Суда еритін бояғыштармен бояу


I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1 Тікелей бояғыштар
2.2 Белсенді бояғыштар
2.3 Кубозолдар
III. Қорытынды бөлім
Бояғыштардың бояғыш ванналардан талшыққа өздігіннен еніп ауысу процесі туралы теоретикалық түсініктер бояу технологиясының толық жетілдірумен және дамуымен бірге қалыптасты. Термодинамика заңы бойынша өзіндік процестерге жататын текстильді талшықтарды бояу әрқашанда бос энергияның азаюы жағына бағытталған. Сондықтан бояу прцесі бояғыштың ерітіндідегі моменттерінің азаюымен және оның талшықтың ішінде көбеюімен бірге жүреді.
Бояғыштардың класына байланысты әртүрлі бояу тәсілдері қолданылады.
Тікелей бояғыштармен бояу көбінесе үздікті тәсілмен жүргізіледі. Ол үшін АКД аппаратында иірілген жіптер мен жіптерді бояу үшін және бояп жуғыш электрлік немесе доңғалақша бояу машиналарында маталарды бояйды. Сонымен қатар үздіксіз полюстік булап бояу әдісі дамуда.
Үздікті тәсілмен бояу барысында ең бірінші бояғышты жақсылап еріту қажет, ол үшін жұмсартылған суды қолданады немесе бояғыш ерітіндісіне суды жұмсартатын заттарды қосады. Мысалы, концентрлі сода немесе гексаметофосфат натрия Na2[Na4(PO3)]6. Бұл сілтілік ортаны тудырады және бояғыштың жақсы еруіне мүмкіндік туғызады. Проценті жеделдетілген ерітіндіге қажетті хлорлы натрийдің керекті мөлшерін қосады, онда алдын ала боялатын материалдың партиясы дайындалған технологиялық құралдарға жіберіледі.
Бояғыш ерітіндінің құрамында келесі компоненттер бар: талшықтың массасынан %-пен алғанда, бояғыш 0,5-5 хлорлы натрий 10-25, кальцийнерлік сода 1-3.
Бояудың модулі таңдалған бояудың құрал жабдығына тәуелді. Процесті 30-400С температурада бастайды. Біртіндеп температураны оптимальды температураға дейін көтеріп, осы температурада 05-2 сағат бояп, содан соң ол бұйымды құрал жабдықтан түсіреді.
1. К.И. Баданов «Маталарды өңдеу» оқу құралы, Алматы 2014 жыл., 86-94 беттер.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Инженерлік технологиялық факультеті
Тамақ өнімдері және жеңілөнеркәсіп бұйымдарының технологиясы кафедрасы

БАӨЖ
Тақырыбы: Суда еритін бояғыштармен бояу

Орындаған: Мұратбек Гүлайна

Тобы: ТК-321

Тексерген: Бауыржанова А.З.

Семей, 2015 жыл
Жоспар

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1 Тікелей бояғыштар
2.2 Белсенді бояғыштар
2.3 Кубозолдар
III. Қорытынды бөлім

Кіріспе

Бояғыштардың бояғыш ванналардан талшыққа өздігіннен еніп ауысу процесі
туралы теоретикалық түсініктер бояу технологиясының толық жетілдірумен және
дамуымен бірге қалыптасты. Термодинамика заңы бойынша өзіндік процестерге
жататын текстильді талшықтарды бояу әрқашанда бос энергияның азаюы жағына
бағытталған. Сондықтан бояу прцесі бояғыштың ерітіндідегі моменттерінің
азаюымен және оның талшықтың ішінде көбеюімен бірге жүреді.
Бояғыштардың класына байланысты әртүрлі бояу тәсілдері қолданылады.
Тікелей бояғыштармен бояу көбінесе үздікті тәсілмен жүргізіледі. Ол
үшін АКД аппаратында иірілген жіптер мен жіптерді бояу үшін және бояп жуғыш
электрлік немесе доңғалақша бояу машиналарында маталарды бояйды. Сонымен
қатар үздіксіз полюстік булап бояу әдісі дамуда.
Үздікті тәсілмен бояу барысында ең бірінші бояғышты жақсылап еріту
қажет, ол үшін жұмсартылған суды қолданады немесе бояғыш ерітіндісіне суды
жұмсартатын заттарды қосады. Мысалы, концентрлі сода немесе гексаметофосфат
натрия Na2[Na4(PO3)]6. Бұл сілтілік ортаны тудырады және бояғыштың жақсы
еруіне мүмкіндік туғызады. Проценті жеделдетілген ерітіндіге қажетті хлорлы
натрийдің керекті мөлшерін қосады, онда алдын ала боялатын материалдың
партиясы дайындалған технологиялық құралдарға жіберіледі.
Бояғыш ерітіндінің құрамында келесі компоненттер бар: талшықтың
массасынан %-пен алғанда, бояғыш 0,5-5 хлорлы натрий 10-25, кальцийнерлік
сода 1-3.
Бояудың модулі таңдалған бояудың құрал жабдығына тәуелді. Процесті 30-
400С температурада бастайды. Біртіндеп температураны оптимальды
температураға дейін көтеріп, осы температурада 05-2 сағат бояп, содан соң
ол бұйымды құрал жабдықтан түсіреді.
2.1 Тікелей бояғыштар

Мақтадан тоқылған маталардың және жіптердің тегіс боялуы үшін
негізінен тікелей бояғыштар қолданылады. Бояу барысында мақта талшығын және
зығыр маталарын қолданбайды, өйткені бұл бояудың түрі текстильдік
бұйымдарға тұрақтылығы аз.
Тікелей бояғыш суды өңдеулерге бояудың тұрақтылығы орта баллмен
сипатталады, 3-4 жарықта 3-5, бірақ жоғары маркалы бояғыштар да кездеседі.
Осы көрсеткішті арнайы өңдеулердің нәтижесінде жоғарылатуға болады. Тікелей
бояғыштардың көпшілік маркалары үшін тұрақтылығы 1-2 баллға жоғарылататын
әмбебап бояу тәсілі бар. Осы арнайы затта өңдеу суда еритін сірке
қышқылымен шайыр қоспасынан катионын және сірке қышқылымен диссоцияланған
ерітіндіде өңдейді. Егер тікелей бояғыштармен бояған матаны ДЦУ
ерітіндісімен өңдесек, онда бояғыштың анионы мен препараттың катионы
арасында ерімейтін қосылыстардың пайда болуына әкелетін әрекеттестілік
туады, соның нәтижесінде бояудың дымқыл өңдеуге тқрақтылығы жоғарылайды.
Kp− SO3Na + ДЦУ→ KpSO3ДЦ + NaУ
Бұл жерде KpSO3ДЦ бояғыш тұзы, NaУ күрделі катион.
Егер ДЦУ препаратына мыстың тұзын қосса, онда мұндай препаратты ДЦМ
деп атайды, ол тек түсті дымқыл өңдеуге тұрақтылығын жоғарлатып қана
қоймай, жарыққа да тұрақтылығын арттырады. Боялған бұйымдардың ДЦУ және ДЦМ
препараттарында өңдеу технологиясы қарапайым және ұқсас, оны препараттың
концентрациясы 10-30 гл ерітіндісінде 70-800С температурада өңдейді және
кептіреді.
Үздіксіз бояу тәсілі барысында полюстік булау әдісін қолданады. Мата 7-
6 с арасында бояудың концентрациясы 2-20 гл ерітіндісіне батырылып,
сіндіріліп, 100%-тік салмаққа дейін сығып, дымқыл буда 1000С-тың
температуралы ылғалды ортада 1-2 минут немесе 1300С-ты температуралы ортада
10-30 с булап, содан соң шайып ДЦУ препаратының 15-20 гл ерітіндісінде 50-
600С температурада өңдеп, сығып кептіреді. Бұл процесті бояу полюсті булау
желісінде жүргізуге болады. Ваннадан алынған бояғыштың санының өсу үшін,
бояғыштың матаға сіңуіндегі бояудың өнімділігін жоғарлату күшін процесс
жоғарғы температурада жүргізеді, түстің қанықтығын арттыру үшін бояу
полюстік ваннадағы бояғыш ерітіндіні интенсивті араластыру қажет. Бояу
ерітіндісіне бейтарап электролит, органикалық еріткіштерді енгізген
ыңғайлы, ал бояу ерітінділері матаның бойына сіңіру ваккумдық жағдайында
жүргізеді.

2.2 Белсенді бояғыштар

Мақтадан немесе зығырдан жасалған кез келген текстильдік бұйымдардың
тегіс боялуы үшін белсенді бояғыштар қолданады. Ашық және тұрақты түстер
осы бояғыштардың кеңінен қолдануына мүмкіндік береді. Практикада отандық
кәсіпорындардағы бояғыштармен қатар шет елде шығарылатын: проциондар,
цибакрондар, ремазолдар, остазиндер және т.б. Белсенді бояғыштардың барлық
түрлеріне тән жалпы қасиет олардың целлюлозалық талшықтарының гидроксил
топтары мен химиялық әрекеттесе отырып, берік коваленттік байланыс түзу
қабілеті ғана емес, сонымен қатар судың гидроксил топтарымен әрекеттесе
отырып оларды коваленттік бекітілуге активсіз, иекмсіз гидролиздік формаға
айналдырады. Гидролиздік белсенді бояғыштар целлюлоза мен әрекеттесу
қабілеті бар болғандықтан целюлоза талшығына сіңіріліп, молекула аралық
тұрақсыз байланысты түзіп пайда болған түстің нашарлануына әкеледі.
Гидролизденген белсенді бояғыштарға тұрақсыз молекула аралық қатынас
түзе отырып, гидролизді бояғыштар целлюлозаға сіңіріле отырып түстің
төменденуіне әкеліп соқтырады. Белсенді бояғыштардың гидролиздену дәрежесі
температураның, сілтілік ортаның жоғарлануына ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Суда еритін дәрумендер
Суда еритін полимерлерді алу
Суда еритін витаминдер
Бояу
Өсімдік және жануарлар майлары. Майда және суда еритін витаминдер.
Биоыдырайтын суда еритін полимерлер, заманауи мәселелері және оны шешу жолдары
Акрил қышқыл негізінде суда еритін ұнтақ тәрізді полимерлерді алу
Үлбір шикізатын бояу
Суда еритін полиэлектролиттер және олардың дисперстік жүйелердің агрегаттық тұрақтылғына әсері
Бояу және бояуды пигменттермен басу
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь