Метрология басы, құрылғылардың класстары жайлы мәлімет



Кіріспе 3
Метрология басы, құрылғылардың класстары 4
Қорытынды 9
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 10
Жергілікті жердің, ауа кеңістігінің, акваториялар мен әскери объектілердің радиоактивті зақымдану сипаты, ауқымы мен дәрежесі, сондай-ақ ядролық оқ-дәрілерді сақтау орындары туралы мәліметтер алуды радиациялық барлау деп айтады. Радиациялық барлау әскерлердің ұрыс қимылдарынын барлық түрлерінде ұйымдастырылады. Оны радиациялық және химиялық барлау бөлімшелері, тікұшақ экипаждары, сондай-ақ радиациялық барлау аспаптарын қолдану арқылы барлық әскерлер тетерінің барлау бөлімшелері және бақылаушылары жүргізеді.
1 Архангельский В.И., Кириллов В.Ф., Коренков И.П. Радиационная гигиена: практикум: учебное пособие. – М., 2009. – 432 с.
2 Бекмагамбетова Ж.Д. Радиационно-экологические аспекты безопасности населения. Учебное пособие. - Алматы, 2002. - 304 с.
3 Қосымша:
4 «Нормы радиационной безопасности (НРБ-99), СП 2.6.1.758-99» -Агентство РК по делам Здравоохранения, 1999 - 79 с.
5 «Санитарно-гигиенические требования по обеспечению радиационной безопасности». СанПиН. - Астана, 2003.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

Инженерлік-технологиялық факультеті
Техникалық физика және жылуэнергетика кафедрасы

СӨЖ
Тақырыбы: Метрология басы, құрылғылардың класстары

Орындаған: Дүйсенбекова А.А
Топ: ТФ-205
Тексерген: Нургалиев Д.Н.

Семей 2015
Мазмұны
Кіріспе 3
Метрология басы, құрылғылардың класстары 4
Қорытынды 9
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 10

Кіріспе
Жергілікті жердің, ауа кеңістігінің, акваториялар мен әскери объектілердің радиоактивті зақымдану сипаты, ауқымы мен дәрежесі, сондай-ақ ядролық оқ-дәрілерді сақтау орындары туралы мәліметтер алуды радиациялық барлау деп айтады. Радиациялық барлау әскерлердің ұрыс қимылдарынын барлық түрлерінде ұйымдастырылады. Оны радиациялық және химиялық барлау бөлімшелері, тікұшақ экипаждары, сондай-ақ радиациялық барлау аспаптарын қолдану арқылы барлық әскерлер тетерінің барлау бөлімшелері және бақылаушылары жүргізеді.

Метрология басы, құрылғылардың класстары
Иондаушы сәулелерді анықтау және өлшеу үшін келесі әдістер қолданылады: фотографиялық, сцинтилляционды, химиялық және иондаушы.
Иондаушы сәулелерді анықтау принципі осы сәулелердің ортаның затын иондау қабілетіне негізделген. Иондалу өлшенетін және анықталатын физикалық және химиялық өзгерістердің себебі болып табылады. Ортаның мұндай өзгерістеріне жататындары: заттардың электр өткізгіштігінің (газдардың, сұйықтың, қатты материалдардың) өзгеруі; кейбір заттардың люминесценциясы; фотопленкаларды жарықтандыруы; кейбір химиялық ерітінділердің түсінің, бояуының, мөлдірлігінің, электр тоғына кедергісінің өзгеруі.
Фотографиялық әдіс фотоэмульсияның қараю дәрежесіне негізделеді. Иондаушы сәулелердің әсерінен фотоэмульсиядағы бромды күмістің молекулалары күміс пен бромға ыдырайды. Пленканы шығару кезінде оның қараюын тудыратын жоғарыда түзілген күмістің ұсақ кристалдары. Қараю тығыздығы сәулелену энергиясының жұтылуына пропорционалды болады.қараю тығыздығын эталонмен салыстыру арқылы, пленканың алынған сәулелену мөлшерін (экспозициялық немесе жұтылған) анықтайды. Осы принципке жеке фотодозиметрлер жұмысы негізделген.
Сцинтилляционды әдіс. Иондаушы сәулелердің әсерінен кейбір заттар (күкірт цинкі, иодты натрий) жарық шығарады. Жарқырау саны сәулелену мөлшерінің қуатына пропорционалды және фотоэлектронды көбейткіш-арнайы құрал көмегімен тіркеледі.
Химиялық әдіс. Кейбір химиялық заттар иондаушы сәулелердің әсерінен өзінің құрылымын өзгертеді. Судағы хлороформ сәулелену кезінде хлороформға қосылған бояғышпен, түсті реакцияға түсетін тұз қышқылына ыдырайды. Екі валентті темір қышқылды ортада, суды сәулелеу кезінде НО2 және ОН бос радикалдарының әсерінен үш валенттіге тотығады. Үш валентті темір, бояғышпен түсті реакцияны береді. Бояу қоюлығына қарап, сәулелену мөлшерін (жұтылған энергия) байқаймыз. Осы принципке ДП-70 және ДП-70м химиялық дозиметрлер жұмысы негізделген.
Қазіргі кездегі дозиметрлік иондаушы сәулелерді өлшеу және анықтаудың иондаушы әдісі кең қолданыс тапты.
Иондаушы әдіс. Сәулелену әсерінен оқшауланған көлемде газдың иондалуы жүреді: газдың электрлік бейтарап атомдары оң және теріс иондарға бөлінеді. Егер осы көлемге тұрақты кернеу жалғанған екі электродты орнатса, онда осы электродтардың арасында электр өрісі пайда болады. Иондалған газда электр өрісі пайда болғанда, зарядталған бөлшектердің бағытталған қозғалысы пайда болады, яғни газ арқылы электр тоғы өтеді. Иондалған тоқты өлшеу арқылы иондаушы сәулелердің белсенділігін болжауға болады.
Иондаушы камера дегеніміз-ішінде бір-бірінен оқшауланған екі электрод - конденсаторлар орналасқан, ауамен толтырылған тұйық көлем. Камераның электродтарына тұрақты тоқ көзінен кернеу беріледі. Иондаушы камера тізбегінде иондаушы сәуле болмағанда тоқ болмайды, себебі ауа изолятор болып табылады.
Сәулелердің әсерінен иондаушы камерада ауа молекулалары иондалады. Электр өрісінде оң зарядталған бөлшектер катодқа қарай ығысады, ал теріс зарядталғандары анодқа тартылады. Камера тізбегінде микроамперметрмен өлшенетін иондаушы тоқ пайда болады. Иондаушы тоқтың сандық мәні сәулелену қуатына пропорционалды. Демек, иондаушы тоқ бойынша камераға әсер ететін сәулелену мөлшерінің қуатын бағалауға болады. Иондаушы камера қанығу шеңберінде жұмыс істейді.
Газразрядты есептегіш кіші белсенділіктегі радиоактивті сәулеленуді өлшеу үшін қолданылады. Есептегіштің жоғары сезімталдығы сәулелену қарқындылығы иондаушы камераға қарағанда ондаған мың есе аз сәулеленуді өлшеуге мүмкіндік береді.
Газразрядты есептегіш инертті газ (аргон, неон) қоспасы мен кейбір қосымшалар (спирт буы) толтырылған іші қуыс металл немесе шыны цилиндр болып табылады. Цилиндр ішінде ось бойымен цилиндрден оқшауланған жіңішке металл жіп (анод) тартылған. Катод міндетін металл қаңқа немесе есептегіштің шыны қаңқасының ішкі бетіне жағылған жұқа металл қабаты атқарады. Металл жіпке және тоқ өткізгіш қабатқа (катодқа) электр тоғының кернеуі беріледі.
Газразрядты есептегіштерде газ разрядын күшейту принципі қолданылады. Есептегіш көлемінде радиоактивті әсер болмаса, газды ортаның бос иондары да болмайды. Демек, есептегіш тізбегінде электр тоғы да болмайды. Радиоактивті сәулелердің әсерінен есептегіштің жұмысшы көлемінде зарядталған бөлшектер түзіледі. Электр өрісінен электрондар, ауданы катодтың ауданынан кіші есептегіштің анодына қарай қозғалып, газды ортаның атомдарын қосымша иондау үшін жеткілікті кинетикалық энергияға ие болады. Осы ағынмен жұлынған электрондар қосымша иондауды жүзеге асырады. Сөйтіп, газды есептегіштің көлеміне ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Метрология басы, құрылғылардың класстары
Өлшеу құралдарының қателіктері
Өлшем бірлігін қамтамасыз ету
Метрология пәнінен
Газ және сұйықтың шығынын өлшеу
Құрылыс ауданын таңдау
Қазақстан Республикасындағы метрологияның даму тарихы
Метрологияның теориялық негізі.
Қазақстан Республикасының метрология саласындағы заң шығарушы базаға талдау жасау
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім стандарты
Пәндер