Таяу Шығыс мәселелерін реттеудегі Египеттің ұстанымы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 НАСЕРДЕН КЕЙІНГІ ЕГИПЕТ: ІШКІ ЖӘНЕ СЫРТҚЫ САЯСАТТАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Анвар Садаттың билікке келуі және Египеттегі сыртқы саяси жағдайдың өзгеруі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Кэмп . Дэвид үрдісі және нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14

2 1980 ЖЫЛДАРДАҒЫ ТАЯУ ШЫҒЫСТЫ РЕТТЕУ НЕГІЗІНДЕ ЕГИПЕТТІҢ ПОЗИЦИЯСЫНЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.1 Х. Мүбәрактың билікке келген соң Египеттің сыртқы саясатындағы негізгі тенденциялар. Араб . израиль шеленістерін реттеудегі Египет ... ... ... ... ... ... ...22

3 ХХ ЖӘНЕ ХХІ ҒАСЫРЛАРДАҒЫ ТАЯУ ШЫҒЫСТАҒЫ КЕЛІССӨЗ ҮРДІСІ МЕН ЕГИПЕТ ПОЗИЦИЯСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
3.1. Парсы шығанағындағы дағдарыс: Таяушығыстық үрдістің жағдайына ықпалы және Египеттің аймақтағы рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
3.2 Қазіргі заманғы кезеңдегі таяушығыстық реттеу бойынша Египет позициясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..54
КІРІСПЕ

Бұл тақырыптың өзектілігі. Әрбір елдің, қоғамның, мемлекеттің дербестігі мен тәуелсіздігі оның жүргізіп отырған халықаралық қатынастары және сыртқы саясаты арқылы көрініп, бағаланады.
Ал мемлекеттің сыртқы ортаға қатысты саяси мүдделердің жиынтығы ретінде көрініс табатын ұлттық мүдделері болса, елдің геосаяси көрсеткіштері, ресурстық мүмкіндіктері, әлеуметтік – экономикалық және қоғамдық – саяси даму деңгейі, салт – дәстүрлері, халықаралық қауымдастықтағы орны мен салмағы сияқты маңызды факторлардан құрылады. Ұлттық мүддені жүзеге асыруда мемлекет өзінің барлық мүмкіндіктерін: саяси, идеологиялық, экономикалық, дипломатиялық және әскери әлеуетін пайдаланады.
Мемлекеттің сыртқы саясатының табыстылығы көп ретте оның ұлттық мүдделерінің, сондай – ақ оларды жүзеге асыру жолдары мен құралдарының қаншалықты дәл анықталуына байланысты. Нақты анықталған және дұрыс түсінілген ұлттық мүдделер мемлкеттің өз сыртқы саясатын табысты жүреге асырудың бірден бір кепілі болып табылады.
Осы орайда Египеттің Таяу Шығыс мәселелерін реттеудегі маңызы мен ұстанған ұстанымы ерекше. Оған дәлел елдер арасындағы оңтайлы көптеген келісім – шарттардың жүргізілуі. Олардың кейбірі Египет мүддесіне шешілсе кейбірі кері әсерін тигізіпте жатты. Бұл жайттар халықаралық қатынастарда маңызы зор, әлем елдерінің назарын аударған оқиғалардың өрбуіне сәбепкер болғандығына ешкім күмән туғыза алмайды. Сол себепті бұл тақырыптың өзектілігі қай күнде де болмасын маңызды болары сөзсіз.
Тақырыптың тарихнамалық зерттелуі. Жұмысты қарастыру барысында Абу Мазеннің (Махмуд Аббас) «Путь в Осло» [1] атты ғылыми монографиясы негізге алынды. Мұнда Таяу Шығыс мәселесін шешу тарихы, ондағы араб және еуропалық мемлекеттерінің негізгі позициялары көрсетілген. Соның ішінде Египеттің араб әлеміндегі негізгі делдал ел ретінде суреттеледі.
Р.С. Абдулмаджидов «Основные тенденции внешней политики Египта в эпоху Хосни Мубарака» [2] еңбегі де ерекше қолдауға тұрады. Ғалым Хосни Мүбарактың сыртқы саяси бағытын тек Таяу Шығыс мәселесімен байланыстырып қоймай, сондай – ақ, оны халықаралық деңгейде қарастырған.
Сонымен қатар, жұмыстың негізіне А. Агарышевтің «От Кэмп-Дэвида к трагедии Ливана» [10], «Региональные конфликты в Азии и Северной Африке» [27] атты еңбектер негізге алынды.
Жұмыстың мақсаты. Египеттің Таяу Шығыс мәселелерін реттеудегі ұстанымдары мен оның барысы және салдарына жан-жақты талдай отырып, халықаралық қатынастарды реттеудегі маңызын тереңірек ашу. Бұл мақсатқа жету үшін мынандай міндеттер қойдық:
- Анвар Садаттың билікке келуі және оның сыртқы саясатының ерекшелігін анықтау;
- Хосни Мүбәрактың сыртқы саясаты және оның басты ерекшеліктерімен, жетістіктерін жүйелеу;
- Араб – израиль қақтығыстарының мәні мен оны реттеудегі державалардың позициясымен танысу;
- Қазіргі таңдағы Египет және оның сыртқы саясатты жүргізудагі негізгі бағыттарымен бағамдарына талдау жасау болып табылыды.

Алға қойған мақсат – міндеттерге қол жеткізу үшін төмендегі түпдерек көздерімен жұмыс жасалынды.
Деректер тобын мерзімді басылымдар топтамасы құрады. Оларға: «Независимая газета», «Заман Қазақстан», «Международная жизнь», «Эхо планеты», «США. Канада. Экономика – политика - культура», «Новая и новейшая история», «Наш современник», «Мировая экономика и международные отношение», «Наш современник», «Содружество», «Дружба народов» және тағы да басқаларын жатқызуға болады.
Бұл мерзімдік басылымдарда Египеттің Таяу шығыс мәселесіне қатысты жүргізген келіссөздерінің құжаттық материалдары, келіссөздердің қорытындылары және көптеген таяу шығыстық деректер кездеседі.
Хронологиялық шеңбері 1970 жылдардан 2003 жылға дейінгі аралық қамтылады.
Жұмыстың нысаны: Г.А.дің орнына билік басына келген Анвар Садаттың сыртқы саясаттағы позицияның түбегейлі өзгеру кезеңінен 2003 жылға дейінгі негізгі принциптер пен бағамдар болып табылады.
Зерттеу жұмысының әдістемелік негізі. Жұмыс барысында кейіңгі жылдары отандық тарихи ғалымда болып жатқан зерттеудің жаңа әдістемелік және теориялық өзгерістерін негізге алдық. Сондай-ақ, соңғы уақыттарда қалыптасып келе жатқан жаңа бағыттағы ғылыми ой - пікірлер мен тұжырымдар, жаңа тарихи көзқарас тұрғысынан жазылған еңбектер басшылыққа алынды. Көптеген ғалымдар, саясаттанушылардың еңбектері мен мақалаларымен танысып сараптама жасалынды. Жұмысқа өркениеттік тұрғыдан баға беріліп, талдау, салыстыру және саралау әдістері қолданылды.
Ғылыми жаңалығы. Бітіру жұмысы 1952 жылғы революциядан кейінгі Египеттің сыртқы саясатына жан-жақты талдау жасай отырып қарастырған бірден бір жұмыс. Тақырыпқа байланысты деректер, материалдар бір жүйеге келтірілді.
Қолданыстық маңызы. Бітіру жұмысында көрсетілген дәлелдер қорытындылар және талдауларды «Жалпы тарих» және «Халықаралық қатынастар» мамандықтарында арнаулы курстар мен семинар жұмыстарына пайдалануға болады.
Бітіру жұмысының құрылымы. Бітіру жұмысы кіріспеден, үш тараудан, алты бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Абу Мазен (Махмуд Аббас) Путь в Осло / Абу Мазен. - М.: ИИБВ, 1996. 585 с.
2. Абдулмаджидов Р.С. Основные тенденции внешней политики Египта в эпоху Хосни Мубарака / Р.С. Абдулмаджидов //Арабские страны Западной Азии и Северной Африки. Вып. 5. - М.: ИИБВ, 2002. – С. 15 – 84.
3. Абдулатипов Р.Г. Этнополитология. – М.: «Книга». – 2005. – 412 с.
4. Абдель – Азиз ар – Рантеси Ближний Восток: вчера, сегодня, завтра / Абдель – Азиз ар – Рантеси. – М.: ИИБВ, 1999. – 445 с.
5. Актуальные вопросы истории, историографии и международных отношений: Сб. науч. ст./ Отв.ред. В.А.Моисеев. — Барнаул: Изд-во АГУ, 1996. — 219 с.
6. "Актуальные международно-правовые и гуманитарные проблемы: Сборник статей. Выпуск III"//Дипломатическая Академия МИД России. М.: Международные отношения, 2002. - 226 с.
7. Александров А А. Ближний Восток : терроризм и его покровители / А А. Александров. – М.: Старт, 2000. – 345 с.
8. Аль – Мурхидж Бассам М. В. ООН и кризис миротворчества в Арабском заливе(90 – е годы) / М. Аль – Мурхидж Бассам. – М.: РОСМЭН, 1998.
9. Аль – Рафии М.А. Проблема безопасности Персидского залива и образование Совета сотрудничества арабских государств Персидского залива / М.А. Аль – Рафии. – М.: ИИВ, 2001. – 254 с.
10. Агарышев А. От Кэмп-Дэвида к трагедии Ливана / А. Агарышев. - М.: Наука, 1983. – 478 с.
11. Азимов К.С. Отношение Сирии и других арабских стран к поездке Садата в Иерусалим / К.С. Азимов //Ташкентский ун-т. Труды. Новая серия. Вып. 690, Ташкент, 1983. – 587 с.
12. Арабская Республика Египет. Справочник. - М.:Наука, 1990. – 245 с.
13. Амманское соглашение между Иорданией и ООП, 11 февраля 1985 г. // О.А.Колобов, А.А.Корнилов, А.А.Сергунин. Документальная история арабо-израильского конфликта. Н.- Новгород, 1991.
14. Беляев И. Иные времена? / И. Беляев //Азия и Африка сегодня. - № 5. – 1985. - № 5. –С.12 – 25.
15. Борисов А.Б. Роль ислама во внутренней и внешней политике Египта (XX в.) / А.Б. Борисов. - М.: Международные отношения , 1991.
16. Бутрос-Гали Б. Внешняя политика Египта в постсадатовский период / Б.Бутрос-Гали. М .: Международные отношения, 1995. – 225 с.
17. Бутрос-Гали Б. Путь Египта в Иерусалим / Б.Бутрос-Гали. - М.: Международные отношения, 1999. – 658 с.
18. Васильев А.М. Египет и египтяне / А.М. Васильев. - М.:Мирамакс, 2000. – 295 с.
19. Видясова М.Ф. Египет в последней трети ХХ века: опыт либерализации экономики и политической системы / М.Ф. Видясова, М.Ш. Умеров. М.: Азия, 2002. – 253 с.
20. Гашев Б.Н. Египет на Амманской экономической конференции (29-31 октября 1995 г.) / Б.Н.Гашев //Арабский мир в конце XX в. - М.: Арабский мир, 1996. - 985 с.
21. Егорин А.З. Война за ближневосточный мир / А.З. Егорин, Х.А. Абдель Хамид. - М.:Книга, 1998. – 555 с.
22. Егорин А.З. Египет нашего времени / А.З. Егорин. - М.: Международные отношения , 1998
23. Князев А.Г. Египет после Насера (1970-1981 гг.) / А.Г. Князев. - М.: Международные отношения, 1986. – 226 с.
24. Насер Г.А. Философия революции / Г.А. Насер. - М.:Просвещение, 1956. – 845 с.
25. Перес Ш. Новый Ближний Восток / Ш. Перес. - М.: Международные отношения, 1994. – 652 с.
26. Примаков Е.М. Годы в большой политике / Е.М. Примаков. – М.: ,1999. – 3 78 с.
27. Региональные конфликты в Азии и Северной Африке. – М.: ИИВ, 1997. –361 с.
28. Республика Ирак в системе международных отношений (80 – е годы ХХ в. – начало ХХI в.). – М.: Международные отношения, 2002. –221 с.
29. Сатановский Е.А. Политические портреты видных деятелей Израиля / Е.А.Сатановский. – М.:Наука, 1999. – 456 с.
30. Скотт Дж. Г. Сила ума. Способы разрешения конфликтов / Дж. Г. Скотт. – СПб: ВИС, 1994. –331 с.
31. Супонина Е. «Кэмп –Дэвид - 2» / Е. Супонина. –М.: ИИБВ, 2001. –С. 45 -56.
32. Супонина Е. Полстакана по – восточному / Е. Супонина. –М.: ИИБВ, 2001. –С. 35 -39.
33. Цыганков П. А. Теория международных отношений. / П. А. Цыганков. – М.: Международные отношения», 2005. –254 с.
34. Хамид Ансари Имам Хомейни: политическая борьба от рождения до кончины / А. Хамид. – М.:ИИВ, 1999. –231 с.
35. Хамидов З. Ш. Иран и Ирак: противоборство и сосуществование // Республика Ирак в системе международных отношений (80 – е гг.ХХ в – начало ХХI в.: Сб.ст. / З. Ш. Хамидов. – М.: ИИВ, 2000. –225 с.
36. Хауст Н.В. Мировая политика и международные отношения / Н.В. Хауст. – М.: Международные отношения, 1999. – 249 с.
37. Шарипов У. З. Персидский залив: нефть, политика и войны / У. З. Шарипов. – М., ИИВ, 2000. –346 с.
38. Резолюция № 242 Совета Безопасности ООН от 22.11.1967 г.//www.palestine.ru.
39. Резолюция № 338 Совета Безопасности ООН от 22.10.1973 г.// www.palestine.ru.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАЗЫНАЛЫҚ КӘСІПОРЫН
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
тақырыбы: ТАЯУ ШЫҒЫС ... ... ... 1 ... ... ішкі және ... ... Анвар Садаттың билікке келуі және Египеттегі сыртқы саяси жағдайдың
өзгеруі...................................................................
...................................................6
2. Кэмп – Дэвид үрдісі және
нәтижелері................................................................
14
2 1980 жылдардағы Таяу Шығысты ... ... ... ... Х. ... ... келген соң Египеттің сыртқы саясатындағы негізгі
тенденциялар. Араб – ... ... ... ХХ және ХХІ ... Таяу ... келіссөз үрдісі мен Египет
позициясы...................................................................
31
3.1. Парсы шығанағындағы дағдарыс: Таяушығыстық үрдістің жағдайына ... ... ... ... ... ... таяушығыстық реттеу бойынша Египет
позициясы...................................................................
...............................................40
Қорытынды...................................................................
.......................................51
Әдебиеттер
тізімі......................................................................
........................54
Кіріспе
Бұл тақырыптың өзектілігі. Әрбір ... ... ... мен ... оның ... отырған халықаралық қатынастары
және сыртқы саясаты арқылы көрініп, бағаланады.
Ал ... ... ... ... ... ... ... көрініс табатын ұлттық мүдделері болса, ... ... ... ... ...... және
қоғамдық – саяси даму деңгейі, салт – ... ... орны мен ... ... маңызды факторлардан құрылады.
Ұлттық мүддені жүзеге асыруда мемлекет өзінің барлық мүмкіндіктерін: ... ... ... және ... ... пайдаланады.
Мемлекеттің сыртқы саясатының табыстылығы көп ... оның ... ... – ақ ... ... асыру жолдары мен құралдарының
қаншалықты дәл анықталуына байланысты. Нақты ... және ... ... мүдделер мемлкеттің өз сыртқы саясатын табысты жүреге
асырудың бірден бір кепілі ... ... ... ... Таяу ... мәселелерін реттеудегі маңызы мен
ұстанған ұстанымы ерекше. Оған дәлел ... ... ... ... – шарттардың жүргізілуі. Олардың кейбірі Египет мүддесіне шешілсе
кейбірі кері әсерін тигізіпте жатты. Бұл ... ... ... зор, әлем ... ... ... ... өрбуіне сәбепкер
болғандығына ешкім күмән туғыза ... Сол ... бұл ... қай ... де ... маңызды болары сөзсіз.
Тақырыптың тарихнамалық зерттелуі. Жұмысты қарастыру барысында ... ... ... ... в ... [1] атты ғылыми монографиясы негізге
алынды. ... Таяу ... ... шешу ... ... араб және ... ... позициялары көрсетілген. Соның ішінде Египеттің
араб әлеміндегі негізгі ... ел ... ... ... ... тенденции внешней политики Египта в
эпоху Хосни Мубарака» [2] еңбегі де ерекше қолдауға тұрады. ... ... ... ... бағытын тек Таяу Шығыс мәселесімен ... ... – ақ, оны ... ... ... қатар, жұмыстың негізіне А. Агарышевтің «От Кэмп-Дэвида к
трагедии Ливана» [10], «Региональные конфликты в Азии и ... ... атты ... ... ... мақсаты. Египеттің Таяу Шығыс ... ... мен оның ... және ... жан-жақты талдай отырып,
халықаралық қатынастарды реттеудегі маңызын тереңірек ашу. Бұл ... үшін ... ... ... ... ... билікке келуі және оның сыртқы саясатының
ерекшелігін анықтау;
- ... ... ... ... және оның ... ... жүйелеу;
- Араб – израиль ... мәні мен оны ... ... ... ... ... Египет және оның сыртқы саясатты жүргізудагі
негізгі бағыттарымен бағамдарына талдау жасау болып табылыды.
Алға қойған мақсат – ... қол ... үшін ... түпдерек
көздерімен жұмыс жасалынды.
Деректер тобын мерзімді басылымдар топтамасы ... ... ... ... ... ... жизнь», «Эхо
планеты», «США. ... ...... - ... «Новая и новейшая
история», «Наш современник», «Мировая экономика и международные отношение»,
«Наш современник», «Содружество», «Дружба народов» және тағы да ... ... ... басылымдарда Египеттің Таяу шығыс мәселесіне қатысты
жүргізген келіссөздерінің ... ... ... және ... таяу ... деректер кездеседі.
Хронологиялық шеңбері 1970 жылдардан 2003 ... ... ... ... Г.А.дің орнына билік басына келген Анвар Садаттың
сыртқы саясаттағы позицияның түбегейлі өзгеру кезеңінен 2003 ... ... ... пен ... болып табылады.
Зерттеу жұмысының әдістемелік негізі. Жұмыс барысында кейіңгі
жылдары отандық ... ... ... ... ... жаңа әдістемелік
және теориялық өзгерістерін негізге алдық. Сондай-ақ, соңғы уақыттарда
қалыптасып келе ... жаңа ... ... ой - ... мен ... ... ... тұрғысынан жазылған еңбектер басшылыққа алынды.
Көптеген ғалымдар, саясаттанушылардың еңбектері мен ... ... ... Жұмысқа өркениеттік тұрғыдан баға беріліп, талдау,
салыстыру және саралау әдістері қолданылды.
Ғылыми жаңалығы. Бітіру ... 1952 ... ... ... ... ... ... талдау жасай отырып қарастырған бірден
бір жұмыс. Тақырыпқа байланысты деректер, ... бір ... ... ... ... ... ... және талдауларды «Жалпы тарих» және «Халықаралық қатынастар»
мамандықтарында арнаулы курстар мен ... ... ... ... жұмысының құрылымы. Бітіру жұмысы кіріспеден, үш ... ... ... және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 Насерден кейінгі Египет: ішкі және сыртқы саясаттағы өзгерістер
1.1 Анвар Садаттың билікке ... және ... ... ... өзгеруі
Араб әлеміндегі Египеттің алар орны ерекше. Ол осы аймақтың
экономикалық, ... және ... ... ғасырда египет тарихы бірнеше маңызды кезеңдерді ... ... ... ең ... 1952 ... ... соң ... Гамал Абдель бастаған ... ... ... ... ... жекелей Египет мемлкеттерінде ғана емес барлық
Таяу Шығыс Аймағында ... ... ... Г.А. ... ... сыртқы саясатындағы келесі негізгі бағыттарды бөліп ... ... ... КСРО – мен ... ... ірі жеке ... ... мемлекеттендіру, жеделдетілген ... ... ... ... ... ... ... саясаты мемлекетті
басқарушы адамның жеке қасиеттерімен анықталатын. Бірақ Насер өз ... ...... ... ... ... [2, ... Отандық және шетелдік ірі капитал иелерін қаншама рет шектегенмен
мемлекеттік аппарат басындағылар ... ... еді. Бұл ... жеке ... ... еш ... жоқ ... Осылай 1970
жылдарың басында Египетке контрреволюция жүргізуге алғышарттар пісіп
жетілген еді. ... да ... ... ... ... дамудың дұрыс
жолына түсуге еш қиындық ... ... елде ... ... ... ісін
жалғастыру керек дегендер болды, бірақ олар саяси ... еш әсер ете ... ... ... ... ... ... вице – президент қызметін
атқарса да, режимі жүйесі елеулі қызмет атқармаған.Ол ешбір ... ... ... ол ... ... деп ... ... да... Садат «Аль –
Гумхурия» газетінің бірінші редакторы, Ислам конгресінің бас хатшысы,
Ұлттық ... бас ... ... ... ... қызметтерінде істеген.
Насырдың жақын адамдары бұл тағайындалуды өз орталарында басқа ру ... деп ... ... тек ... ... жүзеге асырушы деп білді.
Алайда Анвар Садат Египеттің саяси аренасында ... ... ... ... ... қоғамының нақтырай айтсақ ауыл буржуазиясының мүддесін
қорғаушы өкіл ретінде келген.
Вице – президентке тағайындалған ... ... ... ... жасай
бастады. 1970жылдырдың басында ол АЭО ЖО – ның ... ... ... басқарды, нәтижесінде түрлі губернаторлыққа оның ... ... 125 б.]. ... ... оның басшылығыменАраб
әлеуметтік одағы (АӘО) шеңберіндегі ... клуб ... ... АӘО – ... ... А. ... наразылар жинала бастады. Клуб жиналыстарын
өткізе отырып, Садат секвестр саястына наразы АӘО басшыларын, яғни ... ... ... ... ... ... Ол ... деңгейінде Насырдың саясатына қарсы топтардың қолдауына ие болды.
Халық жиналысында Садаттың орны ерекше еді. Сондықтан Насыр өлген соң ... ... ... ... көп ... ... ... жеңіп шықты.
Буржуазиы оның саяси көзқарастары өздеріне үндес деп ... ... ... да ... тірегі бола тұра ... ... ... ... ... ... лидер саясатын жалғастырушы ретінде
көрінді. Әр түрлі саяси сұрақтар туралы ... ... ісін ... атап өткен. Египет қоғамындағы күштердің қатынасының ... ... нық ... ... 1952 жылы ... ... беделді саясаты осылай етуге мәжбүр болды.
Кейін Садат сөздеріне «өткен кезең ... ... ... деген
сөздер айтылатын болды. Бұл сөздер біраз уақыттан соң нақты ... ... 1976 жылы ... туралы жаңа заң қабылданды. Ол жеке
меншік иелерінің сатқан бағамен жылдық салықтың 160 – тан бір бір ... ... ... ... заң еді. Өз ... ... жету үшін ... ең бірінші Насыр жақтастарынан құтылуы ... ... ... үшін ... міндет сол болды. Жақын арада марқұм
президенттің ең жақын жақтастары орындарынан ... 1971 жылы 1 ... үшін ... ... Араб ... ... жоғары орындаушы
билігінің мүшесі Әли Сабри барлық қызметтен ... ... ... соң ... ... ... тұрған адамдар: Шарави Гоома ішкі ... және вице – ... ... АӘО – ның ... хатшылығы
қызметінен - Әбу Нұра, Хатшылық жиналыс төрағалығынан – Лабиба Шукейри, АӘО
ЖОК – ның мүшелігінен Дия ад – Дин ... ... ... – Мұхаммед
Фавзи, президент кабинет директорлығынан – Соми Шараф алынды.
1974 жылы үкімет елдің ... ... ... анықтаған «қазандық
жұмыс құжаты» деп аталатын бағдарламаны ... Онда ... ... ... ... ... ... былай көрінді:
• әскери мұқтаждық қажеттілігне орай өндіріс өсіміне қойылған
шектеулерді алу;
• әскери қимыл барысында шығынға ... ... ... қалпына келтіру;
• ұлттық экономикалық дамуына жаңа капитал салымдарын тарту;
• араб елдерімен экономикалық интеграцияға қол жеткізу;
• қолда бар ресурстарды ... ... және жаңа ... ... үшін ... ... және қазіргі даму технолгияларын
пайдалану.
Египетке инвестиция тарту үшін араб және шетелдерге қолайлы жағдай
жасау.
Анвар Садат және оның ... ... ... ... ... бүкіл египет экономикасын біртіндеп нарықтық жолға түсіру керек
еді. «Инфитахтың» негізгі ... ...... сай ... технология
мен арабтардың қаржылық көмегін қолдана отырып, маманданған және арзан
жұмыс күшін ... ... ... салаларына тауар экспортынан
түскен, пайдалы ресурстарды пайдаланудан түскен қаржына салу те дамуға қол
жеткізу.
1974 жылдың ... 1975 ... ... дейін Египеттің
экономикасына шетелдік және жалпы капитал салумен ... ... мен ... ... 1970 жылы Египет дамушы елдердің ішінде қаржы
ресурстарын алуда бірінші орынға шықты. «Инфатах» саясатына өту ... ... кең жол ... АҚШ ... батыстық державалар, сонымен
қатар Парсы шығанағының мұнай экспорттаушы ... ... ... ... ... 1970 ... Египетте 20 млрд доллар кредит берді.
Бұл іс Египет ... оң ... ... ... ... жағдайды
жақсартты. Шетелдік жеке меншік капитал салымы өте аз болды. Оны тоқтатқан
... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаты келсе де ол тұрақты әлеуметтік –
экономикалық құлдырау жағдайында қала берді, бұл ... ... алып ... ... ... қоғамы мен шетелдік капитал
саласынмен ... ... ... бөлінетін.
Садат тұсындағы Египетте халық массасымен қатар буржуазиялық –
бюракратиялық қабат арасында ... ... ...
бюракратиялық топ халықтың тек 5 пайызын құраса да ... ... ... ... ... топ ... Жергілікті жердегі іскерлердің
Египеттің монархия болған кезеңдегі ... де ... асып ... 1952 ... ... елде 4 ... ... Садат билігінің
соңында олардың саны 900- ге жетті.
Мұның барлығы қоғамға исламның рөлінің күшеюіне алып ... ... 1967 жылы ... ... жеңілген соң ислам фундементі қаланған
кезде келді. Осы ... ... әр ... күш өз ... ... ... Сол ... өзі «Мұсылман - бауырлар» ассоциясына
заңсызәркет етуге ... бере ... ... ... пайданланды. Египеттегі ұйымдасқан ... сай күш ... Егер ... ... 1952 ... революция мәні, КСРО мен
әркеет ету кең айтылса, Садат ... діни ... және ... ... ... ... Исламның кең етек алып дамуына
сонымен қатар халықтың сауатсыздығы және діни ... ... Аль ... ... ... ... өз ... тигізді. Ислам
әскерінің өсуіне Иранды ислам социализімін құрудағы тиімді тәжірибе де
елеулі рөл ... ... ... ішкі саясаттың негізін түбегейлі
тексеру ғана емес, Египеттің сыртқы саясат жүйесіндегі артықшылықтарына да
өзгеріс ... ... ... ... соң Египет басшылығы 1967 жылғы
Израиль агрессиясынан соң Каир мен Вашингтон арасында ... ... ... ... ... Бұл ... ... сай жабық
сипатта екі сатыда жүргізілді. Кәдімгі елшілік арқылы, екі елдің ... ... ... ... күні ... ... АҚШ – ... өкілі Ричардсонмен кездесу болды. Онда ... Таяу ... ... ... екені және осы ісінде америкада бірнеше
әрекет етуге шақырды. 1970 жылы қарашада ... ... ... келген араб
эмиссиары арқылы американдықтарға хабар жолдаған. Онда ол Кеңес Одағынан
бөлектеніп кетуге әзір және «орыстарды ... ... ... егер Израиль
шығуының бірінші кезеңі аяқталса деген. Осы ойды ол 1971 жылы ... ... АҚШ – тың ... хатшысы У.Роджерспен кездесуінде
өрбіте түсті. Осы жылдың шілдесінде Садат ... ... ... ... өкіл ... пен ... қабылдады. Екі айдан соң
Вашингтонда Египеттің шет істер министрі М.риада мен У. ... ... 1973 жылы ... АҚШ – қа ... ... ... Х.Исмаилды жіберді.
Оны Никсон қабылдап, үш құпия әңгіменің төңірегінде сөз ... ... ... ... ... жөніндегі басшы Г.Киссинджер де
қатысты.
Израиль Египет позициясының өзгерісіне бірден – ақ ойланды. 1972 жылы
шілдеде Израиь ... ... «тең ... ... біз ... ... деген болатын. Алайда Египет президенті Тель –
Авивпен келіссөз ... ... емес ... ... ... үгіт жұмыстарын жүргізуге келісті, араб елдері
таратынан Израиль экономикасына ... ... ... ... Суэцк
каналы арқылы Израильдің әскери емес кемелері өткізуге рұхсат ... ... ... Оның ... 1973 жылы 6 ... ... және Сирия
әскері Израильға қарсы әскери қимылдарын бастады. Соғыс алдында Египеттің
жоспары Суэцк каналын алу, ... ... ... жойып, каналдың
шығысында 10-15 км. жерде өз ... ... Бұл ... ... ... ... Синай Митлажәне Гиддиге орнықтыру. ... ... ... үшін ... рәсімдер жүргізілген.
Жау жаппай соққыға дайын емес еді. ... ... ... ... ... Израиль әскері өзінің жоғары басшылғынан толық ... ... күні таң ... египеттіктер Митла аймағынан алыс емес жерде
болды. Бұл ... ... ... ... ... еді. ... египеттіктер Синайдың ірі қаласы – Шығыс Кантарды азат ... ... ... ... азая ... 10 ... 13- іне
дейін үзіліс болды. Бұл Израильдің ... әсер ... Ал 21 ... өз ... ... ... соғысты тоқтату керек деді. 22
қазанда БҰҰ – ның ... ... 6338 ... ... ол соғысты
тоқтатубейбіт бітімге келуді көздеді. Алайда Израиль өз жағдайын жақсартып
алып Каирдың 101 км. – дегі ... ... ... жылы қазан соғысының нәтижесінде баға ... ... ... алған Египет әскері Синайдағы таулы өткелдері алып ... ... ... ... ... тууы ... ... әркетін Генри
Киссинджердің Садат көмекшісі ұлттық қауіпсіздік жөніндегі басшы ... ... ... ... ... ... ... «Менің Садатқа
берер кеңесім реалист болу. Біз прагматикалық әлемде өмір ... ... ... ... мен ... ... ... алмаймыз. Шындық
мынау, сіздер арабтар ұшырадыңыздар бірақ жеңімпаз мемлекет ... қоя ... ... ... жеңілдіктерге баруларыңыз керек,
өйткені АҚШ сіздерге ... әлде ... ... келісу туралы әрекет
етуі үшін осылай етуі керек»деді[16, 125 б.].
Египет өзіне АҚШ пен Израильдің ... ... үшін бір ... ... еді.Садат жеңімпаз соғыс нәтижесінде аталған кемшіліктерді
Египетпен санасуға әкелмекші болды. Яғни ол тек ... ... ... ... жоспар құрған. Жаулап алынған шағын территория ... ... ... ... ... ... Соғыс басталған екінші
күні Садаттың айтуымен Х.Исмаил Киссинджерге хат ... онды ... ... ... ... туралы айтылған. Жұмыс авторы
Егиепттің соғыстағы шешімсіздігіне осы себептер әсер етсе керек дейді.
Қазан соғысының ... ... ... оқ атуды тоқтатуболды,
Израильдіктер араб ... ... ... ... да ... ... зерттеуші ойымен келіссек қазан соғысы араб жерлерін
қайтару үшін болмады, тек Израильдің үстемдігін орнату үшін ... ... ... ... жылы 18 ... Каир – ... 101 км. – дегі ... пен Израиль өкілдері Синай майданындағы ... ... ... келісімге қол қойды. Ол Суэцк ... ... ... ... ... Екі жақ ... ... («буферлі аймақ») БҰҰ –
ның ... ... ... ... реттеу емес тек БҰҰ ... ... деп ... жылы 4 қыркүйекте АҚШ – тың белсене орналасуымен Синайдағы
Египет, ... ... ... ... ... келісім қабылданды. Бұл
келісім бойынша израиль әскері таулы өткелдер Митла, Гиддиге шегінді, ... ... ... қалды. Египетке Абу- Гудайе мұнай орындары
берілді. Египет бақылауларына Синай ... 5,5 % ... [2, ... ... үшін ... көп жеңілдіктерге барды.
Израильді қарумен әлде күшпен қаратпау. Келісімде араб ... ... ... ... сөз қозғалмады.
Келісімнің бір тармағында америка мамандары ... ... ... ... ... жүйесін құру туралы айтылған.
Келісімде Египет және ... ... ... шектеулі
мөлшерде әскер енгізу қаралды. ... бұл ... ... ... екі есе үлкен болды.
1973 жылғы қазан соғысы үлкен ауқымды қамтыды. Араб елінде ұлттық -
ұлтжанды көтерілістердің өрлеуіне ... ... бұл ... ... қарсы болуына алып келді. Қақтығысты бейбіт жолмен шешу үшін
Женева ... ... ... құрылды. Аймақта жаңа даму факторы
пайда болды – бұл өз соғысу ... ... ... және ... ... қуаттылығы еді.
Соғыс қалай Египетке әсер етті ... ... ... ... ... өз ... күшейте білді.
Алайда президент Садат қазан соғысынан туған жағымды әсерлерді толық
падалана алмады. Ол осы ... ... Таяу ... ... ... 99
% АҚШ – на ... деді. Соған байланысты Г.Киссинджер: «Мен ... ... ... ... жаңа ... ... ... саяси
басымдылықты пайдаланған жоқ. Садат бұл басымдылықты пайдаланса өз мүддесін
көздеген шешімдер қабылдаған болар еді».
Садаттың жалғыз жеткен жетістігі ... АҚШ – ты ... жылы 14 ... ... ... Никсон келгенде «Принципы отношений
и сотрудничества между Египтом и США» ( Египет пен АҚШ ... ... ... ... атты ... қол ... ... Одағымен жасасқан «Достық пен қатынас туралы келісім»
1976 жылы ... Оның ... ... ... ... ... көре бастады. Ол Израиль мен соғыста КСРО – ның берген
көмегін бірден ұмытып кетті.
Қазан ... соң ... араб ... ... да қайта
қаралды. Егер одан кейін Египет өзінің сыртқы саясатында ... ... ... ... ... 1973 жылғы соғыстан соң Сауд Арабиясымен,
шахтық Иранмен жақын ... ... ... ... АҚШ – тың Таяу ... ... ... түсірмекші болды.
1977 жылы қарашада Анвар Садат Иерусалимге барды.
1.2 Кэмп – Дэвид үрдісі және нәтижелері
1977 жылы 9 ... ... ... ... ... ... сөйлеген сөзінде: «Мен Египет жастарын, ... ... ... қалу үшін ... ... ... ... Мен барлық әлем
бұрышына баруға даярмын. Мен олармен сөйлесу үшін олардың еліне де баруға
дайынмын». ... ...... куә болуынша осы өзгерістерден соң
Садатқа ең бірінші қошемет көрсеткен Ясир Арафат болды дейді. «Бірақ ... ... ... де, мен де ... айтқанын түсінбедік. Біздің
көпшілігіміз оны бейбітшілік орнытуға дайындықты көрсеткен жай ... ... ... бұл ... жай ... ... Президенттің бұл
сөзіне дейін Египет пен Израиль арасында үнемі ... ... ... ... бұл кезеңде Марокко королі Хасанды, Австрия ... және Иран ... ... ретінде пайдаланып Садат Израильдің
еңбек партиясының лидері Шимон Переспен қатынас ... ... ... ... ... ... соң ... келуі тиіс еді [5, 95 б.]. ... ... ... ... ... ... жеңіп шығып, бірақ сөйтсе
де Израильменбайланыс үзілмеді. Алайда 1977 жылы қыркүйекте Мароккода Хасан
ІІ аралығымен Израильдің ... ... ... Моше Даян мен ... ... Хасан ат – тухами кездесіп болашақ алар белестер қарастырылды.
Садат халық жиналысындағы сөзінен соң Дамаскіге келді, Осылай Хафез
Асад ... ... ... болды. Алайда ол Египет лидері әркетіне қарсы
екендігін айтты.
19 қарашада Садат жоғары қызметтегі шенеуніктер тобымен Иерусалимге
келді. 1977 жылы 20 ... ... сөз ... ... ... рухында
болды. Израиль зерттеушісі ... ... ... ... ... болашақ бейбіт үрдістер ... емес ... ... Араб ... ... күштерден азат
ету, Палестиндықтардың құқығы, қақтығыстарды ... ... ... ... ... «Мен сіздерге Египет және Израиль арасында сепаративті
келісім орнатуға келген жоқпын, Израиль және оған ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді».
«Путь Египта в Иерусалим» атты кітабында ... ... ... ... ... ... және ... ұстанған позициялар бір – біріне
мүлде қайшы екені көрінді», жауап сөз ... ... ... ... құқығы жайында сөз қозғалмайды. Ал Бутрос Гали өз сөзінде
париж арқылы ... ... ... ... жүйесін орнату туралы ғана
келісімге қол жеткізді.Садат іс ... ... АҚШ – ты ... ... Садат Израильмен жағдайдың шиеленісуін ел – мүшелерін
жинапжиын ... ойы ... ... оның ... АҚШ пен ... ... Сондықтан америка президенті Кастер конференциясы кейінге
қалтырылды. ... ... араб ... ... ... тартпақ болды. Осы
мақсатпен АҚШ – тың хатшысы Сайрус Вэнс Таяу ... ... ... ... ... Иордания басшыларына қысым ... ... ... ... ... АҚШ ... Сауд Арабия
көмегінен үміттенді. Сауд Арабиясы сыпайы түрде ... ... ... ... Аравиясының сыртқы істер министрі ханзада Сауд аль – Рейсон «әр қадам
артынан нақты нәтиже болуы тиіс, ... ... ... ... әлі ... ... ... Вэнс Дамаскіде де, Амманда да еш нәтижеге жетпеді.
Кэмп – дэвид келісімдерін қабылдау және Израильмен ... ... ... ... Египет және Изхраиль арасында белсенді
келіссөздер жүргізді.
Египет 10-18 а ... ... ... ... әскерінің кетуін,
барлық израильдық тұрақтарды, аэродромдарын, базарларды көшіру Шарм – аш –
Шейх пен Рафат және басқа ... ... ... ... алғысы келді.
Пунктерді құруда Египет Израильдықтарсық халықаралық ... ... ... ... ... негізгі күштерін кезең бойынша 3-5 ... ... ... ретінде әскери мекендері сақтап қалуды көздеді. Оны
Израиль ... ... тиіс еді. ... БҰҰ – ның ... араласуымен
«буферлі аймақ» құру ісі талқыланды. Шұғыл хабарлау қызметіне израильдықтар
да кірсе деді. ... Шари – эш – ... ... ... ... ... пайдалануды ұсынды.
Екі ел өкілдері ұзақ уақыт бір шешімге келе алмады, сондықтан да АҚШ
президенті Джимми Картер оларды АҚШ – на ... жылы АҚШ – ның ... ... Кэмп – ... премьер –
министр Бегин және Египет президенті Садат арасында 2 құжатқа «Рамки для
заключения ... ... ... ... и ... и ... мира ... Востоке» қол қойылды.
Бутрос Бутрос Галидің куәландыруы бойынша, египеттіктер жақынан
тікелей келісімге қатысушылардың кеңесі Кэмп – ... ?иын және ... ... Оның ... ... ... бірден келіссөздерден кетуге
шешім қабылдады. Алайда, бұл орындалмады. «Садат Кэмп – ... ... ... ... бағада болмасын халықаралық келісімге қол ... ... ... ойынша бұл құжаттарсыз оның Иерусалимге сапары
және дипломатиялық бастамасы сәтсіздікке айналды». Бұдан мынаны ... ... ... өз ... ... өз көмекшілеріне
хабарламаған, тек үш лидер кеңесінде талқылап отырған. Сол ... ... ... ... ... болып көрінді.
Президенттің өзі ымыраға келуге ұмтылды. Ал Бегин өзін мүлдем ... ... және ... дің ... ... ол өз ... түйіндемелерін берді.
Зерттеуші Раймонда Коэнның ойынша Египеттің сыртқы саясаты ... ... ... жер, егемендік және Палестиналық араб халқының құқығы.
Егер де Гамал ... , ... ... ... бұл ұғым ... ... үшін негізгі ұранға айналды. Барлық сатып ... араб ... және ... құқықтың қалпына келуі, Таяу Шығыста
бейбітшіліктің орнауы мүмкін емес, бірде Анвар Садат тұрған жері ... ... ... ... орнатылуын қадағалап отырды.
Мұны Б.Бутрос Гали «Иерусалимге Египет жолы» деген ... ... ... – бір ... ... жеріне оралу болды, екінші ... ...... Қалған сұрақтардың барлығы ол үшін қайталау
болды.
Палестиналық мәселеге не әсер етеді, Буторс ... ... ... ... ... ... заңдық құқығының бектілуі үшін Египет
үлкен күш беруі мүмкін емес, әлі де болса, ... ... ... ... ... ... ... Кэм – Дэвидте жазылды.
Бірақ өзара құқықтық байланыс жоқ еді.
Біріншіден бұл құжаттардан «Египет пен Изариль арасындағы бейбітшілік
келісімді бекіту ... екі ... үш ... мерзімде өзара әлемдік
келісімді бектуге келісті. ... ... ... ... ... орнауына және де Синаймен Израильдік әскердің шешімінің
аяқталуына дейін келісім білдірді, ... ... ... ... және екі ... арасындағы жұмысшы күшін таратуға кедергілер
жасалды.
Екінші Кэмп – ... ... не әсер ... ... ... шеңбері», ол «әділеттілікке жету және Таяу ... ... ... келуге шешім қабылдады. Ол қорғаныс
кеңесінің 242 және 338 бөлімдерінде шешілді. Бұл келісімнің қорытындысы, ... ... ... және ... ... батыс жағалауындағы
палестиналықтардан 1867 жылы Изратльдыктер сатып алған жердің ... ... ... Бұл үшін ... ... ... және ... Палестина мәселесі төңірегінде сөз қолзғауы көзделінді. Ол
мәселені шешу үшін үш ... ... ... өткізу керек еді.
- Бірінші кезеңде Батыс жағалау мен Газа Секторында келесі бес
жылдыққа ... ... ... ... ... ... бұл ... секілді билліктің жергілікті
органдарында сайлау өтті, Израильдық әскери ... ... ... ... ... қойды.
- Екінші кезеңде Египет, Израиль, Иордания, Газа секторы және
Батыс ... өзін - өзі ... ... ... ... бұл ... ... әскердің
территориясы жайлы тұжырымы болуы қажет.
- ... ... ... және ... ... ... мәртебесі анықталды... және Израиль мен
Иордания аралығында бейбіт келісім орнауы керек. Ъ
Бұл келісімдер кеш ... ... ... ... ... ... және Газа мен ... жағалаудағы тұрғындардың таңдаулы
мүшелері келуі тиіс еді. Осы ... ... үшін екі ... құрылды.
Біріншісі, Газа мен Батыс жағалаудың мәртебесін анықтаумен айналысса, ол
екінші комиссия ... ... ... мен ... талқылау
үшін шақырылды.
Бұл құжатта Египет және Израиль арасында 3 ай ... ... ... ... ... көрсетілген.
«С» бөлігінің қорытындысында былай делінген, яғни, Израиль және оның
көршілері аралығында принцип және жағдайна қарамастан Египет, Сирия ... ... ... ... ... ... жылы қыркүйекте Кэмп – Дэвидтегі келісім қорытындысында «Әлем
бейнесі » бекер айтылмаған. Ол араб – ... ... ... ... сипатта болуы тиіс еді. «Әлем бейнесі» әртүрлі аспектілерге
бөлінді. Ол ...... ... ... ... да ... Және де бл үшін ... іс қимылдарды бір жүйеге келтіруді ұсынды.
«Әлем бейнесінде» Таяу Шығыстық бейбіт ... ... АҚШ – ... ... ... Бейбіт келісімдерді ұйымдастыру сапасы
бойынша АҚШ ерекше рөл атқарды. Ол ... екі ... ... ... Таяу Шығыста біріншіден, ... ... дау ... ... ... іс - әркетінің барысында Синайлық келісім
бекітілді. Сирия – Израильдік келісімде әскердің таралуы Голандық шыңдарда
көрінді. КСРО мен ... ... ... бұл ... ... ... ... әкеліп соқтырды.
Келісімнің бір бөлімі палестиналық мәселелерді шешуге арналған, ... ... ... және ... көрсетілген. Бірақ құжаттың авторы былай
деген: палестиналық құрылу тек Иорданияның конференциясынан ғана құрылады.
Сирия ... ... ... ... сол ... ... қатынасына қатыгездікпен қарады. Онда палестинаны азат ету ұйымы
жайлы материалдар бар. Бұл фактіде ... араб ... ... ... ... ... ретінде қабылданған.
1979 жылы Вашингтон қаласында Кэмп – Дэвид келісіміне Израиль, Египет
арасында жасалынып, оған Садат, Бегин және ... қол ... пен ... ... ... шартына қол қою. Ол аймақтағы
бейбітшілкті қамтамасыз ететін маңызды қадамдардың бірі және араб – израиль
арасындағы келіспеушілікті жою ... бұл ... ... ... ... тоқтатылуын тіркеді.Кейбір мәліметтердің мазмұндарында
мынандай мағлұматтар берілген: Израильдықтар ... және ... ... ... туралы айтылған. Эвакуация үш жыл ішінде
кезең бойынша орындалып, 1982 жылы ... ... тиіс ... ... ... ... ... тоғыз айда израильдықтар
өз әскерін Шығыс Эль – ... Рас – ... жолы ... ... өту болды.
Бұл кезең қорытындыға келе салысымен 3 бап және 3 ... ... ... Қатынасты қалыптастыруды, яғни дипломатиялық, экономикалық
қақтығыстарды қалыптастыру болды.
Келісімде Синай түбегінде Египеттіктердің егемендігін орнатуы ... ... бұл ... егемендік еді. Израиль шекарасының ... Акаб ... ... 20-40 ... ... ... ... болды. Египеттің басқа аймақтарында шектеулі қаруланған күш ... ... ... ... тек азаматығы ғана
қолданылған. Шындығында да ... ... ... аймаққа
айналған. Яғни оның негізгі бөлігін египеттік әскермен араластыруға болады.
Израильге қатысты, оның ... ... ... 3 км ... ... оған төрт ... батальонды құруға рұхсат берілді.
Оларды Израильдің кез –келген әскери бөлімі басқара алған. ... ... ... ... ... ... Израильдік сот Суэц
арнасы арқылыеркін жүру құқығын алып қойған. Сол ... АҚШ – тың ... ... – ауа ... ... қылды, ол Египет – Израиль
мұнайын жабдықтады. Синайдағы әскери – ауа ... ... ... 6- шы ... ... кез – ... ... ... ... ... ... А.Г.Князева
мынадай баға берген: «сеператтық келісім және оған сай құжаттар кері мағына
береді және Египет мемлекетінің егемендігіне белгілі ... шек ... ... фактілерді мысалға келтіреді.
Египеттіктер келісімнен Синайдың демилитаризация шектеуіне өз талабын
қойған олар сол жолмен израильдер мен американдықтарға орын ... ... ... ... ... ... жеткізген. Яғни израиль ... ... ... ... ... Ал ... және Израиль
шекаралары арасында «Египет халқының шекарасында және ... ... – ның ... ... ... ... ... шекарадан
түбегейлі шектетілді. Ал осы уақытта Израиль шекараға бақылау ғана орнатты.
2 1980 жылдардағы Таяу ... ... ... ... ... Х. ... билікке келген соң Египеттің сыртқы саясатындағы
негізгі ... Араб – ... ... ... Египет
1970 жылдардың басында Таяу Шығыс аймақтық жүйесі қалыптасып бітті.
Оның өзіне тән сыртқы ... ... ... де ... Құрылым анықталып,
ел – лидері де анықталды. Осы елдер арасынан – ең бірінші – араб ... ең ... ... ... - Таяу ... Израильмен күрестегі
халық қозғалысындағы маңызды рөл атқарған ел: мұнай қоры көп және ... ... бай , ... ... ... ... – Араб елі ... келсек ол, Таяу Шығыстағы ең күшті әсер етуші аймақ ... ... ... ... ... ... сыртқы саясатында
египеттіктердің мүддесін көздеп жалпыарабтық мүдделерге қайшы қоя ... ... ... ... ... ... ... мемлекетті шығарды.
Қосымша араб елдерінің бөлінуіне әсер еткен себеп, ол иран – ирак ... Араб ... Иран және Ирак ... ... Сауд ... Ирак, Ливия, Алжир, Марокко сияқты лидер мемлекеттер пайда болды.
Египеттің оқшаулануы Израильдың ... ... ... ... бір оңды сәт ... 1978 жылы және 1980 жылы ол Ливанға ... ... ... ... ... ... үзді. 1981 жылы Ирактағы
ядролық сынақ орталығына бомба тасталынса, 1986 жылы Тунистегі штаб ... ... ... билікке Хосни Мүбәрактың келуі сыртқы ... ... ... ... ... ... анықталған болды. Америка
зерттеушісі Луис Канторидің ... ... ... ... Г.А.Насыр мен
Садаттың іс - әрекеттерін үйлестіре білген. Бұл іс - әрекеттер и1952 ... ... ... ... жаңа ... ... жолдауында Египеттің
сыртқы саясатының негізгі принциптерін жария етті. Онда:
- Египет ұлтыныңғ жолын ұстанушылық;
- Барлық тәуелділік түрлерін ... Оң ... ... бейтараптану және оқшаулану саясатын
ұстану;
- Халықаралық әскери ұйымдарға кіруден бас тарту;
- Өз территориясында ... ... ... ... тарту;
- Халықаралық бейбіт бітімді қолдау;
- Ұлт – азаттық қозғалысты ... ... ішкі ... ... ... ... ... жол
бермеу;
- Ядролық қаруды таратуды тоқтату;
- Халықаралық дәрежеде бейбіт қызметтер ұйымдасыра білу;
Мүбәрактың билеуші ретінде сипаты «болашақты болжай алатын, прагмат,
кең көлемді ... шеше ... ... ... қоя және
оған жете білу сияқты қасиеттерге ие болды».
Ол билікке келісімен шешімдер қабылдауда демократия тән ... ... өз ... жақындарын, үкіметпен, парламенттен, тіпті
партия мүшелерінен кеңес сұрап отырған.
Билікке келген жаңа ... ... ... негізгі бағыттарын
сақтағысы келді. 1981 жылы қарашадағы халық жиналысында өзінің ... ... ... ... ... табатындығын атап өтті.
Сыртқы саясатты шешуге тиіс мақсаттар ол Синай түбегі ... ... ... ... араб ... ... және араб
елдерімен байланысты күшейту болды.
Сол сәтте Мүбәрак Кэмп – Дэвид принциптерін қолдай отырып Израильмен
бітімге ... ... жылы ... ... іс ... асып Синай түбегі
территориялары Египетке қайтарылды.
Хосни мүбәрак араб елдерімен ... ... ... ... ... Осы жердегі оның алғашқы қадамдары БАҚ – ның ... ... ... ... Араб және ислам елдерінің лигасын
тарту. Бір сәтте АЕЛ - ның штаб – ... ... ... ... ... ООп – ты палестин халқының заңды жалғыз өкілі деп
таныды. 1983 жылы ООП ... ... ... ... ... орын ... ... пен Арафаттың кездесуі болды. 1986 жылы желтоқсанда Египет
астанасында ООП ... ... Сол ... кез – келген Египетпен
қатынасатын дұрыстағысы келген мемлкетке есік ашық екендігі айтылды.
«Египет ... бұл іс», - деді ... ... ... ... ...... шыққаны үшін Израильдің өкініші және осылай араб сеніміне
ие болу».
Египеттің араб ... ... ... фактор Иран – Ирак
соғысы, Парсы шығынағының араб елдерін өздеріне Иран революциясы ... ... ... ... ... ... ... түсінді. Египетпен
арадағы қатынасты жөндеуге ең бірінші дайын екендігін білдірген Ирак болды.
Өйткені Ирак ... ... ... Сирия әскерімен Египеттің әскері
керек болды. ... ... қару – ... ... ... ... ... тек соғыспай Ирак ауыл ... ... кен ... ... орнын алмастырыпжұмыс та істеді. Тек Египет басшылығының
беделіқалпына келтірілгеннәрсе 1984 жылы Марокконың ... ... ... ... ... ...... қатынастарға келсек, Египет басшылығы АҚШ – пен
тығыз қатынас жасай отырыпоның тәуелсіздік дәрежесіназайтпақшы болды.
1982-1983 жылдары Египет АҚШ – тан ... ... ... 1 млрд
және әскери көмекке 1,3 млрд доллар алды. 1980 жылдардың бірінші жартысында
Египет дамушы елдердің ішінде АҚШ – тан көп ... ... ... ... дағы мемлекет болды. 1984 жылдардың аясында Египет АҚШ – на 8,5 млрд
доллар қарыз болды. 1985 -1987 ... ... ... ... ... ... – тан өте ... мөлшерде қаржылай алғанына қарамастан Египет
сыртқы саясатын тәуелсіз жүргізді. Оның жарқын көрінісі ... ... ... Египет – американдық моневрлерін атауға болады. БАҚ ... ... ашық ... де ... ... ... және
жалғыз мақсаты жаңа қаруды игеру деп ашық айтты.
Тағы бір мысал Рас – Бомас базасының құрлысына АҚШ ... ... оған ... ... ... ... ашық қарсылық көрсетті.
АҚШ – қа тәуелділікті азайту үшін ... ... ... ... ... ... ... ол араб капиталынқұрып, 1979 жылға дейін
өмір ... ... ... қару алу көздерін түрлендірмекші болды.
Олар сол мақсатпен Ұлыбританиядан қару – жарақтар ... ала ... күні ... ... білдіргеннен кейін ПБҰ атқару
комитетінің ресми түрдегі реакцисы пайда болды, онда былай ... ... ... ... еш ... жоқ, өйткені ол оның ... ... ... және де оның ... ұлттық құқықтармен не үлкен, не кіші
дәрежеде байланысты емес”.
Реттеуді қайта тығырыққа тіреген қарсыластықтың екінші жағының жауабы
осындай болды.
Қайта ... ... жою үшін және ... ... ... ... үшін президент Хосни Мүбәрәк өзінің ұсыныстарын ұсынды. Ол
бізге “Мүбәрәктың 10 пункті” деген атаумен ... ... ... ... соң, ... ... пен ПБҰ ... қарым-қатынас түзу жолда болмады. 1987 жылы
сәуір айында Каирдағы ПБҰ өкілдігі жабылды. Бірақ екі жақ ... ... 1987 жылы ... ... ... ... бұрынғы қарым-
қатынастар орнына келді.
ПБҰ Египетте қайта ... Екі жақ Таяу ... ... ... іздестірді, тәжірибелерімен бөлісті.
Интифаданың басталуымен Палестинаның басып алынған жерлерінде шерулер
ұйымдастырылды. Египеттіктер шеруге ерекше белсенділікпен ... ... ... ... мен зорлық-зомбылықтарын тоқтатуды, палестина
халқының құқығымен ... ... ... ... бас ... ... Каирде шеру орталығы Каир университеті мен Айн-Шамс
университеті ... ... үшін ... партиялар әр түрлі конференциялар
мен митингтер ұйымдастырды. конференциялардың ең маңыздысы 1988 жылдың ... ... ... ... штаб ... ... ... барлық жағдайды көре келе, екі жақ бейбіт келісімге
келуі керек деп мәлімдеді. Енді ол ... ... ... ... Египет 1988 жылы тәуелсіз болып ... ... ... ... ... ... “Аш-Шарк аль-Аусат” газетіндегі
сұқпатында президент Мүбәрәк былай деп айтты: “Палестина ... ... ... оған дәлел жуықта болып өткен интифада. Израиль
билеушілері ерте ме, кеш пе оны ... ... ... қатысты саясатын
өзгертуі керек”. БҰҰ-ның 244 және 338 қарарларына сүйене ... ... Таяу ... Газ ... ПБҰ-ның мүшелерімен қоса бейбіт
конференция өткізбекші болды. Египет басшылығы ... ... ... уақыт өткен сайын наразылықтарын білдірді. Осы кезде ПБҰның басшысы
Я.Арафат иордан-палестиналық делегациясы ... ... ... ... ... ... премьер-министрі, “Ликуд”
партиясының басшысы Шамир мырзамен келіссөздер жүргізуге бас ... ... ... ... және ... Рабинмен келіссөз жүргізген болатын.
Мүбәрәктің басты жоспары бойынша ... ... ... ... арасында сайлау өткізе келе, Палестина мемлекетінің
егемендігіне жол ашуды көздеді.
Палестина-Израиль арасындағы ... шешу үшін ... ... ... қоса ... ... жөніндегі министрі Исмат Абдель
Магид БҰҰ-ның бас хатшысына 1989 ... 22 ... хат ... ... Израильдің бейбіт келісімге келуін бағалай отырып,
олардың келісімге адым ... әлі де ... шын ... ... және де ... алынған жерлерде эволюциялық үрдісті
тежеп отыр деген ойға еріксіз тірелеміз деп мәлімдеді.
Негізінен Египет басшылығы Каирде Палестина-Израиль арасындағы ... ... ... екі жақ өз ойларын ашық ... туып ... ... ... жағдай жасады.
Жоспардың мазмұны келесі пунктттерден тұрады:
• Израиль сайлаудың қандай да ... ... ... ... ... ... халықаралық бақылаушылар бақылау керек.
• Палестинадан сайланған барлық ... ... ... иммунитет берілуі керек.
• Сайлау кезінде израиль әскеруі кету ... ... ... реттеу туралы келісімді үш немесе бес жылдан соң
бастау керек. Бұл ... ... болу ... ... ... ... ... керк.
• Барлық үміткерлер өз ойларын еркін ... ... ... Басып алынған территорияларда сайлау кезінде израилдықтардың
келуіне шектеу салыну керек.
• Шығыс Иерусалимнен келеген ... ... ... ... ... “жерді бейбітшілікке айырбастау” принципін қабылдауы.
Реттеу жөніндегі ... ... ... қалды. Бұл жиын
халықаралық ... ... ... ның ... ... келіссөз тікелей жүргені дұрыс. Палестина ... ... ... ... жиналуы керек, мемлекеттен тыс
тұратындар да ... ... Тек ... палестина халқының өкілдері толығымен
жиналды деп санауға болады.
Египеттіктердің ұсынысына бірінші болып Израильдің “Ликуд” ... ... ... ... “Каир шарты” деп атады. Израиль ғана емес
палестиналықтар да кейбір ... ... ... басшылығы
жайлы Израиль басшылығының арасында өзара келіспеушіліктер байқалады.
Израиль премьер-министрі ... ... ... ... ... жөн ... басып алынған территорияларда сайлау өткізгендігін дұрыс деп
санайды.
Барлық жерлердегі палестиналықтардың сайлауға ... ... ... ... өз ойларын ашықайтуды қолдайды.
Палестина-Израиль арасындағы дауды шешу үшін бұл ... ... ... ... ... ... деп ... пен Шамир арасындағы ұрыстың ... ... ... ... болды.. Бұл принципті Израиль президенті қабылдамады.
Оған қоса Шамир мүлдем өз саясатын бейбіт жолға өзгерткісі келмеді. Ол ... араб ... ... ... деген ойдан арылмады.
Египет ұсынысынан бас тартқанын естіген палестиналықтар болса, ПБҰ-ның
басшысы Я.Арафат Х.Мүбәрәкке келеді.
Онда Я.Арафат Египет президентінің ... ... ... АҚШ ... ... ... АҚШ ... “Бейкер жоспары”
деген атпен белгілі жоспарын ұсынды. Дау-даманы бір қалыпқа келтіру үшін
келесі ұсыныстар белгіленді:
• Израиль мен ... ... ... ... ... ... ... Египетбасшылары кездесіп, палестина
делегациясының құрамын ... алу ... ... ... мәселесін біржолата шешу керек.
• Палестина халқынан сайланып шыққан үміткерлердің Израилдағы
мәртебесі жайлы мәселе шешілу керек.
Джеймс ... ... ... мен ... ... ... қысымынан кейін палестиналықтар Бейкердің ... ... ... ... ... осы ... үй салу керек
болды. Құрылыс қайта жанданды.
Президент Мүбәрәктің ... ... ... ... еврейлері Таяу
Шығыстағы бейбіт жағдайды бұзуы мүмкін, тіпті осы аймақта соғыс басталуы ... деп ... ... басшыс ы Бейкер, сенатор Роберт Долаы Израильге Батыс
жағалауда және Газ секторында құрылысқа ... ... ... деп ... ... ... ... қатынастарға түбегейлі өзгеріс
тигізген, Таяу Шығыс, осы ... ... ... ... де ... ... ... 1980 жылдардағы ішкі саясатына баға беретін болсақ, келесі
ерекшеліктерді бөліп көрсетуге болады:
Біріншіден, экономикалық жағынан ... ... ... АҚШ-қа саяси
жағынан тәуелді болды.. Әсіресе, израиль-араб арасындағы дау-дамасын шешу
кезінде ... ... ... ... ... қолдады. Ал “Рейган жоспарын” ең құнды деп есептеген.
Екіншіден, Мүбәрәктің ішкі саясатта арабтармен бейбітшілікке қайта
кіруді ... ... ... ... ... міндеттерді орындау қоса
тікелей Тель-Авивпен жұмыс істеу. ... пен ... ... ... ... ... араларында “суық бейбітшілік” болды. 1989 жылы
АМЛ-сына ... ... ... ... ... қарама-қатынасты қайта
жаңғыртқан себебі - Израиль жағынан қауіп төніп тұрды.
Үшіншіден, Таяу Шығыстағы қатып қалған жағдайды ... ... ... ... ... мен ... ... келіссөздердің өтуіне түрткі
болған Египет болды. Египет А.Садат ... ... ... ... ... ... бірақ Сирия мен Ливан жағдайы жайлы еш нәрсе
қозғамады. Көбінесе БҰҰ-ның 242 және 338 ... ... ... Оған ПБҰ қауіпсіздік ұйымы және кеңеңс одағы ... ... ... ... айырбастау” принципі болды.
Сонымен Египеттің 1980 жылдардағы ішкі саясатында Кэмп-Дэвид ... ... ... Таяу ... ... шешу кезінде екі жақты
ойнады, АҚШ жағын ұстануға тырысты.
А.Садат президенттігі кезінде палестина сұрағы шешімін ... ... араб ... алдында дәрежесі түсіп қалды.
3 ХХ және ХХІ ғасырлардағы Таяу ... ... ... мен ... ... шығанағындағы дағдарыс: Таяушығыстық үрдістің жағдайына
ықпалы және ... ... ... аяғы мен 1990ж басында араб және Израиль арасындағы қатып
қалған қарама-қайшылықты шешу үшін ... ... Бұл ... ... ... ... ... болды.
Арабтарға Кеңес Одағының құлауы қиындық туғызды. Олар ... ... ... ... ... ... осы ... толық билік болды. Израиль өзінің
стратегиялық маңыздылығын жоғалтып алды. Бірақ ... ... ... ... келетінін біледі.тағы бір әсет еткен ... ... ... осы ... ... бір шама ... алды. АМЛ Тунистен Каирге
көшірілді, сонымен қоса бас хатшысы Исмат Абдель Магидан да көшіп келді.
Египет араб ... ... ... ... ... ... ... болатын. Осы кезеде араб әлемі мүлдем өзгеріп кетті.
Оны мынадан көруге болады: Иран мен Ирак ... ... . ... ... Сауд ... ... арасындағы келіспеушіліктен туындады сирия
Иранды қолдады, Сауд Арабиясы қаржы жағынан қамтамасыз етті. Олардың ойлары
тек Египетті “араб ... қосу ... ғана бір ... ... ... ... өз саясаты жатты. Ирак және Сауд Арабиясына Египет ... ... ... үшін ... болса Сирияға кеңес Одағы құлағансоң сүйенетін
ешкім қалмағандықтан және де Египет ақшпен жақсы байланыста болғанын көре
отырып Израилге ... ... ... жаулап алынған жерлерді қайтарып алуды
көздеді.
Осы кезеңге Сирия, Ирак көшбасшы ... ... ... асып кетті. Әскери-техникалық, химиялық және ... ... ... ... бір ... ... Сауд ... болды. Оның күші қаржы
болды. Осы ... ... ... ... әр мемлекетте әр түрлі болды.
ПБҰ арқаларын иракка сүйеді, тәуелсіз мемлекет болу үшін Израильмен,
АҚШпен бейбіт келіссөз жүргіземіз деп ... ... ... ... үшін ... қарым-
қатынасын одан әрі жақсартуға тырысты.
Бұл жағдай Ирактың Кувейтке басып кіруі мәселесіне де өз ... ... ... екі жақтың басшыларының ... ... ... Осы ... іске ... үшін Х.Мүбәрәк
1990 жылдың шілде айында кезектеп Багдадқа, Эль-Кувейтке, Эр-Риядқа барып
қайтады. ... ... ... Ол ... ... бойынша өту керек.
1. Алдымен күрделі сұрақтар шешілу керек.
2. Шейх Сабах пен президент ... жеке ... ... Екі жақ ... ала өз ойларын ашық айтуы керек.
4. Қандай даулы сұрақтар тумасын келіссөз кезінде ... ... мен ... шешу ... жақ та ... ... ... тоқтатпады. Келіссөзді
тек бірін-бірі сынаумен ғана өткізді. Ирак Кувейтке ... ... ... БҰҰ ... ... Әскерді Кувейттен шығару жәнеИракқа экономикалық
ықпал шарасын қолдану.
10 тамызда Каирде өткен бүкіл араб ... ... ... ... мүлдем дұрыс емес деп мәлімдеді. Кувейт жерінен әскерді
бұлжытпай алып ... ... ... ... АМЛ ... ... Х. Мүбәрәк өзінің істеген игі ... ... соң ... қарсы құрылған каолицияның мүшесі болды.
Египет басшылығы Парсы ... 35 мың, ал ... 20 мың ... ... ... ... кезінде араб мемлекеттерінің арасындабір одақ
құрылды. Оған ... ... Сауд ... ... ... ... босатып алу операциясы1991 жылдың наурыз айында аяқталды.
Египет Таяу Шығыстағы жағдайды әлдеқайда ... ... ... ... алып ... ... АҚШпен
қарым-қатынасын күшейтті.
1991 жылғы дағдарыс кезіндегі Израилдың ұстанған позициясы-саясатта
көрінбеу,тыныш отыру болды.
Ирак Израилге ... ... ... көп ... ... ... Израиль
бұған жауап қайтарған жоқ. бірақ Иракқа қарсы коалицияның ... ... 1990 ... ... ... ... мен Израиль премьер-
министрі Вашингтонда кездесті. Израиль С.Хусейннің провакациясына құлақ
аспауын сұрап АҚШ өз ... ... ... ... ... ... ... дұрыс деп есептеген Сауд Арабиясы,
Израиль мен Иорданияның бұрынғы жауы Сирия да қолдады.
Араб-Израиль бейбітшілігіне бөгет болып тұрған Ицхан ... ... ... ... алға ... 1990 ... Таяу ... қатысты
өз саясатын Израиль өзгертуге мәжбүр болды. “Қырғи қабақ соғыс аяқталған
соң елді ... ... ... ... ... ... қалды.
Израильдің Палестинаға қатысты өз көзқарасының өзгеруіне болаған тағыбір
себеп – бұл кезде еврей жеріне Ирак ... ... ... ... Одағынан өте көп иммигранттар келіп жатты. Олардың
көбінде жоғары білім болды.. Әрине, ... ... ... ... қосты. Бірақ, оларды ұйымдастыру үшін, баспанамен қамтамасыз ету
үшін қаржы керек болды. Сондықтан Израиль Американың несиесін ... ... ... келіссөзсіз несиенің болмайтындығын білді.
ПБҰ мен оның басшысы Я.Арафат Ирактың ... ... ... ... АҚШпен қарама-қатынасын бұзып алды. Израиль енді ПБҰын
саяси аренадан ғыстырып тастауға мүмкіндігі болды.
Осы жағдайлардың ... ... Таяу ... ... ... ... ... келіссөзінің барысы.
АҚШ пен КСРОның белсенді дипломатиялық қарым-қатынасының нәтижесінде
1991 жылы 30 қазан - 3 ... ... ... түрде Мадрид
конференциясы өтті.
1991 жылдың 18 қазанында бейбіт келісімге толығымен келіспей ... АҚШ пен КСРО хат ... Олар ... 242 және ... ... ... конференцияға Израиль, Сирия, Ливан, Иордания
және Египет мемлекеттерін шақырды. БҰҰнан ... ... ... ... ... дайындықты талап етті. Екі жақ бұл
конференцияны өз жағына өз жағына тиімді өткізуге тырысты.
Мадрид конференциясы ... ... ... бермеді, оны сәтті деп
айтуға ... Бұл ... ... мен ... ... ... ... келісімдер үстеліне отырғызып, ... ... ... халықтарына бейбітшілік пен тұрақтылық ... ... ... ... ... ... ... (коспонсорлары)
ашты. Алғашқы кіріспе сөзбен ... пен ... ... АҚШ-тың
көшбасшысы араб-израиль қақтығысына қатысушыларды ... және ... ... араб ... израилдық
қоныстар мен Иерусалим ... ... ... сұрақтарды айналып өтіп,
палестина мәселесінің әділетті шешімін ... ... КСРО ... ... ... ... ерекше мүмкіндігін атап көрсетті. Бейбітшілік
үрдісінің демеушілердің артынан ЕС өкілі Нидерландының ... ... Ханс ван ден Брок пен ... ... ... ... Амр Муса сөз
сөйледі. Біріншісі Израилге басқыншылыққа ... ... ... ... ... және ... европа елінің сауда шет
қақпайлауынан бас тартуға ... ... ... шешу ... ... ... 1) Израильдің палестина халқының құқықтарын сақтауы;
2) Иордан ө., Газ сызығы мен ... ... БҰҰ ... Кеңесі
қарарының талаптарының тарауы; 3) бейбітшілікке кедергі ретінде болған
Шығыс Иерусалимді қоса басқыншылыққа ... ... ... ... тоқтату; 4) қасиетті Иерусалимнің ерекше статусын
мойындау.
Мадрид конференциясы екі жақтың ... ... ... ... ... болған жоқ, және де ол екі жақ ... ... да ... ... ... ... болған жоқ. Конференцияның қайта
шақырылуы жұмысқа қатысқан барлық қарама-қарсы ... ... ... ... аса ... ... бірнеше ай өткен соң 1992 жылдың басында мадрид
келісімдерінің аясында аймақтың ... ... ... ... ... топтары құрылды. Мысалы, қарулану мен аймақтық қауіпсіздікті
қадағалау, аймақтық экономикалық даму, су ... ... ... ... бұл ... ... ... саяси реттеу
үрдісіне тікелей байланысты болды.
Мадрид конференциясынан соң екі жылдан кейінгі Вашингтаонда өткен
израиль-араб келіссөздерінің 11 раунды ... ... ... ... жылдардан бері шатасқан шумаққа айналған таяушығыстық ... әрі оңай ... ... болмады. Жағдайды, сонымен қатар,
жинақталған өзара сенімсіздік, күдіктілік, дұшпандық, ... ... жеке ... де ... келіссөздік үрдіс бір жақтың арандатушылық әрекеттерінен дәл
шегіне бірнеше рет келіп қалып ... ... ... ... ... ешкім көмек бере алмайтын шөл
аймағы ливан-израиль уақытша бітім сызығында бірнеше израилдық ... ... ... әскери қимылдарға қатысты 415 палестиналықтарды
1992 ... ... ... туралы шешімі болды.
И.Рабин өз үкіметінің қимылын терроризмге қарсы күрес пен бейбіт
үрдістің дамуына деген қамқорлығы деп ақтады.
Палестиналықтар ... ... ... ... ... ... ... бара алмайтындықтарын айтты.
Израиль билігінің бассыздығы мен зорлық-зомбылығы, израилдық
әскермен қатаң басылған, ... ... ... ... ... ... ... 1992 жылдың 18 желтоқсанында БҰҰ-ның
Қауіпсіздік кеңесі ... ... ... ... бар ... қабылдады.
1993 жылдың 1 ақпанында израилдық жақтан ... ... ... ... компромистік шешім ұсынылды: 100
депортацияланғандардың ... ... ... ал ... 1993 ... ... қайтуына рұқсат ету.
Осымен аймаққа үнемі мазасыздық беріп ... ... ... ... ... шет қақпайлауы туралы ұсынысы не ... не БҰҰ ... ... ... ... уақытта норвегиялық СІМ құпия келіссөздер арқылы қақтығысты шешу
концепциясын құрастырды. Оның авторларының ... ... ... ... болған халық қабаттарының қоғамдық ойларының қиратушы
потенциалын шектейді. Мадрид формуласының негізінде қалыптасқан, яғни ПБҰ
өкілдерінсіз, ... ... ... ... ресми
келіссөздермен қатар, Норвегияда құпия ... ... ... ... ... үшін білетіндер шеңбері қатаң
түрде шектелді. Бейбіт үрдіске қарсылардың ... ... ... ... ... өз нәтижесін жылдам бере ... ... ... ... ... ... 1993 жылдың
ақпанында болған екінші кездесуде-ақ ұсынылды. Құпия келіссөздердің
нәтижелілігін біз ... ... ... бойынша белгілі болған Вашингтонда
өткен 2 кездесу де еш ... ... ... ал құпиялы бойынша өткен 12
раундта келісімнің бөлімдері топтамаларын ... ... ... жазына қарай құжат топтамасы бойынша жұмыс аяқталды. Қол
қойылған палестина-израиль келіссөздердің заңды күші болу үшін ПБҰ ... ... ... ... ... 9 ... ... Тунистегі бас пәтерінде (штаб
квартирасында) ПБҰ ... ... ... деп тану ... хат ... ... Сол күні ... премьер-министрі ПБҰ-қа қатысты жауап қадам
жасады.
Уақытша өзін-өзі басқару принциптері туралы ... қол ... ... премьер-министрі И.Рабиннің, ПБҰ көшбасшысы Я.Арафат және
АҚШ президенті ... ... Ақ ... ... ... ... ... Сыртқы Істер министрі ... ... ... ... ... және де таяушығыстық реттеудің кодемеушілері
ретінде Ресей мен АҚШ-тың сыртқысаяси ведомстволарының басшылары қол ... бұл ... ... жаңа ... негізін құрастырған,
палестиналық мемлекеттіліктің негізін қалаған қарама-қарсы ... ... ... алға ... деп атап ... Бұл ... ... үшін маңыздылығын М.Аббас айтқан сөзінен көруге болады:
“бір жарым сағат бойы біз ... ... ... ... Ақ ... ... ... мен біздің бүткіл халықтың енді ғана күн астындағы орынын
тауып, ал оның ... ... ... бұл оқиғаның куәгері
болғанындай сезіндім...”
Ослодағы келісім ... мен ... ... орнауы 3 кезеңде өтуін ... ... ... Газ ... ... сызығынан израилдық әскерді шығаруды ұйғарған бірінші кезең
1994 жылдың 17 мамырында ... ... ... ... енді. Уақытша палестиналық үкімет құрылды.
Екінші кезең 1995 жылдың қыркүйегінде аралық Каирлық ... қол ... ... Ол бойынша Иордан өзенінің Батыс ... ... ... ... әскер шығарылып, және
Палестина автономиясы мен ... ... ... ... ... кезең 1995 жылдың мамырында палестина ... ... ... ... ... керек болды. Алайда,
қарама-қарсы топтар бейбіт үрдіске қарсы болғандардың жасаған қиындықтардың
салдарынан аралық ... ... ... ... 1996 ... ... жеңіп шыққан “Ликуд” блогының жаңа израилдық үкіметі
билікте болған 3 жыл бойы ... ... ... ... израиль әскерін
қоныс аудару (передислокация) туралы келісімді ... ... ... ... қол ... ... ... жалғы оң жағдай-
израилдық әскерді Хеврон қаласынан шығарып тастау ... ... ... келісімдердің бұзылуы Шығыс Иерусалимді қоса ... ... ... ... ... ... қозғалыстар жанданған палестина
қоғамында қатал қайшылықтарды үдете түсті.
Израильдағы 1999 ... ... ... Эхуд ... бастаған еңбек
Партиясы жеңіп шықты, ол Шимон Пересті алмастырды. ... ... ... ... саяси автономия концепциясын қайтарып
тастады. Бір мезетте ол палестиналықтарға қолайсыз шарттарды ... ... 1967ж. ... ... оралудан бс тарту; израилдық
бақылаудағы біріктірілген Иерусалим; Батыс жағалаудағы көптеген израиль
қоныстарының израилдық ... ... ... ... соң ... келіссөздері
жалғасын атпты. Бірақ, қол қойылған жалғыз келіссөз – 1999 ... ... ... Шарм-аш-Шейх қаласындағы меморандум болды.
Эхуд Барак палестиналықтармен ... ... ... ... ... ... Ол бойынша израилдық егемендікке
Иордан даласы, үлкен Иерусалим ауданы мен Иудейдегі Гуш Эцион ауданындағы
және ... ... ... өту ... ... ... ... иордандық) бақылауға өту керек. ... 1999 ... ... ... ... ... шамамен үштен бір
бөлігін Израиль аннексиялап, қалған жерлерде тәуелсіз Палестина ... ... ... ... ... ... жол ... барды. 2000
жылдың шілдесіндегі Кэмп-Дэвид келіссөздерінде Барак Батыс ... 91%-ын ... және ... тағы ... ... Газ ... ... қоныстанбаған жерлерді
берумен орнын толтыруға дайындығын айтты. Салдарында ... бөлу мен Храм ... ... ... егемендігі
шартымен Батыс жағалау территориясының 97%-ын ... ... ... 2001
жылы египеттік Таба қаласында ... ... тағы ... ... Бұл келіссөздер үстінде израиль ... одан арғы ... ... – 10 жыл ... жыл ... 40 мың палестиналықтардың
иммиграциясына келісті. Алайда ... оған ... де ... ... келісімге қол жеткізген жоқ.
Израилдықтар Э.Барак Кэмп-Дэвидте палестиналықтарға теңдессіз ... ... деп көп ... Егер ... ... ... ... ұсынылған позициямен салыстырсақ бұл шынында да
солай. Ол бұрынғы израиль үкіметтеріне, И.Рабинге ... да, ... ... Тек ол ғана ... ... және ... астанасы деп
есептелген Иерусалим сұрағын қарастыруда тыйымды алып тастады, палестина
босқындарының ... ... ... ... ... жол
берулерді Я.Арафат та атап ... Ол ... ... болу үшін ... ... еврей қоныстарының бір
бөлігі “территориялармен айырбас” шеңберінде ... ... ... Иерусалимнің еврей кварталдары Израиль бөлігі болуына
келісті. Ол Иерусалим Израильдың да, Палестинаның да ... ... Ол ... ... мен Ескі ... ... ... израиль
егемендігінде болуына келісті. Босқындар туралы Я.Арафат дәйекті қайту
бойынша емес, ... ... ... ... жүргізуге дайын болды.
Палестиналықтар бір нәрсені түсіне алмады – ... ... ... ... ... ... ... кешені) израилдық егемендік. Иордан ө.
даласында қауіпсіздік шаралары ... ... ... ... ... израилдық әскери орналасуынан бас тартты, ерте
хабарлаудың израилдық ... ... ... ... Иерусалимнің кейбір аудандарында палестиналық егемендікті “әкімшілік
бақылаумен”, оларды ескі қаладан ... ... ... ... ... келіспеді.
2000 жылдың қыркүйегінде палестина ... ... ... ... Храмдық тауға провакациялық келуінен халықтық
“интифада аль-Акса” көтеріліс болды. Осыдан бастап әлемдік ... ... ... ... ... ... емес, палестиналықтар
мен израилдық әскер арасындағы ... ... ... бағытталды.
Бұл 1990-ж.ж. әлемдік үрдістің дамуына, оның ең ... ... ... ... көз шалу ... Араб ... ... болып жатқан оқиғаларға қатысты қандай позиция ұстанды екен?
2. Қазіргі заманғы кезеңдегі таяушығыстық реттеу бойынша Египет
позициясы
Парсы шығанағындағы ... ... және ... Таяу ... ... бейбіт конференцияны шақыру туралы ... ... ... істе ... ... ... белсенді күштерінің
жандануына мықты импульс болды. Египет билеушілері аймақта ... ... ең ... кеңес-американ конфронтациясының
аяқталуы нәтижесінде шығып отыр[10, 225 ... 1979 жылы ... ... қол ... соң ... ... қақтығысына формалды қатысушы болмай, қақтығыс жақтарына делдал
қызметтерін ... ... ... жүр. Каир араб ... ... сұрақтарында өзінің израилдықтармен келіссөздер жүргізудегі ерекше
тәжірибесі мен ең ... ... тыс ... - ... ... ... ... пайдаланып бақылаушы орталық болды.
Сондықтан да АРЕ Мадрид бейбіт конференциясын ... ... Олар ... ... 1989 ... ... ынтаның мазмұнына сай
келетін, келіссөздер үрдісін қалпына келтіруге ең ... және ... ... ... жол ... деп есептеді. Сонымен қатар,
египеттік қарастыру ... ... ... отыр. АРЕ басшылары кэмп-
дэвидтік ... ... ең ... деп ... ... ... отырғандай, 80-ші жылдардың аяғына қарай бұрыннан да үлгі
тұтар емес египет-израиль қарама-қатынастары қиындай түсті. Египет бейбіт
реттеудегі алға ... ... үшін ... ... ... ... Бұл шарттарда египеттіктер Израильде билік басына
Еңбек Партиясының келгендігін қалады. Рабиннің басып алынған ... жаңа ... ... ... ... ... ретінде
Мүбәрәк соңғы алты жылдарда бірінші рет ... ... ... ... ... жыли ... көрсетті. Арабтармен
бейбітшілікке жылдам жылжу туралы израильдық арыз Каирдың бейбіт үрдісте
делдалдық ... ... және оның ... ... ... тиіс ... билеуші коалиция өзгергеннен соң египет-израильдік
байланыстары жаңаша дамуын алды, байланыстар ... ... ... ... ... ... сұрақтардың түрлілігін Израиль
үкіметінің төрт жүз палестиналықтарды айдап салу туралы ... ... екі ... да ... ... жағдайдан шығудың жолын
ойластыру.
1992 жылдың 24 желтоқсанында майдан маңы ... ... және ... 1993 ... 11-12 ... ... ... сессиясында ПБҰның Израильмен келіссөздерді тоқтату туралы
ұсынысын қабылдамады. Бұдан ... 1993 ... 3 ... ... ... жөніндегі министрі Й.Бейлиннің Египетте сапарында Египет ... ... ... ... еш ... және Каир Таяу ... брйынша бейбіт келісімдердің ары қарай
жүргендігін қалайтындығын көрсеткісі келді. 1993 жылдың 17 ... ... ... ... ... Амр Муса ... ... Мүбәрәктің барламасын беру үшін ... ... ... ... ... бастауды тежейтін айдап салынған палестиналықтардың
мәселесін шешуге А.Мұсаның И.Рабин мен ... ... еш ... ... ... ... ... танытуы оның алдыңғы
болашақта да Таяу Шығыста алдыңғы қатарда ... ... ... АРЕ ... ... араб ... қайта татуласқан соң
Египеттің аймақтағы гегемония үшін ... ... ... ... Басқа жағынан алып қарасақ европа мемлекеті
“көршілерімен” қарым-қатынасын қалпына ... соң ... ... ... да, АҚШ оған бұрынғы көлемдегі қаржылай көмегін
бермей, өз көз қырын араб ... ... ... ... ... ... бар. Сондықтан АРЕ аймақтың жалпы алғандағы мәселелері
талқыланатын көпжақты келіссөздерге ... ... мен ... ... ... ... ... Тиісті комиссияда Египет Израиль ... ... ... позицияны ұстанады. АРЕ өкілдерінің сөзінде мынандай
алдыңғы қатарлы мақсаттар белгіленді:
• Таяу Шығысты жалпылай талқандау қаруларының ... ... ... ... ... қару-жарақты жаппай шығаруды
болдырмау.
• әскери аймақта үлкен ашықтықты қамтамасыз ету[10, 129 б.].
Тек осы шарттар ... соң ғана ... ... ... ... ... санын азайтуға дайын екендігін айтты. Каир химиялық
қаруға тыйым салу туралы Конвенцияға Израиль ядролық ... ... ... бір мезетте қосылуы және оның ядролық реакторларыны тасыып ... ... ... болған жағдайда қол қоямын деді. Бұл
жағдай египет-израилдық қатынастарды бірнеше рет ... 1995 ... ... сапармен келген кезде Х.Мүбәрәк ядролық қаруды таратпау
туралы Келісімге Израиль қол ... оны ... ... бас ... және ... да араб ... ... қолдауға шақырды. Бұған
жауап ретінде Израиль АРЕні оның араб ... ... ... ретінде пайдаланғысы келеді деп айыптады. 1995 ... ... егер ... араб ... мен Иран ... бейбіт
келісімге отырған жағдайда ядролық қаруды таратпау туралы Келісімге ... даяр ... ... өз ... ақш ... ... ... соңғысы
Келісімге қол қойғанда ғана беретіндігін мәлімдеді. 1995 жылдың сәуірінде
Х.Мүбәрәк Вашингтонға барды, онда ядролық ... ... ... ... тақырып болдыда Египет келісімнен кетпеуге және басқа ... ... ... уәде ... ... ... ... отыруы жайлы сұрақ тағы да 1995 жылдың мамырында БҰҰ шеңберінде
көтерілді. Египет Израильді келімге отыруға ... ... ... ... араб ... бастады. Бұндай қарар АҚШтың қысымымен
қабылданды, ... ... дәл ... ... айтылмаса да аймақтың барлық
мемлекеттеріне келісімге қосылуы ... ... ... Салдарларында
Израиль Таяу Шығыста барлығын қамтитын бейбіт реттеуге жеткенде өзінің
ядролық аймақтағы жете ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық жағына келетін болсақ,
Египетте 1996 жылдың 12-15 ... ... ... ... ... де
қатысқан Таяу Шығыс елдері мен ... ... ... ... конференцияда айтылған екі көзқарас бар. Оның бірін Египеттің
экономика министрі мәләм ... Оның сөзі ... ... 23 ... ... 22-сі ... олардың бесеуі өз экономикасын интеграцияласа, онда
араб интеграциясы өтті деп есептеуге болады. ... ... ... жақсы
болар еді, бірақ серіктестіктің сәттілігі бұған байланысты емес ... ... және ... ... ... ... министрі
Амр Муса алды. Оның ойынша, бейбіт үрдістің қанағатсыз ырғағына қарамастан
араб серіктестігін 3 дәрежеде ары қарай дамыту ... ... ... және ... тыс. ... ол ... үрдістің басты бағыттарында
(палестиналықтар, Сирия мен Ливан) алға жылжушылық болмаса, аймақтағы
серіктестік ... ... ... ... мен ... ... тығыз
бейбітшілік орнамайынша арабтар ... ... ... ... ... ... ... келетін болсақ, олар израил коллегаларымен
байланыстардың болуын қолдайды да соңғыларын ... ... деп ... ... көбі ... ... Бұған дәлел –
Израильдегі 1990 жылдың мамыр сайлауларында Шимон Перестің үкіметін ұлттық
өнімнің 70%-ын өндіретін мекемелерді ... ... ... ... ... Олар елдің өзін-өзі бұғаулауына қарсы екенін және
Нетаньяху саяси ... ... ... қатынасты көптеген араб
мемлекеттері орнататындығына сенімді ... ... жылы ... ... жағдайдың шектесуінің жаңа
айналымынан соң ... ... ... байланыстарды шет-
қақпайлауға шақырулар пайда ... Бұл ... ... ... ... зиян ... Израильдің экономикалық жағдайына
бірталай зақым келтіретін-египеттік мұнайдың ... ... ... ... ... ... жоқ. Алайда Египет бұнда
гарант мемлекет-АҚШтың қаржылай көмегінен ... ... ... ... ... міндеткерліктерімен байлаулы болды.
Каир бұндай жағдайларда бейбіт ... ... ... ... ... ... қозғалатын жоғарғы дәрежедегі кездесулердің
дәстүрлі орны Каир болды. 1996 ... ... ... самммиті” өтті, оған себеп- бейбіт үрдісін ... ... ... ... ... лаңкестік актілер болды. Саммитке 29
елдің басшылары қатысты, олардың қатарында Ресей президенті Борис ... ... ... ... ... - ... лаңкестікке қарсы әрекет
стратегиясын құру.
Израильдің жаңа премьер-министрі Б.Нетаньяху тағы да ... ... ... ... ... ... принципінен бас
тартқан соң, араб мемлекеттерінің көшбасшыларының соңғы алты жылда бірінші
рет болған кездесуі-АМЛ кезексіз ... ... ... 1996 ... ... Ол Египеттің араб әлемінің көшбасшысы дәрежесін тағы бір
мәрте дәлелдеді. Египет президенті араб ... ... ... ... ... ... орнату мандатын алды.
Египет басшылығының Сирия, Ливан, Иордания мен ПБҰ көшбасшыларымен
кездесуі тұрақты ... АРЕ ... маңы ... ... ... ... израилдықтармен кездесудің әр раундының алдында
Каирге Х.Мүбәрәкпен кеңесу үшін ұшып отырды. Египет араб ... ... ... ... ал ... ... келіссөз
жүргізуге қатысқан тәжірибелі египеттік ... ... ... ... ... ... кеңесші ретінде кірді.
Египет президенті бірнеше рет ...... ... ... оған палестина мәселесін шешу арқылы ғана қол жетміз,
және оны ПБҰмен және Я.Арафатпен жеке кездесулер ... деп ... ... ... көшбасшысының жағдайының тұрақсыздығына және кезекті
израилдық басып кіру ғана оның ... ... ... ... ... ... ... Я.Арафатпен жаман жағдай болса, онда
Таяу Шығыс хаосқа ... ... ... ... ... ... үшін
де оқиғалардың дамуы катастрофалық болуы ықтималдығына” президент Мүбәрәк
кәміл сенеді.
Израильдік көшбасшылар басқа көзқараста, олар ... ... ... мәселесі” деп санайды. Соның ішінде, 2002 жылдың 16
шілдесінде Египет президенті ... ... ... министрі Б.бен
Элиазар былай деді: “біз палестиналықтар үшін басшы іздемейміз, өйткені ол
бар. Біз бір ... ғана ... ... ... және
басқаларына қолдау көрсетуіміз керек. ... ... ... арасында көбі билікті өз қолына ала алады. Бірақ ... ... ... соның ішінде Египеттің де келісімі ... ... ... Президент Мүбәрәк Египет пен Израильдің бұл жөнінде
басқа көзқараста екенін, және кез келген жағдайда бұл ... ... ... шешу ... ... және бұл ... үрдісін
қайта жандандыруға көмегін тигізетіндіген айтты.
Египет Таяу Шығыстағы бейбіт үрдіс тірелген тығырықтан шығудың жаңа
жолдарын ... ... ... 1998 ... 19 ... ... Ж.Ширак Таяушығыстық бейбіт үрдісті ... ... ... шақыру туралы ұсыныс жасады. Біріккен сөзде бұл форум қазіргі
кездегі салынып ... ... және ... бейбіт ынтаны (The Wye
River memorandum) алмастырмайтындығы, өйткені ол Осло мен ... ... ... ... жүретіндігі мәлім етілді.
Франциядағы Египеттің елшісі Али Махердің сөзінше, египеттік және
француздық президенттердің ... ... ... ... ... ... өзімен бірге әкелетіндігін алдын алу үшін және халықаралық
ынтымақтастықтың қажеттілігін растады. Ол ... ... ... тікелей қатысушылар- Израиль, Палестина, Сирия мен ... ... ... ... ... ... немесе
жақтар арасындағы қарсыластықтың себебі болмайды деді.
Бұл ынта Каирдың ЕО ... ... ... ... ... Бұл ... египеттік дипломатия екі параллель бағыттармен
жүреді: біріншіден, ЕОпен ұжымдық негізде өзара ... ... ол ... ... ең ... ... қызмет етеді.
Египеттің француз басшылығымен жиі байланысады, соның нәтижесі ... ... ... ынтасы болды.
2000 жылдың қыркүйегіндегі Ариэль Шаронның Хром тауына ... ... ... ... көтерлістерінің басталуына себеп болды,
2000 жылдың 29 қаршасында қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... болды.
Палестина-израиль қақтығыстары аймақтағы жаңа соғысқа әкелу қаупінен
қорыққан соң кездесуге қатысушыларжағдайды бақылайтын комиссия және ... ... болу ... ... ... ... Египет пен Иордания жаңа ынта білдірді. ... ... ... территорияларынан блокаданы алып тастау керек,
әскерді ... ... ... интифаданың басталуына дейінгі болған
позицияларға келтіру керек, сонымен қатар, қоныстық ... ... ... ... ... ... зорлық-зомбылыққа әзәзілдікті тоқтатады
және Израильмен қауіпсіздік облысында ынтымақтастықтың басталуына кепілдік
береді. Біраз уақыттық тыныштықтан соң жақтар түпкілікті ... ... ... ... ... істері жөніндегі министрі Абдула ... ... ... ... онда ол ... ... ... даяр екендігін айтты. Израильдің шетел істері ... ... ... жете зерттеу керек деді. Премьер-министр А.Шарон
иордан-египеттік ынтаны қолдады да жоспар қайта ... ... ... жақтың реакциясына келесек, мұнда көзқарастар екі жаққа
кетті. Я.Арафат иордан-египеттік ынтаны “өте маңызды ... ... ... ... ... Марван Баргути жаңа жоспарды қабылдамады,
бұл уақытты текке кетіру және ол ... ... ... бейбіт
жолмен шешуге даярлығына сенбеймін деді.
Бұл ынта да басқалары сияқты сәтсіздікке ... ... ... тағы да ... ... келе ... көрсетті. Қақтығыстар
тоқтамады, ал ... ... ... ... 17 ... соң ... мен ... бейбітшілікке
келеміз бе, жоқ па деген ойлармен жағдайлары қиындады. Сауд Арабиясының
мұрагерлік ханзадасы Абдель Азиз Аль ... ... ... кең ... ... арабтардың Израильмен қарым-қатынасын 1967 жылдың маусымындағы ... ... ... араб ... ... ... ... 1967 жылдың маусымында басып алынған араб территорияларынан кетсе,
онда ол араб елдерінің мойындауын және қауіпсіздікті ... АҚШ ... ... ... АҚШ - ... мен ... ... әсер
ететін жалғыз мемлекет.
Бұл идея алғашында байқалмады. Бірақ кейін кейбір ... мен ... оны ... ... баспасөзі оған көбірек
көңіл бөле бастады, нәтижесінде жоғарғы билік бұған шынайы ... ... Сауд ... ... даму мен ... ... резонанс алды.
АҚШ президенті өкілі Ари Флейшер оны емексітудің “жарық сәулесі” деп айтты,
ал мемлекет ... - Таяу ... ... ... ... ... ... Жомпарды Ресейдің СІМ басшысы Игорь Иванов оң бағалады. Франция
президенті Жак ... ... ... ... әрі ... деп көрсетті.
Израильге сапарын үзіп ЕО қауіпсіздік жөніндегі ... бас ... ... ... Абдалламен келіссөздер жүргізу үшін Сауд Арабиясына келді.
Таяу Шығыстағы конфронтацияға қатысушылар – израилдықтар ... ... одан да ... ... кабинетінің
басшысы А.Шарон мен қорғаныс министрі Беньямин Бен-Элиазер ынтаны жаңа әрі
қызықты деп атады, ал ... Моше ... ... ... ... ... ... Абдалламен Иерусалимде кездесуге даяр екендігін айтты. Жаңа
жоспарды қолдайтындығын Палестина автономиясының басшысы Я.Арафат пен басқа
да бірқатар палестина және араб ... ... ... 27-28 наурызында Бейрутте өткен Араб Мемлекеттері
Лигасының саммитінде мұрагерлік ... ... ... ... ... мен ... ... бейбітшілік орнату
ынтасы саммит делегаттарының бірден құптауына ие ... ... ... ... бойынша бірқатар түзетулер енгізілген соң ғана ... ... ... ... 1967 ... ... дейінгі израиль
шекараларын бекіту қажеттігі бейбіт жоспарда ерекше белгіленді. ...... ... 1948 ... ... ... жерлеріне оралу
құқынын растау болды, сонымен бірге, құжат мәтінінде израилдықтар дәстүрлі
қарсы болатын ... ... ... ... ... ... талап орын тапты.
Сауд ойы әлі өте алыс бейбітшіллікке үміт ұсынады. Алайда ... ... мен екі ... да ... әрекеттердің
тоқтамауынан “өшіп қалуы” мүмкін. Және де ол ... ... ... ... ... де ... ... ықтимал.
Египетке келетін болсақ, президент Х.Мүбәрәк ел алдында сауд ынтасы
бойынша салыстырмалы түрде ұстамды қатысты, бірақ бұл ... ... ... ... ... қатынастары бар араб
мемлекеттерінің көшбасшылары Х.Мүбәрәк пен ... ... ... ІІ
жоспар қарастырылып жатқанда Сауд Арабиясының мұрагерлік ханзадасымен
хабарласқан.
Содан кейін египет президенті алдын ала ... араб ... ... ... ... ... – дэвид келісімі маңызды ... ... жол ашты ... зерттеушілермен толығымен келісуге болады. Олардан соң араб –
израиль шиеленісін шешу жөнінде жаңадай бір жол таба алған ... жоқ. ... үшін жер ... принципі Египет пен Израиль арасындағы бейбіт
келісім ... ... ... және бұл ... Таяу ... мәселесін
шешуге тиімді.
Қарсы тұрудың кейінгі тарихы стол барысындағы ... ... ... жолы жоқ ... ... ... Кэмп – Дэвид үрдісі
мәселені «бұлшық еттілердің» ойыны мен қару – жарақтың салдарынсыз шешудің
алғашқы қадамы іспетті. Алайда ... ... ... ... ... ... Палестина бағыты бойынша жеңіске жете алмады. Дәл осы үшін ол бүкіл
араб ұлтын сатып кеткен болып есептелді. Осы үшін ол өз ... ... оның ... ... жылдар бойы басқа араб мемлекеттері араласпай,
қатынас жасаспай қойды.
Египеттің жаңа президенті ... ... ... дейінгі
президенттердің мұрасын тұғырға сыйдыруға тырысты. ... Араб ... ... ... ... міндеттемелерін орындай берді, АҚШ –
пен қарым – қатынасын нығайта түсті. Дамушы елдер ... ... ... ... ең ірі ... ... қала ... бірге Египеттің араб елдеріне қайта ... оның ... ... ... ... ... Оның ... екі жағдайға
байланысты еді: біріншіден, Израильмен бейбіт ... бас ... ... ... ... ... ... жоғарылату. Сондықтан
осы кездегі Египет пен Израиль арасындағы қарым – қатынасты «салқын бейбіт
жағдай» деп санауға болады. ... ...... ... ... ... Мүбәрак американдық көмектің тоқтатылатынын түсінді, бірақ екі ел
арасындағы қарым – қатынас біртіндеп төмендей берді.
Араб – ... ... ... ... ... ... аз
уақыт ішінде реттеудің негізгі кілттерін қайтара алды. Оның ... ... ... 1984 жылы ... ... АҚШ пен ... байланыстар, ең соңында Израилмен бейбіт келісім –
мұның барлығы Египетке қайшылықты шешуде делдал болуға ... ... бұл ... өз ... ... кэмп – ... ... «іс -
әрекеттегі» формула деп қарастырды.
1989 жылы мамырда Египет Араб елдерінің лигасына оралып, келесі ... штаб - ... ... ... ... египеттік Исмат Абдель
Магид болып тағайындалады. Бұл ... ... ... ... отырған
саяси бағытының өрлеуімен байланысты болды.
Египет қайшылық реттеу үшін барлық жағдайды жасауға тырысты. Ақш пен
палестиндіктер ... да ... ... ... тырысып, алайда нәтижесі
болмады. Олар ... ... ... ... мен
израильдіктер арасында келіссөздерді бастау ... ... ... Бұған
окупацияланған территориядағы, одан тыс жатқан халықтарды, ...... ... да ойластырды. Мұндағы басты принцип – «жер алмасу
арқылы ... ... ... ... ... да Египет өз ... ... ... ... атқарып, Иракқа қарсы шығып, БҰҰ – ... ... ... тіпті қайшылық алаңына 32 – мыңдық әскерді де
жіберді. Нәтижесінде палестина – египеттік қатынас шиеленісті, ... ... өз ... ... ... басты тірек деп
есептеген.
Египет бұдан кейінгі жылдары Құрама Штаттармен біріге отырып, раб
әлемінің ... ... ... ... таяу ... ... ... күшін салып жүр. Сонымен қатар, Каир Еуропалық мемлекеттерді де бүгінгі
күнде тартуы байқалып отыр. Ресейде бұл ... ... ... ... ... келуге болады: Египет өз белсенділігін
таяу шығыстық мәселені шешуде төмендетпейді. Алайда, ... ... жету ... ... ... екі ... қатаң бағыттарды
ұстануда. Ал, бұл ... ... ... ... өз ... де
бар, олардың кейбірі қайшылықтың жалғасуын қалайды. Дегенмен уақыт
бәрібірде оны ... ... ... ... араб ... ... бұл тарихи маңызды іске өз үлесін қосуы тиіс.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Абу Мазен (Махмуд Аббас) Путь в Осло / Абу ... - М.: ... 1996. ... ... Р.С. ... ... внешней политики Египта в эпоху
Хосни Мубарака / Р.С. ... ... ... ... Азии ... ... Вып. 5. - М.: ИИБВ, 2002. – С. 15 – 84.
3. Абдулатипов Р.Г. ... – М.: ... – 2005. – 412 ... ... – Азиз ар – ... Ближний Восток: вчера, сегодня, ... ... – Азиз ар – ... – М.: ... 1999. – 445 с.
5. Актуальные вопросы истории, историографии и ... ... ... ст./ ... ...... Изд-во АГУ, 1996. — 219 с.
6. "Актуальные международно-правовые и ... ... ... ... ... ... МИД России. М.:
Международные отношения, 2002. - 226 с.
7. Александров А А. Ближний Восток : ... и его ... / А ... – М.: Старт, 2000. – 345 с.
8. Аль – Мурхидж Бассам М. В. ООН и ... ... в ... – е ... / М. Аль – ... ... – М.: ... 1998.
9. Аль – Рафии М.А. Проблема безопасности Персидского залива и образование
Совета сотрудничества арабских государств Персидского ... / М.А. Аль ... – М.: ИИВ, 2001. – 254 ... ... А. От ... к ... Ливана / А. Агарышев. - М.:
Наука, 1983. – 478 ... ... К.С. ... ... и других арабских стран к поездке Садата в
Иерусалим / К.С. Азимов //Ташкентский ун-т. Труды. Новая серия. Вып. 690,
Ташкент, 1983. – 587 ... ... ... ... ... - М.:Наука, 1990. – 245 с.
13. Амманское соглашение между Иорданией и ООП, 11 февраля 1985 г. //
О.А.Колобов, А.А.Корнилов, ... ... ... ... ... Н.- Новгород, 1991.
14. Беляев И. Иные времена? / И. Беляев //Азия и Африка сегодня. - № 5. ... - № 5. –С.12 – ... ... А.Б. Роль ... во внутренней и внешней политике Египта (XX
в.) / А.Б. Борисов. - М.: Международные ... , ... ... Б. ... ... Египта в постсадатовский период /
Б.Бутрос-Гали. М .: Международные отношения, 1995. – 225 ... ... Б. Путь ... в ... / ... - ... отношения, 1999. – 658 с.
18. Васильев А.М. Египет и египтяне / А.М. Васильев. - М.:Мирамакс, 2000. –
295 с.
19. Видясова М.Ф. ... в ... ... ХХ ... опыт либерализации
экономики и политической системы / М.Ф. Видясова, М.Ш. Умеров. М.: Азия,
2002. – 253 ... ... Б.Н. ... на ... экономической конференции (29-31 октября
1995 г.) / Б.Н.Гашев //Арабский мир в конце XX в. - М.: Арабский мир,
1996. - 985 ... ... А.З. ... за ... мир / А.З. Егорин, Х.А. Абдель
Хамид. - М.:Книга, 1998. – 555 с.
22. Егорин А.З. Египет нашего времени / А.З. ... - М.: ... , ... ... А.Г. ... после Насера (1970-1981 гг.) / А.Г. Князев. - М.:
Международные отношения, 1986. – 226 ... ... Г.А. ... ... / Г.А. ... - М.:Просвещение, 1956. –
845 с.
25. Перес Ш. Новый ... ... / Ш. ... - М.: ... 1994. – 652 ... Примаков Е.М. Годы в большой политике / Е.М. Примаков. – М.: ,1999. – 3
78 ... ... ... в Азии и Северной Африке. – М.: ИИВ, 1997. –361
с.
28. Республика Ирак в системе международных ... (80 – е годы ХХ в. ... ХХI в.). – М.: ... ... 2002. –221 ... ... Е.А. ... портреты видных деятелей Израиля /
Е.А.Сатановский. – М.:Наука, 1999. – 456 ... ... Дж. Г. Сила ума. ... ... ... / Дж. Г. ... ... ВИС, 1994. –331 с.
31. Супонина Е. «Кэмп –Дэвид - 2» / Е. ... –М.: ... 2001. –С. ... ... Е. Полстакана по – восточному / Е. Супонина. –М.: ИИБВ, 2001.
–С. 35 -39.
33. Цыганков П. А. ... ... ... / П. А. ...... ... 2005. –254 с.
34. Хамид Ансари Имам Хомейни: политическая борьба от рождения до кончины
/ А. ...... 1999. –231 ... ... З. Ш. Иран и ... ... и сосуществование //
Республика Ирак в системе международных отношений (80 – е ... в ... ХХI в.: ... / З. Ш. ... – М.: ИИВ, 2000. –225 ... Хауст Н.В. Мировая политика и международные отношения / Н.В. Хауст. –
М.: Международные отношения, 1999. – 249 ... ... У. З. ... ... ... ... и войны / У. З.
Шарипов. – М., ИИВ, 2000. –346 ... ... № 242 ... Безопасности ООН от 22.11.1967
г.//www.palestine.ru.
39. Резолюция № 338 Совета Безопасности ООН от 22.10.1973 г.//
www.palestine.ru.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Египет және Таяу Шығыста қалыптасқан геосаяси жағдай96 бет
Реттеу сапасын бағалау15 бет
Каспий теңiзiн бөлiктерге бөлу туралы теория25 бет
Қазақ тілін оқытудағы дидактикалық принциптер, жаңа оқулықтардың ерекшеліктері7 бет
II дүниежүзілік соғыстан кейінгі халықаралық қатынастағы Таяу және Орта Шығыс9 бет
Адамзаттың келелі мәселелерін шешудегі мемлекеттің функциясы178 бет
Азаматтық бірегейлік мәселелерін зерттеудің теориялық-әдіснамалық негіздері27 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелерінің шешілу деңгейлері9 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелерінің шешілу деңгейлері . Халықтың Азаматтық қорғаныс пен төтенше жағдайлардағы іс-әрекеттері мен міндеттері15 бет
Ауыл аумақтарының мәселелерін шешу жолдары және дамыту88 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь