Іс-әрекет түрлерінің бала психикасына әсері

1. Іс . әрекет түрлерінің бала психикасына әсері
2. Жетекші іс . әрекет туралы түсінік
Шексіз де көптүрлі адам іс-әрекеттерін әр-түрлі және бір-біріне ұқсамас көрсеткіштер негізінде жіктеуге болады: пәні, мотиві, іске асырылу тәсілі, физиологиялық механизмі, эмоциональды толықтығы т.б. Адам іс-әрекеттерінің жалпымен қабылданған және өзгелерін жоққа шығаратын жіктелуі жоқ. Сондықтан, кеңінен тараған кейбір градацияларға ғана тоқталамыз.
Жалпылай қарастыратын болсақ, іс-әрекеттің негізгі төрт түрі белгілі: еңбек, оқу, ойын, қарым-қатынас. Олардың әрқайсына көптеген психологиялық зерттеулер арналған. Аталған іс-әрекеттердің қай-қайсының болмасын көптеген түрлері бар, сондықтан әрқайсының ең маңызды ерекшеліктеріне тоқталайық.
Еңбек әрекетінің мәні — өнім (материалды не рухани) өндіруде нәтижеге жету. Бұл еңбек өндірісі әлеуметтік негізделген, саналы аңғарылған, ал нәтижесі – алдын ала болжанған, жоспарланған. Еңбектің психологиялық аспектерін, еңбек әрекеті жағдайындағы психиканы мақсат-бағдарлы түрде психологияның арнаулы саласы – еңбек психологиясы қарастырады. Адамның еңбек әрекетінің аясы зор және көптүрлі болғандықтан еңбек психологиясының көп қырларын қазіргі психологияның басқа да салалары қарастырады (жалпы, педагогикалық, әлеуметтік, спорт, шығармашылық психологиялары).
Оқу әрекеті – тұлғаның жалпымен қабылданған білім, дағды, іскерлікті арнаулы ұйымдасқан, белсенді түрде игеруі. Бұл мұғалім мен оқушы қатынасындағы оқыту процесінің бір қыры. Бұл өз-өзін өзгертуге бағытталған оқушы әрекеті, яғни оның пәні – оқу әрекетінің субъектісі.
Ойын әрекетінде шынайы өмірді белгілер арқылы бейнелеу, үлгі ету атқарылатыны белгілі. Сонымен қатар, ойынның түрткісі әрекет нәтижесі емес, қолданылуы мен әрекет ету процесі болады.
Әрекет ретіндегі қарым-қатынасқа екі қасиет тән. Біріншіден, қарым-қатынас пәні келесі адам болады, субъект не адамдар тобы. Екіншіден, бұл әрекет үш аспектіні біріктіретін кешен: перцепция (қарым-қатынасқа қатысушылардың бірін-бірі қабылдауы), коммуникация (әңгімесушілер арасындағы ақпарат алмасу) және интеракция (әрекеттесу). Аталған қарым-қатынас компоненттерінің тұтастай қарым-қатынаста алатын орыны түрліше болады, бұл олардың әр-түрлілігін түсіндіреді.
Аталған іс-әрекет түрлері күнделікті өмірде міндетті түрде қайшыласып, әрекеттесіп, бірлесе не бір уақытта көрініс беретіні белгілі. Мысалы, белгілі қарым-қатынастың қатысуынсыз еңбек, оқу, не ойын әрекеттерінің болары ақылға қонымсыз. Еңбек әрекетінің элементтері әрбір әрекет түрінде бар. К.Д. Ушинскийдің өзі (1824-1870) оқу дегеніміз толық белсенділік пен ойлаудан тұратын еңбек деген. Іс-әрекеттің сипатталған төрт түрі де өмірлік маңызды. Мәселен, кәсіпкер-футболшы үшін футбол ойын емес еңбек. Дәл осыны, шығармашылық пен репродукцияны, қарым-қатынас пен білімді біріктірген, актерлік «ойынға» қатысты да айтуға болады. Кез-келген адами іс-әрекет кешенді, яғни көп пәнді және полимотивті болады.
1. Колесников В.Н. Лекции по психологии индивидуальности. М.: 1996.
2. Фрейд З. Основные психологические теории в психоанализе. СПб: 1998.
3. Юнг К. Современный психоанализ. М.: 1997.
4. Фресс П., Пиаже Ж. Экспериментальная психология. М.: 1972.
5. Гарбузов В.И. Практическая психотерапия. М.: 2004.
6. Андреева Г.М. Социальная психология. М.: 1980.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСемей  қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіМӨЖ №10,11Тақырыбы: Іс-әрекет түрлерінің бала ... ... ... ... ... іс-әрекеттің алмастырылу механизмдері Оқытушы: Кулмышева Н.А. п.ғ.к.Магистрант: Өмірбек А.Ө6М010300 "Педагогика және ... ... ... бала ... ... ... Жетекші іс-әрекеттің алмастырылу механизмдеріЖоспар:* Іс - әрекет түрлерінің бала психикасына әсері* Жетекші іс - ... ... ... де ... адам ... ... және бір-біріне ұқсамас көрсеткіштер негізінде жіктеуге болады: пәні, мотиві, іске асырылу тәсілі, физиологиялық ... ... ... т.б. Адам ... ... ... және өзгелерін жоққа шығаратын жіктелуі жоқ. Сондықтан, кеңінен ... ... ... ғана ... ... ... ... негізгі төрт түрі белгілі: еңбек, оқу, ойын, қарым-қатынас. Олардың әрқайсына көптеген психологиялық зерттеулер арналған. Аталған іс-әрекеттердің ... ... ... ... бар, ... ... ең ... ерекшеліктеріне тоқталайық.Еңбек әрекетінің мәні  --  өнім (материалды не рухани) өндіруде нәтижеге жету.  Бұл ... ... ... ... ... аңғарылған, ал нәтижесі  -  алдын ала болжанған, жоспарланған. ... ... ... еңбек әрекеті жағдайындағы психиканы мақсат-бағдарлы түрде психологияның арнаулы саласы  -  еңбек психологиясы қарастырады. Адамның еңбек әрекетінің аясы зор және ... ... ... психологиясының көп қырларын қазіргі психологияның басқа да салалары қарастырады (жалпы, педагогикалық, әлеуметтік, спорт, шығармашылық психологиялары).Оқу әрекеті  -  ... ... ... білім, дағды, іскерлікті арнаулы ұйымдасқан, белсенді түрде игеруі. Бұл мұғалім мен оқушы қатынасындағы оқыту процесінің бір қыры. Бұл ... ... ... ... әрекеті, яғни оның пәні  -  оқу әрекетінің субъектісі.Ойын әрекетінде шынайы өмірді белгілер арқылы бейнелеу, үлгі ету ... ... ... ... ... ... әрекет нәтижесі емес, қолданылуы мен әрекет ету процесі ... ... ... екі ... тән. ... ... пәні ... адам болады, субъект не адамдар тобы. Екіншіден, бұл ... үш ... ... ... перцепция (қарым-қатынасқа қатысушылардың бірін-бірі қабылдауы), коммуникация (әңгімесушілер арасындағы ақпарат ... және ... ... Аталған қарым-қатынас компоненттерінің тұтастай қарым-қатынаста алатын орыны түрліше болады, бұл ... ...  ... ... ... күнделікті өмірде міндетті түрде қайшыласып, әрекеттесіп, бірлесе не бір уақытта көрініс беретіні белгілі. Мысалы, белгілі ... ... ... оқу, не ойын әрекеттерінің болары ақылға қонымсыз. Еңбек әрекетінің элементтері әрбір ... ... бар. К.Д. ... өзі ... оқу ... толық белсенділік пен ойлаудан тұратын еңбек деген. Іс-әрекеттің сипатталған төрт түрі де өмірлік маңызды. ... ... үшін ... ойын емес еңбек. Дәл осыны, шығармашылық пен репродукцияны, қарым-қатынас пен білімді біріктірген, актерлік  қатысты да айтуға болады. Кез-келген адами ... ... яғни көп ... және полимотивті болады.Тағы да бір, кеңінен тараған, классикалық ... ... үш ... ... ... ... ... қатысты маңызды психологиялық жіктеуде сыртқы(материалды) және ішкі (психикалық, ақыл-ой) әрекет деп ажыратады. Сыртқы ... ... ... ... бар ... объектермен іске асырылады. Бұл адамның қоршаған ортадан тікелей және үздіксіз ... Дәл осы ... ... ...  --  ... ... ... деп атап, көптеген ғылыми салалар, соның ішінде психология зерттейді.Ішкі ... ... ... идеалды түрінде бейнелер арқылы көрініс береді, яғни материалды емес,  заттардың көмегімен. Ол объективті психикалық кеңістік пен уақытта ... ... ... жүйесінде, психикада болады. Психиканың өзі тек бейнелеу нәтижесі емес, белгілі мөлшерде іс-әрекет болып табылады, сондықтан осы ішкі ... ... ... пәні ... ... және ... әрекеттің динамикалы қатынасы іс-әрекет тақырыбындағы басты мәселелердің ... Ішкі ...  -  ... ... ... Психика матерядан жасалған, сонымен қатар өзі матеря түзеді әрі ... ... ... ... Осы кезде психикалық бейнелер мен әрекеттер материализацияланады.Психика материалдылық пен идеалдылықтың қатынасы, бірлігі. Ішкі және сыртқы әрекеттерде мұндай қатынасының ... ... ... ... ... ... ... Отандық психологиялық зерттеулердің соңғы нәтижелеріне сүйенетін болсақ, материалды және психикалық әрекеттер аналогиялы. Алайда, бұл ... ... ... мағынасын қолдамайды. Идеалды әрекет  --  ықшам, редукциялы, сыртқы әрекеттен ... ... ...  ... ... өзінің түп нұсқасына ұқсамайды.Психикалық әрекет заттық және мотивацияланған. Алайда, ішкі іс-әрекет, мақсат, ... ... мен ... ... ... ... толық зерттелмеген. Психикалық әрекетті зерттеу ториясы мен тәжірибесінде шешімін тапаған мәселелер көп. Оның ішкі құрылымы қандай? Қандай құрылым ... ... күні ... және ... ... ... түйсіну мен қабылдауға негізделген перцептивті әрекетке арналған. Классикалық зерттеу нәтижелеріне айналған ... ... ... ... ... ... ... (1905-1981) мектебінде орындалған.Мнемикалық әрекеттер деп ес процесі элементтерінің кешенді жұмысын, адамның атқаратын әрекеті ... ... ... ... ... ... ... ойлаудың күрделі талдау-жинақтау жұмысының синонимі ретінде қарастыруға болады.Танымдық әрекеттер деп дүниені тануға бағытталған жұмыс нәтижелерін жинақтаған түсінікті, яғни психикалық бейнелеудің ... ... ... іске ... ... Сондықтан, танымдық әрекетее перцепция, ес және ойлау процестерінен басқа, зейін, қиял, эмоция, ерік, сана қатысады. Дүниені психикалық процестер, күйлер мен ... ... ... ... ... ... түрлерін зерттеуде ерекше ұстанымды П.Я. Гальперин  (1902-1988) сипаттаған. Ол бағдарланушы әрекет ұғымын анықтап, оны психологияның ғылыми пәні ретінде қарастырған. ... ... ... ... бағдарлану келесі қызметтердің іске асуын қамтамасыз етеді:·        дүниені тану немесе оның бейнесін құру;·        ... ... ... жобалау, оның ақылға қонымдылығын қамтамасыз ету;·        ... ... ... ... ... ... мен ... салыстыру.Адам өмірінде, мінез-құлқы мен психикасында сөйлеу әрекеті ерекше орын алады. Бұл терминді, әдетте, өзінің қаруы және тәсілі ретінде тілді ... ... және ... ... ... ... қолданыды. Адам психикасы белгілермен қаруланған және ішкі әрекетке тәуелді болады, бірақ, ... ... ... ішкі ... материалдыға айналады. Сөйлеу әрекеті материалды сөздер мен белгілер арғылы іске асырылады. Психологиядағы әйгілі ... мен ... ...  -  ... мен ...  ... ... да сөйлеу әрекеті  -  объективті сөздердің қарапайым жиыны емес, ол психикалық іс-әрекеттің ерекше бір түрі.Сонымен, адамның писхикалық іс-әрекеттері ... ... ... ... ... өмір мен ... сенімді бағытын береді. Алайда адам психикасын толығымен сипаттау және жобалау үшін ... ... ... Ол ... ... тек ... ... қырын ғана көрсетеді. Психиканың барлығы іс-әрекет негізінде ғана пайда болмайды және тек іс-әрекет арқылы көрінбейді. Психиканың ... ми , жан  бар. ... ... ... ... ... маңызды қырларының бірі  --   , субъективті ... ... ... ... психикалық бейнелер құрылымынан ерекше өнім алуды қамтамасыз етеді. Психикалық күйлер мен психикалық қасиеттердің психикалық бейнелеуде ерекше нәтижесі жоқ. Олар ... ... ... ... ... көз-қарасын, субъективті күйзелістерін, өзіндік тұрмыс-тіршілігін бейнелейді. Бұл әлемді және тұлғаны жоғары сатыда бейнелеу. Бұл субъективті қайта жаңғырту, Адам мен ... ... ... ... әрекеттерінің барлығы бір мақсатқа, бір мүддеге саналы түрде бағытталып отырады.  Адам алдына бір ... ... ... бір ... ... ... ... мақсаттар мен мүдде адам тұрмысында жетекші болып адамды ұмтылдырып ,жігерлендіріп отырады. Басты мақсатқа байланысты күнделікті тұрмыста бірнеше мақсаттар мен ... ... ... .Бірақ олар барлығы болуы міндет, мақсаттарға бағынышты болып , түбінде соларға ыңғайланып отырады.Адам психологиясының сипаттамасын беру үшін оның іс -- ... ... ... ... атап ... жөн. ... ... сипаттардың бірі  - адамның дүниедегі заттарға, құбылыстарға, ... ... оның ... ... ... ... қоюы әр ... адамның санасының бір затқа, құбылысқа, болмысқа бақыт алып отыруы. Сананы айналадағы дүниеге бағыттап отырмаса ол ... ... ... алмайды. Өйткені адамның санасында ол дұрыс сәулеленбейді.Саналы әрекеттің айрықша, маңызды сипаттарының бірі-шығармашылық. Шығармашылықтың дамуында жеке адамның ... өте ... ... ... қоғамы ғылым мен техника өнер әдебиеті прогресифті жолмен өсіп дамымаған болар еді. Біздің ... ... ... ... ... ... ... жаңа ой, соны пікір болмай, нәтижелі табыстарға жетпеген болар едік. Іс-әрекет тек ... пен ... ... де ... Мінез құлық  әрдайым мақсаты, әрбір нәтиже алу үшін құрыла бермейді,  ол көпшілігіне пассивта болады.Мінез- ... ... ... ... мен пайда болған сыртқы әсерден болмаған) болады, ал іс-әрекет  -  ұйымдастырушылықта, мінез-аяқ астынан, іс-әрекет- жүйелік ... Адам іс ... ... әр ... ол ... материалдық функцияналық, әлеументтік, рухани болуы мүмкін.Іс әрекеттің органикалық мативі организімнің табиғи қажеттілігін қанағаттандыруға бағытталады. Мұндай ... өсу, ... ... ... ... ... ... мативі түрлі мәдени формадағы белсенділігі қанағаттандыруға арналады. Мысалы, спорттық ойын мен сабақтар.Іс-әрекеттің материалдық мативтері  -  ... ... ... ... ... ... азық түрлерін, ас-ауқат т.б. адамның табиғи қажеттілігін қамтамассыз етуге болады.Іс әрекеттің ... ...  -  ... ... бір ... ие ... үшін болатын адамдардың құрметпен мойындауын тудыруға байланысты туындайтын әр түрлі іс-әрекеттер.Іс -әрекеттің рухани мативі  -  ... ... ... ... ... ... мақсаты ол жүйесінің немесе нәтижесінің болуы. Іс-әрекет мақсаты мен мативі бір бірімен қабысып жатады.Заттық іс-әрекет дегеніміз  -  ол ... бір іске ... ... ... Мысалы танымдық іс-әрекет пәні түрлі мәлімет оқу іс-әрекетінің пәні- білім, білік дағды болса ... ... ... ... ... ... ... келген іс-әректтің құрылымы болады. Олардың құрылымына: Әрекет пен операция жатады.Әрекет  -  іс-әрекеттің бір ... ол ... ... мақсаты мен дербестігі мен жүзеге асады.Мысалы: Танымдық іс-әрекеттегі әрекетте кітапты алу, оны оқу, ол ... ... ... әрекеттер бар.Операция  --  әрекетті жүзеге ... ... ... ... ... ... құралы  -  ол әрекет пен операцияны жүзеге асыру үшін пайдаланатын құрал , инструменттер жатады.Кез келген адам ... ішкі және ... ... ... ...  -  іс ... басқаруға қатысатын орталық жүйке жүйесі болатын анатомиялық физалогиялық құрылымдар мен процестер және осы іс әрекетті реттеп отыратын ... ... мен ... ... ...  -  ... ... орындауда болатын түрлі  қозғалыстар жатады.Іс-әрекеттің  ішкі және ... ...  ... арақатынасы бола бермейді.Іс-әрекеттің дамуы мен қайта құрылуына байланысты сыртқы компонент, ішкі компонентке жүйесі ауысып отырады. Іс-әрекетте қиындық туып, оны ... ... ... ... болғанда кері ауысу жүреді- оны- экстериоризация деп ... ішкі ... ... ... ... ... қысқа автоматтанған іс-әрекет компонентінің қайта жасалуын айтамыз.Іс-әрекет бұл таным мен ... ... ... өзінің өмір сүру кәсіби салалары бойынша айтылуы үшін адамның белсенділігін түрін айтуға болады. Адам іс-әрекет ... ... және ... ... ... ... ... табиғатты қоршайды оны жетілдіреді. Адам өзіне генотивтік мүмкіндігіне негізделіп және одан шеңберінен адам өз ... ... ... ... ... құралдарының арқасында жаңа қоғамды техникалық материалдық мәдени рухани даму жасауының арқасында адам өзін-өзі қайта құрып отырды. Тарихи даму прогресіне көз ... ... адам ... ... ... ... ... тұтынушылық сипаты үшін ғана емес, жемісін беретін шығармашылықта көрініп, жалғасады.Адам іс-әрекеті өзге тіршілік иелерімен ерекшеленеді.Жануар белсенділігі ... ... ... ... адам ... ... бұрын-соңғы жасалған мәдени- тарихи жетістіктеріне сүйеніп оны қажеттіліктерінде сүйене жалғастырады.Адам іс-әрекеті күрделі қимыл қозғалыстық біліктілік пен дағдыға ... ... ... ... ... мен айырмашылығын белгілеп көрейік.Адам іс-әрекеті жемісті шығармашылықты, жасампаздыққа ие.Ал жануарлар белсенділігі тұтынукшылық негізде болады.Адам ... ... ... ... мәдениетпенБұларды өз дамуы үшін пайдаланады. Ал жануарлар өз биалогиялық қажеттілігін қанағаттандыру үшін жасайды.Адам ... ... өзін өмір ... қажеттілігі мен қабілеттілігін де қайта қайта құрайды немесе көркейте түседі.Адам іс-әрекеті түрлі форма мен оның әр ... ... ... ... ... ... ... Ал жануарлар белсенділігі биалогиялық эвалютциялық нәтижесі ретінде болады.Адамға заттың ... туа ... Ол ... ... ... мен жүзеге асуы Ал жануарларда бұл іс-әрекет ген.отипке негізделінетіндіктен туа беріледі.Қиял творчества жалғыз ақындарға тән ... ... ... барлық саласында керекті өте үлкен орын алатын психологиялық әрекет. Творчества бар жерде қиял да бар Қиял ... ... бір ... ... ... табылады. Творчества тек жазушы ақын суретші т.б. іс-әрекетінде ... ... мен ... ... ... барлық саласындағы адамның күнделікті тіршілігінде, тіпті күнбе күнді оқудың өзінде де елеулі орын алады. Мектеп оқушысының қағидашы түсінуі, бір есепті өз ... ... ... өзін творчествалық әрекет деп есептеуге болады.Шабыт  -  адамның барлық қабілеттіктерінің ... ... ... ... туындайтын күй.  Шабыт үстінде жасалған шығарма адам жазушы болсын ғылым болсын, ғылым ... кім ... да оның ... ... ... ... шабыт өзінен-өзі келе бермейді. Ол үшін бір нәрсе адамға әсер етуі қажет. Бұл бұрыннан ойланып толғанып ... сол ... ... ... ... ... ... жинамай , бір мезетте шығармашылық жасай алмайды. Адамда шабыт пайда болуы үшін үлкен дайындық жігерлі еңбек керек ... ... ... болуы түрлі дағдыларға машықтануға байланысты .Дағдылану еңбектің түрлі салаларында өте үлкен орын ... Адам ... ... ... ... тиісті дағдыларды меңгермесе өзінің істейтін жұмысының тектігіне жете алмайды жұмысын ... ... , ... ... ... алмайды әр уақытта күнделікті істейтін жұмысына шамадан тыс көп жігер көп күш ... ... ... ... Колесников В.Н. Лекции по психологии индивидуальности. М.: 1996.*  Фрейд З. Основные психологические теории в ... СПб: 1998.* Юнг К. ... ... М.: 1997.* Фресс П., Пиаже Ж. Экспериментальная психология. М.: 1972.* Гарбузов В.И. Практическая психотерапия. М.: 2004.* Андреева Г.М. ... ... М.: 1980.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары дәрежелі нерв қызметі туралы жалпы түсінік8 бет
Контрактілі қызметтегі әскери қызметкерлердің кәсіби іс - әрекетінің жемісті болуына мінез акцентуациясының әсері60 бет
Мұнай өндіруді қарқындыландыру әдістері9 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
Әрекеттесуші массалар заңын тотығу - тотықсыздану тепе - теңдігіне қолдану82 бет
"Шымбұлақ" тау шаңғысы курортында демалушыларды тегін сақтандыру жүйесі енгізіледі16 бет
Echinops туысының Echinops Sphaerocephalus l. және E.Chantavicus l. түрлерін фитохимиялық зерттеу4 бет
Бұрғылау қашаулары1 бет
Жаза жүйесі жайлы10 бет
Жалпы және өмірді сақтандыру9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь