Астық түйірін кептірудің негізгі үрдістері

1) Кіріспе
2) Кәсіпкерліктің түрлері
3) Cалыстырмалы көрсеткіштерін талдау
4) Қорытынды
ҚазіргіуақыттаҚазақстандықкәсіпкерлікбіршамақиыншылықтардыбастанкешіріпотырсада, өзініңнегізінәлдеқашанқұрыпболған. Ол заңмен қорғалады және әрқашан дамып отырады. Қазіргі уақытта бұл тақырыптың өзектілігіне ешкім күмәнданбайды, себебі кәсіпкерлік іс-әрекетсіз нарықтықтік экономика болмайды. Ол әлі де даму барысында болса да, бизнестің қоғамдық өндірістің негзігі саласы болатындығына ешкімнің күманы жоқ. Бизнеске деген қызығушылық өсіп келеді. Менің ойымша, қоғамның жаңа экономикалық негізі құрылып жатыр, өзінің ісін ашуға ниеттенген адамдар шығып жатыр. Бұл адамдар жаңа қоғамның шарттарына бейімделіп емес, өзінің идеяларын іске асырып, өздерін еркін еңбек іс-әрекетінде көрсетіп өмір сүреді. Мұның негізгі себебі қоғамның және халық шаруашылығының демокртиялануы болып табылады. Нарықтықтық экономикаға өту үшін өндіріс құрылымын түбегейлі түрде өзгерту қажет. Өзгерістер монополияны жеңіп, конкуренцияның пайда болуына жол ашады. Әлемдік тәжірибені негізге ала отырып бұл мәселені түрлі меншіктің түрлі формалары негізінде құрылған кәсіпкерліксіз шешу мүмкін емес. Қазіргі уақытта кәсіпкерліктің өндірістің, нарықтыңтың дамуына, яғни бүкіл қоғамға әсерін тигізетінін көптеген адамдар түсінді. Мемлекет кәсіпкерлердің арқасында, ал кәсіпкерлер өз мемлекетінің қолдауының арқасында дамып, гүлденеді. Рим құқығында «кәсіпкерлік» ұғымы коммерциялық іс-әрекет, іс ретінде қарастырылды. Кәсіпкер ретінде қоғамдық құрылысты дамытатын арендатор деп есептелінді. Орта ғасырларда «кәсіпкер» ұғымы бірнеше мағынаны берді. Біреулер, сыртқы саудамен айналысатын адамдарды сөйтіп атайды. Мұндай кәсіпкерлікке мысалды Марко Поло, Еуропа және Қытай арасындағы сауданың даму негізінде тұрған саяхатшы береді.
Кәсіпкерлік – адам қызметінің ерекше саласы және ол еңбектің басқа түрлерінен оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисі Гарвард университетінің профессоры – Йозеф Алоиз Шумпетер (1883-1950ж) мән берді. Оның айтқан мынадай сөзі бар еді: «Кәсіпкер болу – басқаның істегенің істемеу». Екінші жағынан кәсіпкерлер – алдымен кәсіпкерлік жұмысты ұйымдастырушылар. Ол туралы француз экономисі Жан Батист Сэй (1767-1832ж) былай деген: «Кәсіпкер – адамдарды өндірістік шеңбер ауқымында ұйымдастыратын адам».
1.Дуйсенбаев К.Ш., Егенбердиева С.К. «Анализ финансовой устойчивости предприятия»// Библиотека бухгалтера и предпринимателя -2004-№ е 21

2.Дуйсенбаев К.Ш., Егенбердиева С.К., Дюсембаева З.К. «Аудит и анализ финансовой отчетности». Алматы : «Қаржы-қаражат», 1998 ж.

3. Жумагалиева Ж.Ғ., Жаппарханова М.С. «Басқару есебі» Алматы 2006ж

4.Ержанов М.С. «Теория и практика аудита». Алматы,2000 ж.

5. Ефимова О.В. «Финансовый анализ» Москва 2002г.
        
        ҚР Ғылым және Білім Министрлігі Семей қаласының  ... ...                               ... ... ... түйірін кептірудің негізгі үрдістері.  Астық түйірін  кептіру ... ... ... Моллахова Т.А. ТП2015ж.Кәсіпкерліктің түрлеріЖоспар* Кіріспе* Кәсіпкерліктің түрлері* ... ... ... ... уақытта Қазақстандық кәсіпкерлік біршама қиыншылықтарды бастан кешіріп отырса да, өзінің негізін әлдеқашан құрып болған. Ол ... ... және ... ... ... Қазіргі уақытта бұл тақырыптың өзектілігіне ешкім күмәнданбайды, себебі кәсіпкерлік іс-әрекетсіз нарықтықтік экономика болмайды. Ол әлі де даму барысында болса да, ... ... ... ... саласы болатындығына ешкімнің күманы жоқ. Бизнеске деген қызығушылық өсіп келеді. Менің ойымша, қоғамның жаңа экономикалық негізі ... ... ... ісін ... ... адамдар шығып жатыр. Бұл адамдар жаңа қоғамның шарттарына бейімделіп емес, өзінің идеяларын іске ... ... ... еңбек іс-әрекетінде көрсетіп өмір сүреді. Мұның негізгі ... ... және ... ... ... ... ... Нарықтықтық экономикаға өту үшін өндіріс құрылымын түбегейлі түрде өзгерту қажет. Өзгерістер монополияны жеңіп, конкуренцияның пайда болуына жол ашады. ... ... ... ала ... бұл ... түрлі меншіктің түрлі формалары негізінде құрылған кәсіпкерліксіз шешу мүмкін емес. Қазіргі уақытта кәсіпкерліктің өндірістің, ... ... яғни ... қоғамға әсерін тигізетінін көптеген адамдар түсінді. Мемлекет кәсіпкерлердің арқасында, ал ... өз ... ... ... ... ... Рим құқығында  ұғымы коммерциялық іс-әрекет, іс ретінде қарастырылды. ... ... ... құрылысты дамытатын арендатор деп есептелінді. Орта ғасырларда  ұғымы бірнеше мағынаны берді. Біреулер, сыртқы саудамен айналысатын адамдарды сөйтіп атайды. Мұндай ... ... ... ... Еуропа және Қытай арасындағы сауданың даму негізінде тұрған саяхатшы береді.Кәсіпкерлік  -  адам ... ... ... және ол ... ... ... ... тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисі Гарвард университетінің профессоры  -  Йозеф ... ... ... мән берді. Оның айтқан мынадай сөзі бар еді: . Екінші жағынан кәсіпкерлер  -  алдымен кәсіпкерлік ... ... Ол ... француз экономисі Жан Батист Сэй (1767-1832ж) былай деген: . Экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік пен бизнес ұғымдарын ... ... ... жиі ...  ... пен ... ... ұғымдар болғанымен, оларды бір бірімен баламалап, теңестіріп қарауға болмайды.  Бизнес  -  табыс әкелетін кез келген қызметтің түрі. Ал ... ...  -  ... іс. ... ... ол - ... ... да бизнеспен айналысатын адамдар ешуақытта кәсіпкер бола алмайды.  ... ...  ... ұғым бар. Кәсіпкерлік қабілеттілік дегеніміз  -  ... ... ... аша білу ... ... ... қатысатындардың барлығының қолынан келе бермейді. Басқа жұрт қалғып, қыдырып, той-думан жасағанда, барлық күш қуатын барынша жұмысқа жұмсап, новаторлықпен, ... ... яғни ... тез ... ... жасау қабіліттілігі, олармен өзара жақсы қатынастар құра білу, ... ... ... басқаша көз қараспен қарауда оқшауланып тұрады. Бизнесмендердің ішінен мұндай қабілеттілікпен оқшауланатындар жиі кездесе қоймайды. Демек, бизнес  -  бұл ... ... ... экономикалық қызметі. Кәсіпкерлік  -  бұл да адмның экономикалық ... ... бұл ... жаңа ізденіске бағыттайды және осы жаңалықты жүзеге асыру үшін тәуекелге бас ұрады.  Кәсіпкерлік бизнес ... ... ... ... да ... ... олар үнемі пара-пар ұғым ретінде қарастырылады. Ал егер бизнестің новаторлық жағын қарастыратын болсақ, онда кәсіпкерлік қызмет ... ... ... 1. Атқаратын міндетіне қарай кәсіпкерліктің мынадай түрлері болады: өндірістік, коммерциалық, финанс және консультациялық.2. Меншік түрлері бойынша жеке меншік, мемлекеттік, муниципалды, ... ... ... ... ... ... саны ... кәсіпкерлік іс жеке адамның немесе коллективтің (ұжымның) құрамы болуы керек.4. Кәсіпкерлік формасы бойынша ... ... 1) ...  -  ... және 2) ... экономикалық.Ұжымдық  -  құқықтық кәсіпкерліктер. Серіктестіктер  -  ... ... онда екі және одан да көп ... ... Олар өз капиталдарын қосады және әрбір мүше өзінің капиталымен жеке жауап береді.Қатысушылары ... ... ... ... ... қорға салымдарымен жауап беретін, ал бұл сомалар жеткіліксіз болған жағдайда өздеріне тиісілі мүлікпен оған өздері еселенген мөлшерде енгізген салымдар ... ... ... ... қосымша жауапкершілігі бар серіктестік деп табылады.Бір немесе бірнеше адам құрған, жарғылық қоры ... ... ... ... ... ... серіктестік жауапкершілігі шектеулі серіктестік деп аталады.Толық серіктестіктің мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда ... ... ... бойынша өзіне тиесілі барлық мүлкімен ортақ жауапкершілікте болатын серіктестік толық серіктестік деп ... қоры ... ... ... тең белгілі бір санына бөлінген серіктестік акционерлік қоғам деп аталады, және ашық және ... ... ... өздеріне тиесілі акцияларды басқа акционерлердің келісімінсіз бөліп бере алатын акционерлік қоғам ашық акционерлік қоғам болып табылады. Ашық ... ... өзі ... акцияларға ашық түрде жазылу жүргізуге және оларды заңдармен белгіленген жағдайларда еркін сатуға құқылы.Акцияларды тек өз құрылтайшылары немесе алдын ала ... өзге ... ... таратылатын акционерлік қоғам жабық акционерлік қоғамболып табылады. Жабық акционерлік қоғамның өзі шығаратын акцияларға ашық ... ... ... не ... сатып алуға өзгеше түрде адамдардың шектеусіз тобына ұсынуға құқығы жоқ.Азаматтардың бірлескен кәсіпкерлік қызмет үшін мүшелік ... ... өз ... ... және өндірістік кооператив мүшелерінің мүліктік үлестерін біріктіруіне негізделген ерікті бірлестігі өндірістік кооператив деп танылады. Cалыстырмалы көрсеткіштерін талдауТабыстылықтың салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... жасау, қаржыландыру көздерін ынталандыру және оларды тиімді пайдалану сияқты мүмкіндіктерін анықтайтын, осы кәсіпорын қызметінің тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштері жатады. Олар ... ... ... ... ... және олар экономикалық процеске қатысушылардың мүдделеріне сай топтастырылады. Табыстылық ... ... ... мен ... ... жағдайын бағалаудың міндетті элементтері болып табылады, өйткені олар кәсіпорын табысын қалыптастырудың факторлық ... ... ... ... ... 3 топқа бөлінеді:а) жалпы активтер (авансталған, жиынтық капитал) және олардың жекелеген элементтері;ә) өнімдер;б) ақша қаражаттарының таза ... ... ... негізінде есептелетін табыстылық көрсеткіштері.Кәсіпорын активтерін (мүлкін) пайдалану тиімділігі берілген кәсіпорынға қаражаттар салудың дұрыстығы туралы ... ... ... әрі ... белгілердің бірі болып саналады.Кәсіпорын мүліктерінің (активтерінің) тиімділігін өлшеудің бірден-бір дұрыс, танылған әрі кең ... ... ... бірі  -  табыстылық коэффициенті, ол таза табыстың жалпы активтерге (авансталған капиталға) қатынасын көрсетеді. Активтердің табыстылық деңгейін ... ... ... ... ... ... алған табысымен салыстырған жөн.Табыстылық коэффициентіне талдау жүргізушілер:* басқару тиімділігінің көрсеткіштері;* кәсіпорынның инвестициялау ... ... ... ... ... ала алу қабілетін көрсететін өлшеуіш;* табысты болжау әдісі;* шешім қабылдау және бақылау құралы ретінде пайдаланады.Басқару тиімділігінің көрсеткіші ретінде, авансталған капиталдың ... ... оның ... индикаторы болып табылады. Кәсіпорынның инвестициялауға қажетті табысты жеткілікті көлемде алу ... ... ... ... ... ... ... табыстылық деңгейі кәсіпорынның ұзақ мерзімді қаржылық тұрақтылығының сенімді көрсеткіші болып саналады. Осыған байланысты ол, ... мен ұзақ ... ... заем берушілердің үлкен назарына ие болады.Бұл көрсеткішті табысты (пайданы) болжау мақсатында пайдаланудың тиімділігі сонда, ол ... ... ... ... ... ... ... байланыстыруға мүмкіндік береді. Бұл болжаудың нақтылығын жоғарылатады.Активтердің тиімділік деңгейі, кәсіпорындарда инвестициялық шешімдер қабылдауда, қаржылық жоспарлауда, үйлестіруде, ... ... ... мен оның ... бақылау мен бағалауда маңызды роль атқарады. Үлгілі басқарылатын кәсіпорын, табыстың қалыптасуын, оның әрбір орталықтары бойынша қатаң түрде бақылап отырады және ... осы ... ... ... ... сыйақылар беріледі. Активтерге немесе жобаларға жаңа қаржы салымдарын салу қажеттілігін бағалаған кезде, олардан алынатын табыс ... және бұл ... ... қабылдауда негіз болып табылады.Барлық активтердің тиімділік деңгейі (авансталған, жиынтық ... мына ... ... ... = ^ Таза ... ... ... (авансталған, жиынтық капитал=баланс валютасы)Талданып отырған кәсіпорын мәліметтері бойынша кәсіпорынның барлық капиталының табыстылық коэффициенті, ... ... ... сипатталады.Кесте-8^ Авансталған капиталдың (жалпы активтер)табыстылық деңгейі,%№КөрсеткіштерӨткен жылЕсепті жылАуытқуы(+,-)АВ1231Таза табыс, мың тг164094939200+7751062Жалпы активтер (авансталған, жиынтық капитал = баланс20135,566156+45020,53Жалпы активтердің табыстылық ... ... ... ... ... табыстылық деңгейі (авансталған капитал) өткен жылмен салыстырғанда 6,05 ... ... және ... ... ... бұл ... деңгейін білу жеткіліксіз. Оның қандай факторлардың есебінен құрылғанын және активтердің табыстылық деңгейін ... және ... үшін бұл ... ... ... әлдеқайда маңызды болып табылады.Арнайы оқулықтарда (әдебиеттерде) бұл көрсеткіш деңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларға және оларды есептеуге қатысты екі ... ... ... ... сандық және сапалық етіп бөлу және активтерді есептеу, дәстүрлі көзқарас болып табылады Сандық фактор сомасы бойынша жыл басына және жыл ... ... 2-ге ... активтердің орташа жылдық құны жатады, ал сапалық факторға кәсіпорынның таза табысы жатқызылады.Бұл екі фактордың талданып отырған көрсеткіш ... ... ... (+6,05) ... ... ... өткен жылғы табыс және есепті жылға жалпы активтер бойынша активтердің қосымша табыстылық коэффициентін есептейміз. (164094:66156-100), бұл біздің мысалымызда 9,75%-ды құрайды. Одан ... ... ... ... алып ... ... ... активтер өзгерісінің ықпал ету мөлшерін анықтаймыз. Бұл фактордың талданып отырған көрсеткішке кері әсері 1,6 пунктті (9,75-8,15) құрайды. Таза табыстың 775106 мың ... ... ... ... көрсеткішті  -  4,45 пунктке (14,20-9,75) ... Бұл екі ... ... әсері, өткен жылғы мәнімен салыстырғанда жалпы активтердің табыстылық деңгейінің оң нәтижелі ауытқуын беріп отыр (1,6 +4,45 = +6,05).Алайда айта ... жөн, ... ... бұл әдістеме бойынша өлшеу біршама қате, себебі оны есептеудің математикалық ... ... және ... ... болғанына қарамастан, ол көрсеткіштің экономикалық мазмұнына жауап бермейді. Таза табыс ... ... ... табыстылық деңгейі - (қаражатты тарту көздеріне тәуелсіз) активтер құнының бірлігінен (1 ... ... ... ... бірлігі алынғанын көрсетеді. Осыған қарағанда, неғұрлым кәсіпорын кеңейген сайын және оның өндірістік потенциялы өскен сайын, соғұрлым активтер ... ... ... ... авансталған капиталдың табыстылық деңгейі жалпы активтерді пайдалану тиімділігіне тәуелді болуы тиіс. Осы түсініктерді қарастыра келе, біз екінші ... ... ... негізделген және дұрыс деп есептейміз. Және оның ... ... ... әдебиеттерде кең таралуы кездейсоқ емес. Таза табысты қалыптастыру барысында, іскерлік белсенділігі көрсеткіштерінің бірі болып саналатын өнімді өткізуден алынған ... ... роль ... Сондықтан да екінші көзқарасты қолдаушы мамандар, жалпы активтердің табыстылық деңгейінің өзгерісі келесі бірінші ... ... ... ... деп ... ... салыстырмалы көрсеткіштерінің бірі - өткізілген өнімнің табыстылық деңгейі;жалпы активтердің айналымдылығы.Бұл көрсеткіштердің арасындағы өзара байланыс келесі түрде берілуі мүмкін:Жалпы активтердің табыстылық ... = ... ... ... табыстылығы * активтер айналымдылығы.Басқаша айтқанда, кәсіпорынның активтерге салынған қаражаттарының ... ... ... таза табысы, өнімді өткізу табыстылығына (сату) кәсіпорын активтерінің айналымдылығының жылдамдығына байланысты болады.Формула жалпы активтердің ... ... ... жолдарын көрсетеді: сату табыстылығы төмен болғанда капитал мен оның ... ... ... ... керек және керісінше, сол немесе басқа себептермен анықталатын кәсіпорынның төмен іскерлік белсенділігі, өнімді өндіру шығындарын азайту ... өнім ... ... яғни сату ... өсіру негізінде теңестірілуі (орны толтырылуы) мүмкін.Авансталған капиталдың ... ... ... ... ... жоғарыда аталған фактолардың тигізетін әсерін талдау үшін келесі аналитикалық кестені құрамыз.Кесте-9Авансталған ... ... ... ... ... деңгейіндегі болған ауытқуға, активтер айналымдылығы мен өнімді өткізу ... ... ... ... ... жыл^ Есепті жылӨткен жылға қарағандағы ауытқуы(+;-)Оның ішінде ... ... ... ... ...      дің                                                                             ...  ...                       ... ... ...                       ... ... ... мың ...                       ... ... ... жылдық құны, мың. Тг20135,5661156+46020,5X                        ... ... ... капитал) табыстылық деңгейі, %8,1514,206,05X                        ... ... ... коэффициенті %12,9838,4925,31X                       ... ... ... ... ... әдісімен есептеледі. Есепті жылдағы активтер айналымдылығының нақты коэффициенті мен сату ... ... ... шартты көрсеткіш ретінде активтердің табыстылық деңгейін (Д у) аламыз.Д у= 12,98  -  0,37 = ... ... және ... ... ... және ... ... активтер табыстылығы деңгейінің көрсеткішін (авансталған капитал) пайдалана отырып, бірінші қатарлы факторлардың ықпал ету ... ... ... ол ... мәліметтермен сипатталады:өткізілген өнімнің табыстылық коэффициентінің өзгерісі: 14,20-12,61=+1,59;жалпы активтердің ... ... ... 12,61-8,15 = 4,46.Сонымен қатар, жалпы активтердің табыстылық деңгейінің артуына өткізілген өнімнің табыстылық коэффициентінің өсуі оң әсерін тигізіп ... ал ... ... ... оның жылдам төмендеуіне әкеліп соқтырды.Факторларды егжей-тегжейлі талдау үлестік қатысу (коэффициент) тәсілімен жүргізіледі. Ол үшін үлестік қатысу коэффициенттері, жоғары ... ... ... ету ... ... ... ... өзгерісінің абсолютті сомасына қатынасы ретінде есептеледі.Осылайша жалпы активтердің табыстылық деңгейі (авансталған капитал) немесе қызметтің барлық түрлерінің табыстылық коэффициенті (жалпы табыстылықтың) ... өз ... ... тиімді және та-бысты жүргізетінін көрсетеді.Тәжірибеде ағымдағы активтердің табыстылығы деп аталатын көрсеткіш кеңінен ... Ол ... ... ... бір теңгеден кәсіпорын қанша табыс алатынын көрсетеді:Мұнда: Та  -  ағымдағы ... ... ... ... ... жұмыс істеуші кәсіпорын үшін салынған капиталдың табыстылық деңгейін бағалаудың, яғни акционерлік капиталды тиімді пайдаланудың негізгі көрсеткіші болып, кәсіпорынның таза табысының оның ... ... ... ... ... ... - меншікті капиталдың табыстылық коэффициенті немесе мөлшерлемесі деп аталады . Ол мына ... ... Дск  - ... капиталдың табыстылығы;Дч -таза табыс;С к - меншікті капитал.Ол экономикалық және қаржылық талдауда маңызды көрсеткіш ... ... Жак ... "бұл ... жеке ... ... ... түрлі жақтарын үйлестіруші, негізгі көрсеткіш деп айтуға да болады", - деп жазады . Дәл осы көрсеткіш биржада ... ... ... баға ... ... барысында маңызды роль атқарады. Теледидар және радио комментаторлары және ... ... ... ... бәсекелестігі және табыстылығы туралы айтқанда дәл осы көрсеткішті пайдаланады.Меншікті капиталдың табыстылық коэффициенті (мөлшерлемесі) бұл өнімді (жұмыс, қызмет) өткізуден ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі. Шетелдік арнайы әдебиетте меншікті капиталдың табыстылық деңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды талдаудың түрлі әдістемелері ұсынылған. Өткізілген ... ... ... ... таза табыс алу, активтерді әлдеқайда тиімдірек пайдалану немесе кәсіпорынның жиынтық (авансталған, жалпы) капиталының құрылымдық өзгерісі.Меншікті капитал мен барлық ... ... ... көрсеткіштері арасындағы айырма кәсіпорынның қаржыландыру көздерін ынталандырумен байланысты. Егер қарыз қаражаттары осы қарыз капиталына төленетін пайыздарға қарағанда көбірек табыс әкелсе, онда ... ... ... ... арттыру үшін қолданылуы мүмкін. Бұл жағдайда кәсіпорын иелері, меншікті капиталдың табыстылық ... ... ... ... әрине қарыздарға (несиеге) назар аударады: қаржылық оқулықта мұны "тетік нәтижесі" деп атайды.Бірінші элемент - бұл ... ... ... ... ... (рентабельділігінің) нормасына байланысты қарыздар бойынша пайыздың мөлшерлемесінің салыстырмалы деңгейі.Қарыз ... ... ... ... ... қарыз капиталына қатынасы ретінде, келесі формула бойынша анықталады: Д = Кредиторлар табысы _ = Кредиторларға төленген ... ... ... ... міндеттемелер(қысқа, орта және ұзақ мерзімді)Қарызға байланысты кәсіпорын иесінің іс-әрекеті екі негізгі элементтің ықпалында ... ... ... ... ... (76), таза ... (салық төленгеннен кейін) активтердің жалпы массасына қатынасы ретінде ... Да - ... ... ... ... - таза табыс;Сн - салық мөлшерлемесі;A - активтер;1-Сн- салық мөлшерлемесінің компанияға әсері.Негізінде, мысалы кәсіпорынның жаңа қарыздары ... ... ... ... ... ... кейін 15%-ға тең өндіріс табыстылығына ие болады, бұл кезде нарықтағы пайыздық мөлшерлеме 10%-ға тең. Осыған ... ... құны ... ... іске қосу ... ... ... табыстылық мөлшерлемесін өсіру мақсатында, қарыз капиталы мен тартылған капитал құнының арасындағы айырманы алуға ... ... бұл ... ... аударуы мүмкін, себебі қаржылық шығындар азаяды және салықтык үнемділік байқалады. ... ... ... ... ... ... ... табылмайды (біздің мысалымызда 10 пайыз), себебі берілген норма салыктық үнем үлесіне қысқарады.Мысалы, егер салық мөлшерлемесі 50% - ға тең ... онда 10% - дың ...  -  шарт ... ... келетін нақты мөлшерлеме 5% - тең, яғни қарыз капиталының нақты мөлшерлемесі:10% * (1  -  0,5)=5% - ға ... ... ... ... ... табыстылығы (рентабельді) мен нақты пайыздық мөлшерлеме арасындағы бұндай арақатынас негізінде, қарыз көбейген ... ... ... ... ... тигізетін әсері арта түседі деп айтуға болады.^ ... ... ... ... ... ... деңгейлі тұрақтылығын көрсетеді. Берілген формула бойынша егер салық төленгеннен ... ... ... ... ... ... мен салық төленгеннен кейінгі пайыз мөлшерлемесі арасындағы айырма оң ... онда ... ... де оң ... Егер ... ... ... қарыз қаражаттарына төленетін пайыздарға қарағанда аз болатын болса, онда қарыз қаражаттары кәсіпорын ... кері әсер ... деп ... Меншікті капиталдың тиімділігін арттыру үшін, қарыз капиталын пайдаланудың дұрыстығыжөніндегісұрақтарды шешуге мүмкіндік беретін "тетік нәтижесінің" ... ... ... ... ... ... ... түрлі көрсеткіштерді пайдалана отырып меншікті капиталдың табыстылық мөлшерлемесін өсіру жолдарын көрсетеді.Меншікті капиталдың ... ... ашып ... Жак ... мен Дюпонның формуласына келетін болсақ, онда олар онша дұрыс емес, ... ... ... ... капиталға қатынасымен анықталатын соңғы көбейткіш авансталған (жиынтық жалпы) капиталдың құрылымын сипаттамайды, ол жиынтық капиталдың меншікті капиталдан қанша есеге көп екенін ... Бұл ... ... ... ... осы ... тура ... тәуелділігін көруге болады: oл неғұрлым жоғары болса, меншікті капиталдың табыстылық мөлшерлемесі солғұрлым көп болады. Бірақ, ... және ... ... арақатынасы меншіктің шоғырлану (тәуелсіздік, автономия) коэффициентімен шектелуі тиіс, оның мөлшері 0,5-тен кем ... тиіс (2). Олай ... ... ... ... ... ... жоғалтып алуы мүмкін. Біздің ойымызша, меншікті капиталдың табыстылық деңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды талдау үшін ... ... ... ... ... ... формуласы, сондай-ақ "тетік нәтижесінің" формуласы жеткілікі болады. Біз жиынтық капиталдың (авансталған, жалпы) табыстылық коэффициенті мен меншікті капиталдың ... ... ... ... ... қажет деп ойлаймыз. 16287750Табыстылықтың маңызды салыстырмалы көрсеткішінің бірі бұл өндірістік қорлардың табыстылық деңгейі болып табылады. Ол таза табыстың материалдық ... ... ... мен ... ... ... ... қатынасы ретінде есептеліп шығарылады. Сонымен, өндірістік қорлар құны, сәйкесінше жыл ... және жыл ... ... ... ... және негізгі құралдар құндарын қосып, 2-ге бөлу арқылы анықтайды. Өндірістік қорлардың табыстылық деңгейін талдау барысында А.Д. Шеремет ұсынған факторлық талдау ... ... ... ... ... ... қалыптастырушы, шаруашылық қызмет тиімділігін арттыру және өндірісті интенсивтендірудің барлық сапалы сипаттамасы бойынша жіктеуді қарастырады. Деңгейді талдаудың факторлық үлгісі ... ... ...  - ... ... ... сыйымдылығы;- өткізілген өнімнің материал сыйымдылығы;- өткізілген өнімнің амортизация сыйымдылығы;- негізгі өндірістік қорлар бойынша өнімнің қор ... ... ... бойынша өнімнің қор сыйымдылығы (айналым қаражаттарының бекіту коэффициенті);Д - таза табыс;F - негізгі құралдардың орташа құны;Е  -  ... ... ... ... ... ... ... (сатудың) табыстылық деңгейі;- толық өзіндік құн бойынша өткізілген өнімнен алынған табыстың 1 теңгесіне шаққандағы шығындар.Өнімнің табыстылығы ... ... ... (негізгі қорлардың қор қайтарымдылығы мен негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... 1 ... шаққандағы шығындар мен экономикалық элементтері бойынша (еңбек құралдары, ... ... ... ... ... ... болса), өндірістік құралдардың табыстылық деңгейі де соғұрлым жоғары болады. Жекелеген факторлардың өндірістік қорлардың табыстылық деңгейіне тигізетін ықпалының сандық бағасы ... ... ... бойынша анықталады.Өндірістік қорлардың табыстылық деңгейі есепті жылы 13,383%-ды құрады, ал ... жылы 2,521% ... яғни оның ... 10,86 ... (13,383-2,521) өскен.Өндірістік қорлардың табыстылық деңгейінің (рентабельділігі) өзгеруіне ықпал етуші факторлардың әсері келесі есептеулер бойынша тізбектеп ауыстыру әдісімен анықталады: * ... ... 1 ... ... таза ... көбеюі осы көрсеткіштің 8,33 пунктке өсуіне әкеледі. (10,86-2,521), мұнда 10,86 = 38,49: (3,944+12066)-100;*  қор сыйымдылығының көбеюі, яғни негізгі ... ... қор ... ... олардың табыстылық деңгейінің 2,52 пунктке (13,383-10,86) төмендеуіне әкелді мұндағы 9,30=0,2821:(2,4069+0,6251)-100;* материалдық айналым қаражаттарын бекіту коэффициентінің азаюы, яғни ... ... ... өндірістік қорлардың табыстылық деңгейінің 0,02 пунктке (13,383-10,86) өсуіне әкеледі. Осылайша факторлар бойынша өндірістік қорлардың табыстылық деңгейінің жалпы өсімі 10,86 ... ... ... ол ... ... ... (13,383-2,521) салыстырғанда бұл көрсеткіш деңгейінің жалпы өзгерісіне сәйкес келеді. Тәжірибеде қаржылық салымдардың табыстылығы деп аталатын көрсеткіш те қолданылады, ол ... ... ... ... және ... ... бойынша алынатын табыстардың, қаржылық салымдардың орташа құнына қатынасы ретінде анықталады:Қаржы салымдарының табыстылық деңгейі кәсіпорынның инвестициялық қызметті қаншалықты ... ... ... ... ... ... бұл ... қатар басқа да көрсеткіш қолданылады, ол кәсіпорындарға инвестицияланған ... ... ... және бұл ... ... ... ... Көрсеткіш келесі формула бойынша есептеледі:Мұнда: Д - инвестиция табыстылығы;Ск - меншікті капиталдың орташа ... - ұзақ ... ... ... ... ... кейбір жағдайда, таза табыс пен несиелер бойынша пайыздар төлемін, ұзақ мерзімді міндеттемелер мен меншікті капитал сомасына бөлу арқылы ... ... ... ... ... ... отырып, компания активтері тек меншікті капитал есебінен ғана емес, сонымен бірге қарыздар берген инвестор-кредиторлар есебінен де қаржыландырылатынына ... ... ... да таза ... құрамына несиелер бойынша төленетін пайыздар сомасы да енгізіледі.Өнім бірлігінің табыстылығы, жекелеген өнімдерді өндіру мен өткізудің, өткізілген өнімдердің ... ... ... жалпы табыстылыққа тигізетін ықпалын анықтауға, сондай-ақ сату құрылымының тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді. Бұл көрсеткіш коммерциялық ... ... ... және де ол, ... талдауды жүргізу барысында қолданылады.Негізгі қызмет табыстылығының (табыс нормасы) тағы бір көрсеткіші - бұл өткізілген өнімнің табыстылығы. Бұл көрсеткіш ... ... 1 ... ... таза ... ... ... Ол келесі формула бойынша анықталады:Мұнда: Д - өнімді (жұмыс, қызмет) өткізуден алынатын ... ... ... ... мен оның жекелеген түрлерінің табыстылығы, өнімнің сол немесе басқа түрлерін өндірудің табыстылығын (зияндылығын) салыстырмалы талдауда, әсіресе өнімдердің өте ... ... ... ... өте ... ... болып табылады.Өнімнің табыстылығының модификацияланған көрсеткіші - бұл сату көлемінің табыстылығы, ол мына формула бойынша анықталады:Мұнда: Д - сату ... ... - ... ... - ... ... ... өткізуден алынған табыс (түсім).Сату көлемінің табыстылық деңгейіне өткізілген өнімнің ... оның ... ... және ... сату бағаларының өзгерісі ықпал жасайды.Сату көлемінің табыстылық деңгейінің өзгерісіне әсер ... ... ... ... ... ақпараттар төмендегі кестеде келтіріледі.Кесте мәліметтері көрсетіп отырғандай, өткізілген өнімнің ... ... 5,5 ... өсуі үш ... ... болып отыр. Өнімнің өзіндік құнының төмендеуі мен сату бағасының өсуіне байланысты табыстылық деңгейі ... 0,70 және 5,69 ... ... Өткізілген өнімнің құрылымының өзгерісі нәтижесінде (табыстылығы аздау, бірақ нарықта сұранысқа ие болатын өнім түрлерінің үлес салмағы өсті) оның табыстылық деңгейі ... ... 0,89 ... ... ... ... сату көлемінің жалпы табыстылығына әсер ету бағасын, Новосибирск Мемлекеттік экономика және ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы белгілеуге болады (9), ол бойынша талдау келесі жүйеде жүргізіледі:1) жалпы өткізу көлеміндегі әрбір өнім ... үлес ... ... ... ... ... табыстылығының жеке көрсеткіштері есептеледі;3) жеке бұйымдар табыстылығының, оның орташа деңгейіне ықпалы, барлық өткізілген өнімдер үшін, жеке табыстылықты жалпы ... ... ... ... көбейту арқылы анықталады;4) шығарылатын бұйымның жеке табыстылығының өзгеруімен байланысты ықпал, есепті кезең табыстылығы мен базистік кезең табыстылығы арасындағы айырманы ... ... ... ... ... ... анықталады;Құрылымдық фактордың тигізетін ықпалы, базистік кезеңдегі табыстылықты, есепті кезең мен базистік кезеңдегі бұйымдардың үлес ... ... ... ... ... ... жүргізудегі негізгі ақпарат базасы  -  бухгалтерлік есептің мәліметтері ... ... бұл түрі тек өнім ... бойынша шығындардың аналитикалық есебін жүргізу барысында ғана мүмкін болады. Мұндай талдау өткізілген өнімдердің қалыптасқан құрылымы жағдайында жалпы табыстылыққа ... ... ... мен ... ... ... ... сондай-ақ сату құрылымының тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді. Жекелеген бұйымдардың табыстылығының ... ... ... құн ... мен сату ... әсер ... Бұл факторлардың әсері тізбектеп ауыстыру әдісімен есептеледі. Жеке бұйымның табыстылығын арттырудың негізгі фактор оны шығарудың өзіндік ... ... ... оның ... баптары бойынша өзгеру себептерін талдауға басты назар аударылуы тиіс, сонымен бірге баға қалыптасуының дұрыстығын ... де ... ... ... көрсеткіштер кәсіпорынның кредиторлар, қарыз беруші және акционерлер алдында қолма-қол ақша қаражаттарымен өз ... ... ... ... береді. Қолма-қол ақшалардың ағымы негізінде есептелетін табыстылық нарықтық экономикасы ... ... ... ... Оның ... бар, ... ақша ... жүргізілетін операциялар өндірістің қарқынды түрінің маңызды белгісі және кәсіпорынның қаржылық ... мен ... ... ... ... ... табылады. Осылайша, біз кәсіпорын табыстылығының негізгі салыстырмалы көрсеткіштерін қарастырып, олардың деңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды талдап ... ... ... ... да ... бірге бұл көрсеткіштер кәсіпорын қызметінің тиімділігін және оның іскерлік белсенділігін сипаттайды.Қолданылған әдебиеттер тізімі:1.Дуйсенбаев К.Ш., Егенбердиева С.К. // Библиотека бухгалтера и ... ... е ... К.Ш., Егенбердиева С.К., Дюсембаева З.К. . Алматы : , 1998 ж.3. ... Ж.Ғ., ... М.С.  ... ... М.С. . Алматы,2000 ж.5. Ефимова О.В.  Москва 2002г.  
        
      

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Астық түйірін кептірудің негізгі үрдістері. Астық түйірін кептіру техникасы9 бет
Астық кептірудің қазіргі технологиясы9 бет
Биологиялық факторлар5 бет
Астық өнімдерін сақтау жайлы мәлімет8 бет
Аймақтық интеграциялық үрдістері мен Қазақстан33 бет
Алматы облысы бойынша астық өндірісінің қазіргі жағдайын талдау37 бет
Астық дақылдары54 бет
Астық дақылдарымен қоректенудің биологиялық ерекшеліктері9 бет
Астық дақылдарына зиян келтіретін кеміргіш бунақденелердің таралуы, биологиясы, зияндылығы және оларға қарсы қолданатын кешенді қорғау шаралар жүйесі17 бет
Астық дақылдарының бірінші және екінші топтарын ажырату белгілері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь