Тренингтер, іскерлік ойындарды оқыту-тәрбие процесінде қолданудың әдістемелері туралы

І Кіріспе
1.1 Тренинг туралы жалпы түсінік
1.2 Тренер дегеніміз кім?
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Семинар.тренингтің мақсат.міндеттерін айқындау.
2.2 Семинар.тренингті ұйымдастырудағы техникалық дайындық
2.3 Семинар.тренингті өткізу кезеңдері
2.4 Семинар.тренинг барысында қолданылатын кейбір интерактивті оқыту тәсілдері
2.5 Тренер нені білуі керек?
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Тренинг термині ағылшын тілінің training (тура мағынасында – «жаттығу») сөзінен алынған. Бұл күнде «тренинг» – интерактивті әдістерді қолдану арқылы жүзеге асатын, яғни оқытушы мен оқушының (дұрысын айтқанда – үйренуші мен бағыттаушының) бірлесе жұмыс атқаруына негізделетін заманауи оқыту формасын білдіреді.
Тренингті, бір жағынан, толыққанды оқыту үрдісі деп те айтуға келмейді, өзінің аты айтып тұрғандай, көп жағдайда, тренинг – бұл бар, белгілі ақпаратты адамның игеруіне ыңғайлы формада ұсынудың бір түрі. Тренинг – адамды қандай да бір қабілетті немесе машықты (навык) игеруге жаттықтырудың бір түрі десе де болады. Қалай дегенмен, тренинг әдісі – бұл күндегі ең тиімді оқыту формаларының бірі.
Семинар-тренинг – бұл тренинг әдісін пайдалану арқылы адамға жаңа ақпаратты, жаңа білімді немесе біліктілікті игертудің тиімді түрі. Семинар-тренингтің өзге оқыту түрлерінен артықшылығы да осында. Яғни ол адамға ақпаратты беріп қана қоймайды, сол ақпаратты игеріп, оны іс жүзінде қолдана білуге үйретеді.
Семинар-тренинг барысында оқытушы мен оқушы жаңа ақпаратты бірлесіп талқылайды («семинар») әрі практикалық жаттығулар негізінде алынған білімді іс жүзіне асырудың жолдарын қарастырады («тренинг»).
Семинар-тренингті жүргізуші адам – ол тек оқытушы ғана емес, ол нағыз «жаттықтырушы», өйткені ол оқушыға білім беріп қана қоймайды, сол білімді жүзеге асыру қабілетін игеруге көмектеседі. Бұл тұрғыдан тренер – әрі оқытушы әрі бапкер.
Тренер болу үшін оқытатын тақырыпты жетік білу аздық етеді. Мұндай адам аудиториямен жұмыс істеудің шебері болуы тиіс. Тренер, бір қырынан, психолог болуы керек. Өйткені ол семинарға қатысушы әрбір адамның талап-тілегі мен қажеттіліктерін дөп басып танып отыруы тиіс.
Тренер – интерактивті оқыту әдістерін меңгерген адам. Ол аудиторияны белгілі бір мақсатқа ұйыта алады, барлығын бір кісідей, бірлесе жұмыс атқаруға бағыттай біледі. Тренердің басты міндеті – семинар тақырыбын тренингке қатысушылардың өздерінің ашықтауына мүмкіндік жасау.
1.«Тренингтер мен оқыту семинарларын ұйымдастыру және өткізу». Әдістемелік нұсқаулық («Салауат» Шығыс Қазақстан облыстық жастар қоғамдық бірлестігі, Семей, 2006)
2.«Жаттықтырушының нұсқаулығы» (Сандрин Делаттре, NGO Management School, Швейцария, 2012)
3.«Мен жаттықтырушы боламын» жаттықтырушылар мен көшбасшыларды оқытудың әдістемелік құралы (Б.Ельчибаева, А.Имангожина, «Еңбекшіқазақ ауданы жергілікті қауымдастықтар қоры» ҚҚ, Алматы, 2013)
4.«Интерактивная методика обучения: теоретические и практические вопросы применения в учебном процессе» (А. Алимов, Алматы, 2013)
5.Некоторые вопросы образования. Пер. с англ. Центр Демократического Образования, 2001)
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІЖАРАТЫЛЫСТАНУ ЖӘНЕ МАТЕМАТИКА ФАКУЛЬТЕТІСӨЖТақырыбы: Тренингтер, іскерлік ойындарды ... ... ... ... ... СТоп: Е-317ТЕКСЕРГЕН:Тұрғанбаева Б.ШСЕМЕЙ 2015Жоспар:І Кіріспе+ Тренинг туралы жалпы түсінік+ Тренер дегеніміз кім?ІІ Негізгі ... ... ... ... ... ... техникалық дайындық2.3 Семинар-тренингті өткізу кезеңдері2.4 Семинар-тренинг барысында қолданылатын  кейбір интерактивті ... ... ... нені ... ... ҚорытындыПайдаланған әдебиеттер тізіміКіріспеТренинг термині ағылшын тілінің training (тура мағынасында  -  ) сөзінен алынған. Бұл күнде   -  ... ... ... арқылы жүзеге асатын, яғни оқытушы мен оқушының (дұрысын айтқанда   -  ... мен ... ... ... ... ... ... оқыту формасын білдіреді. Тренингті, бір жағынан, толыққанды оқыту үрдісі деп те айтуға келмейді, өзінің аты айтып ... көп ... ...  -  бұл бар, ... ақпаратты адамның игеруіне ыңғайлы формада ұсынудың бір түрі. Тренинг  -  ... ... да бір ... немесе машықты (навык) игеруге жаттықтырудың бір түрі десе де болады. Қалай дегенмен, тренинг әдісі  -  бұл ... ең ... ... ... ...  -  бұл ... әдісін пайдалану арқылы адамға жаңа ақпаратты, жаңа білімді немесе біліктілікті игертудің тиімді түрі. Семинар-тренингтің өзге ... ... ... да ... Яғни ол ... ақпаратты беріп қана қоймайды, сол ақпаратты игеріп, оны іс жүзінде қолдана ... ... ... ... мен ... жаңа ... ... талқылайды () әрі практикалық жаттығулар негізінде алынған білімді іс жүзіне ... ... ... ... ... адам  -  ол тек ... ғана емес, ол нағыз , өйткені ол оқушыға ... ... қана ... сол ... ... ... ... игеруге көмектеседі. Бұл тұрғыдан тренер  -  әрі ... әрі ... болу үшін ... ... ... білу аздық етеді. Мұндай адам аудиториямен жұмыс істеудің шебері болуы тиіс. Тренер, бір қырынан, психолог болуы керек. ... ол ... ... ... адамның талап-тілегі мен қажеттіліктерін дөп басып танып отыруы тиіс. Тренер  -  ... ... ... ... ... Ол аудиторияны белгілі бір мақсатқа ұйыта алады, барлығын бір ... ... ... ... ... біледі. Тренердің басты міндеті  -  семинар тақырыбын тренингке қатысушылардың өздерінің ашықтауына мүмкіндік жасау.Семинар-тренингті ұйымдастыру кезеңдері* Семинар-тренингтің мақсат-міндеттерін айқындау.Кез ... ... ... ... оны ... ... Ал ... алғашқы қадамы  -  бұл семинар-тренингтің мақсат-міндеттерін айқындау. Кез ... ... ... ... әлеуетті тренер, ең алдымен,  алдына қоятын мақсатын айқындап алуы керек. Кез келген істің ... ... ... ... ... да ... әрі нақты болуы тиіс. Бұл ретте алға қоятын ... SMART ... ... ... айқындаудың маңызы зор.SMART өлшемдері дегеніміз не?SMART сөзі келесідей ағылшын сөздерінің бастапқы әріптерінен құралған:S  -  ... M  -  ... A  -  areal		- R  -  ... T  -  ... ... 2013 жылдың 25 сәуірінде Алматы қаласында семинар-тренинг өткізу арқылы 25 жасөспірімге семинар-тренингтерді жүргізу әдістемесін ... 2013 ... 25 ... ... ауылында семинар-тренинг өткізу арқылы 20 жасөспірімге команданы жасақтау және басқару ... ... ... мақсаттар SMART өлшемдеріне сәйкес айқындалған, яғни олар шынайы ... әрі ... ... жазылған, көзделген мақсаттың қайда (areal) және қашан (time-bound) жүзеге асатындығын ... әрі ... ... ... ... екі жағдайда да қойылған меже, яғни оқытылатын жасөспірімдердің саны нақты көрсетілген.Семинар-тренингтің мақсатын айқындаған соң, тренер және ... ... сол ... жету жолындағы нақты міндеттерді айқындайды.Мысалы:* Семинар-тренингке қатысушыларды іріктеудің критерийлерін айқындау. * Семинар-тренинг өтетін жерді ... * ... ... ... ... ... ... Семинар-тренинг өтетін жермен келісім-шарт жасасу. * Семинар-тренингтің модулін жасау.* Семинар-тренингке қатысушыларға берілетін ... ... ... ... ... қажетті құрал-жабдықтарды дайындау.* Семинар-тренингке қатысушылардың тамақтанатын орнын белгілеу.* Семинар-тренингті өткізу.* Семинар-тренингке қатысушылармен кері байланыс орнату.Семинар-тренингті ұйымдастырудағы техникалық ... ... ... ... санын белгілеу* Семинар-тренингке қатысатын адамдарды іріктеу шараларын айқындау.* Семинар-тренинг өтетін жерді айқындау және ... ... ... ... ... ... ... анықтау.* Семинар-тренингке өткізуге қажетті құрал-жабдықтардың түрлері мен көлемін анықтау.* Семинар-тренингке қатысушыларды жеткізуге байланысты және т.б. транспорттық шығындарды есептеу.* Семинар-тренингті ... ... ... сметасын жасау.* Семинар-тренингке қатысатын адамдарды іріктеу шараларын жүзеге асыру (анкета арқылы, пошталық жөнелтілімдер арқылы, т.б.)* Семинар-тренинг өтетін орынды жалға алу ... ... ... алу.* ... ... ... орынға алдын ала ақы төлеу.* Семинарды өткізуге ... ... ... ... алу, ... ... ... қатысатын адамдардың жеткізілуін қамтамасыз ету.Семинар-тренингті ұйымдастырудағы шығармашылық дайындық* Шығармашылық ... қою, яғни ... ... ... нені ... нені ... туралы міндеттерді айқындау.* Семинар-тренингтің модулін жасау.* Семинар-тренингке қатысушыларға берілетін ... ... ... және ... ... Көрнекілік құралдарын дайындау (слайдтағы презентация, арнайы плакаттар, т.б.)Семинар-тренингті өткізу кезеңдері* Семинар-тренингтің кіріспе бөлімі.Кез келген семинар-тренинг бірнеше бөлімде жүргізіледі. ... ...  -  ... ... ... ... ... қатысушылармен танысу, тренинг ережелерін бекіту және қатысушылардың күтетін нәтижелерін айқындау шаралары жүзеге ... ... ... қатысушылармен танысуды интерактивті ойындар түрінде жүзеге асыруға болады. Мысалы, қатысушыларға шағын доп немесе алма беріледі. Допты бірінші ... ... ... өзі ... ... ... содан кейін қолындағы допты (алманы) келесі қатысушыға лақтырады. Допты қағып алған келесі ... дәл ... ... ... өзі ... айтып береді, сөйтіп, танысу шарасы ең соңғы қатысушыға дейін жалғаса береді.* Ережелерді бекіту.Тренинг барысында ұстанатын ережелерді бекіту  -  кез ... ... ... ... ... бастапқы кезеңінде бекітілген ережелер қатысушылардың жұмыс күні бойындағы тәртібін айқындайтын басты құжат. ... ең ... ... бірі  -   ... жазу ...  () ... жүзеге асыруға болады. Әрбір қатысушы қабылдайтын ережелерге қатысты өз пікірін білдіреді.* Күтілетін ... ... ... ... ... ... ... жазып қоюдың маңызы өте зор. Бұл жұмыс ... ... ... үшін және қатысушылармен кері байланыс орнату үшін ең қажетті құрал.Күтілетін нәтижелерді жазу шарасын да  () әдісімен жүзеге ... ... Әр ... ... ... не күтетіні туралы айтады.* Семинар-тренингтің оқыту кезеңіСеминар-тренингтің оқыту бөлімінде тікелей тақырыпты пысықтау жұмысы жүргізіледі. Тақырыпты тиімді меңгерту үшін тренер ... ... ... сессияға, ал семинар тақырыбын құрылымдық бөлімдерге, яғни тақырыпшаларға бөліп алғаны дұрыс.Мысалы:  ... ... ... ... үйрету.* Шағын топтан командаға қадам.* Командалық жұмыстың негізгі үш талабы.* Команданың тиімді құрылымы.* Команда басшысына ... ... ... ... ... ... ... жұмысына кедергі болатын жайттар.2-сессия. Команда мүшелерін жұмылдыру мен жұмысқа жігерлендіру әдістерін ... ... ... * ... ... ... ... Натуралды түрде жігерлендіру* Патернализм* Ұйымдастыру әдісімен жігерлендіру.* Басқару ісіне тарту арқылы жігерлендіру.3-сессия. Команданың өмірлік циклімен ... ... 		   Кері кету ... ... шақ 		-  ... Ұлғаю 			-  Тоқырау.* Көркею 		-  Тоқтау.* Семинар-тренингті ... ... ... ... ... ... қорытындылау бөлімі болады. Қорытындылар жасау әдетте семинар тақырыбына сәйкес барлық сессиялар өтіп болғаннан кейін, ... ... ... ... ... ... ... қатысушылардың жұмыс күнінің нәтижелері туралы және өздерінің семинардан күткен нәтижелерінің, үміттерінің қаншалықты ақталғаны туралы пікірлері тыңдалады. Қатысушылардың пікірін  ... ... ... ... немесе кері байланыс анкеталары арқылы білуге болады. Рефлексияның өзін әр түрлі ... ... ... Көбіне қатысушыларды шеңбер жасап отырғызып, әркімнің пікірін тыңдау әдісі қолданылады. Бұл жерде айта кететін ... ...  -  ... кезінде әрбір қатысушы семинар-тренинг туралы өз пікірін бұқпасыз айтуы керек, яғни тренер қатысушылардан мейлінше ... ... ... ... ... ... ... әдетте мұндай анкеталарда семинар-тренингке қатысушылардың жалпы тренингке, сондай-ақ тренерлердің ... баға ... ... ... ... Анкетаға жауап беретін қатысушылар тренингтің өту барысы туралы, тренерлердің жұмысы туралы, қатысушыларға жасалған жағдай ... т.б. ... ... өз пікірлерін білдіре алады.Семинар-тренинг барысында қолданылатынкейбір интерактивті оқыту тәсілдеріКез келген семинар-тренингтің ажырамас бөлігі  -  бұл интерактивті ... ... ... өзге ... ... ажырататын бірден-бір көрсеткіш те  -  осы интерактивті оқыту тәсілдері.Интерактивті оқыту тәсілдері ... мен ... ... ... байланыс орнатуға және тренингке қатысушылар арасында бірлескен жұмысты ұйымдастыруға қызмет етеді.Негізгі интерактивті оқыту тәсілдерінің түрлері:*  ()Тренингке ... ... көп ... мен ... алу үшін ...  ... ... қатысушылардың барлығын бірдей тақырыпты талқылауға қатыстыруға болады. Бұл ретте ... ... ... мен  де ... ... Көп ... алмайды.* Аудиторияны жинақыландырады. барысында айтылған ойлар мен пікірлер тренер тарапынан талқыланбайды, барлық идеялар қағаз бетіне түсіріледі (флипчартқа ... ... Тек ... ... ... ... соң ғана, таңдау еркін қатысушылардың өздеріне беру арқылы, маңызды деген бірнеше пікірді  ... ... ... ... ... алмасу әдісі семинар-тренингтің барлық кезеңдерінде бірдей орын алады. Әрбір тақырыпты ... ... ... ... ... ... ... тиіс, әйтпесе оқыту үрдісі тек біржақты ғана болады, бұл, өз кезегінде, ешқандай да нәтижеге ... Сол ... ... ... ... ... ... еш сөкеттігі жоқ. Дегенмен кез келген пікір алмасу тренер тарапынан қатаң қадағалануы ... ...  ... ... ... теріс жаққа бұрып жіберуі мүмкін.Тренер қатысушыларға қоятын сұрақтарын алдын ала ... алуы ... Әрі ... сұрағының мақсатын білуі керек. Сұрақтар, алдымен барлық топқа, тек ... соң ғана ... ... ... Не , не  деп қана ... ... ... қоймаған жөн. Мұндай жабық сұрақтар дискуссияны тығырыққа тіреуі мүмкін. Сұрақ қойған ... оған ... ... ... ... ... ... немесе оған қарсы жауап беруге болмайды. Жауап қайтарған адамдарға міндетті түрде алғыс білдіру керек. ... ... емес ... ... жағдайда, бірден олардың қате екендігін айтуға болмайды, мұндай жағдайда ... ... ... адамды пікір алмасуға шақыру керек.Қатысушылар тарапынан қойылуы мүмкін сұрақтарды алдын ала ойластырып, оларға жауаптар дайындап қою қажет. * ... ... ... ... топтарға бөлу практикалық тапсырмаларды жүзеге асыруға ең ... ... ... ... өз ... шағын топтарда айтуға мүмкіндік береді.* Қатысушылардың өзара бірлесе жұмыс жасауына мүмкіндік ... ... ... бөлінген қатысушылар өз жауапкершіліктерін жақсы сезінеді.* Командалық жұмысты жолға қояды.* Қатысушылар өз беттерімен жұмыс істеуге мүмкіндік алады.* Өзара тәжірибе ... ... ... ... ... саны 3-5 адамнан құралуы тиіс. Шағын топтарға берілген тапсырмалар нақты және ... ... ... ... ... ... уақыт нақты көрсетілуі тиіс.Қатысушыларды шағын топтарға бөлген жағдайда, топ ... өз ... ... ... ... ... ... қорытындыларын жариялайтын адамдарды бірден белгілеп алуға кеңес беруге болады.Шағын топтар өз ... ... ... ... өзге ... ... сын пікірлердің айтылмауын қадағалау қажет, тек сұрақтар мен толықтыруларға ғана жол беріледі. Барлық топтар өз ... ... ... ... соң, ... ...  -  ... жасалады.* Ойындар.Семинар-тренингтің белсенді өтуі үшін интерактивті ойын әдістерін қолдануға болады. Әдетте мұндай ... ... және ... ... деп ... ... ...  -  белгілі бір оқыту тақырыбымен байланысқан ойындар. Мысалы,  тақырыбына ... ... ... ойындар бар. Мұндай ойындарды қолданудың тиімділігі  -  қатысушылардың ... ... ... ... арттырудаТақырыптық ойындармен қатар, сергітпе ойындар да болады. Олар, негізінен, тренинг барысында шаршап қалған қатысушылардың ... ... ... ... ... ... ... ,  сынды шағын ойындарды мысалға келтіруге болады.* Рөлдік ойындар.Тренинг тақырыбын бекіту мақсатында екі және одан да көп ... ... ... ... ... бойынша түрліше рөлдік ойындарға қатыстыруға болады.Артықшылықтары:* Қатысушыларға тақырыпты практика негізінде бекітуге мүмкіндік ... ... ... ... ... шығармашылық шешімдерін тамашалауға мүмкіндік береді.Рөлдік ойын кезінде алдын ала берілетін ережелер болмайды. Тек уақыт шектеуі ғана ... ... ... ... ... ... әрі ... болуы тиіс. Қатысушылар арасынан шыққан әрбір актер өз рөлін жете ... ... топ ... ... ... ... кейін қатысушыларға алғыс білдіріп, көрермендер тарпынан қошамет шапалақ ұрғызу қажет. Топ өкілдерінен рөлдік ... ... ... ... ... ... ... Қатысушылардан рөлдік ойыннан түйгендері туралы сұрап, ортақ қорытынды жасау керек.Тренер нені білуі керек?Тренердің басты міндеті  -  ... тани ... яғни ... жас ... ... ... ерекшеліктерін ескеру және әр қатысушының тілін таба білу.Қарым-қатынас дағдыларын меңгеру.* Басқалардың көзқарасына ілтипатпен және құрметпен қарау. Ол қатысушылардың ашылуына, өз ойын айта ... ... ... Әрбір қатысушыны мұқият тыңдау және түсіну біліктілігі. Тыңдай білу - бір ғана адам емес, бүкіл топтың да қызығушылығын ... ... ... ... алуға көмектесетін бағалы қасиеттердің бірі. Бүл біліктілік әр түрлі пікірталастарды, ... ... ... ... ... Егер сіз оның ... бөлмей, ойын айтуға толық мүмкіндік беріп, өзіңіз оның айтқанына мән беріп, тыңдасаңыз, ойы мен ... ... ... біле ... Әр қатысушы мен тұтастай топты бақылай білу. Бұндай жолмен ақпарат алу өте тиімді. Қатысушыларды бақылау арқылы топтағы болып жатқан ... ... ... қызықты екендігін, топта қандай қатынас орнағандығын, жаттықтырушының қаншалықты тиімді әсер еткенін түсінуге болады. Бүл дер кезінде оз іс ... не ... ... ... ... ... ... тыңдау дағдыларын дамыту.* Сөйлеу барысында өзіңізді тыңдаушының орнына қоюға тырысыңыз.* Тыңдау барысында сөйлеушіні ... ойын ... ... ... ... ... ықыласпен тыңдап, маңызды сөздерді, идеяларды, сезімдерді жіберіп алмаңыз. Негізгі идеяны түсініп, тамырын дөп басуға тырысыңыз.* Айтылған пікірмен ... ... да, өз ... ... біліңіз. Сөйлеушімен іштей де сөз таластырмаңыз.* Айтылмай қалған сөздерді де ести ... ... ол ... сөздерден де маңызды.* Тыңдауға деген келесі көзқарасты қалыптастырыңыз: не айтылатынын тағатсыз күте біліңіз.* Өз тыңдау ... ... ... сөйлеушіге бұрылып,  қатынас құрып, бет әлпетіңізбен қатты қызыққаныңызды білдіріңіз.* Көңіліңізді алаңдататын факторларды жойыңыз. ... ... ... алып салу т.б)* ... ... сіздің сөйлеушіге деген немқұрайлылығыңыздың куәсі екендігін есіңізде сақтаңыз.Қиындықтарды жеңу және қарсылыққа тойтарыс беру.Топ жұмысының барысында әр түрлі ... ... ... ... ... болуы мүмкін, оларды жаңа қызықты тәжірибе көзі ретінде қолдануға болады. Бұндай ахуалдардың туындау себебі әр қилы болуы мүмкін, солардың ... ... ... ... ... ... топ арасындағы өзара сенімнің бұзылуы, топтасу мәселесі, өзіне назар аударту мәселесі, қарсылық білдіру мәселесі, талас-тартыс мәселесі.Топ арасындағы өзара сенімнің - ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасқа негізделген, атап айтқанда топта айтылған пікірлер, қатысушылардың жеке басына қатысты ақпараттар сыртқа ... ... ... ... не ... ... Топпен жұмысқа дайындық барысында сенімділік мәселелеріне аса көңіл бөліңіз.* Қатысушылармен сенімділік ережелерін ... ... ... оның ... ... ... қиындықтар туралы айтып беріңіз.* Құпиялылық шектерін белгілеңіз (қатысушылардың жеке ... ... ... ақпарат пен сын пікірлерді сыртқа таратпау).Топтасу мәселесі. Топтасу дегеніміз- тренинг барысында қалыптасқан қатынастар негізінде жекеленіп, не ... ... ... бойынша жұптасып, топ-топқа бөліну. Осылайша бөліну топ арасындағы сенімділік ахуалын және топтың тұтастығын құру үрдісіне кері әсерін тигізуі ... Бір ... алып ... ... ... ... мықты, дәл соны өз мақсаттарыңызға тиімді пайдалануға болады.  ... ... ... ... ... орын ... ... болуы мүмкін:* Әр қатысушыға өз әлеуметіндегі мәртебесі мен қызметі ... ... ... ... жаңа ... құрылуы барысында қатысушы  өз дәрежесіндегілер қатарынан не болмаса өзі ... ... ... ... ... Психологиялық тұрғыдан алып қарағанда да екі-үш адаммен тіл табысу он шақты адаммен тіл табысқаннан көрі оңайырақ;Мұндайда не ... ... ... ... үшін алғашқы күннен бастап қатысушыларды ауыстырып отыратындай жұпқа, ... ... ... талап ететін жаттығуларды өткізуге болады.* Егер Сіз кейбір топ мүшелері басқаларға қарсылық таныта бастағанын байқасаңыз, оларды өзара бөліп жұмыс істетуге ... ... топ ... ... ... ... ... жасаңыз. Бұл тәсілді бастапқы кезеңдерде қолданған жөн.* Бүкіл топты жұп - жұпқа бөліңіз. Ол ... ... - ... ... ... ... - басқа да топ мүшелері. Құрылған жұпқа тығыз өзара әрекеттесуді талап ететін іс тапсырыңыз.* Егер ... ... ... ... кедергі жасаса, бүл ахуалды барлық топпен талқылаңыз.Өзіне назар аударту мәселесі.Адамның өзіне назар аудартудағы мақсаты - әрдайым ... ... ... ... Бұндай қатысушылар айналасындағылардың көңіл аударуын өте қажет етеді, сондықтан қалай да ... ... ... үшін ... да ... ... не ... қажет?* Қатысушының басқаларды өзіне қарату айлаларын байқасаңыз, оны іс-қимылыңызбен де (күлімсіреу, бас изеу) ... ... ... ... ... де, ... сол ... жұптасып, оның қылықтарын өзімен жеке талқылаңыз.* Әр қайсысына уақыт мөлшерін орнатыңыз.* Топтың жұмысы мен көңілі барлық қатысушылар арасында ... ... ... ... ... ... байланысты әрекет етіңіз. Мысалы: ондай қатысушыны сыпайы түрде  - деп тоқтатыңыз.* Басқа, әсіресе ұяң, тұйық қатысушыларды көбірек ортаға ... ... ... ... ... ... сұрақтар қойыңыз;* оларды жұппен жұмысқа қатыстырыңыз, соңында ол нәтижеге деген жауапкершілікті қасындағы адаммен бөлісетіндей болсын;* рөлдік ойындарда басыңқы рөлдерді ... ... ... жанына отырғызыңыз;* бастамашыл ұсыныстарын қолдаңыз;* сауалнаманы шеңбер бойынша жүргізіңіз.Қарсылық білдіру. Қарсылық білдіруші қатысушылар сізді әдейі ызаландырғысы келетіндей әсер туғызуы ... ... ... олай емес. Керісінше қарсыласу жүргізушінің жүйкесіне тию емес, өзін қорғанудың амалы. Қарсылық білдіру бір мезгілде бірнеше қатысушылар тарапынан ... ... ... ... ... ... ... жүргізушіге қыр көрсету, сенімсіздікті ашық білдіру түрлерінде байқалады.* Тексеру. Бүл кезеңде жүргізушіні ашулануға итермелейді. Қатысушылар оның ... пен ... ... ... Үнсіздік. Қарсылық танытатындарға жүргізуші көңіл аудармай қойған кездерде туындайды.Көп жағдайларда қарсылық білдіргеннен көрі, олармен бірлесіп жұмыс ... ... ... ... ... ... мен ... эсер етеді, әдетте қарсылық танытатын қатысушылар ерте ме, кеш пе бәрімен бірдей жұмысқа араласа бастайды. Жаттықтырушы тарапынан қатаң бақылауды сезінбей, ... өз ... ... араласу мүмкіндігіне ие екенін түсініп, өзі әрекеттенеді.Мұндайда не істеу қажет?* Тренингтің алғашқы ... ... ... бірге топпен жұмыс деген не, тренинг деген не, не үшін өткізілетінін ... ... ... Егер ... бір ғана қарсылас болса, оған аса көп уақыт ... ... жоқ. Оған ... бірге жұмыс істеу керектігі жайында ашу -- ызасын білдіруге мүмкіндік беріңіз, сонан соң оның ... ... ... ... беріңіз.* Егер қатысушы қарсыластық танытып, үндемей немесе кекете сөйлесе, оған өзін бұлай ұстауына не жағдай себеп ... ... ... ... ... әдістер мен іс-тәжірибелік тапсырмаларды пайдаланыңыз.Талас-тартыс мәселесі.Талас-тартыс мәселесі - топ ... ... ... ... қалыпты құбылыс, өйткені тұлға аралық қатынастар болған жерде талқыланатын сұрақтар бойынша әр ... ... ... ... не ... ... ... пікірталасқа айналдырыңыз, мақсаты -қатысушыларды даулы мәселелерді сындарлы (конструктивті) әдістермен шешуге үйрету.* ... ... ... әсерлерді қатысушылар арасындағы қарым-қатынасты тереңдету үшін, өз орныңызды айқындау үшін және ой сезімдерін түсініп сараптай ... ... ... ... үшін ... ... айырмашылықтарын оқыту мақсатында қолдана біліңіз. Қатысушылардан өз ойларын ашық айтуды өтініп, ... қай ... ... сұрап не болмаса өзінің жеке пікірін біліңіз.* Талас-тартыс шектеп шығып бара жатқан жағдайда, мүмкін топ ... ... ... ... тура ... ... ескеру.Тренинг бағдарламасын әзірлегенде келесідей оқыту режимін ұстанған жөн:УақытТренинг барысы09:00-09:15Ояну уақыты, бұл уақытты кешегі күнді қайталауға арнаңыз, сергітетін ойындар ... ... ... ... нәтижелі және белсенді уақыт. Қажет болған жағдайда, лекцияларды өткізуге тиімді кез.11:00-12:00Адамдар түскі ас туралы ... ... ... аша ... ... топтармен жұмыс істеген дұрыс.14:00-15:00Түскі астан соңғы уақыт. ... ... ... жаттығулар жасаңыз және топтармен жұмыс істеңіз.15:00-16:00Нәтижелі және белсенді уақыт. Практикалық тапсырмалар орындататын ... ... ... бастайтын уақыты,олар шаршай бастайды. Бұл уақытта мейлінше жеңіл әрі сыпайы тақырыптарды таңдаңыз.17:00-17:30Сағатқа қараңыз, қайтатын уақыт келді, ... ... ... ... ойын ... өз бетінше орындайтын практикалық тапсырмалар сияқты жаттығуларды орындағаннан кейін тренер тарапынан жүзеге асырылатын кері байланыс  -  ... үшін ... ... ең ... әдісі болып табылады.Естеріңізде болсын: кері байланысты алушы адам ... ... оның ... ... ... ғана кері ... ... пайда түседі!Кері байланысты жүзеге асырған уақытта төмендегідей принциптерді ұстану қажет:* Кері байланысқа дайындалу ... ... ... ... жасап отырыңыз (қатысушылардың сөздерін дәл жазып алыңыз).* Кері байланысты жүзеге асырғыңыз келетін ең ... ... ... ... өткен сәттерді және жақсартуды қажет ететін сәттерді ... ... ... ... ... шағын ережелері:* Әруақытта жағымды ақпараттан бастаңыз.* Жақсартуды қажет ететін сәттерге қарағанда, әруақытта жағымды ... ... ... ... ... ... ... кері байланысты қамтамасыз етіңіз.* Қол жеткізілген жетістіктерді ескеріңіз.* Қатысушыларды ... ... ... ... ... ... көз жүгіртіңіз ().* Кері байланыс нақты болуы тиіс (мәселен,  деп ...  деп ... ... ... ынталандыруы тиіс:* Қатысушы кері байланысты жазып алуы тиіс (мысалы, оқу ... ... өзі ... ... ... ... ынталы болады.* Кері байланыста өзін-өзі жетілдіру туралы кем дегенде бір басты ақпарат берілуі тиіс.Пайдаланған әдебиеттер тізімі:1.. Әдістемелік нұсқаулық ( ... ... ... ... ... ... Семей, 2006)2. (Сандрин Делаттре, NGO Management School, Швейцария, 2012)3. жаттықтырушылар мен көшбасшыларды оқытудың ... ... ... А.Имангожина,  ҚҚ, Алматы, 2013)4. (А. Алимов, Алматы, 2013)5.Некоторые вопросы образования. Пер. с англ. ... ... ... 2001)  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тренингтер, іскерлік ойындарды оқыту-тәрбие процесінде қолданудың әдістемелері6 бет
Маманның сөз сөйлеу ерекшеліктері. Маманның сөз сөйлеу мәдениеті. Белгілі кәсіби топтағы адамның дресс-коды6 бет
Тренингтер мен іскерлік ойындар10 бет
Бастауыш класс оқушыларының қарым-қатынасын жетілдірудің теориялық мәселелері42 бет
Мамангерлердің теоретикалық және практикалық дайындықтардың қазіргі заманға сай қалыптастыру, таңдаған маманына тұрақты қызығушылық қалыптастыру24 бет
Мектеп жасына дейінгі балалармен қарым-қатынас тренингін ұйымдастырудың психологиялық негіздері85 бет
Психологиялық тренинг технологиясына кіріспе. Оқу-әдістемелік құрал236 бет
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
"Физика пәнін оқыту әдістемелерінің негізі"63 бет
Corel Draw программасын түрлі графикалық бейнелерді өңдеуге қолданудың әдістемелік негіздері21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь