Азжылдық, көпжылдық арамшөптер және олардың өкілдеріне сипаттама

1.Азжылдық арамшөптер және олармен күрес шаралары
2. Атпатамырлы арамшөптер, өкілдері, қысқаша сипаттамалары және олармен күрес шаралары
1. Дәрілік түйежонышқа (Донник лекарственный, Melіlotus offіcіnalіs)
Бұршақ тұқымдасына жататын екі жылдық арамшөп. Сабағының биіктігі 1,5-2 метр аралығында. Құрғақшылыққа төзімді өсімдік, тамыры өте тереңге бойлайды, сондықтан топырақты кептіріп жібереді. Бұл арамшөп тұқымымен көбейеді. Бірінші жылы дегелек фазасында қыстайды, ал екінші жылы тұқым құрайды. Бір өсімдік 17 мыңға дейін тұқым береді. Тұқымның ұзындығы 1,8-мм, ал көлденеңі-1,25-1,50 мм шамасында. Ол өзінің өзінің өнгіштік қабілетін топырақта ұзақ сақтайды. Көптеген ғылыми-зерттеулердің мәліметі бойынша дәрілік түйежоңышқаның тұқымы өзінің өнгіштік қабілетін 5 жылға дейін, ал Америка Құрама Штаттары ғалымдарының зерттеулері бойынша 70 жылға дейін сақтайтын көрінеді. Күзде және көктемде, яғни ылғал жеткілікті болған мезгелдерде топырақтың 5 см-ге дейінгі тереңдігінен жақсы өніп шығады. Ол көгеріп шыққан кезде улы болып, көп жағдайда ірі қара малды, қойды, жылқыны уландырады.Күздік және жаздық дәнді дақылдарды, жүгері, күнбағыс, асбұршақ егістіктерін ластайды.
Азжылдық арамшөптермен күресу жолдары
Азжылдық арамшөптерге қарсы қолданылатын агротехникалық шаралардың ішінде күзде жерді сүдігерге жырту жақсы нәтиже береді, өйткені көптеген азжылдық арамшөптердің, әсіресе ерте пісетін түрлерінің, тұқымдары шашылып, топырақтың беткі қабатында (0-5см) қалады, содан көктемде қаулап өсіп танапты ластайды. Сондықтан, сүдігер өңдеу арқылы оларды топырақтың беткі қабатынан оның астыңғы қабатына тереңге (22-25см) сіңіргеннен кейін жер бетіне көктеп шықпайды.
Азжылдық арамшөптер тұқымдарын жоюда өршіту әдісінің маңызы зор. Ол үшін топырақтағы тұқымдардың көктеп шығуына қолайлы жағдай жасап (топырақты қопсыту, ептеп ылғалдандыру), арамшөптер көктеп шыққаннан кейін оларды егін себер алдында тырмалау, культивациялау, дискілеу арқылы қырқып жою керек. Бұл тәсілді Қазақстанның күзі ұзақ әрі жылы оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтарында сүдігер жыртқанға дейін, ал республиканың күзі ерте түсетін және салқын солтүстік өңірлерінде ерте көктемде қар кеткеннен егін сепкенге дейінгі топырақ өңдеу жүйесінде жүргізуге болады. Аталған әдісті пар өңдеу жүйесінде Қазақстанның барлық аймағында жүзеге асыруға болады.
Азжылдық арамшөптерді жою үшін оларға қарсы гербицидтер қолдану жақсы нәтиже береді. Әсіресе, дәнді дақылдар егісін ластап, оларға көп зиян келтіретін қарасұлыны жою үшін иллоксан гербицидін қарасұлының 2-4 жапырағы пайда болған кезде жаздық және күздік бидай егістерінде әр гектарға 2,5-3.0 әсер етуші заты бойынша 5 литр шамасында бүріккен дұрыс, ал триаллатты егін себер алдында әр гектарға 1,7-3,4 литр шамасында бүрке шашып, топыраққа тез арада сіңіру керек, кері жағдайда ол ұшып кетіп, ешқандай әсер бермейді.
1. Әуезов Ә.Ә., Атақұлов Т.А., Сүлейменова Н.Ш., Жаңабаев Қ.Ш., Егіншілік, оқулық, Алматы, 2005
2. Жаңабаев Қ.Ш., егіншілік оқулық 2006
3. Жаңабаев Қ.Ш.,Саудабаев Т.С., Сейтов И.С., Өсімдік шарушылығы өнімдерін өндіру технологиясы, Алматы, «Қайнар» 1994ж
        
        Қазақстан  Республикасының Ғылым және Білім министірлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік УниверситетіТақырыбы: “Азжылдық, көпжылдық ... және ... ... ... ... ... ... АГ – 313Мамандық: АгрономияСемей 2015 жылЖоспар:1.Азжылдық арамшөптер және олармен күрес шаралары2. Атпатамырлы арамшөптер, өкілдері, қысқаша сипаттамалары және оларменкүрес ... ... және ... күрес шаралары. Дәрілік түйежонышқа1. Дәрілік түйежонышқа (Донник лекарственный, Melіlotus offіcіnalіs)Бұршақ тұқымдасына жататын екі жылдық арамшөп. ... ... ... ... ... ... өсімдік, тамыры өте тереңгебойлайды, сондықтан топырақты кептіріп жібереді. Бұл арамшөп тұқымыменкөбейеді. Бірінші жылы  ... ... ... ал ... жылы ... Бір ... 17 мыңға дейін тұқым береді. Тұқымның ұзындығы 1,8-мм,ал көлденеңі-1,25-1,50 мм шамасында. Ол ... ... ... ... ұзақ ... ... ... мәліметі бойыншадәрілік түйежоңышқаның тұқымы өзінің өнгіштік қабілетін 5 жылға дейін, алАмерика Құрама Штаттары ғалымдарының зерттеулері бойынша 70 жылға дейінсақтайтын ... ... және ... яғни ... ... ... ... 5 см-ге дейінгі  тереңдігінен жақсы өніп шығады. Олкөгеріп шыққан ... улы ... көп ... ірі қара ... ... жылқыныуландырады.Күздік және жаздық дәнді дақылдарды, жүгері, күнбағыс, асбұршақегістіктерін ластайды.Азжылдық арамшөптермен күресу жолдарыАзжылдық арамшөптерге қарсы қолданылатын агротехникалық  шаралардыңішінде күзде жерді ... ... ... ... ... өйткені көптегеназжылдық арамшөптердің, әсіресе ерте пісетін түрлерінің, ... ... ... ... ... ... содан көктемде қаулап өсіптанапты ластайды. Сондықтан, сүдігер ...  ... ... ... ... оның ... ... тереңге (22-25см)  сіңіргеннен кейін жербетіне көктеп шықпайды.Азжылдық арамшөптер тұқымдарын жоюда өршіту әдісінің маңызы зор. Олүшін топырақтағы тұқымдардың көктеп шығуына ... ... ... ... ептеп ылғалдандыру), арамшөптер көктеп шыққаннан кейін оларды егінсебер алдында ... ... ... ... ... жою керек.Бұл тәсілді Қазақстанның күзі ұзақ әрі жылы оңтүстік және оңтүстік-шығысаймақтарында сүдігер жыртқанға дейін, ал ... күзі ерте ... ... ... өңірлерінде ерте көктемде қар кеткеннен егін сепкенгедейінгі топырақ өңдеу жүйесінде жүргізуге болады. Аталған әдісті пар өңдеужүйесінде Қазақстанның барлық аймағында ... ... ... ... жою үшін ... ... ... қолдану жақсынәтиже береді. Әсіресе, дәнді дақылдар егісін ... ... көп ... ... жою үшін иллоксан  гербицидін қарасұлының 2-4жапырағы пайда болған кезде жаздық және күздік бидай егістерінде әргектарға 2,5-3.0  әсер ... заты ... 5 литр ... ... дұрыс,ал триаллатты егін себер алдында әр гектарға 1,7-3,4 литр шамасында бүркешашып, топыраққа тез арада сіңіру керек, кері жағдайда ол ұшып ... әсер ... ... арамшөптер, өкілдері, қысқаша сипаттамалары және оларменкүрес шараларыОлар негізінен атпатамырлары, яғни тамыр бұтақшаларының көмегімен өніпөседі, ... ... де ... алады. Бұл топтағы арамшөптерді тамыржүйесінің  терең орналасуына байланысты құрту ... ... ...  көп зиян ... ... ... ... тамыры деп аталатын жіп тәріздес тамырлар шығады. Бұлардабүршіктер болады. Мысалы, бір шаршы метр ... ... ... ... саны ... ... ... Міне, осы бүршіктерден жерастытармақшалар-атпатамырлар өрбіп өседі. Бүйір-бүйірге тараған тамырлар өзалдына бұтақ жаядыда, жаңа ... мен ... ... ... ... ... негізгі өкілдеріне егістік (сары) қалуен,қызғылт қалуен, көкшіл қалуен(татар ақсүттігені), егістік шырмауық,қызғылтукекіре  және басқалары ... ... ... Sonchus ... ... жататын арамшөп. Сабағы тік бойлап өсіп, биіктігі 120 ... ... ... ... ... жағы ... ал ... жағыкүңгірт, яғни көмекскі болып келеді. Гүлдері-себет, түрі сары. Маусымайынан күзге дейін гүлдейді.Бір егістік қалуен өсімдігі 9000 -ға ... ... ... ақ түсті, үлпілдекпен жабдықталған, әбден пісіп-жетілгенде үлпілдектері түсіп қалады. Топырақтың 0,5 см қабатынан ... ... ал 3 см ... өніп шыға ... өніп ... ... ... және 20 градус шамасында температура қажет. Топырақтаөнгіштік қабілетін 2-3 ... ... ... ... ... ... ... қалуеннің тік бойлап өсетін негізгі тамырынашар дамыған, сондықтан топырақта 50-60 см тереңдікке ғана тарайды.Топырақтың ылғалды  8-16 см ... ... ... ... ал құрғақшылық жылдары бұл тамырлар 12-18 см тереңдікке дейінғана өседі.Олардың ұзындықтары кейде 100 см-ге дейін жетеді.Негізгітамырдың бойында бүршіктер орналасады, ал ... жылы ... ... ... Олардың саны 350-400-ге жетеді.Атпатамырлы бұл арамшөптер әсіресе, Ақмола, Қостанай, СолтүстікҚазақстан  ... ... ... егісінде кеңінен таралған.Егістікқалуен топырақтан коректік заттарды көп пайдаланып, оның құнарлылығынтөмендетеді. Мысалы, ол 1 гектар жерден 67 кг азот, 28 кг ... және 159кг ... ... ... ... ... әр ... 20 центнер күздікбидай өнімін алуға жетер еді. Өйткені, күздік бидай әр ... 10 ... беру үшін 37 кг ... 13 кг фосфор және 18-20 калийді керек етеді.Міне, осындай топырақтан коректік заттарды көп мөлшерде алғандықтан,егістік қалуен қаулап өскен құнарлы топырақтың ... ... ... ... ... зардап шегеді.Егістік шырмауық (Вьюнок полевой,Convolvulus arvensіs)Шырмауық тұқымдасына жататын арамшөп. Ол ... ... ... ... Сабағының ұзындығы 1 метрге дейін жетеді. Жапырағысағақты және сабаққа кезектесіп орналасқан.Гүлдері ірі, ақ ... ... ... екі ұялы қауашық. Әрбір өсімдік 100-1000-ға дейінтұқым береді.Оның   ұзындығы 2-4 мм  және 2-12 ... 25-30 ... ... ... ... ... өнгіштік қабілетін 2-3 жылға дейінсақтайды.Бұл арамшөптің тұқымы ұзақ ... ... ... ... барлық жағдай (ылғал, жылу және тағы басқа)  болып тұрғанның өзіндетұқымның 5-10 пайызы ғана көктеп ... ...  ... ... 3-4 м ... ... кетеді, ең негізгі тамыры 7 метртереңдікке дейін бойлайды. ... ... 25-40 см ... ... мм, ұзындығы 0,7-1,4 м жанама тамырлар тарайды.Республикада егістікшырмауық барлық жерлерде таралған. Ол әсіресе, отамалы және техникалықдақылдар егісінде көп өседі.Ауылшаруашылық дақылдарының ... ... ... ... ... ... Мұның өзі егіннің шағымдылығын күрттөмендетуге әкеліп соқтырады. Әсіресе жауын-шашынды жылдары егістікшырмауық көп зиян ... ...  ... ... заттарбар. Сондықтан да астықты тазарту керек. Мұның өзі қосыша қаражатты керекетеді.      ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады. Мысалы, егістік шырмауыққакүздік көблек пен шалғын көбелегі өздерінің жұмыртқаларын салады, ал оданшыққан жұлдыз құрттары егісті қатты зақымдайды.Жантақ, түйежантақ ... ... Alhagі ... ... жататын арамшөп. Сабағы тікенді, жалаң немесеептеген түгі бар, биіктігі бір ... ... ... ... пісіпжетілмеген бұтақ тәрізді, гүлдері қызыл. Жемісі ішінде бірнеше тұқымы барбұршақбас.Түйежантақтың ... ... ... ... ... Ол ... қапталған, сондықтан малдардың ас қорыту жүйесі арқылы өткендеөзінің өнгіштік қабілетін жоғалтпайды. Топырақтарда өнгіштігін ұзақ ... ... ... вегетативтік жолмен көбейеді. Оның көбеюмүшесі жер астындағы атпатамырлары.Күзге қарай жантақтың жер бетіндегісабақтары және жапырақтары ... ... ал  ... жер асындағытамырында орналасқан бүршіктерден ол қайтадан көктеп шығады.Жантақтың тамыр жүйесі күшті дамыған. Оның негізгі тамыры топырақтабірнеше метр тереңдікке (30 ... ... ... ... Топырақтың 30-50 смтереңдігінде негізгі тамырдан жанама атпатамырлар ... ... ...  бүршіктерден келер жылы жаңа өсімдік өсіп шығады.Қызғылт укекіре (Горчак розовый, Acreoptіlon ... ... ... тұқымдасына жататын арамшөп.Ол біріншіжылы дәгелігін және бір метр тереңдікке дейін жететін кіндік тамырынтүзеді, ал ... жылы гүл ... және ... ... ... бұтақты болып келеді. Бұтақтарының ұзындығы 12-18 см, өсімдігініңбиіктігі 55-80 см дейін барады. Гүлшоғыры  ... ... ... ... ... ... ... 1000-20000 данаға дейін тұқым береді. Тұқымныңұзындығы 2,6-4 мм. Ол топырақта өнгіштік қабілетін 3-4 жылға дейінжоғалтпайды. Қызғылт укекірінің ... 3-6 см ... ... ... Оның көктеуі үшін 20-300 температура қажет.Тамыр жүйесі өте ... ... ... ... 5-6 м тереңдікке дейін бойлап өседі, алатпатамырлары 15-30 см тереңдікте ... ... ... ... 12 шаршы метрге дейін жетеді. Мін, осындай күштідамығандықтан қызғылт укекіре сыртқы  ортаның қолайсыз жағдайларына,әсіресе құрғақшылыққа өте ... ... ... ... ... ... ... ал кейінгі жылдары Қазақстанның солтүстік облыстарында датарай бастады.Қызғылт укекіре ауылшаруашылық өндірісіне орасан зор зиян ... көп ... ... ... басқа мәдени өсімдік өсе алмайды. Қызғылтукекіренің аз өскен жерлердегі  егіннің өнімі 30-40 пайызға, құрғақшылықжылдары 60-80 пайызға дейін ... ... өте ... ... ... ол ... топырақта небәрі 5-7 пайыз ғана ылғал қалады.Қоректік заттарды ауылшаруашылық дақылдарына ... ... ... ... ... күздік бидаймен салыстырғанда қызғылт укекіретопырақтан қоректік затты 3-5 есе көп ...  ... ... ... ... ... нанның қышқыл дәмі болады, ал егермалазықтық шөпке 5 пайыз қызғылт укекіре қосылса, онда жылқылар мен ... ... ... ... ... ... ... жайлымдар меншабындықтарды пайдалануға болмайды.Қызғылт қалуен (Осот розовый, бодяк, Cіzsіum arvense Күрделігүлдер тұқымдасына жататын арамшөп. Сабағы тік, тармақталған,биіктігі ... ... ... ... және ... мүшелері арқылыкөбейеді. Бір өсімдік 50 мыңға дейін тұқым береді. Жемісі сопақша келгендәнек. Оның ұзындығы 3-4 мм, ал ені –1,0 ... ... ... ... жыл бойы сақтай алады, топырақ 25-30 градусқа қызғанда 1-2 смтереңдіктен ... ... ... Тұқымнан шыққан өсімдігі бірінші жылытопыраққа тік бойлайтын тамыр түзеді, ал екінші жылы одан бірінші қатардағыкөлбеу тамырлар пайда болып, олар ... және ... ... қабатқатереңдей түседі. Екінші жылдың аяқ кезінде осы көлбеу тамырдың майысыпжуандаған жерінен бүршік және өркен пайда болып, қызғылт қалуенвегетативтік ... ... ... ... ... ... 20-30 см тереңдігіне орналасқан жер асытындағы атпатамырлары.Ауылшаурашылығы аталған арамшөптен көптеген зиян шегеді. Атап айтқанда,ол бір гектар жерден 140 кг ... 40 кг ... және 160 кг ... ... ... құнарлылығын төмендетеді, соныменқатар, орақ кезінде оның үлпілдек  тұқымдары комбайынның радиоторларынажабысып, мотордағы судың қызып ... ... ... ... барлық жерлерде, әсіресе Қазақстанның негізгі астықдақылдары егілетін солтүстік облыстарында көп кездеседі.Татар ақсүттігені, көгілдір қалуен (Молокан татарский, Mulgedіumtataricum).Күрделі гүлділер тұқымдасына жататын ... ... ... ... ... ... қарай тармақталған, биіктігі 80 см шамасында.Құрғақшылыққа төзімді.Бұл арамшөп ... ... және ... жолменкөбейеді.Бір өсімдігі 4000-ға дейін тұқым береді. Ол топырақтың 3 смтереңдігінен жақсы өніп шығады.Одан өніп шыққан өсімдік бірінші жылытопырақта ... ... тік ... ... ... ... ... ақсүттігенініңтамыр жүйесі күшті дамыған. Оның көпшілігі топырақтың 40-60 см қабатындаорналасқан, бірақта ... ... ... 1,5-2,5 ... 4 метр тереңдіккедейін өсуі мүмкін. Осы кіндік ... ... 60-70 см ... ... ... ... оларда көптеген бүршік пайда болады. Кейдеоның бір өсімдігінде саны 530 дан ... ... ... ... ... ... ... 60-қа дейін көлбеу тамыр түзуі мүмкін.Атпатамырлы арамшөптермен күрес шаралары. Олар негізінен вегетативтікмүшелері-атпатамырлары арқылы көбейеді. Бұл арамшөп осы ... ... ... ... Суық ... ... шаралардыуақытында жүргізу арқылы қоректік заттардың қорын азайту керек. Бұл үшінөсімдікті “әлсірету” әдісін қолданған жөн.Ол үшін егінді жинап болғаннанкейін ... 10-12 см ... ЛД-10 ... ЛД-15 ... ...  ... ... Осы кезде арамшөптердің атпатамырлары ұсақ бөлшектерге бөлініподан жаңа өсімдіктер шыға ... ... 2-3 жеті ... соң дискілеудіқайталау керек. Сонда жаңадан шыққан жас өсімдіктер жойылады да, ал тамыржүйесі тағы да ұсақ бөлшектерге бөлінеді. Бұл ... жаңа ... ... Оларды сүдігер жыртқанда жоюға болады, яғни 2-3 рет өңдегендежаңадан ... ... ...  тамырында жиналған пластикалық коректікзаттар жұмсалып, күзге қарай олардың қоры азаяды, сөйтіп олардың жерастындағы тамыр жүйелері қысқа қатты ... ... үсіп ... ... әдісін таза парда жүргізгенде ең жақсы нәтиже береді.Ол үшін таза парды жаз бойы 3-4 рет әр түрлі ... ... ... және ... өңдеуді алмастырып отырғанда ғана атпатамырлыарамшөптерді жақсы жоюға болады. Айталық, бірінші рет культивациялауды 5-7см, ... рет ... ... ең соңында жерді терең етіпсүдігерге түренді соқамен, ал жел ... ... бар ... ... ... ... өңдеу керек.Отамалы дақылдардың қатараралығын уақытылы және мұқияткультивациялау, топырақтың сортаңдануына жол бермеу, жер асты ... ... ... атпатамырлары арамшөптерді жоюға көмектеседі.Агротехникалық шаралармен қатар атпатамырлы арамшөптерге гербицидтерқолдану арқылы күрес жүргізу жақсы нәтижеге жеткізеді.Қосжарнақты атпатамырлы арамшөптерге қарсы дәнді дақылдар ... ... ... әр ... әсер ... заты ... 1,0-1,2 ... амин немесе натрий тұзын, 0,8-0,9 кг эфирді қолдануға болады.• Пайдаланылған әдебиеттер:1. Әуезов Ә.Ә., Атақұлов Т.А., ... Н.Ш., ... ... ... ... 20052. Жаңабаев Қ.Ш., егіншілік оқулық 20063. Жаңабаев ... Т.С., ... И.С., ... ... өндіру технологиясы, Алматы, «Қайнар» 1994ж  
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Алматы облысы , Жамбыл ауданы жағдайында қиярдың аурулары, арамшөптері және зиянкестерімен кешенді күресу тәсілдерін жүргізу22 бет
Арамшөптер3 бет
Арамшөптер және күресу шаралары7 бет
Арамшөптер және олардың жіктелуі6 бет
Арамшөптер туралы түсінік және олардың ауылшаруашылығына келтіретін зияндылығы7 бет
Арамшөптердің биологиялық ерекшеліктері10 бет
Арамшөптердің биологиялық ереекшеліктері, таралу және олардың тіршілік жағдайларына бейімделуі20 бет
Арамшөптердің жіктелуі7 бет
Арамшөптермен күрес шаралары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь