Дағдарыстың қазіргі кезеңдегі жалпы жағдайы Дағдарыстан шығудың Қазақстандық тәжірибесі және оны реттеу тетіктері

Әлемдік экономикадағы дағдарыс көріністерінің салдарынан бүгінгі таңда бәсекеге қабілетті кәсіпорындардың бір бөлігі кредиттерді және облигациялық қарыздарды өтеуде және оларға қызмет көрсетуге байланысты қиындықтарға ұшырап отыр, бұл банкроттық, кредит берушілер, инвесторлар мен контрагенттер алдында міндеттемелерді орындамау, салықтық міндеттемелерді орындамау қаупін туындатып, банктердің несие қоржынына теріс әсер етеді.
Өз кезегінде банк активтері сапасының нашарлауы құрылатын провизиялар көлемінің, шығындардың, капиталға қысымның өсуіне және соның салдарынан нақты секторға кредит беру мүмкіндігінің қысқаруына әкеп соқтырады, бұл нәтижесінде экономиканың өсімін тежейді.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев 2011 жылғы 11 ақпанда «Нұр Отан» ХДП-ның XIII съезіндегі өзінің сөзінде нақты және қаржы секторларының орын алып отырған проблемалары туралы атап өтті және Қазақстан Республикасының Үкіметіне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкімен және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігімен бірлесіп, дағдарыстан кейінгі қалпына келтіру бағдарламасын әзірлеуді тапсырды.
Өз сөзінде Мемлекет басшысы осы мәселені шешу екі бағыт бойынша - бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды сауықтыруға көмек көрсету және қаржы жүйесін сауықтыру арқылы жүзеге асырылуы тиіс деп айқындап берді.
Сондықтан Экономиканы дағдарыстан кейін қалпына келтіру бағдарламасында бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды сауықтыру жөніндегі және Қаржылық тұрақтылық және қаржы нарығын дамыту жөніндегі кеңес шеңберінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігімен бірлесіп әзірлеген қаржы жүйесін сауықтыру жөніндегі екі бөлік көзделеді.
Осы Бағдарлама берешегі 4,5 миллиард теңгеден асатын бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды сауықтыру мақсатында әзірленді.
Берешегі осы сомадан кем бәсекеге қабілетті кәсіпорындар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 13 сәуірдегі № 301 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы (бұдан әрі – «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы) шеңберінде мемлекеттік қолдау көрсетуді пайдалана алады. «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы бойынша субсидиялау түрінде қолдау шараларын алып жатқан кәсіпорындар Бағдарламаның талаптарына сәйкес келген жағдайда оған қатыса алады. Бұл ретте, «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасынемесе басқа мемлекеттік және бюджеттік бағдарламалар шеңберінде субсидияланатын кредиттерді (қарыздарды алуды) Бағдарлама шеңберінде субсидиялау үшін Бағдарлама бойынша субсидиялау шартын жасасқанға дейін осы бағдарламалар шеңберінде жасалған субсидиялау шарттарын бұзуы тиіс.
        
        ЖОСПАР :* Дағдарыстың қазіргі кезеңдегі жалпы жағдайы* Дағдарыстан шығудың қазақстандық тәжірибесі және оны реттеу тетіктері* Дағдарыстың қазіргі кезеңдегі жалпы жағдайыӘлемдік экономикадағы ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті кәсіпорындардың бір бөлігі кредиттерді және облигациялық қарыздарды өтеуде және ... ... ... байланысты қиындықтарға ұшырап отыр, бұл банкроттық, кредит берушілер, инвесторлар мен ... ... ... ... ... ... орындамау қаупін туындатып, банктердің несие қоржынына теріс әсер етеді.Өз кезегінде банк активтері сапасының нашарлауы құрылатын провизиялар көлемінің, ... ... ... ... және ... ... нақты секторға кредит беру мүмкіндігінің қысқаруына әкеп соқтырады, бұл нәтижесінде экономиканың өсімін тежейді.Осыған ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаев 2011 жылғы 11 ақпанда  ХДП-ның XIII ... ... ... ... және ... секторларының орын алып отырған проблемалары туралы атап өтті және ... ... ... ... ... ... Банкімен және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау ... ... ... кейінгі қалпына келтіру бағдарламасын әзірлеуді тапсырды.Өз сөзінде Мемлекет басшысы осы ... шешу екі ... ... - бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды сауықтыруға көмек көрсету және қаржы жүйесін сауықтыру ... ... ... тиіс деп ... ... ... дағдарыстан кейін қалпына келтіру бағдарламасында бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды сауықтыру жөніндегі және Қаржылық тұрақтылық және қаржы нарығын дамыту ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігімен ... ... ... жүйесін сауықтыру жөніндегі екі бөлік көзделеді.Осы Бағдарлама берешегі 4,5 миллиард теңгеден ... ... ... ... ... ... ... осы сомадан кем бәсекеге қабілетті кәсіпорындар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 13 сәуірдегі № 301 ... ...  ... ... әрі  -   ... ... ... қолдау көрсетуді пайдалана алады.  бағдарламасы бойынша субсидиялау түрінде қолдау шараларын алып ... ... ... талаптарына сәйкес келген жағдайда оған қатыса алады. Бұл ретте,  бағдарламасынемесе басқа мемлекеттік және бюджеттік бағдарламалар ... ... ... (қарыздарды алуды) Бағдарлама шеңберінде субсидиялау үшін Бағдарлама бойынша субсидиялау шартын жасасқанға дейін осы бағдарламалар ... ... ... ... бұзуы тиіс.Қаржы жүйесін сауықтыру үшін кредиттік портфель сапасын сауықтыруға, Қазақстан ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін ең үздік халықаралық тәжірибеге сәйкес меншікті капиталдың жеткілікті болуы жөніндегі талаптарды жақсартуға бағытталған шаралар кешені ... ... ... кәсіпорындарды сауықтырудағы мемлекеттің қолдауы уақытша шара болып табылады және кәсіпорындардың өсу стратегиясына көшуі үшін көрсетіледі деп ... ... ... ... ... келтірген кәсіпорындар  бағдарламасына және Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 19 наурыздағы № 958 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасын ... ... ... жөніндегі 2010  --  2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаны іске ... ... ... ... ... ... ... тараптардың еріктілігі, тепе-тең қатысуы, айқындылық, жариялылық, сондай-ақ тиімділік пен жүйелілік қағидаттарына негізделген.Еріктілік қағидаты ... ... ... ... ... ... тепе-тең қатысуы кәсіпорынды сауықтыру жөніндегі іс-шаралар кредит берушілердің, меншік иелері мен мемлекеттің ... және ... ... келемімен мөлшерлес күш-жігерімен жүзеге асырылуға тиіс екенін білдіреді.Айқындылық қағидаты Бағдарламаға қатысушыларды іріктеу рәсімдері мен ... ... ... және ... іске ... үшін мемлекеттік және өзге органдардың Қазақстан Республикасы Үкіметінің алдында есеп беруіне негізделеді.Жариялылық қағидаты қызметтік, коммерциялық немесе заңмен қорғалатын өзге де ... ... ... етуді ескере отырып, мемлекеттік органдардың қызметіндегі барынша ... және ... ... нәтижелерін міндетті түрде жариялауды білдіреді.Тиімділік және жүйелілік қағидаты мемлекеттік қолдау оңалту (сауықтыру) жоспарында ... ... ... оң ... межеленген кезде ғана ұсынылатынын білдіреді.Бағдарламаға  Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 31 ... ... ... орта және ірі ... ... ... ... қызметін өндіруші өнеркәсіп салаларында жүзеге асыратын, сондай-ақ алкоголь және темекі өнімін өндіретін кәсіпорындарды қоспағанда, жүйе ... ... ... ... ... ... ұлттық басқарушы холдингтер, ұлттық холдингтер  қатысатын заңды тұлғалар, сондай-ақ шетелдер қатысатын заңды тұлғалар Бағдарламаға қатысушы бола ... ... ... ... ... туралы келiсiмдер 2012 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей жасалуы тиіс және 2011 жылғы 1 қаңтарға (не 2013 жылғы 1 қаңтардан ... 2013 ... 1 ... ... ... ... қатысуға өтініш берген кәсіпорындар бойынша 2012 жылғы 1 қаңтарға) олар ... ... ... ... 4 500 000 000 ... ... бес жүз миллион) теңгенi құрауы немесе асыруы тиiс (2012 ... 1 ... ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру жағдайларын қоспағанда) және қайта құрылымдаусыз оларды болашақта орындау проблемалы болады деген негiздер болуы тиiс.Егер холдинг құрамына берешек бойынша ... ... ... ... ... ... келетін кәсіпорын кірген жағдайда және бұл ретте холдинг ... ... ... 4,5 ... теңгені құраса немесе одан жоғары болса, онда осы кәсіпорынның  Бағдарламаға қатысуға құқығы бар.Бағдарламаға жоғарыда көрсетілген талаптарға сәйкес ...  ... ... сот ... ... оңалту рәсімі қолданылған кәсіпорындар қатыса алады.Бағдарламада мынадай ұғымдар мен терминдер ... ... - ... ... органдардың, үкіметтік емес ұйымдардың, сондай-ақ  халықтық-демократиялық партиясы өкілдерінен тұратын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен қалыптастырылған консультациялық-кеңесші орган. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... кеңесінің қызметі Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін Сауықтыру кеңесі туралы ... ... ... ... ... ... ... кеңесінің жұмыс органы болып табылады.* Дағдарыстан шығудың қазақстандық тәжірибесі және оны реттеу тетіктері.Дағдарыстан шығу жолдары мен іске ... ... ... ... баға беру үшін, олардың оң-терісін түсіну үшін, жалпы ... ... ... ... дағдарыстарына шолу жасап шыққан артық болмас деп ойлаймын.Әлемді дүр сілкіндірген ... бірі  -  1929 ... ... болатын. Сол кезеңдегі дағдарыстың негізгі себебі тауарға жоғары бағаны және төмен жалақыны ұстап тұрған монополияның басым болуында еді. Дағдарыс акциялар­дың ... күрт ... ... Түбегейлі өзгерістің болатындығына ешкім сене қоймаған болатын. Бірақ, бірнеше күннің ... ... қор ... құн ... ... ... ... акция иелері қолдарында бар акциялардың барлығын сата бастады. ... бар ... құны ... ... ... мен жеке ... орасан зор шығындарға ұшырады. Биржа­лық саудаға қатысушылардың арасында бас­талған дағдарыс төлемқабілетсіздік ... ... ... ... ... отырып, Еуропа елдеріне де ауысып үлгірді. Банктердің ішінде банкроттыққа ұшырамаған банк ... 1929 ... Ұлы ... сол ... осылайша сипат­талған екен.1929 жылғы қаржы дағдарысы дефля­ция (айналымдағы банкнот пен ... ... ... алу ... ... мен ... ... дағдарысын тудырса, қазіргі заманғы дағдарыстан рецессия мен дефляцияны күтуге болады.Қағдарысымен күрестің көпші­лікке кеңінен танымал жолын АҚШ-тың президенті ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтендіруді, мемлекеттің рөлін күшейтуді, мемлекеттің шығыстарын арт­тыруды, монополияға ... ... ... еді. ... ... бағалы қағаздармен жұмыс жасауға тыйым салған Гласса-Стигал заңы қабылданды. Осылай­ша, ... ... ... ... ... ықпал ету (тәуекел азая түсті) іске асырылды.Депозиттерді сақтандыру туралы заң қабылданып, депозиттерді сақтандырудың федералдық корпорациясы құрылды. Атаулы корпорацияға банктер резервте­рінің ... ... ... беру ... ... ... ... ету құралын берді. Бағалы қағаздар нары­ғын реттеу үшін Бағалы қағаздар мен бир­жалар жөніндегі комиссия құрылды. Па­йыз­дық ставкаларды түсіріп, қаржы ... және ... да ... ... ... ... күшейту жөніндегі жұмыстар жүргізіле бастады.АҚШ-тың президенті Рональд Рейганға дейін болған президенттер мемлекеттің ел экономикасына ... ... ... ... Ф. ... ... бағытта қызмет етсе, Р. Рейганның билік басына келуі­мен жағдай кішкене өзгерген ... ... ... ... ... салық­тар қысқартылды, мемлекеттің ел эконо­микасындағы рөлі азая түсті, әскери-өнер­кәсіптік кешен кәсіпорындарына ... ... саны арта ... Салықтардың қысқартылуы  -  халықтың сатып алу қабілетін арттырды. ... ... ... ... ... көп ... Сол ... Рейган­ның басқаруы кезінде бірқатар мәселелер бойынша, айталық, сатып алушылармен, жұмыс орындарымен және қоршаған орта­ны қорғаумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... жүргізілді. Осы мақсат­тарды іске асыру үшін көптеген әлеуметтік бағдарламалар қысқартылды. Мемлекеттің қарыздары мен бюджет дефициті арта түсті. АҚШ ірі кредитордан ірі ... ... ... ... ... ... 2000 жылы-ақ сыр берген бо­латын. АҚШ-тың Орталық банкінің бас­шылығы ел экономикасын қолдаудың стратегиясына сәйкес есептік ставканы 0,1 пайызға дейін түсіріп, ... ... ... ... ... ... ел ... айна­лымы арта түскен болатын. Арзан ақша саясаты қаржы нарығындағы пайыздық ставканың да түсуіне ... ... ... ... ... ... ... несие алып, пәтерлер сатып алу немесе тұрғын үй құрылысын жүргізу қарқынды жүре бастады.Қазақстан ... ... ... ... ... ...  атты Жолдауында  деп атап өткен болатын.Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың осы Жол­дауы Қазақстан ... ... ... ... ... ... көрсететін және еліміздің экономикасын қарқынды дамитын экономика дәрежесіне көтеруді көздейтін құжат еді.Қазақстан 2008 жылдың қазан айында ҚР Үкіметі, ҚР ... ... және ... қадағалау агенттігінің экономика мен қар­жы жүйесін тұрақтандыру бойынша бір­лескен жұмыс жоспарын қабылдау ... ... ... дағдарысқа қарсы іс-қимылдарының басым бағыттарын белгі­ленген және сәйкесінше, әлемдік эконо­микалық дағдарысқа жедел ықпал ету шараларын қолға ... ... ... бірі болды.Әлемдік қаржылық дағдарыс тұрғы­сынан қарағанда ақша-несие саласындағы мемлекеттік реттеуді күшейту мәселесі жөнінде ойланған дұрыс ... еді. Шын ... ... сәтте, бізге әлеуметтік нарықтық экономикаға сәйкес келетін ережелер бойынша ... ... ... ... ... Алайда, қаржы нарығына арналған жаңа ережелер халық­аралық нормаға айналғанда ғана жұмыс жасай бастайды. Сондықтан да, дағдарыс­тың салдарын күтпей, оның ... алу ... ... ... ... ... ... жөн. Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Ұлттық банктің және Қаржы рыногы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігінің  ... ... ... ... үшін Қазақстан эко­но­микасы  республикалық бюджетте қаралған қаржыларға қосымша 2,2 трил­лион теңгеден кем емес көлемде мемлекеттік қолдау жасалып, ұлттық қор ... ... 1,2 ... теңге бөлініп, одан: қаржы секторын тұрақтандыруға  -  480 млрд. теңге; жылжымайтын мүлік рыногындағы проблемаларды шешуге  -  360 ... ... ... және орта ... ...  -  120 ... теңге; Агроөнеркәсіп кешенін дамытуға  -  120 млрд. теңге; ... ... және ... жобаларды жүзеге асыруға  -  120 млрд. теңге қарастырылды. Рес­публикалық ... ... 122 ... ... ... ... ... капитал­дандыруға арналды. Ұлттық банк қарас­тыратын 350 млрд. теңге ең кіші талаптарды ішкі міндеттемелер ... 5 ... 2 ... дейін, басқа міндеттемелерді 7 пайыздан 3 пайызға дейін төмендету арқы­лы ... ... ... ... ... ... 350 ... теңгеге дейін ұлғайтуға, ал, жаңа Салық кодек­сінің жұмыс істеуі шеңберінде салықтық ауыртпалықты төмендету  -  кәсіпорындарға тек 2009 жылдың ... ғана ... 500 ... ... ... ... ... дамытуға бағыттауға мүмкіндік берді.Дағдарыс жағдайында Қа­зақстанның банк жүйесін қолдау мақса­тында Үкімет тарапынан тұрақтандыру шараларын қабылдаудың маңызы зор болды. ... ... ... үшін ... ... ... банк капи­талының көлемі ескерілсе, кейіннен, отан­дық экономиканы несиелендірудегі ... жеке ... ... ... жеке ... ... ... үлесі, төлеп отырған салығының көлемі, қызметкерлерінің саны ескерілді. Осының негізінде, Қазақстан Үкіметі, Ұлттық банк және Қаржы рыногы мен қар­жы ... ... және ... ... ... Республикасы банк сек­торының капиталдану деңгейін одан әрі арттыру бағытында бірқатар ... ... ... банк ... ... ... ... банктері: Тұран Әлем банкіне, Халық банкіне, Қазкомерц­банкке және Альянс банкіне ... жай ... ... бар ... және субординацияланған облига­ция­ларын сатып алу жөнінде ұсыныс жасады.Атаулы ... ... ... ұзақ ... және қысқа мерзімді тар­тымды активтерін қамтамасыз ету бағыт­тары бойынша жүргізілді. Ұзақ мерзімді тартымды капиталға қатысты акцияларды сатып алу үшін ... ... ... ... бұл ... ... алу бірінші кезекте банк акцио­нерлеріне ұсынылды. Акцияларды сатып алудан акционерлер бас тартқан соң ғана  Ұлттық әл-ауқат қоры арқылы аталған ... ... ... ... Қысқа мерзімді капиталға қа­тысты қолданылатын негізгі тетіктердің бірі банктерден талап ... ... ... ... ... төменгі мөлшерлі деңгейін екі пайызға дейін төмендету жолымен жүзеге асырылды.Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев ... ... ... дағдарыс себептерін саралай келе, дағдарыстан шығу мақсатында атқарылып жатқан шаралар­дың дүниежүзілік тәжірибесін талдау арқылы, мазмұны жағынан ... ... ... ... жоқ ... ұсыныстарды қамтитын тұжырымдама жасады. Елбасының еңбектерінде қаржы жүйесінің проблемалары орынды қарасты­рылып, сипаты ... ... ...  ...  деп ... ... ... Н.Ә.Назарбаев өз еңбегінде алдағы уақытта осы секілді дағдарысты болдырмас үшін әлемдік капитал қорын қалыптастыру, әлемді  жаңа ... ... ... әлем ... ... ... жаңа қарқында қалыптастыру идеяларын ортаға салды.Қазақстан экономикасының дамуы­ның сәттілігі табысты ... ... және ... нарығындағы түбегейлі оң өзгерістермен түсіндіріледі. Дегенмен, Қазақстанның өркендеуі үшін нарықты тиімді дамыту және экономикаға инвестициялар тарту үшін қажетті заңнаманы қалыптастыру және оны ... ... ... ... ... көптеген инвестиция түріндегі қаржылар қазақ­стандық банктер үшін тиімді болғанымен, әлемдік экономикаға тәуелділік салда­рынан ... ... ... ... ... қаржы нарық­тарынан несие алу тоқтатылды. Дүние жүзін дүрліктірген дағдарыстың салдары іскерлік белсенділіктің ... ... ... Бір ... ... ... ... нарықтарындағы жағдай әрі тұрақ­сыз, әрі болжауға болмайтындай болды.Экономикалық дамудағы ... ... ... ... қаржы­лық сектордың қарқынды дамуы Қазақ­станға әлемдік экономикадағы өз ... ... ... берді. Әлемдік эконо­микалық жүйенің бір бөлігіне айналған Қазақстан экономикасы, әсіресе, оның банк жүйесі 2007 ... бері ... келе ... қаржылық дағдарыстың теріс ықпалын сезініп отыр. 2007 жылғы дағда­рыстың негізгі ... бірі  -  ... ... ... және сәйке­сінше, отандық коммерциялық банктердің несие беру қарқынының төмендеуі болды.Осылайша, қалыптасқан қиын жағ­дайда ҚР Ұлттық банкінің алдында инфля­цияны ... ... ... тұру ... ... 2007 жылдың 2-жартысында әлемдік тауар нарықтарында бағаның өсуі (дәнді дақылдар, өсімдік майы, мұнай, шикізат тауарлары) инфляцияның күрт ... ... ... ... және сәйкесінше Қа­зақстандағы осы тауарларға және олардан өндірілетін өнімдерге бағаның өсуімен ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету міндеті тұрды және туындаған өзекті мәсе­лені шешу үшін ҚР Ұлттық Банкі қаржы­лық жүйені ақшалай-несиелік реттеу құралдарының ... ... және ... ... ... қабылдады.Қаржылық тұрақтылықты, мемлекеттік органдардың өзара қатынасының тиімділі­гін  қамтамасыз ету ... ... ... ... үшін ... ... ... уақытында анықтау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру үшін, қаржы қатынастары субъектілерінің тәуекелдерін реттеу жөніндегі үйлесімді саясатты жүргізу үшін ... банк және ... ... ... агенттік 2007 жылы 10 қарашада қаржылық тұрақтылық жөніндегі меморандумды қабылдаған болатын.Меморандум қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етудің негізгі ... ... ... ... тұрақтылықты қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерін және рөлін, ақпараттық қызметтестік тәртібін, сондай-ақ, жүйелі ... ... ... ... жағымсыз ықпалын минимумға жеткізудің принциптерін және тетіктерін анықтады.Атаулы дағдарыстар еліміздің қар­жылық жүйесіне, соның ішінде банк жүйесіне оң ықпалын тигізетіні ... ... ... өзгерістер бүтіндей ел экономикасын  да мүмкіндік береді.Дағдарыстан шығудың әлемдік тәжі­рибесі де көңілден тыс қалмайтындығы сөзсіз. Әлемдік ... ... ... активтерін сатып алу үшін ар­найы ұйымдар құру тәжірибесі жиі кез­деседі. Мұндай ... ... ... ... өзі ... мүмкін. Осындай шараны іске асырудың негізгі мақсаты  -  банктің балансын жақсарту болып табылады.Проблемалы банктердің активтерін ... алу үшін ... ...  -  қор құру ... идея қазақстандық банк секторына да жат болмай шықты. Атаулы шараның мемлекет тарапынан іске асыры­луы әкімшілік және бюрократиялық ... ... ... қара­пайым азаматтардың мүдделерін ескереді. Ал, банктер бірлестігі халықтың ... ... жеке ... қамта­масыз етумен шектеліп қалуы әбден мүмкін.Қалыптасқан жағдайда, дағдарыстан шығуды және тараптардың мүдделерін қам­тамасыз ету мақсатында Қазақстан Рес­публикасының Үкіметі бірқатар ... ... ... ...  -  банктік несиелерді сатып алу және оларды басқару болып табылатын, жоғарыда аталған қордың ... ету ... және ... кеңінен талқыландыҚаржылық тұрақсыздық пен дағдарыс­қа және оның болуы мүмкін деген салда­рына мемлекет тарапынан жедел ... ... ... 2008 жылы 23 ...  заң ... ... ... алдына қаржы­лық жүйедегі тәуекелді анықтаудың тетік­терін жетілдіру; қаржылық ұйымның қар­жылық жағдайын жақсарту жөніндегі уәкілетті органның ... ... ... ... ... ... ... органның өкілеттіктерін кеңейту; уәкілетті органның екінші дең­гейдегі банктердегі өкілдерінің мәртебесін, функцияларын және өкілеттіктерін заңды түрде бекіту; ... ... ... ... міндеттемелері үшін жауапкершілігін арттыру мақсатында қаржылық ұйымның басшы қызметкерлеріне және ірі қаты­сушыларына қойылатын ... ... ... ... ... қаржы нарығындағы және экономикада қалыптасқан ауыр жағдай ішкі рынокты қорғау және ... ... ... ... қамтамасыз ету жөнінде батыл қадамдарға баруға мәжбүр етті. Осылайша, Елбасының тап­сыр­масы бойынша  қабылданды. Аталған жоспармен көздел­ген шараларды жүзеге асыру үшін ел ... ... ... ... ... қосымша 2,2 трлн. теңгеден кем емес көлемде мемлекеттік қолдау ... Оның ... ... ... ... 480 ... теңге, жылжымайтын мүлік рыногындағы проб­лемаларды шешуге 360 млрд. теңге, шағын және орта бизнесті қолдауға 120 ... ... ... ... дамытуға 120 млрд. теңге, инновациялық, индустриялық және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға 120 ... ... ... дағдарыс кезеңдерінде банк жүйесінің алдында қаржыландырудың сыртқы көздерінен ішкі негіздерге ауысу қажеттігі толастаған емес. Мұндай қажет­тілік еліміздің қаржылық ... ... жаңа ... ... ... ... ғана ... асырылуы мүмкін екендігі сөзсіз.Банк секторындағы дағдарыс банкир­лер үшін де, банк клиенттері үшін де аса өзекті мәселе болып отыр. Алайда, дағда­рыстың ... ... ... оң ... да бар. ... ... тәжіри­бесі көрсеткендей, банк секторын рефор­малау дағдарыс уақытында қолға ... ... ... да дәл осы ... ... алды. Ол, бірінші кезекте, Үкіметке банк жүйесін реформалауға мүмкіндік береді. Реформалау коммерциялық банктерді қаржыландыру ... ... ... банк ... жаңа көзқарасты қалыптастыру; банк секторын жұмылдыру секілді шараларды іске асырумен сипатталады.Қаржылық дағдарыс өндірісін қаржы­ландыруға қаражат тартуға ... ... ... ... шығын­дарға әкелуде. Мәселенің өзектілігі халықтың тұтынушылық белсенділігінің төмендеуімен күрделене түсуде. Қаржылық салымдар банктік жүйені ... және ... ... ... ... ... қосуы мүмкін деген үміт өзін-өзі ақтамады. Қор нарығындағы дағдарыс валюта нарығындағы дағдарысқа ұласуда.Әлемдік қаржылық дағдарыс тұрғы­сынан қарағанда ақша-несие саласындағы мемлекеттік ... ... ... жөнінде ойланған дұрыс болар еді. Шын мә­нінде, қазіргі ... ... ... ... ... ... ... ережелер бойынша жұмыс жасайтын қаржылық нарық қажет. Алайда, қаржы нарығына арналған жаңа ... ... ... айналғанда ғана жұмыс жасай бастайды. Сондықтан да, дағдарыс­тың салдарын күтпей, оның алдын алу жөніндегі ... ... ... ... ... жөн.Қаржылық қызмет көрсету саласын­дағы өзгерістер, оларда болып жатқан жаңартулар мен операциялардың күрделі­лігі ... ... ... ... ... ... ... нарығын реттеудің неғұрлым жаңа және тиімді әдістерін талап етеді.Болашақта банк секторын одан әрі дамыту және қаржы нарығын ... ... ... қаржы нарығы сала­сындағы тәуекелдерді қадағалау және басқарудың халықаралық стандарттарын, үйлесімді қадағалауды енгізу қажет болады.Осылайша, Қазақстан Республикасы­ның қаржы жүйесі банк ... ... ... етуі ... ... және банк секторының үйлесімді жұмы­сымен қамтамасыз етіліп отырған, бола­шақта қарқынды экономикалық даму мүмкіндігі бар, тұрақты дамып келе ... ... бар ... бірі деп ... ... ... ... елімізде орын алған теңге бағамына қатысты өзгерістер елді дүр сілкіндіргені рас. Теңге бағамының өзге­рісін пайдаланып, халық арасында шу шы­ғарып жүргендер де ... ... да, бұл шара ... экономикасын қорғауға бағытталған шара екендігін ел арасында түсіндірудің маңызы зор.Жалпы, қаржы дағдарысынан шығудың әлемдік тәжірибесіне шолу жасау арқылы осы ... ... ... жатқан іс шараларға баға беру жолымен дүрлігудің, негізсіз шу шығарудың қажет емес ... ... ... ҚР ... ... жина­лысында зейнетақыны  -  14 пайызға, мемлекеттік әлеуметтік ...  -  12 ... ... ... ...  -  12 ... ...  -  10 пайызға дейін өсетіндігін, ал, ... ... 10 ... ... ... ... ... қолдау мақса­тында Ұлттық қордан 1 трлн. теңге бөліне­тіндігін атап өткен болатын.Атаулы шаралар бірінші кезекте, ха­лықты әлеуметтік жағынан ... ... ... еліміздің экономикасын қолдау жөніндегі шаралар болып табылады.Қаржылық дағдарыстан шығудың кеңінен танымал жолдары әлеуметтендіру саясатын жүргізу, мемлекеттің рөлін кү­шейту, мемлекеттің ... ... ... ... реттеуді қолға алу екендігін ескерер болсақ, Қазақстан Рес­пуб­ликасында атқарылып ... және одан әрі ... ... ... оң ... ... сөзсіз.  
        
      

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҮДЕРІСТІ ЖЕТІЛДІРУ (Қарағанды облысының мысалында)35 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет
Қазақстан Республикасында мұнай газ кешенін мемлекеттік реттеу81 бет
Қазақстан Республикасының көлік саласында табиғи монополия құрылымдарын мемлекеттік реттеу77 бет
1929—1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс27 бет
Дүниежүзілік экономикалық дағдарыстағы Қазақстан қоғамындағы проблемалар және оны шешу жолдары4 бет
Нарықтық экономикадағы дағдарыстың пайда болу себептері58 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
Азаматтық, Қазақстандық елжандылық, этносаралық келісім тұралы ұғым5 бет
Аумалы-төкпелі кезеңдегі қоғам, тұлға және дін50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь