-ның мүшеcі болды.
1994-1995 жылдары Ұлт азшылығы ... ... ... ... және демократиялық Орталықтар және адам ... ... ... іcке аcа ... Қазақcтанда адам құқығы
және де ... ... ... ... ... ... жылы ... айында қақтығыcтың алдын алу Орталығымен ... ... ... ... ... қауіпcіздік, cенім және
қарулануды бақылау cалаларына байланыcты cеминар ұйымдаcтырды.
Қазақcтан Реcпубликаcының ... ... ЕҚЫҰ -ның ... ... баcшылары және мемлекет баcқарушылары баc қоcқан барлық
кездеcулеріне қатыcты. Оның ішінде ЕҚЫҰ-ның жоғары cатыда өткен 1994 ... ... және де 1996 жылы ... қалаcында болған
кездеcулер.
ҚР-ның Cыртқы Іcтер Миниcтрі К.К.Тоқаев 1995 жылы ... ... ... ... ... Іcтер Миниcтрлер Кеңеcінің отырыcына
қатыcты.
Қазақcтан Реcпубликаcының ЕҚЫҰ-дағы ары ... ... 1995 ... ... ... ҚР ... халықаралық ұйымының
Тұрақты Баcшылығының атқаратын ... ... ... ... ... бұл ... құрылымына заңды түрде қатыcуы 1996
жылдан баcталады.
1996 жылы ... ... ... ... ... негізгі күші өз іc-әрекетіндегі әртүрлі ... ... және ... ... ... ... және ... бақылау cалаcында, cонымен бірге ... ... ... ... ... ... байланыcты міндет
қабылдауға жұмcалды.
ЕҚЫҰ-ның ары қарайғы мәлімдемеcіне және де cаммитке даярланып жатқан”
ЕҚЫҰ-ның cаяcо декларацияcына” іліну үшін, ХХІ ... ... ... ... ... қауіпcіздік үлгіcінің концепцияcын талқылауға үлкен
назар аударылды. Делегацияның баcым ... ... ... жағдайларды,
механизмдер және дипломатиялық инcтрументтерді /миccиялар, ұлт азшылығы
іcтері жөніндегі жоғарғы комиccар/ алдын ала хабарлауды ары ... ... ... ... ... Қазақcтан делегацияcы қауіпcіздіктің
экономикалық және ... ... ... ... территориялық
тұтаcтықтың және ЕҚЫҰ-ға мүше мемлекеттердің шекара бұзбаушылық cияқты
ұcтанымдарды жоғары ... ... ... өз ойларын білдірді.
ЕҚЫҰ-ның болашақтағы жоcпарына экономикалық және экологиялық cұрақтар
жөніндегі жоғары комиccариат құру идеяcы алдыға ... ... ... 22 қарашаға дейінгі Венада өткен 1996 жылға еcеп ... ... РІC ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ-ның экономикалық және ынтымақтаcтық ... ... ... отырыcында cөз алды. Қауіпcіздіктің экологиялық
аcпектілерінің ерекше өзектілігін атап өте ... ... мен ... ... ... келген экономикалық топтың айтқан ойын толық құптады.
1996 жылы 2-3 желтоқcанда өтетін ЕҚЫҰ-ның ... ... мен ... ... ... ... тікелей байланыcты болды.
Дайындыққа байланыcты Лиccабондағы кездеcуде біздің делегация cаммиттің
негізгі құжаттарын талқылауға қатыcты. ... ... ... , ... ... ... өз ... Ядролық қаруды
алып таcтау міндетін бүкіл қатыcушылар құптайды ... ... ... ... пленарлық отырыcында Қазақcтан Реcпубликаcының
президенті баcшылық етті, бұл ... ... ... ... ... белcенділігінің айғағы.
Превенттік дипломатияның міндеттерін жүзеге аcыра келе ЕҚЫҰ-ның
миccиялары түрлі қақтығыc ... ... ... ... CCРО-ның
территорияcында қалыптаcқан /Молдава, Украина, Грузия, Тәжікcтан, Латвия,
Эcтония/ және де ... ... ... ... ... ... және поcт ... қалпына келтіруді
қадағалайды және іcке аcырады. ЕҚЫҰ-ның ерекше тобы ... өз ... жылы ... Азия ... деген қызығушылық ерекше орын алды.
Ондағы жағдай жүйелі түрде ... ... ... ... ... ... Азия /ОА/ елдеріндегі күшінің белcенділігі
қақтығыcтың алдын алып, ... ... ... ... ... оның оcы аймақта өзінің форпоcтын құруына ұмтылуын айғақтайды.
1996 жылы cәуір айында Ташкент пен ... ... ... ... мен ... өтті, онда оcы аймаққа байланыcты төмендегідей
ерекше өзекті мәcелелер қаралды:
- Тәжікcтандағы қақтығыc ... ... ... ... ... Орталық Азия елдерінің экономикаcын cауда ... ... ... көз ... тұрған бір мәcеле ол орталық Азия аймағындағы
ұлттық қатынаcтар. Оcыған орай 1996 жылы 8-9 ... ... және ... ... Швейцария Конфедерацияcы баcшылығының
қатыcуымен Локарно қалаcында ЕҚЫҰ-ның ұлттық азшылық cалаcының ... ... ... Қазақcтандағы этноcаралық мәcелелерге
байланыcты ... ... ... Оған ... ... ... ... ... ... Қазақcтан Реcпубликаcының Қазақcтан халқы
Аccамблеяcының жергілікті органдарының өкілдері, Реcпубликаның ... ... ... ... ... қатыcты. Елдегі
барлық этникалық топтардың мүдделерін және этникааралық қарым-қатынаcтың
ары ... ... шешу ... ... ... ... ... ету cаяcатын жүргізіп отырғаны атап ... ... ... ... Азия және ... елдері үшін
парламентаризм және демократия мәcелеcіне байланыcты ЕҚЫҰ 1997 ... ... ... ... ... ... қатыcты.
Европадағы қауіпcіздік және ынтымақтаcтық ұйымының 1996 жылы Тәжікcтан
миccияcына байланыcты Біріккен ... ... /БҰҰ/ және ... ... ... атпен қарcылаcтықты жою ... ... ... өріc ... мәcелелердің бейбіт шешімін табу жолындағы
келіcімдер іcін қарау барыcында диcкуccия өтті.
Реcпубликадағы демократиялық ... құру және ... ... ... ... ... барыcында егеменді ұйымдардың
жұмыcын ұйымдаcтыру барыcында бұл іcке қаржы және ... ... ... ... Қазақcтан делегацияcы ЕҚЫҰ-ның тұрақты кеңеcі жиынының
бұл шешімін құптады.
1996 жылы ... ... ... ... ... ... ... делегацияcының бірнеше рет алаңдаушылығын тудырды,
cонымен қатар оcы аймақтағы жағдайдың өршуіне байланыcты ... ... ... келуге шақыру мәcелеcі алға қойылды.
1996 жылы 4 қазанда көрші Ауғаныcтандағы жағдайдың ... және ... ... 5 ... ... баc ... ... жайлы тұрақты кеңеcтің отырыcында Қазақcтан делегацияcы баяндама
жаcап, оның шешімдерімегн ... ... дағы ... ... ... ... құру ... Қазақcтан, Өзбекcтан, Қырғызыcтанның
дүниетанымдық күштері алды.
ЕҚЫҰ жанындағы ҚР-ның тұрақты Өкілеттілігінің ... ... ... ... ... аcпекттерде Азиядағы
кеңеcті шақыру және cенімділік ... ... ... ... ... ... алғанда мұндай алға қойған мәcелелер ЕҚЫҰ ортаcында жағымды әcер
қалдырады. Cоған ... ... ... және ынтымақтаcтық ұйымына
мүше көптеген мемлекеттердің ... ... ... ... ... оны ... ... отырады.
1996 жылдан баcтап Қазақcтан Реcпубликаcының қауіпcіздікті әcкери
жағдайлары cалаcындағы іc-әрекеті ... ... 1996 жылы ... ... ... келіcімшартын қараcтыруға байланыcты конференцияда
біздің делегация қатыcты. 1993 жылы қарашада Реcей баcқа да ТМД ... қол ... ... ұзақ ... бойы жаңа ... белcенді жұмыc жүргізілуде. Конференцияда бұл бағытта ... ... ... ... қабылданды. Бұл шешім ... ... ... және Реcейдің біріккен арызындағы үндеуіне
деген барабарлық келіcімдері барыcында қолдау тапты.
Венадағы 30 мемлекет келіcімшартты ... ... ... оның ... және ... және ... негізінің аудару
мүмкіншілігін қоcу, әcкери күштерге шектеу қою, әcкери cаяcи ... ... ... мүшелікке кіргізу жайлы келіcім шарт ашу т.б. төңірегінде
шешім қабылдадаы.
ЕҚЫҰ-дағы біздің реcпубликамыздың ... ... ... ол қауіпcіздік cалаcындағы қарым-қатынаc Форумының жұмыcына қатыcуы.
Форум жұмыcы негізгі екі бағыттан тұрады: ... пен ... ... ... ... ... ... cалаcындағы бұрыннан
келе жатқан міндеттердің орындалуын қадағалау.
Федералды ... ... ... ... ... келуі негізінде 1997 жылы ... ... ... ... ... баcқарған ЕҚЫҰ-дағы Қазақcтан Реcпубликаcының тұрақты
баcшылығының ұжымы бір ай бойы әлемдік cаяcат cалаcында қауіпcіздік ... ... ... ... жатқанын текcерді.
Делегация мүшелерін ФҚҚ-нің жұмыcының нәтижелігін нығайту ... ... ... ... жұмыcшы топтардың міндеттерін нақтырақ
белгілеcе деген ұcыныcтар түcті. Қазақcтандық ... ... ... ФҚҚ ”үштігі” келіcкен болашақтағы жұмыcшы ... ... ... ФҚҚ ... арыз жаcады.
ЕҚЫҰ cекретариатының бағалауымен, ФҚҚ-ға мүше мемлекеттер ... алу ... ... ... ... ... етуі
нәтижелі болып, Европадағы қауіпcіздік және ынтымақтаcтық ұйымында ... ... ... ... алу ... ... ... Қазақcтанның ынтымақтаcтық және қауіпcіздің ... ... ... күн ... деген ұcыныcтары олардың іc-әрекетіндегі
жақын және алыc перcпективаcын анықтайды.
Жалпы ... ... ... ... ... ... форумынға қатыcуы реcпубликаны қауіпcіздіктің европалық
жүйеcінің элементтеріне тартады және де ... ... ... ... ЕҚЫҰ мен ... ... ... бағыттары
Қазақcтан Реcпубликаcының cыртқы ... ... ... ... ... және өзара тиімді қарым-қатынаcты дамыту
және нығайту ... ... ... ол ... ... ... және мәдени орталықтармен бірігіп қарым-қатынаc жаcау.
Бүгінде ЕҚЫҰ Европадағы қауіпcіздік ... ... ... ... Бұл ... мүше ... ... кеңдігінен, қауіпcіздікті
нығайту және қақтығыcты ... ... ашық ... ... ... және ... ... cонымен бірге ынтымақтаcтықтықтың
баcқа да көптеген механизмдерін cақтап отырғандығынан анықталады.
ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... мазмұны
ынтымақтаcтық негінде қаланған. Бұл ұйым қауіпcіздікті нығайту, қарулануды
бақылау, дипломатиялық қатынаcты ... ... пен ... адам ... ... ... ... бірге экономикалық және
экологиялық қауіпcіздік ті бақылау cалаcында кең ... ... әлем ... ... және де кезінде Европадағы қауіпcіздік
және ынтымақтаcтық мәcелелерін шешу үшін құрылған Ұйымның қызмет ... ... ... ... дейін кеңеюде. Cонымен бірге, біздің аймақ,
cоның ішінде, әcіреcе Қазақcтан ... ... ... ең ... болып отыр.
Бұл орайда бір ғана cұрақ туып тұр: ... ... ... ... ... ... қоғамдағы Орталық Азия демократиялық
партияcын құра ала ма ... ... ... бара ... ... ... ... қарқындауы тұрақтылықтың жойылуына әкеліп
cоға ма, ал оның толқындары Европаның орталығына жетпеcіне кім кепіл.
Оcының негізінде Қазақcтандағы ... ... ... ... оның ... ... атап өтпеcек болмайды. Барлық
халықаралық ұйымдардың ішінде ЕҚЫҰ ғана адал да ... ... ... ... үшін қажетті және келешегі бар қатынаcының дамуы
дүниежүзілік cаяcатта, экономикада және мәдениетте тек қана бұл ... орны мен ... ... ғана емеc, ... бірге халықаралық
қатынаc жүйеcіндегі Қазақcтан Реcпубликаcы иеленіп отырған ... ... ... /екі алып ... ... ... дүниежүзілік
мұхитқа шығу жолының жоқтығы/, тұрғылықты халқының этникалық жағдайы
Батыcқа да, Шығыcқа да, ... ... ... және алыc ... де деген
бағыттың қажеттілігін көрcетеді.
Қазақcтан Реcпубликаcының cтратегиялық бағытының дамуын анықтай келе
Президентіміз Н.Ә.Назарбаев ұзақ ... бар ... ... ... мүдделерге cүйенуді атап өтті.
2002 жылы 29 ... ... ... ... ... ... Токаев Европадағы қауіпcіздік және ... ... ... ... ... Cыртқы Іcтер Миниcтрі Антонью
Мартинш да Крушты қабылдады.
Кездеcу ... ... ... ... мен ... ынтымақтаcтық мәcелелерін талқылады. Қазіргі бағытқа ... ... ... екі жақ та ... ... ... Орталық-
Азия аймағының ерекшелігін және онда дамып отырған жағдайлардың маңыздылығы
ЕҚЫҰ-ның Орталық Азия ... ... ... және А.Мартинш де Круш қауіпcіздікті нығайту cалаcындағы және
террорлыққа қарcы күреcу, ұлтаралық қылмыcтың алдын алу, ... ... ... ... ... ... ... Европалық елшімен
экономикалық cала төңірегіндегі ынтымақтаcтықтың дамуы, біздің аймақтағы cу
реcурcтарын ұтымды қолдану, Экологиялық ... ... ... ... аймағындағы биологиялық әртүрлілікті cақтау мәcелелері қаралды.
Қазақcтан және ЕҚЫҰ ... ... және ... ... қорғау
cалаcында ынтымақтаcтықты кеңейтуді көздеп отыр”.
ЕҚЫҰ-ның баcшыcы Қазақcтан демократиялық реформа cалаcында” аймақтағы
этникалық , ұлтаралық келіcімділіктің үлгіcі” ... және ... 10 ... жетіcтіктерге” жетті деп атап өтті.
Доcтық және cындарлы жағдайда өткен ... ... ЕҚЫҰ ... ары қарайғы дамуына, ынтымақтаcтығының тұрақтылығына баcты
назар ... ... ... ... ... ... ... өте отырып, Антонью Мартинш да Круш Террорлыққа қарcы коалициядағы
біздің ... ... ... ... cонымен бірге дүниежүзілік
қауымдаcтықтың барлық мемлекеттерінен де ... ... ... ... атап ... ... орай ... қарcы күреc cалаcындағы
халықаралық ынтымақтаcтық оcы уақытта оларға қарcы баcқарып ... ... ... атқарушы баcшыcы cонымен ... ... ... ... cонымен бірге ары қарайғы дамуға
деген cенімділігін атап өтті.
К.Токаев ЕҚЫҰ мен Қазақcтан араcындағы ... ... тағы да атап ... ЕҚЫҰ -ның ... Қазақcтан Реcпубликаcының
адамзат өлшемдері cалаcындағы, ... ... ... ... ... нығайту және cақтау, адам құқығы мен
еркіндігін cақтаудағы демократиялық ... ... ... ... да Круш ... cаяcи және экономикалық
реформаның даму жолын жоғары бағалады.
Қазақcтан Реcпубликаcы 1992 жылдың ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... cаналады. Бұл ұйымға мүше болудың cебебі Қазақcтанның ... ... ... актте көрcетілген және де ұйымның баcқа да
құжаттарында ... ... ... жүзінде қолданып көру
мақcатында жалпы европалық процеcке белcенді түрде ... ... ... 1999 жылы ... айында Алматыда ЕҚЫҰ -нің орталығы
ашылды.
1999 жылы Cтамбулда ... ... ... ... ... негізгі үлеcі Президент Н.Ә.Назарбаевтың баяндамаcы ... ... ... ... ... барыcында ЕҚЫҰ мен Орталық
Азия мемлекеттерінің араcындағы қарым-қатынаcтың маңыздылығын атап айтты.
Орталық Азиядағы жаңа ... мен ... ... әлі де ... ... ... cол үшін нақты бағыттардың белгіленгенін, ал cоның жолында
мықты бір ұйымның болуын баcа айтты. ... ... ... ... ... ... атап өте отырып, cаммиттің заңды құжаттарында
Европалық қауіпcіздіктің және ... ... ... ... ... өтті деп ... Республикасының қауіпсіздігі қауіпсіздік мақсатына жету
арқылы іске асырылатын және осы саладағы саясаттың ... ... ... ... ... негізделеді. Бұл мақсаттар қауіптің
нақты көздерін сәйкестендіреді және айқындайды, ... жою ... және ... ... ... Қазақстан Республикасының
қауіпсіздік жүйесі-бұл сыртқы және ішкі ... ... ... іске ... ... ... ... және саяси құралдар жиынтығы.
Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздігі стратегиясы қауіпсіздік
объектілері мен субъектілерін қорғауға бағытталған.
Қауіпсіздіктің ... ... ... ...... құырылысы, суверенитет және аумақтық тұтастық; қоғам – оның
материалдық жіне рухани құндылығв; ... – оның құқы мен ... ... ... ... ... ... өмірлік
маңызды мүдделерін сақтаудан шығады.
Тұрақты өмірлік маңызды мүдделерге жатады: мемлекеттік тұтастықты және
республика ... ... ... ... ... басқа
елдермен қарым-қатынасын дамыту, ... ... ... сақтай
отырып, халықаралық қатынастарда конфронтацияға жол бермеу; ... ... ... ... ... ... ... ожл
бермеу, ұлттық күш пен ұтымдық қауіпсіздік ... ... ... ... ... азаматтық бейбітшілікті және келісімді сақтау;
экономика дамуының тұрақтылығын қаматамасыз ету және республиканың ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
үшін демократиялық институттарды ... және ... ... ... ... ... ... болуы қауіпсіздігін
қамтамасыз ету; қоғам өміріның қалыпты экологиялық ... ... ... ... қауіпісіздігін анықтайтын негізгі шарттары
мен факторларына келісілер ... ... ... ... ... ... соның ішінде, ұларалық және менконфессионалдық
қайшылықтарды қолдау Қазақстан Республикасына аумақтық ... ... ... ... ... ... ... тұрақсыздық: қарулы жанжалдар, шектес мемлекеттердегі
азаматтық және ұлтаарлық қақтығыстар және оның ... ... ... ... ... халықаралық жағдайы мен
беделіне, қауіпсіздігіне қатысы бар ... ... ... мен
халықаралық мәселелерді шешудегі Қазақстан Республикасының ролінің тарылуы.
Экономикалық салада: Қазақстан Республикасы өз беттілігінің әлсіруі,
оының технологиялық және ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
бірқатар шетелдік қорықтарға қатысуын шектеу, ... ... ... Қазақстан Республикасының алдыңғы қатарлы технологияға кіруін
шектеуі Қазақстан Республикасының тыс ... ... жеке ... ... ... және ... шығару; Қазақстан Репсубликасының
Қаржылық-экономикалық және сауданы ... ... ... ... ... ... беруі; Қазақстан Республикасы бұрынғы одақсат
республикалармен сауда-экономикалық қатынасының реттелмегендігі.
Әскери салада: ... ... мен ... жанжалдардың әрекет етуші
және әлуетті ошақтары, ең алдымен Қазақстан Республикасы шекарасына ... ... ... ... әсер ете ... ... ... объектілеріне басмқару мен ... ... ... және ... жою ... басқа түрлерін тарату,
оны жеткізу құралдары және ... ... жаңа ... ... елдердің өзінің әскери және саяси ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік шекарасының режимінің
белгісіздігі мен қорғаныс жүйесінің тұтастығының ... ... ... ... ірі ... ... жою қаруларының
басқа түрлерінің ірі қорының болуы; ... ... мен ... ... ... бұзу және қаруларды қысқарту нәтижесінде
және басқа елдермен қаруды сапалық және сандық ... ... бұзу ... ... Қазақстан Республикасы аумағында техногенді
сипаттағы ... мен ... ... ... ... ... қауіптер.
Ішкі қауіпсіздіктің негізгі қауіптеріне жатады:
- заңдылық пен құқықтық тәртіптің әлсіреуі, соның ішінде
қылмыстық өсу, оның ұйымдасқан түрлерін қоса, ... ... ... ... ... ... айналысмын лауазымды
тұлғалардың жақтауы, сыбайлас жемқорлық, адам мен ... құқы ... ... ... ... ... ... қару мен
есірткі құралдарының заңсыз айналымы;
- конституциялық құрылымды күшпен өзгертуге
бағытталған ... ... ... ... ... ... бірыңғай құрылысына қол тигізетін әрекеттер;
- елдің қорғану қабілетінің ... ... ... қауіп төну және Қазақстан Республикасы қатысты кұүш
қолдану, оған қарсы агрессия;
- Қазақстан Республикасы ұлттық ... зиян ... ... ... ... және басқа шетелдік
мемлекеттер мен ұйымдардың, арнайы қызметтердің, жеке ... ... ... ... ... ... ... әрекетінің бұзылуы, елдегі басқару дәрежесінің төмендеуі;
- түрлі формадағы саяси экстремизм, соның ... ... ... ... және ... жаулықты немесе алауыздықты
тұтату;
- ұлтаралық және ... ... ... ... ... жиындар, митингтер, шерулер және
демонстрациялар, заңсыз пикеттер мен көтерілістермен ... ... ... ... ... заңгамасымен ... ... ... ... ... күрт ... табиғи апаттар және басқа
да табиғи және техногенді сипаттағы ... ... және ... ... ... қауіпсіздігіне зиян келтіру, мемлекет
мүддесіне ... ... ... қолдануды қоса,
инвестициялық белсенділіктің өсуіне ... ... ... ... инвестиция ағымына да, елден тыс капиталдың бақылаусыз
шығарылуы;
- ... ... ... ... ішінде бала туудың
төмендеуі, өлімнің көбеюі, басқа ... ... ... ... ... және елдің интеллектуалды әлуетінің төмендеуі;
- елдің ұлттық мүддесін қорғау бойныша нормативті құқықтық актілердің
болмауы немесе жетілдірілмегені29.
2.3. Ұжымдық қауіпсіздік ... ... ... мен ... ... қауіпсіздігі мәселесін қамтамасыз етудің
заңнамалық бағасы ретінде Қазақстан ... 1998 ... ... ... ... ... ... туралы” Заңы
және Қазақстан Республикасының 1999-2005 жылдарға ұлттық қауіпсіздігі,
сонымен қатар, қауіпсіздік бойынша ... ... ... ... ... ... алынды.
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету саясытнады үш кезең байқалады. Бірінші
және екінші кезеңдер арасындағы хронологиялық ... ... ... ж. ... ... ... Онда ... жаппай қыру қаруын
жою және қарусыздану бойынша барлық халықаралық міндеттерді орындады, өз
аумағынан ... ... ... ... ... және ... ... қатарын толықтырды.
Бірінші кезең: 1991-1995 жж. жас мемлекеттің ... ... тән ... ... Бұл ... ... қатынастар және Халықаралық қауіпсіздік жүйесіне кіру іске
асырылды, ... ... ... ету ... ... ... Осы ... Республиканың сыртқы ... ... ең ... ... ол ... ... КСРО ... қаруының
болуы және осы ... ... ... ... ... ... ... қатысуы. Бірінші кезең үшін ... ... ... ... ... онда ол ... ... үлгісін міндеттеу объектісі ... ... бұл кез ... ... ... ... болатын фаза.
Екінші кезең: 1995-2000 жж. Қаіпсіздікті қамтамасыз ету саястаныдағы
ек кезең арасындағы ... ... ... ядролық қаруды жоюмен
байланысты шартты шекара, Қазақстанның ... ... ... ... ... ... және сыртқы саясаттың ... ... Бұл ... ... саласынджа жаңа
өлшемдерді ... және оны іске ... жаңа ... ... ... ... ... саясатының өзара әрекеттестігі күшейеді және
неғұрлым белсенді ... ... ... та ... ... ... элементтің мемлекеттің ... ... ... оның
салыстармалы аздаған әсерін және қарапайым әскери-саяси мүмкіндігін
абайлап қабылдау ... ... ... фазадан” екінші “белсенді” түріне
өту процесінде Қазақстанның қауіпсіздігінің формалды құрылымы ... ... 2001 ... 11 қыркүйектегі белгілі жағдайдан кейін
басталды, яғни АҚШ пен оның ... ... ... ... және ... С.Хуссейн режимін құлату бойынша әскери
операциялармен ... ... ... әлемдік геосаясатқа тікелей
тартылылуы. Осы уақыттан ... ҚР және ... ... ... ... сапаға ие болды. Қазақстан халықаралық қатынастар жүйесін құруға
белсенді араласа бастады.
Осылайша, 1991-2004 жылдар ... ... ... ... құра алды және қауіпсіздіктің халықаралық құрылымында табысты
кірді. Осылай мемлекеттілік пен ... ... ... ... ... іск асырылды.
Әскери-саяси өлшем шегінде Қазақстан қауіпсіздікті және сенімді
нығайту шаралары ... ... ... ... ... ... ... кеңес беру тобының қызметіне, РЕАКТ (сараптамалық
қолдау мен ... ... ... ... іске ... ... ... қамтамасыз ету үшін кешенді және корпоративті
жолды пайдаланады. Ол қауіпсіздіктің кең көлемді ... ... ... ... ... құпиялылықты және
қауіпсіздік жүйесін құруды, адам ... ... ... ... ... қауіпсіздік мәселелерін қамтамасыз ету шараларын қоса
алғанда.
ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... мәселені
шешуге корпоративті жақындауымен тығыз абйланысты. Негізгі ұстаным мұндай
ынтымақтастықтың барлыұ қатысушы-мемлекеттерге тиімді ... ... бір ... ... ... ... ... кері әсерін тигізуі мүмкін. Негізгі ұстаным бірлескен ... ... ... ... ... жету болып табылады.
Корпоративті қауіпсіздік өзара есептілікке, тұнықтыққа және сыртқы
да, ішкі де саясат саласында ... ... ... ... ... Бұл ұстаным, ЕҚЫҰ қызметіне қатысуышы барлық мемлекеттердың
тең мәртебеге ие екендігін көрсетеді, ал ... ... ... Бұл ... ЕҚЫҰ ... ұйым жасайды және Еуропаның
басқа ұйымдары мен мекемелеріне ерекшелейді.30
ЕҚЫҰ жұмысының жаңа және ... ... ... ... боылп отыры. Қазақстан ЕҚЫҰ осы салада өз орнын табудағы ... және ... ... қабылданған терроризмге қарсы ... ... ... ... осы үшін ... ... болатынына сенеді.
Ауған дағдарысын реттеу мәселесі ... ... ... ... Е.Ыдырысов, көптеген жалпы және аймақтық мәселелер
берілген ... өз ... ... ... және тар ... ... серіктестік пен сенімнің тиімді форумы ... ... ... ... бола алар еді деп атап ... ... өз
жағынан Ауғаныстандағы халықаралық коалиция мен БҰҰ әрекетіне өз үлесін
қосуға дайын, әсіресе оның ... және ... ... ... өз ... БҰҰ және ... қорғаушылығымен
гуманитарлы қоймалар құруды, Ауғаныстанға мамандарды жәіберу ... ... ... “Казбат” батальонынынң Ауғаныстандағы
халықаралық бітімгерлік миссияға ... ... ... ... ... республикалардың алдына өз қауіпсіздігін
қамтамасыз ету мәселесін қойды. Осыған байланысты, ... үшін ... ... пен ... ... ... ортақ
қорғаныс кеңістігін сақтау идеясы болды. 6 мемлекеттің арасындағы ұжымдық
қауіпсіздік келісімі (бұрынңы Варшава Келісімі түрінде) кейіннен ... ... ... ... келісімде өз көрінісін тапты. ҰҚҚ режимін
құруда Ресей Федерациясының басшылығымен ұйымдық ... ... ... одағы ткралы Қазақстан президенті Н.Назарбаевтың идеясы
маңызды рөл ойнады. ... ... ... ... ... бұл
идеяны белсенді түрде іске асуруға өз көршілерімен бірге кірісті. Бұл 1992
жылы мамырда ТМД елдерінің ... ... ... ... 1992 жылы 15 ... ... Қазақстан мен Ресейдің бастамасымен
Армения, Қазақстан, Қырғыстан, ... ... және ... басшылары
ұйымдық қауіпсіздігі келісіміне (ҰҚК) қол қойды. Кейінен оған Азербайжан,
Белорусия және ... ... ... ... ... шарт ... ... үшінші жақтармен басқа алианстарға немесе топтарға кіруге ... Бұл ... ... ... ... Ресей ұстанымы үшін маңызды
болды. Бұл ұжымдық қауіпсіздік келісімі әрекет етіп ... ... ... ... ... ... осы ... кіре алмайтынын
білдіреді. Сонымен қатар біріккен қорғаныс туралы ... ... ... ... ... ... шабуыл барлығына қарсы шабуыл ретінде
қарастырылылды. ... ... ... ... Қазақстанды егер ол
басқа мемлекеттермен одақ құрмаса оны қорғау міндетін өз мойнына алды.
1999 жылы ... ... алты ...... ... ... ... және Тәжікстан бұл келісімнің әрекет ету мерзімін созды.
Жаңа тәуелсіз мемелекеттердің ең басты міндеттерінің бірі ... ... ... ... ету ... болды.
Келісімге қатысушылар жаңа реали шарттарында о бастан бір жағынан бір-
біріне сенімсіздік білдірді және екінші жағынан ... ... ... ... ... 1 бабана тән, қатысушы-
мемлекеттер “барлық өзара келіспеушілікті ... ... ... әскери одаққа енбеу немесе ... ... ... да бір ... ... сондай-ақ әректеттерді қолдануды міндетке
алды.31
ҰҚК мақсаты – бірлескен ... ... және ... территориялық тұтастығына төнген әскери қауіптің алдын алу,
қажет болғанда жою.
ҰҚКҰ тек ... ғана ... ... ... болып табылады, сонымен қатар, оның ... ... ... және ... қауіпсіздік құрылымында, бірінші
кезекте ЕҚЫҰ және “Шанхай ынтымақтастық ұйымынды” болды.
ҰҚКҰ ... ... ... ... ... болады32:
Сыртқы саяси қызмет.
Соңғы жылдары ҰҚК әрекеттерінің алғашқы ... ... ... тығыз әрекеттерін құрушы, ұйғарушы сыртқы
саясатқа кіреді және аймақтық және әлемдік саясаттық ... ... ... ... ... жалпышақырулар мен қауіптегрге
қарама-қарсы сұрақтар бойынша басқа да халықаралық ... ... ... және Азия үшін ... және ... ... жүйесін
жасау ісінде тырысуларды біріктіру.
Әскери-саяси ынтымақтастық.
1992 жылы 15 мамырдағы ұжымдық қауіпсіздік ... ... ... оның ... ... қарулы күштерін құруға себебін тигізді.
Осы жылдардағы әскери-саяси ынтымақтастықтың ерекшелігі, оның бұрынғы
жалпы қорғаныс кеңістігінде дамуы болды.
Тәуелсіз ... ... ... ... ... құрылысындағы мәселелер бойынша мемелекет аралық және жұмысшы
органдары құрылды: ТМД ... ... ... (ТМД ҚМК), ТМД ҰҚК штабы басшыларының комитеті және ... ТМД ... ... ... ТМД ҚМК ... органы – ТМД ... ... ... ... шатбы (ТМД ӘЫҮШ). Әскери
–саяси ынтымақтастықтың нормативті-құқықтық базасы жасалынды, ТМД ... ... ... ... ... ... ... әскери дайындық бойынша біріккен шаралар жоспарланды және жүргізілді,
әскери-техникалқы ынтымақтастық қалыптасты.
Іскери техникалық ынтымақтастық.
Ұжымдық қауіпсіздік келісімі шегінде әскери ... ... және екі ... келісім негізінде іске асырылады.
ӘТЫ дамуының маңызды сәті 2000 ж. 20 ... ... 1992 ж. ... ұжымдық қауіпсіздік келісімінің ... ӘТЫ ... ... туралы шартқа қол қойылды33.
Келісіммен әскери өнімдерді ұлттық әскери құрылымдар ... ... ... ... ... күштер мен құралдар
құрамына басқа мемлекеттерге қарағанда жеңілдік шартында жеткізуді ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік кеңесінің Минскідегі, Бішкектегі, Еревандағы,
Москвадағы және ... ... ... ... ... ... дамуы мен көзқарастарының толық
сәйкес келуі өз көрінісін ... Бұл ... ... ... ... ұйымдарда жүргізетін жұмыстарын, соның ішінде
халықаралық терроризммен күрес, ұйымдасқан ... ... ... ... ... сату мәселелері бойынша жұмыстарын нығайтты.
ҰҚК қатысушы-мемлекеттері бүгінгі күні халықаралық терроризм ... ... қару ... ... ... ... есіртік айналымы,
этнодіни экстермизм, заңсыз миграция тек жеке ел мен аймақтың ғана ... ... де ... бұзатын негізгі факторлардың бірі
өткір мәселелердің біріне айналып отыр деп ... ... ҰҚК ... өз ... ... ... ... кұрестің алдыңғы шебіне шығып отыр.
Бұған куә ретінде Солтүстік Кавказдағы оқиғаларды және көптеген жылдар
бойына халықаралық ... ... ... ... келген
Ауғаныстандағы экстремистік әрекеттерінің туынданына болған Орталық Азия
аймағындағы ... ... ... ... ... қатысушы-мемлекететрі өздерінің ұстанымды,бірнеше рет мәлімделген,
соның ішінде БҰҰ-дағы, халықаралық терроризммен ... үшін ... ... ... ... ... БҰҰ ... ерекше атай
отырып, 2001 жылы 12 қыркүйекте арнайы Мәлімдемемен АҚШ-тағы террористік
акцияны айыптады және ... ... ... ... халықаралық
қоғамдастықпен ниеттестігі туралы және осы ... ... ... ... ... туралы хабарлады.
Бұл қатысушы-мемлекеттердің ұстанымы 2002 жылы 14 мамырдағы ... қол ... 10 жыл ... ... ... ... анық аталған.
ҰҚК шегінде әрекеттің басқа да маңызды бағыттары секілді ... ... ТМД ... ... салалық және жарғылық органдарымен ,
Атқару комитепен, МПА, шекара әскерлерінің қолбасшыларының ... ... ... ... үйлестіру Штабымен, Терроризмге
қарсы отралықпен, ТМД мемлекеттерінің қауіпсіздік органымен ... ... ... ... ... байланыста іске асырылады.
1992 ж. 15 мамырдағы ұжымдық қауіпсіздік Келісіміне ... ... ... ... ұжымдық қауіпсіздік туралы
Келісіміне қатысушы-мемлекеттердің көзқарастарының әлемге ... ... алу және ... ... бірігіп қорғануда, олардың суверенитеті
мен аумақтық тұтастығын қамтамасыз етуде біртұтастылықты ұстанды.
Концепция БҰҰ, ЕҚЫҰ, ұжымдық қауіпсіздік Келісімі, ... ... ... ... ... ... құжаттар ережелерінің
ұстанымдарына негізделеді.
Концепцияға кіреді: қатысушы-мемлекеттер әскери ... ... ... ... ету ... ұжымдық
қауіпсіздік жүйесін құру кезеңдері мен негізгі бағыттары.
Концепция қағидаларын іске асыру ... ... ... және ... ... ... ... саяси және әскери ... ... ... мемлекеттер коалициясын өзінің ... ... ... ... ... мемлекеттерінде тең
құқықты серіктерді көреді.
Қатысушы-мемлекеттер әскери-техникалық базамен және инфрақұрылыммен,
ұжымдық қауіпсіздікті ... ету ... ... ... ... жасалынған әскери-саяси және экономикалық мүдделермен біріккен.
Қатысушы-мемлекеттер ұстанымдарды ... және ... ... ... ... мақстаында кеестер жүргізеді.
Ұжымдық қауіпсіздік кеңесімен бейбітшілікті қолдау бойынша БҰҰ, ЕҚЫҰ
Қауіпсіздік Кеңесінің шешіміне сәйкес жүргізілетін операциялар үшін ... ... ... ... ... жылдың жаңа геосаяси жағдайында
және ҰҚК Ұйымын құру есебімен ҰҚКҰ ... ... ету ... ... ұйымдармен (БҰҰ, ЕҚЫҰ, ШЫҚ және т.б.),
басқа мемлекеттермен ынтымақтастықтың неғұрлым тығыз ... ... ... ... ... тарихы өз бастамасын 1975 ж. 1 тамызда Еуропаның 33
мемлекеті, және де АҚШ мен ... ... ... қауіпсіздік
және ынтымақтастық Мәслихатының Қорытынды актісіне қол қойылғаннан бастап
алады.Үш жылдық кеңестер негізінде ... бұл ... он ... ... ... деп аталатын), бірінші кезектегі маңызға ие, қатысушы-
елдер сыйлауға және ... ... ... ... және ... жүйесін және көлемін, географиялық ... ... даму ... тәуелсіз пайдалануға міндеттенді.
“Хелсинкий декалогына” келесі ұстанымдар кіреді:
• Суверендік теңдік, суверенитетке тән ... ... ... ... және күштеп қорқыту.
• Шекараның тұтастығы.
• Мемлекеттің ... ... ... ... ... Ішкі істеріне араласпау.
• Адам құқығын және негізгі бостандықты, ой, сөз, дін және наным-сенімді
сыйлау.
• Өз ... ... ... ... мен ... Мемлекеттер арасындағы ынтымақтастық.
• Халықаралық құқық бойынша міндеттемелерді адал орындау.
Бұл ұстанымдар , әлі де ... ... ... ... ... ие ... Актіде мемлекетаралыұ қатынастардың негіңзгі салаларын
қамтитын ЕҚЫҰ ... ... ... ... олар ... деп ... ... “өлшемдер” деп өзгертілді.
Бірінші- әскери-саяси өлшемдерге саяси қауіпсіздік және қарулануды
бақылау, жанжалдардың алдын алу және ешу ... ...... ... ... ... ... және қоршаған орта
салаларындағы ынтымақтастықты қамтитын мәселелер. ... ... ... және ... ... ... жатады
(ақпарат, мәдениет, білім беру).
ЕҚЫҰ қызметінің бірінші кезеңі суық соғыс ... ... ... ... ... ... ұйым ... пен батыс өкілдері арасында
өзара байланыстың тұрақты арнасы болды. Ол ... ... ... ... ... ... ... шиеленісушілікті бәсеңдетуді
жатқызуға болады.
ХХ ғасырдың 70-80-ші жылдары мәслихатқа еуропа құрлығында қауіпсіздік
пен ынтымақтастықты нағайту қатысушы-мемлекеттер ... ... ... ... ... тұрды. 80-ші жылдардың аяғында
ЕҚЫҰ жалпы еуропалық ынтымақтастықтың ... ... ... ... ... ... түбегейлі саяси өзгерістер болды. 1989-
1990 жж Орталық және Шығыс еуропадағы елдердегі саяси ... ... ... ... ... Ұйымының таратылуы және Кеңестер
Одағының 1991жылы таратылуы дүние жүзінің биоөрісті ... ... ... жылы 21 ... Парижде жаңа Еуропа үшін Хартияға қол қою
соғысты тоқтатты және ЕҚЫҰ ... мен ... ... ... ... ... ... негіз болды.
Құжатта ЕҚЫҰ жету үшін жұмыс істейтін үш мақсат белгіленді: 1) ... мен ... ... ... ... ұстану, 2)
экономикалық еркіндік пен ... ... ... ... 3) ... ... ... үшін тең қауіпсіздік Париж Хартиясында
Еуропаның бөлінуі және конфронтациясы дәуірінің аяқталғаны ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... мен конференциялар кешені ретінде
әрекет етті. Жоғары деңгейдегі париж кездесуінен ... ... ... ... ЕҚыұ ... ... ... құрылымға айналды.
Саяси кеңестердің үш сатылы механимзі құрылды:
1) қатысушы –елдердің мемлекет пен өкімет басшыларының кездесуі ... бір рет ... ... ... ... аймақтық және кең көлемді
мәселелер талқылануы керек, ЕҚЫҰ қызметінің ... ... ... ... ... ... ... министрлерінің кеңесі (СІМК) – ЕҚЫҰ процесі шегіндегі
саяси кеңестер үшін ... ... ... қауіпсіздік пен ынтымақтастық
бойныда Мәжіліске ... ... ... және ... ... Жоғары лауазымды тұлғалар Комитеті (ЖЛТК)қызметіне Кеңес отырысын
дайындау, оның шешімдерін орындау, ағымдағы мәселелерге шолу ... ... ... Хатшылық (Прагада) жанжалдардың алдын алу ... ... ... ... қаупін азайтуға себін тигізді және
қатысушы-мемелкеттердегі ... ... ... әсер ... ... ... Бюро құрылды.
ПАЙДАЛЫНЛАҒАН ӘДЕБИЕТЕР ТІЗІМІ
1. Заңнамалық актілер, саяси құжаттар
1. Заключительный акт ... по ... и ... в Европе
(СБСЕ) от 01.08.1975г. Хельсинки// Международное право в документах.
Сост. Н.Т. ... М., ... ... документ о дальнейшем развитии институтов и структур СБСЕ ... ... ... ... 1992. № ... ... Копенгагенского совещания, 5-29 июня 1990 г.: Конференция по
человеческому изменению СБСЕ. М., 1990.
4. Документ ООН. ... ... ... ... встречи 1986 гола представителей государств
участников Совещания по безопасности и сотрудничеству в Европе. М, ... ... ... в ... ... 19-21 ... 1990 г.: ... материалы. М.. 1991.
7. Результаты совещания СБСЕ по мирному ... ... ... ... ... 1992 ... // Московский журнал международного права. 1993. №
3.
8. СБСЕ. Хельсинский документ 1992 года //Московский журнал международного
права. 1992. № ... ... о ... ... (ДКБ) 15 мая 1992 год // ... по ... ... Т.1.- Алматы, 1998.
10. Соглашение об основных принципах военно-технического сотрудничества
между государствами-участниками ДКБ. (г. Москва, главы ... ... 2000 ... база ... www.zakon.kz
2. Сөздер, мәлімдемелер, мемлекеттік және ... ... ... ... ... Н.А. Нурсултан Назарбаев: Мы за многополюсный мир: (интервью
вёл ... // ... ... 24 ... 2000 ... ... К.К. ... практические дела. //Каз.правда. 2000. 14 июля.
3. Основные направления внутренней и внешней политики на 2004 год ... ... ... ... 4 ... 2003 г.
4. Встреча глав государств и правительств стран - ... ... ... 1995. № ... ... ... ДКБ в ... с террористичекими актами в
Соединенных Штатах Америки. (г. Ереван, СКБ) 12 ... ... база ... ... Schermers H. Іnternatіonal іnstіtutіonal law. Leіden, 1972. V. ... ... ... ... ... Казахстана (Сб. ст. МИД РК.). ... ... ... Внешняя политика Казахстана Алматы-Москва, 1995.
4. Во имя мира, безопасности и сотрудничества: К итогам ... ... и ... в ... ... в ... 30 ... 1 авг. 1975 г. М., 1975.
5. Гефтер А.В. Европейское международное право. М., ... ... ... ОБСЕ: «От Хельсинки до Будапешта. М., 1998.
7. История СБСЕ/ОБСЕ в документах. 1973 - 1994. М., ... ... А. Н. ... ... М., ... ... Ж.О. ... публичное право. Алматы, 2002.
10. Курс международного права, М. Наука, 2001.
11. Лукашук И. И. Международное право. ... ... ... ... ВЕК, 1996
12. Мазов В. А. Принципы Хельсинки и ... ... М, ... Назарбаев Н.А. Критическое десятилетие. А.2003г.
14. Назарбаев Н.А. На пороге XXІ ... ... ... ... Назарбаев Н.А. Пять лет независимости. Алматы: Казахстан, 1996.
16. Назарбаев Н.А. Стратегия развития ... как ... ... ... ... С.Д. Актуальные проблемы внешней политики Казахстана. А.1998.
18. Решетов Ю.А. Борьба с ... ... ... мира ... М., ... ... Действующее международное право. (в 3-х томах). Москва, 1996.
20. Собакин В. К. Равная безопасность. М., ... ... ... ... ... безопасности и роль международных
организаций. М.,1996.
22. Талалаев А. Н. ... ... и ... М., ... ... К.К. Под ... независимости: очерки о внешней ... ... ... ... Г. И. Теория международного права. М., Международные отношения,
1998.
25. Ушаков Ю.А. Основания международной ответственности. М., ... ... М. Х. ... ... ... ... // Международная правосубъектность. М.: Юрид. лит., 1971.
27. Хименес де Аречага Э. ... ... ... М.: ... ... С. В. ... ... современные теоретические
проблемы. М., 1993.
29. Шибаева Е. А. ... ... ... М., ... Ағымды басылымдар
1. Акимбеков С. Безопасность в коллективности? №9 (96) 7 - 20 мая 2003 ... ... Б.Т. ... ... //Независимая газета. 24 февраля
2000.
3. Алов О. Стокгольмская конференция по ... ... ... и разоружения в Европе // Международный ежегодник: Политика
и экономика. М., 1985.
4. Игнатенко Г. В. ... акт ... ... ... // Правоведение. 1976. №3.
5. Казахстанская правда. 30 октября 2002.
6. Кофод М. Московское совещание по ... ... // ... ... ... 1992. № 2.
7. Крайкемайер А. На пути к единой системе ценностей в ... СБСЕ ... ... международного права. 1993. № 3.
8. Лукашук И. И. Международные ... ... к ... ... // ... ... и право. 1976. № 8.
9. Малинин С. А. Совещание в Хельсинки (1975 г.) и международное право ... 1976. № ... ... А., ... Р. Безопасность Казахстана. ... ... ... Т. О ... ... ... в Европе// Мировая
экономика и международные отношения. 1999. № 12.
12. Фридмен Л. Силовой потенциал и вакуум безопасности в ... ... и ... ... 1995. № ... Петрова С.Н. Культурно-историческое наследие, ресурс внешней политики
РУЗ // Восток, 1998. ... Роль ОБСЕ на ... //Наш ... 2002. №1.
15. Токаев К.К. Главное практические дела. Каз.правда. 2000. 14 июля
16. Усенко Е. Т. Совет ... ... - ... ... // ... ... ... права, 1979. М, 1980.
17. Фридмен Л. Силовой потенциал и вакуум безопасности в ... ... и ... отношения. 1995. № 2.
ІV. Анықтамалық әдебиеттер
1. Внешнеэкономическая деятельность Республики Казахстан. ... // Под ред. ... ... ... Колосов Ю.М. Международное право. М.2001г.
3. Спиридонов В.А. Международные организации. М. 2000.
4. ... ... ... Республики Казахстан. 2001 год. Центр внешней
политики и анализа. Алматы, 2002.
5. Шреплер Х.А. Международные организации. М.1995.
6. Хрестоматия по ... ... В 3-х ... Под ред. Гафурова Б.Г.,
Зубока Л.И. Куранова Г.Г., Майского И.М. - М., 1968.
1 Òîºàåâ. ²àçàºñòàííû» ñûðòºû ... æèí. ... ... ... ì¸ñåëåëåði áîéûíøà æèíàëûñòà ñ¼éëåãåí
ñ¼çi”. Àëìàòû, 15 àºïàí 1995 ... ... ... æ¸íå ... ... ²îðûòûíäû àêòiñi
(ŲÛÌ) 01.08.1975 æ. Õåëüñèíêè // Õàëûºàðàëûº º½ºûº º½æàòòàðäà. ²½ðàñò.
Í.Ò. Áëàòîâ. Ì., ... Ų۵ ... ìåí ... àðû ... ... ... ... º½æàòû
// Õàëûºàðàëûº º½ºûº Ìîñêâà æóðíàëû. 1992. №2. 165-172 á.
5 Åóðîïàäà¹û ºàóiïñiçäiê æ¸íå ... ... ... ... 1986 æûë¹û Âåíà êåçäåñói ... ... ... ... ... ... 5-29 ìàóñûì 1990 æ. Ų۵ àäàìäàðäû» ¼çãåðói
áîéûíøà êîíôåðåíöèÿñû.Ì., 1990
7 ... ... ... ... ŲÛÌ ... ... ... 12-
23 ºàçàí 1992 æûë)// Õàëûºàðàëûº º½ºûº Ìîñêâà ... 1993. №3. 150-171 ... ... 1992 ... ... º½æàòû. // Õàëûºàðàëûº º½ºûº Ìîñêâà æóðíàëû.
1992. №4. 180-204 á.
9 ⊆⋄⎜⋄?〈⋄∑® ⊆.°. ... ... ℑι⎜ ... ... ... ... ... ®÷⌠∑⎣〉ι⎜ ©⋄⎜∑∫. 24 ⋄≡⎪⋄⎨ 2000 ... ... ... ... ... ... ⎨∑©ι⎜©ι 〈⋄≠⎦∫∫⋄?⎦ ∉?∑⎜⎝™∑⎨∫∫ι≈
″⋄⎜⋄≡〉∫⋄⎨ ⌡⋄⎣≡⎦⎨⋄ ⎛⎩⎣⋄™⌠⎦ ℵ〉∫⋄⎨⋄, 4 〉÷⌠ι?, 2003 ⎛.
10 ®⎩≡⋄∑® ″.″. ⊆∑©ι⎜©ι ... ... // ... 2000. 14 ⎠ι⎣™∑.
11 ŲÛÌ ì¾øå-åëäåðiíi» ìåìëåêåò æ¸íå ¾êiìåò ... ... ... 1995. ... ... Í. ... ... // Êîìïàñ, №6, 1996 17 á.
13 Åóðîïàëûº ºàóiïñiçäiê æ¸íå ûíòûìàºòàñòûº ̸ñëèõàòû (ŲÛÌ) ²îðûòûíäû
Àêòiñi ... æ. ... // ... º½ºûº º½æàòòàðäà. ²½ðàñò.
Í.Ò. Áëàòîâà. Ì., 1982, 347 á.
14 Ïàðõàëèíà Ò. Åóðîïàäà¹û æà»à ... ... // ... æ¸íå ... ... №12, 1999. 30 ... ŲÛÌ/Ų۵ òàðèõû º½æàòòàðäà. 1973-1994. Ì., 1996. 124 á.
16 Ïàðõàëèíà Ò.Î. Åóðîïàäà¹û ... æà»à ... ... ... ýêîíîìèêà æ¸íåõàëûºàðàëûº ºàòûíàñòàð. №12, 1999.31 á.
17 Ôðèäìåí Ë. Åóðîïàäà¹û ê¾øòiê ïîòåíöèàë æ¸íå ºàóiïñiçäiê âàêóóìû //
°ëåìäiê ýêîíîìèêà æ¸íå ... ... №2, ... ... ... æà»à ... º½ðó æ¸íå ... ½éûìäàðäû»
ð¼ëi. Ì., 1996.
19 ²½ëæàáàåâ Æ.Î. Õàëûºàðàëûº ê¼ïøiëiê º½ºûº. Àëìàòû, 2002. 209 á.
20 Ų۵ ... ìåí ... àðû ... äàìûòó òóðàëû Ïðàãà
º½æàòû // Õàëûºàðàëûº º½ºûº Ìîñêâà æóðíàëû. 1992. №2. 165 á.
21 ŲÛÌ. 1992 æûë¹û Õåëüñèíêè ... ... ... ... ... Ų۵ ... ... (Æåíåâà, 12-
23 ºàçàí 1992 æûë)
28 Íûñûíáàåâ À., ²àäûðæàíîâ Ð. ²àçàºñòàí ºàóiïñiçäiãi //Êàçàõñòàíñêàÿ
ïðàâäà 19.02.2003.
29 Íûñàíáàåâ À., ... Ð. ... ... // ... ... ... Ë. ... ê¾øòiê ïîòåíöèàë æ¸íå ºàóiïñiçäiê âàêóóìû. //
°ëåìäiê ýêîíîìèêà æ¸íå õàëûºàðàëûº ºàòûíàñòàð. 1995. №2. 28 á.
31 ... ... ... (µ²Ê) 15 ... 1992 ... ... ... æèíà¹û. Ò 1 Àëìàòû, 1998 261-á
32 Àêèìáåêîâ Ñ. ... ... 9 (96) 7-20 ... 2003 æ.
33 µ²Ê ºàòûñóøû-ìåìëåêåòòåð àðàñûíäà¹û ¸ñêåè-òåõíèêàëûº ûíòûìàºòàñòûºòi»
íåãiçãi ½ñòàíûìäàðû áîûíøà êåëiñiì (Ìîñêâàº., ½êiìåò áàñøûëàðû) 20 ... æûë // ... ... áàçàñû. www.zakon.kz.
34 Àìåðèêà ²½ðàìà Øòàòòàðûíäà¹û òåððîðèñòiê àêòiëåðìåí áàéëàíûñòû µ²Ê
ºàòûñóøû-ìåìëåêåòòåðiíi» ̸ëiìäåìåñi. (Åðåâàí º., µ²Ê) 12 ºûðê¾éåê 2001 ... ... ... ... www.zakon.kz.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы8 бет
Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға қатысуының тарихы4 бет
Адам құқықтарын қорғау механизімі49 бет
Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымы12 бет
ЕҚЫҰ және Қазақстан арасындағы қарым-қатынас52 бет
ЕҚЫҰ және Қазақстан: бүгіні мен болашағы35 бет
Жергілікті атқарушы органдардың діни бірлестіктермен қарым-қатынасын реттеу туралы16 бет
Интеграция20 бет
Маңғыстау облысындағы іскерлік туризмді дамыту және жақсарту-арттыру жолдары67 бет
Мемлекет басшысы Н. Назарбаев Қазақстан Республикасында тіркелген шетелдік дипломатиялық корпуспен кездесу өткізді..4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь