Жануарлар систематикасы


1. Қояндар
1.1 Қояндар систематикасы
1.2 Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
1.3 Көбеюі мен дамуы
2. Шошқа
2.1 Шошқалар систематикасы
2.2 Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
2.3 Көбеюі мен дамуы
3. Құндыздар
3.1 Құндыздар систематикасы
3.2 Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
3.3 Көбеюі мен дамуы
4. Соқырлар
4.1 Соқырлар систематикасы
4.2 Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
4.3 Көбеюі мен дамуы
Бұл отрядқа дене тұрқы 12 – 69 см болатын, ірі түрлерінің артқы аяқтары мен құлақ қалқандары ұзын, майдаларының алдыңғы және артқы аяқтарының ұзындығы бірдей, құлақ қалұандары кішкентай сүтқоректілер жатады. Құйрықтары қысқа немесе тері жамылғысынан әзер байқалады. Алдыңғы аяқтары 5, артқы аяқтары 4 не 5 башпайлы. Саусақтарында тырнақтары жақсы жетілген. Үстіңгі жағында екі жұп күрек тістері болады, оның бір жұбы екіншісінің артында орналасқан. Алдыңғы күрек тістері өте үлкен, қашау тәрізді, артқылары кішкентай. Төменгі жағында мұндай тістердің саны бір жұп. Олар өмір бойы өсіп отырады. Жыртқыш тістері болмайды. Күрек және жыртқыш тістерінің арасында «диастема» деп аталатын бос орын болады.
Тіс формуласы: І 2/1; С 0/0; Р 3/2; М 3-2/3
Ас қорту жүйесінде бүйені болады, жатыры қос тармақты, жыныс мүшесі сүйексіз.
Қоянтәрізділер шығу теі жағынан кеміргіштерге өте жақын. Шөппен қоректенеді, жылына 1-4 реткөбеюге қатысып, бірден онға дейін өсім береді.
Бұл отряд өкілдері барлық құрылықта таралған. Кейбір түрлері кәсіптік және әуесқойлық жолмен ауланады. Қазақстанда отрядтың 2 тұқымдасына (қояндар, шақылдақтар) жататын өкілдері мекендейді.

Құрылысы мен таралуы
Кемірушілер әр түрлі ландшфтыда өмір сүреді. Олар қилы өмір жағдайына бейімделген. Жабайы сүтқоректілердің ішіндегі кемірушілер ғана адам баласының мекенінде бірге жүреді. Олар қазіргі заманғы құрылыстарда және қалаларда жүре береді. Бұлардың қозғалу қабілеті де әр түрлі: жүгіретіндер, секіретіндер, өрмелегіштер. Кейбіреулері тіпті жоспарлап ұшады. Өсімдікпен қоректенеді. Экваторға дейін полярлы және жазықтан қарлы таулы жерге дейін таралған. Кемірушілердің таралуы өсімдік жамылғысымен байланысты, олардың қорғаныштық және азықтық маңызы бар. Әр түрлі температуралық режимдерді жақсы көтереді және соған байланысты жүнінің жыл мезгіліне қарай өзгереді. Кейбір кеміргіштер жайсыз уақытта азық жинаса, кейбірі ұйқыға кетеді. Кеміргіштердің кейбір топтары (мысалы тышқандары) кеуде алды аутотомиясы бар. Жауымен құйрығынан ұстаған жануардың терісі құйрық омыртқасынан сырғып түседі.
1. Б. Есжанов, О. Беркінбай, Қ.Нұрғазы «Жалпы териология» Алматы 2010
2. М.Қ. Жұмалиев, Б.Е.Есжанов «Жануарлардың биоалуантүрлілігі» 4 бөлім Алматы 2007

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СӨЖ
Тақырыбы: Қояндар систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюі мен
дамуы.
Шошқа систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюі мен дамуы.
Құндыз систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюі мен дамуы.
Соқыр систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюі мен дамуы.

Орындаған: Нургазина Г
Тексерген: Тугамбаева С.М.

2015 жыл
Жоспар:
1. Қояндар
1. Қояндар систематикасы
2. Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
3. Көбеюі мен дамуы
2. Шошқа
1. Шошқалар систематикасы
2. Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
3. Көбеюі мен дамуы
3. Құндыздар
1. Құндыздар систематикасы
2. Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
3. Көбеюі мен дамуы
4. Соқырлар
1. Соқырлар систематикасы
2. Құрылыс ерекшелігі мен таралуы
3. Көбеюі мен дамуы

Қояндар систематикасы
Бұл отрядқа дене тұрқы 12 – 69 см болатын, ірі түрлерінің артқы
аяқтары мен құлақ қалқандары ұзын, майдаларының алдыңғы және артқы
аяқтарының ұзындығы бірдей, құлақ қалұандары кішкентай сүтқоректілер
жатады. Құйрықтары қысқа немесе тері жамылғысынан әзер байқалады. Алдыңғы
аяқтары 5, артқы аяқтары 4 не 5 башпайлы. Саусақтарында тырнақтары жақсы
жетілген. Үстіңгі жағында екі жұп күрек тістері болады, оның бір жұбы
екіншісінің артында орналасқан. Алдыңғы күрек тістері өте үлкен, қашау
тәрізді, артқылары кішкентай. Төменгі жағында мұндай тістердің саны бір
жұп. Олар өмір бойы өсіп отырады. Жыртқыш тістері болмайды. Күрек және
жыртқыш тістерінің арасында диастема деп аталатын бос орын болады.
Тіс формуласы: І 21; С 00; Р 32; М 3-23
Ас қорту жүйесінде бүйені болады, жатыры қос тармақты, жыныс мүшесі
сүйексіз.
Қоянтәрізділер шығу теі жағынан кеміргіштерге өте жақын. Шөппен
қоректенеді, жылына 1-4 реткөбеюге қатысып, бірден онға дейін өсім береді.
Бұл отряд өкілдері барлық құрылықта таралған. Кейбір түрлері кәсіптік
және әуесқойлық жолмен ауланады. Қазақстанда отрядтың 2 тұқымдасына
(қояндар, шақылдақтар) жататын өкілдері мекендейді.

Құрылысы мен таралуы
Кемірушілер әр түрлі ландшфтыда өмір сүреді. Олар қилы өмір жағдайына
бейімделген. Жабайы сүтқоректілердің ішіндегі кемірушілер ғана адам
баласының мекенінде бірге жүреді. Олар қазіргі заманғы құрылыстарда және
қалаларда жүре береді. Бұлардың қозғалу қабілеті де әр түрлі: жүгіретіндер,
секіретіндер, өрмелегіштер. Кейбіреулері тіпті жоспарлап ұшады. Өсімдікпен
қоректенеді. Экваторға дейін полярлы және жазықтан қарлы таулы жерге дейін
таралған. Кемірушілердің таралуы өсімдік жамылғысымен байланысты, олардың
қорғаныштық және азықтық маңызы бар. Әр түрлі температуралық режимдерді
жақсы көтереді және соған байланысты жүнінің жыл мезгіліне қарай өзгереді.
Кейбір кеміргіштер жайсыз уақытта азық жинаса, кейбірі ұйқыға кетеді.
Кеміргіштердің кейбір топтары (мысалы тышқандары) кеуде алды аутотомиясы
бар. Жауымен құйрығынан ұстаған жануардың терісі құйрық омыртқасынан сырғып
түседі. Жаланаш қалған құйрық ұшы құрап түсіп қалады, кей түрлерінде
шектеулі регенерация байқалады.
Сипаттамасы: кемірушілер негізінен орташа және ірі мөлшерлі болып келеді,
дене ұзындығы 60см, салмағы 8 кг ге дейін. Ұсақ түрлері тропиктермен
суптропиктерде мекендейді. Ағаш және жартылай ағаш кемірушілердің денесі
мүсінді, мойны анық көрінеді, құйрығы ұзын, қалың жүнді, аяқтары әсіресе
артқысы ұзын, ұзыншақ жінішке бармағында ұшталған тырнағы бар. Үйде тұратын
жануарлардың мойны көрінбейді, құйрығы сәйкесінше қысқа, сәл үлпілдек. Аяғы
қысқа, бармағында сәл бүгілген тырнағы бар. Бірінші түрлердің алдыңғы
аяқтарының бармақтары жетілмеген, ал екіншісінікі кейде тіптен болмайды.
Түкті жамылғысы өзгермелі, ағаш кемірушілердікі қалың, жұмсақ және
үлпілдек. Жүн түсі сұр, кейде қара және жирен түсті. Суырлар еуразия және
солтүстік Америкада санаулы таралған. Олардың жеке өкілдері Тундра және
суптропиктерде кездеседі. Азияттық ұзын құйрықты саршұнақ Америкалық ұзын
құйрықты саршұнаққа жақын. Қазіргі кезде Азияттық ұзын құйрықты
саршұнақтардың келесі түрлері белгілі; олардың ақырғы екеуі Қазақстанда
кездеседі:
1) Байқал сыртындағы ұзын құйрықты саршұнақ;
2) нерчиндік ұзын құйрықты саршұнақ;
3) якуттық ұзын құйрықты саршұнақ;
4) амурлық ұзын құйрықты саршұнақ;
5) алты айлық ұзын құйрықты саршұнақ;
6) моңғаол ұзын құйрықты саршұнағы.
Көбеюі мен дамуы
Олар өте өсіп-өңгіш, жылына бірнеше рет ұялайды да, әрқайсысында 5-10
көжегі болады. Балалары әлсіз болып туады. 4 қүндіктердің 7 г. салмағы бар.
3 – 4 аптада өседі, 30 күнде бұталарға шығады, 40 күндіктері азығын өзі
табады, бірақ 2 айға дейін аналық сүтімен қоректенеді.
Түрлері Атауы
Ақ қоян Lepus timidus 
Ор қоян Lepus europaeus
Құм қоян Lepus tolai
Жапон қояны Lepus brachyurus
Маньчжур қояны Lepus mandschuricus
Қылтанды қоян  Caprolagus
Жолақты қоян Nesolagus
Үй қояны Oryctolagus
Өрмелеуші қоян Pentalagus
Африкаляқ қоян  Poelagus
Ергейжелі қоян Brachylagus
Онтүстік африкалық қоян  Pronolagus
Американдық қоян  Sylvilagus
Флорида қояны Floridanus
Дала қояны Аudubonii
Мексика қояны Сunicularis

Шақылдақтар тұқымдасы (Ochotonaidae)
Қалқанқұлақ шақылдақ Ochotona roylei
Дауыр шақылдағы Ochotona daurica
Дала немесе кіші шақылдақ Ochotana pusilla
Алтай шақылдағы Ochotana alpine
Монгол, Палласова шақылдағы Ochotona pallas
Американдық шақылдақ Ochotona princeps

Пищуха (шақылдақ) тұқымдасында 20 түрі бар делінеді.
Тұқымдасқа ұсақ (дене мөлшеі 25 см көп емес) қоян тәрізділер жатады. Үлкен
құлақты, жирен түсті, дала, тибеттік, непал және қара ерінді пищуха деп
ажыратылады. Құлақтары қысқа және сәйкесінше жалпақ. Терісі жұқа қоянға
қарағанда мықты емес. Жүні бір түсті, жазда бурыл, сары я қошқыл түсті,
қыста сұр түсті болады. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Күзендердің систематикасы
Ақ күзен.систематикасы.Құрлыс ерекшеліктері. Сары күзен. Систематикасы. Құрлыс ерекшеліктері. 3.шұбар күзен. систематикасы.құрлыс ерекшеліктері
Төменгі сатыдағы өсімдіктер систематикасы
Жануарлардың систематикасы, құрылыс ерекшелігі, таралуы
Омыртқалы жануарлар
Жоғары сатыдағы өсімдіктер систематикасы
Жануарлар
Органикалық дүниенің даму тарихы мен өсімдіктердің систематикасы
Жануарлар экологиясы
Жануарлар биотехнологиясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь