Ойынның психологиялық негіздері. Ойын –баланың психологиялық феномені ретінде

Оқу – іс-әрекеттің негізгі саласы еңбек процесін нәтижелі орындауға қажетті білімді, дағды мен икемді жүйелі түрде меңгеру. Мектеп жасындағы балалардың негізгі әрекеті – оқу. Оқу арқылы балаға қоғам өзінің ғасырлар бойы жиналған асыл мұрасын, дағды, тәжірибесін береді.
Әдіс (метод; грек. methodos – теория, ілім, зерттеу жолы) көздеген мақсатқа жетудің бірыңғайланған тәсілдерді тәртіпке келтірілген қызмет жүйесі. Ғылыми негізделген әдістерді саналы түрде қолдану – жаңа мағлұматтар алудың аса маңызды шарты. Тәрбие мен оқыту әдістерін жасап, топтастыру тәлім-тәрбиедегі негізгі міндеттердің бірі.
Интеллект – интелектус деген латын сөзі, қазақша ақыл деген мағына береді. Жоғары сатыдағы жануарлардан «ақылды» деп атауға тұрарлықтай мінез-құлық көріністерін байқауға болады.
Қызығу – шындықтағы заттар мен құбылыстарды белсенділікпен танып, білуге бағытталған адамның біршама тұрақты жеке ерекшелігінің бір көрінісі.
Дүниетаным – адамның табиғат, қоғамдық өмір туралы білімдердің жүйесі. Адамдарымыздың дүниетанымы мистика мен идеализмге жат, дәйекті ғылыми-материалистік дүниетаным.
Мұрат – адамның алдына қойған ең ардақты, ең асыл мақсаты. Мұрат дүниетаным, айқын сенім, сөз бен істің байланысы бар жерде ғана болады.
Әрекет – дегеніміз түрлі қажеттерді өтеуге байланысты белгілі мақсатқа жетуге бағытталған процесс. Адам іс-әрекеті – күрделі процесс. Оның құрамына жеке амалдар мен қозғалыстардың әрекеттердің жүйесі кіреді.
Дағды – алғашқыда саналы орындауды қажет ететін іс-әрекеттің бөліктерінің қайталап жаттығудың нәтижесінде автоматталынуы.
Икемділік – адамның қандай нәрсені болмасын орындай білу қабілеті. Икемділік білім мен тәжірибеге негізделеді. Кімнің білімі мен тәжірибесі көбірек болса, сол адамның икемділігі де артық болады.
Байқау – белгілі мақсат пен объектіні әдейлеп қабылдау.
Бейімділік – адамның белгілі бір әректпен айналысуға бет бұрысы оған көңілі аууы, оянып келе жатқан қабілеттің алғашқы белгісі.
Ақылды (Умный) – ақыл-ойдан қортынды шығарып, дұрыс ойлап, дұрыс шешім қабылдай білетін адам. Ақылды адам басқаның азғыруына, өсегіне ермейді,өз ойымен ой қорытады.
Әдіскер (Методис) –оқу – тәрбие әдісін жетік меңгерген ұстаз. Оның міндеті- пәннің оқытылу жағдайын бақылайды: озат мұғалім мен мектеп тәжірибесін жинақтап таратады. Ұстаздарға әдістемелік көмек көрсетеді.
Әдіснама (методология; грек methodos- зерттеу жолы, теория, ілім және ...логия) - 1) ғылыми таным әдісі, 2) ғылымда қолданылатын негізгі принциптер. Педагогика теориясына лайықты танымның ұстанымы, әдіс, нысаны мен таным амалдары арқылы педагогикалық болмысты өзгеріске түсіру, 3) дүниенің, қоғамның объективтік заңдылықтары мен құбылыстарын практика және теория жүзінде игеруге және өзгертуге бағытталған таным принциптерінің жиынтығы.
Әдістеме (Методика) – 1) әдістер жиынтығы; 2) оқыту немесе ғылымды зерттеу әдістері туралы ілім; 3) педагогиканың жеке пәндерден берілетін юілім көлемі мен маөмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін саласы. Жалпы алғанда жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді.
1. «Зерек бала» мектепке дейінгі жастағы балаларды тәрбиелеу мен оқыту бағдарламасы.
2. «Тәрбиеге жетекші», 2004ж. Б.И.Иманбекова
3. «Балабақшада рухани мәдениеткетәрбиелеу», Нечаева В.Г. 1981ж
4. Мухина В.С. Возрастная психология. - М., 1998.
5. Леушина A.M. Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыру әдістемесі. - Алматы, 1987.
6.Отбасында және балабақшада баланы мектепке дайындау бағдарламасы. -Алматы, Шартарап, 2000.
7. Балабақшада 5-7 жастағы балаларды мектеп алды даярлау бағдарламасы. Астана-Алматы, 1992
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... Ойынның психологиялық негіздері.Ойын  - баланың психологиялық феномені ретінде.Орындаған: Байкен Қ.БТоп: П-223 топ студентіТексерген: Кулмышева Н.А.Оқу  -  ... ... ... ... ... ... ... қажетті білімді, дағды мен икемді жүйелі түрде меңгеру. ... ... ... ... әрекеті  -  оқу. Оқу арқылы балаға қоғам өзінің ғасырлар бойы ... асыл ... ... ... ... (метод; грек. methodos  -  теория, ілім, ... ... ... ... жетудің бірыңғайланған тәсілдерді тәртіпке келтірілген  қызмет  жүйесі. Ғылыми негізделген әдістерді саналы ... ...  -  жаңа ... ... аса ... ... Тәрбие мен оқыту әдістерін жасап, топтастыру тәлім-тәрбиедегі негізгі міндеттердің бірі.Интеллект  -  интелектус деген латын сөзі, қазақша ақыл ... ... ... ... ... ...  деп ... тұрарлықтай мінез-құлық көріністерін байқауға болады. Қызығу  -  ... ... мен ... ... ... білуге бағытталған адамның біршама тұрақты жеке ерекшелігінің бір көрінісі.Дүниетаным  -  адамның ... ... өмір ... ... ... ... дүниетанымы мистика мен идеализмге жат, дәйекті ғылыми-материалистік дүниетаным.Мұрат  -  адамның алдына қойған ең ардақты, ең асыл мақсаты. Мұрат ... ... ... сөз бен ... ... бар ... ғана болады. Әрекет  -  дегеніміз түрлі қажеттерді өтеуге байланысты белгілі мақсатқа жетуге бағытталған процесс. Адам іс-әрекеті  -  ... ... Оның ... жеке ... мен ... әрекеттердің жүйесі кіреді. Дағды  -  алғашқыда саналы орындауды қажет ететін іс-әрекеттің ... ... ... ... ...  -  адамның қандай нәрсені болмасын орындай білу қабілеті. Икемділік білім мен тәжірибеге негізделеді. Кімнің білімі мен ... ... ... сол адамның икемділігі де артық болады.Байқау  -  белгілі мақсат пен объектіні әдейлеп ...  -  ... ... бір әректпен айналысуға бет бұрысы оған көңілі  аууы, оянып келе жатқан қабілеттің алғашқы белгісі.   ... ...  -  ... ... шығарып, дұрыс ойлап, дұрыс  шешім қабылдай білетін адам. Ақылды адам басқаның азғыруына, өсегіне ермейді,өз ойымен ой ... ... ...  - оқу  -  ...  ... ... ... ұстаз. Оның міндеті- пәннің оқытылу жағдайын бақылайды: озат мұғалім мен  ... ... ... таратады. Ұстаздарға әдістемелік көмек көрсетеді.Әдіснама (методология; грек methodos- зерттеу жолы, теория, ілім және ...логия) - 1) ... ... ... 2) ... ... ... ... Педагогика теориясына лайықты танымның ұстанымы, әдіс, нысаны мен таным амалдары арқылы педагогикалық болмысты өзгеріске ... 3) ... ... ... ... мен ... практика және теория жүзінде игеруге және өзгертуге ... ... ... ... ...  -  1) әдістер жиынтығы; 2) оқыту немесе ғылымды зерттеу әдістері туралы ілім; 3) педагогиканың жеке пәндерден ... ...  ... мен ... ... оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін саласы. Жалпы алғанда жас  ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің ... ... ... ... беру  -  ... мүшелерінің адамгершілік, зиялық, мәдени және дене дамуы мен  кәсіби біліктілігінің ... ... қол ... ... ... үздіксіз тәрбиелеу мен оқыту процесі Білім беру ісі (жалпы және ... ... ... ... ... өсіп, өрбіп, белгілі, бір кәсіпке, мамандыққа үйретумен тиянақталады. Іске асырылатын білім беру бағдарламаларының сипатына қарай білім беру жалпы ... және ... ... беру болып  бөлінеді.Дидактика ұғымы грек тілінен алынған, оқыту немесе үйрету деген сөз.  әрі ... әрі ... ... ... ...  -  теориялық: білім беру мен ... ... мәні мен ... мазмұнын, принциптерін, ұйымдастыру формалары мен әдістерін зерттеу. Дидактиканың қолданбалы қызметі, ... ... ... ... сәйкестендіру.Отбасы  -  неке немесе туыстықпен, тұрмыстық қауымдықпен, өзара моральдық және материалдық жауапкершілікпен байланысқан кіші әлеуметтік ...  -  ... ... ... ... орны ... ... оның барысында. Психологиялық кернеуліктен құтылуға, яғни кездейсоқ (стрессовое) жағдайдан бастап, адамдар қатынысының үйлесімді әлеміне қосады. Ойын барысында ересектердің ... ... ... ... қоршаған орта шыедығын танудағы арақатынасында балалар үшін аса маңызды. Балалардың күш-қуатын, ақыл-ойын, мінез-құлқын тәрбиелеуге қызмет ... ойын  -  ... ... мен ... ... барысында бала оларды тиісті орында пайдалануды үйренеді.Рөлдік ойындар  -  бірлескен топтық ойын барысында ... ... ... ... ... ... өздеріне түрлі әлеуметтік рөлдерді алатын ойын.Символдық ойын  -  ... ... ... ... ... ал ... абстрактылы,символдық формада орындалатын ойын.Көріністік (сюжеттік) ойындар  -  адам өмір шындықтарын, ертегі, әңгімелерді және т.б. балалардың көріністік ... ... ... ... ... ... ... -дейді.Мектеп жасына дейінгі баланы дамытатын, өсіретін әрі тәрбиелейтін негізгі іс-әрекет  -  ойын. Ойын арқылы бала өзін қоршаған ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасымен танысады. Халқымыз ойындарды тек балаларды алдандыру, көңілін көтеру әдісі деп қарамай, жас ерекшеліктеріне сай олардың көзқарастарын, ... ... ... деп ... ... Ойын ... балаларға дене шынықтыру және эстетикалық тәрбие берудің маңызды құралы. ғалым Е.А.Покровский өзінің ... ... ... еңбегінде әрбір халықтың ойын туралы түсінігіне сипаттама береді. Мысалы: ежелгі гректерде  түсінігі балалардың қимылы ... ... ... ал ... ...  сөзі ... ... сезімдерін сипаттайды- деп, барлық халықтың ойын түсінігінің түп-тамырының сабақтасып жатқандығы ... ... ... ... ... ойын ... балаларға өте қиын әлемдік танымды түсіндіре білді. Ш.А.Амонашвили өз оқушыларымен ойын ойнағанда өзін ... ... қоя ... олардың көңіліне, ойына, санасына пайдалы ұғымды беріп, өз ісіне сенімді болып, ... жеңе ... ... - ... көздерінде білімге деген құштарлықты байқады. Осындай ойын арқылы оқытудың арқасында дидактикалық ойын пайда болды.Ойын  -  балалар үшін оқу да, ... те. Ол ... ... кездескен қиыншылықтарды жеңу жолын үйретіп қана қоймай, ұйымдастырушылық қабілетін қалыптастырады. Сондай-ақ, балалар өздерін ізденімпаз, ... етіп ... ... ... ... ... ... ойлау, зеійн қою сияқты таным үрдістері дамуына жол ашады.  Демек, ойын  - баланың өміріндегі ... ... ... туралы жасалатын тұжырым:ерік және мінез қасиеттерін бекітеді, адамгершілік сапаны жетілдіредіұжымдық сезім әрекеттері өсе түседіэстетикалық тәрбие беру ... ... беру ... ... ... ... ... жетілуіне көмектеседі.Ойыншық  -  шынайы заттардың нақты бейнесі, балаларды қызықтырарлық түрде ... және ... ... ... зат: ... әсер ету мен тәрбиелеудің негізгі құралы. Жас ерекшелігіне байланысты ойыншықтарды және ... ... ... байланысты оларды ақыл  -  ой , ерік  -  ... және ... ... , ... ... және ...  -  ... деп бөлуге болады. Балалардың ақыл  -  ойын ... ... ... дидактикалық ойыншықтар үлкен орын алады. Олар ақылын, ойлауын, тілін дамытып, білім,  дағды мен іскерлік жайлы бірқатар түсінік ... ... ... ... , бала ... тануды , айыруды, заттың түсін, көлемі мен пішінін атап, сандармен, цифрлармен танысып, ұсақ бөлшектерді тұтас бір затқа жинап, оларды қайта ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын мынадай ойыншықтар бар: бір түсті шеңберлерден тұратын конусты қамалдар (1.5-3ж) , түрлі -түстілері (3-7 ж) , әр ...  - ... , ... ... ... ,матрешкалар (1,5-6ж). Балаларға берілген дидактикалық ойыншықтардың қай жаасқа нақты берілгенін көрсету мүмкін емес, өйткені ол ойыншықтармен әр түрлі деңгейдегі ойындар ... ... ... ... ... ... үшін ең ... өзіндік конструкторлар. Бұралатын бөлшектері бар ағаш ойыншықтар 4,5  -  5 жастағы ... ... ... ... ... ... негіз болады. Әр түрлі жастағы балалар үшін дайын техникалық ойыншықтар мағынасы бойынша да, образы бойынша да ерекшеленеді. ... 2  -  4 ... ... үшін ... ... ашық ... ... бөліктерден  -  дөңгелектен, машинист бөлімшесінен тұрады; 5  -  7 ... бала ... ... ...  -  ... ... ... сияқты , ал кіші мектеп жасындағыларға өте үлкен бөлшектер ... және де ... ... ... ... ... ... етеді. Дайын техникалық ойыншықтар қазіргі техниканы, өткен заманғы техниканы және болашақтың техникасын да ... ... ... ... дейінгі балаларға арналған  техникалық ойыншықтар бала қолының түрткісімен қозғалуы мүмкін, инерттік механизммен ... ... ... Мектеп жасына дейінгі бала мен кіші мектеп жасындағы балалар үшін ... ... ... ... айтсақ, транспорттық және жолдық  -  құрылыстар үлкен мөлшерде жасалады және бала өзі мұндай машинаға отырып қажет ... ... ... үшін рөл мен рычагты қозғалысқа келтіреді. Мектепалды даярлық сыныптарында сабақтың өн бойы ойын әрекетін ұйымдастыру арқылы жүзеге асады. Себебі, 5-6 ... бала ... ... гөрі ойын ... ... зейіні тұрақсыз, бір іспен ұзақ уақыт шұғылдана алмайды. Бала ойынмен өседі. Халқымыз бала мінез-құлқының қалыптасуында ойын әрекеті де ... мән ... ... ... ... ... қарым-қатынасы кеңейіп, таным қабілеті өседі, мінез-құлқы қалыптасады. Ойын баланың даму құралы, таным көзі, білімділік, тәрбиелік, дамытушылық, мәнге ие бола ... ... жеке ... ... ... ... етеді. Ойынды әрбір адам ойнап өседі, ойынды көп ойнаған адамның ... кең, жаны ... ... ... ... ... болмақ. Ойын адамның дамуына, қалыптасуына әр түрлі әсер береді. Кей бала ... ... ... ... кей бала ішкі ... білдіреді. Ойын  -  бала табиғатымен егіз, өйткені бала ... ... ... ... дамымақ та емес. Ол  -  бала миын жаттықтыратын әрі тынықтыратын ... ... ... ... ... ... және ... ойынға араласуына әсер ететін факторлар өте көп. Мысалы, үлкендердің ойынға ... ... ... ... ... ортасы, балалар ұжымы, баланың тәрбиесі т.б. Дегенмен де ойын тек ... ... ... да, ... де ... ... адамды рахат пен қанағат сезіміне бөлейтін іс-әрекеті. Бала ... ... ... да әлі ... дейін ойнайды, әрине ойынның түрлері де, мазмұны да сан алуан. Балалар ойыны әр алуан, оның ... ... ... жас және дара ерекшеліктеріне байланысты. Мысалы, сюжеттік рөлді, қимыл-қозғалыс, драматизация, музыкалық, дидактикалық, құрастыру, ұлттық, спорттық, дамытушы ойындардың түрлері бар. Әрқайсының ... ... ... ... ... ... білімдік, тәрбиелік, дамытушылық функциялары бар.Ойын балалардың негізгі іс-әрекеті ретінде психологиялық, анатомиялық-физиологиялық, педагогикалық маңызы зор ... ... ... ... ... ... бағалай келіп, А.С.Макаренко былай деп жазды: .Ойын - қанағат алу үшін жасалатын ... ... да, ... де ойын ... қолдануға болады. Ойын туралы көптеген теориялар бар. Солардың бірін алғаш рет ... ... Ол ойын ... бала ... ... ... дейді. М.Лазарус жұмыстан кейін дем алу теориясын, Г.Спенсер денедегі артық ... ... ... ... үшін ... ... ойындарының, С.Л.Рубинштейн еңбекке дайындайтын ойындарының теориясын жасады.Ойын әлеуметтік қызмет, ол баланың жасына қарай, өзін ... ... ... ... оны ... ... арттыратын құрал. Онда танымдық және бағдарлық қызмет бар. Ойын арқылы бала ... ... ... ... ... ... ынтымақтасып жұмыс істеуге дағдыланып, ұтылуға емес, ұтуға тырысады. Ойын баланың психикасында сапалы өзгерістер туғызады, оқу әрекетінің негіздері қаланады.А.М.Горький:  - ... ...  - ... ... ... ептілікке және басқа мінездерге тәрбиелейтін атап айтқан. Ол адамның дербестігін, ұйымдастырушылық дағдыларын ... ... ... ...  -  оның ... болуы, яғни сабақтың түрлері мен әдістерін, мазмұнын ... оның ... ... ... ... сапалық жаңа деңгейдеге көтеру.Л.С.Выготский, А.Н.Леонтьев, Д.Б.Эльконин сияқты белгілі психолог ғалымдар:  - деген ... ... ... Ал ... халық даналығы:  - дейді.          ... ... ... ... ... ... ... пен мәдениеттің түрлі салаларын қамтуда. Бұрын балалар ойыны мен актер ойыны педагогика мен өнертанудың ғана ... ... ... ... қазіргі таңда ойын проблемасы психология, әлеуметтану, мәдениеттану, ... т.б. ... ... ... ... ... Ойын ... оқушы білім алуға, оқуға қызықтыра отырып тұлғаны дамуын қалыптастыруға ...  -  ... жаңа ... ... ... ... ... ұғымына түсініктеме берсек  -  бұл адамның мінез- ... өзі ... ... ... ... ... ... жағдаяттар негізінде әс-әрекеттің бір түрі. Ойын әрекеті мынадай қызметтерді атқарад:Ойын  -  ... ... ... ... барысында өзін-өзі тану)Коррекциялық (өзін-өзі түзету)ӘлеуметтендіруОйын  -  адамның өміртанымының алғашқы қадамы. Сондықтан ойын арқылы балалар өмірден ... ... алып ... ... ... бала ... ... өз бетінше зерделейді.Соның нәтижесінде өзі көрген жағдайларды, отбасылық тұрмыс пен қызмет түрлерін жаңғыртады.Ойын балалардың еңбекке деген қарым-қатынасы мен қабілеттерін ... ... ... ... ... ой қабілетінің дамуы, бір-біріне деген сыйластық, қажеттіліктерімен санасуы әр оқушының жеке ... ... ... ... ... жеңіске жету болса, әр ойыншы өз қарсыласының мүмкіндігімен санасып, бір-біріне деген сенімен арттырады.Ойын ... өте көп. ... ... ... ... сергіту ойындары, дидактикалық мақсаттағы ойындар, логикалық ойындар, грамматикалық ойындар, ұлттық ойындар, т.б. ... ... ... ... ... білімді толық игеруіне көмектеседі.Ойын арқылы ұйымдастырылған сабақ балаларға жеңіл әрі ... әрі ... ... Ойын ... ... ... жұмыс істеуге, ойлау қабілетін дамытуға үйретеді. Ойын кезінде балалардың достық сезімін оятып, бір-біріне қамқорлығы, ... ... ... ... ... қайырымдылыққа, ізгілікке, әдептілікке тәрбиелеуге болады. Ойын түрлерін сабақта тиімді пайдалана білу мұғалімнің меңгертіп отырған білімін ықыласпен ... ... ... ... ... түрлендіруге жаңылтпаштарды, мақал-мәтелдерді, жұмбақтарды жатқызуға болады. Олар әр тілді, әрі ақыл-ойды дамытуға, демалыс сәттерін тиімді пайдалануға септігін тигізеді. ... ... ... ... ... ұстауға, қысылып-қымтырылмауға, басқалармен тіл табысуға, жолдастық, достық сезімінің ... ... ... ... мақсаты-баланы қызықтыра отырып білімді меңгерту болса, мұғалімнің міндету-сол ойын түрлерін пайдалана отырып оқушылардың өздігімен жұмыс істей ... ой ... мен тіл ... ... ... ... дағды мен шеберлікті меңгертуге қол жеткізу. Оқу-тәрбие жұмысында ойындарды қолданудың кең ... ... ... ... ... зерттеулер жасау арқылы мынадай мәселелердің басы ашылды:ойлау, ес, сөйлеу, жігер, назар үрдістеріне дидактикалық ... әсер ету ... ... ... ... ... ... таным қызығуы арқылы шығармашылық ізденіске ұмтылуы, т.б.Пайдаланған әдебиеттер:1.  мектепке дейінгі жастағы балаларды тәрбиелеу мен оқыту ...  , 2004ж. ... , ... В.Г. 1981ж4.  ... В.С. ... ... - М., 1998.5. Леушина A.M. Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыру әдістемесі. - Алматы, 1987.6.Отбасында және балабақшада ... ... ... ... ... Шартарап, 2000.7. Балабақшада 5-7 жастағы балаларды мектеп алды даярлау бағдарламасы. Астана-Алматы, 1992  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұлға туралы жалпы ұғым10 бет
Ойын феномен ретінде.ойынның психологиялық негіздері11 бет
Ойын – психологиялық феномен ретінде7 бет
Ойын – психологиялық феномен ретінде.Ойынның психологиялық негіздері4 бет
Антик философия. Софистер4 бет
Жартышарлардың ассиметрия мәселесі. Cөйлеу кезіндегі сол (доминант) және оң (субдоминант) жартышарлардың рөлі3 бет
Тұлғааралық коммуникациядағы сөйлеу тiлi мен мәдениетiнiң рөлi14 бет
Ғылым туралы пікірталастар: сциентизм және антисциентизм7 бет
Қышқылдық-негіздік титрлеу әдісінің мәні5 бет
Өзін-өзі танудың мәні7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь