Қорытпалар күйі диаграммасы. Темір көміртекті қорытпалардың фазалары мен компоненттері. Темір-цементит жүйесі күй диаграммасы

1 Қорытпалар күйі диаграммасы.
2 Темір көміртекті қорытпалардың фазалары мен компоненттері
3 Темір.цементит жүйесі күй диаграммасы
4 Көміртекті темір қорытпаларының күй диаграммасы.
Пайдаланылған әдебиет
Күй диаграммасы дегеніміз қорытпа фазалық құрамының температура мен концентрацияға байланыстылығын сызып бейнелеу. Егер қорытпаның құрамы, температурасы (қысымы) өзгерсе, онда оның күйі де өзгереді. Осы өзгеріс күй диаграммасында бейнеленеді.
Күй диаграммасы тұрақты күйді, яғни берілген жағдайдағы Гиббс энергиясы аз күйді көрсеткендіктен, оны тепе-теңдік диаграммасы деп те атайды. Өйткені күй диаграммасы берілген жағдайдағы тепе-теңдіктегі фазаларды көрсетеді. Күй диаграммасы өте ақырын салқындату немесе өте ақырын қыздыру кезіндегі орын алатын фазалық түрленісті көрсетеді.
Екі компонентті қорытпа күйі диаграммасын салу тәсілі.
Күй диаграммасын салу тәсілдері екі топқа бөлінеді:
1) аналитикалық (есептік);
2) эксперименттік.
Екі компонентті қорытпа күйі диаграммасын салу үшін көбінесе термиялық талдау эксперименттік тәсілін қолданады. Температура – уақыт координатында салқындау қисықтарын салу арқылы металдың (қорытпаның) бір күйден екінші күйге түрлену температурасын анықтайды. Осы температура межелі (аумалы) нүкте деп аталынады. Зерттеліп отырған жүйенің көптеген қорытпасының межелі (аумалы) нүктелерін анықтап, температура – құрам координатында күй диаграммасын сызып салады.
Қорытпаның сұйық және қатты күйінде компоненттері шексіз еритін күйі диаграммасын салып көрейік. Температура – уақыт координатында А және В компонентінің салқындау қисықтарын салу арқылы (2.4, а -сурет), олардың кристалдану температураларын (tА, tВ) анықтайды. Осы нүктелерді температура – құрам координатындағы таза компоненттердің құрамын көрсететін вертикаль сызықтарға (екі шеткі) көшіреді (2.4, б-сурет).
Содан кейін жүйенің көптеген қорытпасының салқындау қисығын салып, кристалдану үрдісінің басталу және аяқталу нүктелерін анықтап, оларды қорытпа құрамын көрсететін сызыққа көшіріп отырады (2.4 -суретті қараңыз).
1. Материаловедение и технология металлов / Г.П. Фетисов, В.М. Карпман, В.С. Матюнин и др. М.: Высшая школа, 2001.
2 Лахтин Ю.М.,Леонтьева В.П. Материаловедение М.: Машиностроение, 1990
3. Материаловедение / Б.Н. Арзамасов, И.И. Сидорин, Г.Ф. Косолапов и др. / под ред. Б.Н. Арзамасова.- М.: Машиностроение, 1986
4 https://kk.wikipedia.org/wiki/Темір-көміртек_күйінің_диаграммасы
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖТақырыбы: Қорытпалар күйі диаграммасы. Темір ... ... мен ... ... ... күй ... ... ГТоп: ХН-221Тексерген: Тлеуғали Е.Т.Семей2015Жоспар1 Қорытпалар күйі диаграммасы.2 Темір көміртекті қорытпалардың ... мен ... ... ... күй диаграммасы4 Көміртекті темір қорытпаларының күй диаграммасы.Пайдаланылған әдебиетКүй диаграммасы дегеніміз  қорытпа  фазалық  құрамының  ...  ...  ...  сызып  бейнелеу.  Егер  қорытпаның  құрамы,температурасы (қысымы) өзгерсе, онда оның күйі де өзгереді. Осы ...  ... ...  диаграммасы  тұрақты  күйді,  яғни  ...   ...   ... аз ...  ...  оны  тепе-теңдік  диаграммасы  деп  ...  ...  күй  ...   ...   ...   тепе-теңдіктегіфазаларды көрсетеді.  Күй  диаграммасы  өте  ақырын  ...  ...  ... ... ... орын ... ... түрленісті көрсетеді.Екі компонентті қорытпа күйі диаграммасын салу тәсілі. Күй диаграммасын салу тәсілдері екі топқа бөлінеді:1) аналитикалық (есептік);2) эксперименттік.Екі ... ... күйі ... салу үшін ... ... ... ... қолданады. Температура –  уақыт  координатындасалқындау қисықтарын салу арқылы металдың  (қорытпаның)  бір  күйден  ... ... ...  ...  Осы  ...  ...  (аумалы)нүкте деп аталынады. Зерттеліп отырған жүйенің ... ...  ...  ...  ...  температура  –   құрам   ...   ... ... ... ... және ... күйінде компоненттері шексіз  еритін  күйідиаграммасын салып көрейік. Температура  –  уақыт  координатында  А  және  ... ... ... салу  ...  (2.4,  а  ...  ... температураларын (tА, tВ) анықтайды. Осы нүктелерді  температура– құрам координатындағы таза компоненттердің  ...  ...  ... (екі шеткі) көшіреді (2.4, б-сурет).Содан кейін жүйенің ...  ...  ...  ...  ...  ...  басталу  және  аяқталу  нүктелерін  анықтап,  олардықорытпа құрамын көрсететін сызыққа көшіріп ... (2.4 ... ... ... 25%А+75%В болып  келетін  сұйық  күйдегі  І  қорытпаныңкристалдану үрдісінің ... және ...  ...  анықтап,  оныңсалқындау қисығын салады. 2.4, ... І  ...  ...  ...  ...  ...  көреміз.Міне, осы  екі  температураны  2.4,  б  ...  І  ...  ...  ...  сызыққа  көшіріп,  салынатын  диаграмманың  тағы  екінүктесін табады. 2.4-сурет  –  Компонеттері  қатты   ...   ...   ...   қорытпа   күйідиаграммасын салуА, В компоненттері мен І қорытпаның салқындау ...  ... ... ... ... бір ... (tА,  tВ)  орын  ...     кристалдануы     екі     температура     ...      ... ... ... ... және  ІІІ  ...  да  ...  үрдісінің  басталу  жәнеаяқталу  ...  ...  ...  ...   салып,   межелі(аумалы) нүктелерді температура-құрам координатындағы қорытпалардың  құрамынкөрсететін вертикаль сызықтарға көшіреді (2.4 ... ... В, 1, 2 және 3 ... ... мен қорытпалардың кристалдануүрдісі басталатын температуралар болғандықтан, оларды бір  сызықпен  қосады.Осы  сызық  ...  ...   ...   ...   ...   ...  Қорытпалардың  сұйық  күйден  қатты  күйге   ауысуы   басталатыннүктелердің геометриялық орны А123В сызығын ... ......  ... ... ... деп атайды. Ликвидус сызығынан жоғары  барлық  қорытпасұйық күйде болғандықтан, бұл жерді L ... ...  В,  1/,  ...  3/ нүктелері  компоненттер   мен   қорытпалардыңкристалдану  үрдісі  ...  ...  ...  ...   ... ... ... сұйық күйден қатты  күйге  ауысуы  аяқталатыннүктелердің геометриялық орны ... ... ... ......  ... ... сызығы деп атайды. Солидус  сызығынан  төмен  барлық  қорытпақатты күйде болады.Қорытпа компоненттері қатты күйде  шексіз  ...  ...  ...  ...  оны  α  ...   ...   ...   пен   солидуссызықтарының аралығында қорытпалар екі  фазадан  ...  ...  және  ...   күйі   ...   ...   ...   ...   басқамикроқұрылымдық, рентгендік, химиялық  және  т.б.  әдістері  де  пайдалануғатура келеді.Гиббс заңы немесе фаза ережесі. Қорытпа күйі ... ...  ... фаза ... ... Фаза ... ... түріС=К               –               Ф               +               ... (2.1)   ...  С – ... ... ... ... ... – жүйені құрайтын компонент саны;                           Ф – тепе-теңдіктегі фаза саны;                            2 – ... ... ... қысым) саны.Қорытпаның сұйық және қатты күйінің  фазалар  тепе-теңдігіне  қысымныңәсері аз болғандықтан, ... ... ... ...  ол  –  температурадеп есептеледі. Сонда фаза ережесі ... деп ...  ...  ...  ...  ...   деп   тепе-теңдікжағдайдағы фаза санын өзгертпей, фактор (температура,  қысым,  концентрация)санын өзгертуді айтады.Қорытпа күйі диаграммасын  ...  ...  ...  дұрыстығынтексереді. Енді  А  компонентінің  кристалдану  ...  ...  ... ...  өзгереді,  соны  қарастырайық  (2.4,  а  -суретті  ... ...  ...  ...  ...  жүйеварианттылығы бірге тең, яғни фаза санын (Ф1) өзгертпей, сыртқы  фактортемператураны  ...  ...  ...  ...   ... ... және қатты фаза), С1 – 2 + 10,  жүйе  варианттылығынөльге тең, яғни өзгертетін фактор жоқ немесе температура тұрақты. Екі  ... пен ...  ...  бір  ...  (tА)  ...  болады.Жүйенің тепе-теңдік жағдайы Ф1 болып,  жүйе  ...  ... ... қала ... ... ... үрдісі  абсцисс  өсіне  параллель  сызықшаарқылы бейнеленген. Бұл  температурада  –  ...  ...  ... tА температурасында кристалданады  деген  сөз.  Сонымен,  фаза  саны(Ф = 2) өзгерген жоқ, күй ...  ...  бір  ...  ...  ... онда ... дұрыс анықталған  дейміз. Ендеше  диаграмманың  ... ... ...  ...  ...  үрдісі  t1 температурасында  басталғанда,С = 2 – 2 + 1 = 1, Ф = 2. Қорытпаның осы күйі 2.4,а -суретінде көлбеу  сызықболып келтірілген.  ......  ...  бұл  ...  сызықтемператураның t1-ден -ке дейін белгілі бір уақыт  ішінде  төмендегенінкөрсетеді, яғни фаза ... ... ...  ...  ...  ... өзгерттік. Олай болса t1 нүктесі дұрыс анықталған. Осылайша  қорытпасалқындау қисықтарын әрі қарай тексере береді.Концентрация  және  иін  ...   ...   ...  ...  және  ...  ...   Ликвидус   пен   солидуссызықтарының арасында кез келген  температурада  қорытпа  сұйық  және  ...  ...  ...  Осы  ...  ...  мен   ... үшін концентрация және иін ережелері қолданылады.Қорытпаның (ІІ) tп температурасындағы фаза концентрациясы мен мөлшерінанықтау үшін  горизонталь  ...  ...  ...  ...  ...  және  ...  ...  қиылысу  нүктелерін  әріптермен   (m,n,к)белгілейді (2.4, б -суретті ... ... ...  ...  фазаның  концентрациясы  ликвидуссызығы  бойынша  ...   ...   ...   ... ... m ... проекциясы  арқылы  анықталады.  Қаттыфазаның концентрациясы коноданың  солидуспен  қиылысқан  жері  n  ... ... ... ... ережесі бойынша  қорытпа  фазаларының  (сұйық  жәнеқатты) қатынасы ... ... кері ... ... күйі ... ішінде Fе-С күйі  диаграммасының  маңызызор. Өйткені көміртекті темір ... ... өте көп ... тапқан.Көміртекті темір  қорытпалардың  компоненті  мен  ...  ...   ...   ...   ...   ...    элемент.Оның a жәнеg модификациясы бар. 911оС-дан төмен және 1392оС жоғары  темірдіңкөлемді центрленген  текше  торы  ...  ...  ... ... ... те ...  ...  аралығында  жақтыцентрленген торы бар Fеg тұрақты.  768о С-ға  дейін  темір  ...  ... ... деп ... бұл ... жоғары темір парамагнитті.Көміртек–металл   емес,   полиморфтік   түрленетін    элемент.    ...... пен ...  ...  ...  ...  ...  сұйық   қорытпа,феррит, аустенит, цементит және графит.Көміртек пен басқа  элементтердің a-темірдегі  ену  қатты  ...  деп  ...  Оның  ...  ...  ...  торы  бар.   ...  ...  1499 оС-да  0,1   көміртек   ериді,   ал   ...  ...  ...   –   0,025%С.   Бөлмелік   ... ... ... ... ...  ...  ...  –  коррозияғатөзімсіз, магнитті келген, беріктігі төмен, жұмсақ фаза: sв =  300  МПа,  НВ800 – 1000 МПа, d = ... 70%, КСU = 25 ... ... пен  ...  элементтердің g –  темірдегі  ену  қаттыерітіндісі. Оның ... ... ... торында  1147оС–да  2,14%  көміртекериді, ал ... –  0,8%С.  ...  ...  ...  ...  ... төзімділеу және беріктеу: sв = 550 МПа, НВ 2000 МПа, d = 50%.Темір  мен  көміртектің  ...  ......  ...  ...  деп  атайды.  Цементиттың  күрделі  ромбылық  торы  бар,  көміртекмөлшері 6,69 %. ... ... ...  (HB  8000)  және  морт.  Балқутемпературасы  ~ 1260оC.  Цементит  метатұрақты  фаза  ...  ...      ...      ...       ...       ...   –  көміртекті  темір  қорытпаларында  жеке  бөлініп   шыққанкөміртек. Оның гексагониалық  торы  бар.  ...  ...  ...  ... ... жоғары фаза.Көміртекті темір қорытпаларда екі жоғары көміртекті  фаза  –  ... ... ... метатұрақты темір – цементит күйі диаграммасы  ... ... күйі ... ... күйі ... ... (4.1–сурет)  көміртектітемір қорытпаларын (болат және шойын) өте  баяу  ...  ...  ... ... өзгерісті көрсетеді.Диаграмманың   А   нүктесі   ...   ...    ...    ...   ...   N   және   G   ...    оның    ... ... АВСД ...... ... Ликвидус сызығынан  жоғарыбарлық қорытпа сұйық күйде болады.Диаграмманың AHJECFД ......  ...  Ликвидус  пен  солидуссызықтарының арасында қорытпалар екі фазалы (сұйық және  қатты).  АВ  ... ... ... ... ... ВС және СД  ...  ... аустенит пен бірінші реттік цементиттің кристалдануын көрсетеді.Ликвидус  сызығы  барлық  қорытпаның  алғашқы  кристалдану   ... ... ... солидус сызығы аяқталуын көрсетеді.Темір-цементит жүйесінде үш изотермиялық түрленіс бар:1) перитектикалық;2) эвтектикалық;3)эвтектоидтық.HJB сызығы – перитектикалық түрленіс сызығыLв + Фн а АJ.                                              ... ... ... ... 0,1-0,5% ... ...  ...  ғанаболады.ECF сызығы – эвтектикалық түрленіс сызығыLc а AE + Ц.                                              (4.2)Қорытпаны салқындату кезінде 1147оС-да сұйық  фазадан  бөлініп  ...  пен  ...  ...  ...  ...  деп   ... мөлшері 2,14%-дан жоғары келген барлық қорытпада бұл  реакция  орыналады.Ледебуриттегі көміртек мөлшері 4,3%.  Оның  ...  (НВ  6000  ... және ... ... жоғары.PSK сызығында эвтектоидтық түрленіс боладыAs а Фр + Ц.                                            (4.3)Қорытпаны салқындату кезінде 727оС-да аустенит феррит  пен  ... ... ... перлит деп атайды.Перлитте 0,8% көміртек бар. Перлит берік (sB=800-900 МПа), айтарлықтайқатты (HB ... МПа), ... ... ... ... ... ... 4.1-кестеде келтірілген.Көміртекті  темір  қорытпаларында  темірдің  полиморфтік  түрленісіненқайыра кристалдану үрдісі орын ... ... ... көміртектің  феррит  пенаустенитте ерігіштігі  температураға  байланысты  өзгереді.  ...  ... ... пен ... ... күйінде бөлініп шығады.GS және ES сызықтары қорытпаның қайыра кристалдану үрдісінің басталуынкөрсетеді. GS ...  ...  ...  бөлініп  шыға  бастағанын,  ESсызығы  екінші  реттік  цементиттің  аустениттен  ...  шыға   ... ... ... ... ...  кристалдану  үрдісінің  аяқталунүктелерін көрсетеді.PQ сызығы үшінші реттік цементиттің ферриттен бөлініп шыға  ... ... ... екі ... ... ... (көміртек мөлшері 0,02-2,14%);2) шойын (көміртек мөлшері 2,14-6,69%).Көміртекті болаттың  тепе-теңдік  жағдайдағы  құрылымы  темір-цементиткүйі диаграммасы  ...  ...  (4.1-  ...  ...  ... ... ... үшке бөлінеді:1) эвтектоидқа дейінгі (құрылымы феррит  пен  перлит;  көміртек  0,02-0,8%);2) эвтектоидты (құрылымы ... ... 0,8%);3) ... ... ... ... пен ...  реттік  цементит;көміртек 0,8-2,14%).Темір –  цементит  күйі  ...  ...  ...  ... цементит түріндегі ақ шойын, құрылымы бойынша үшке бөлінеді:1)  эвтектикаға  дейінгі  (құрылымы  перлит,  цементит  (екінші)  жәнеледебурит; көміртек ... ... ... ... көміртек 4,3%);3) эвтектикадан кейінгі (құрылымы цементит (бірінші)  және  ледебурит;көміртек ... ... ... күй диаграммасы.Көміртекті темір қорытпалары екі компонеттен  тұратын  ...  ...  ...  олар  ...  мен  ...   ...   көлденең(абцисс) өсіне қорытпа құрамындағы көміртегі мөлшері 6,67%-ға  тең  болғандабітеді. Тік (ордината) өсі бойынша температура көрсетілім ...  ...  ...  ...  ...   ... ... екі диаграммадан тұрады. Ғе-Ғе3С  диаграммасы  үздіксіз  жуансызықпен, ал Ғе-С диаграммасы пунктир сызықпен кескінделген.Көміртекті темір қорытпалары тез суығанда, ... ...  ... - ... ... ... ал  баяу  суығанда,  графит  (С)  түріндебөлінеді. Түзілген цементит тұрақсыз  ...  ал  ...  ...  ... табылады.  Көміртекті  темір  қорытналары  баяу  суығанда  цементиттенграфит мына реакция бойынша түзіледі:Диаграмманың  АВСД  ...   ...   -   ...   ... ... басталады. Бұл сызықтан  жоғары  барлық  қорытпалар  бірфазалы сұйық күйінде ... ... ... ... АВ  ...  феррит,ВС - аустенит, СД - алғашқы цементит бөлініп ... ... ... ...  ...  Бұл  ...  төменгітемпературада  барлық  қорытпа  қатты  күйде  болады,  әрі   ...   ...  ...  ...  ...  14920С   ...   НІВ   ... түрлену өтеді, оның нәтижесінде аустенит түзіледі.  11470С-даЕСҒ сызығында С  нүктесінде  көміртегінің  концентрациясы  4,3%-ға  ... ... ... ... ... кристалдары бөлініп,  ледебуритэвтектикалық қорытпасы түзіледі.АНІЕСҒ  сызығы  -  ...  деп  ...  ...  ...  ...  ...  ...  қорытпаларының  бірінші  реттік   кристалданупроцестері  аяқталып,  ...  ...  және   ...   ...   ... ... мынадай құраушылар түзіледі:1) 2,14% < С < 4,3% эвтектикаға дейінгі шойындар, құрылысы:А+ЦПЛ(А+ІДI).2) С=4,3% - эвтектикалық ... ... ... 4.3% < С < 6,67% эвтектикадан кейінгі шойындар, құрылысы:ЦI+Л(А+ЦI).Кез келген концентрациялы болаттар бірінші рет кристалданғаннан  кейінқұрылысы аустенитті болады. Болаттың ... рет ...  GSЕ  ... ... GS ... ... аустениттен феррит, ал SЕ  сызығы  бойыншаекінші реттік цементит бөлінеді. GS сызығына сәйкес нүктелерді  А3  әрпімен,ал SЕ ... ... ... Аст ... ... S  ...  (7270С)температурадағы  аустенитке  сәйкес   болады.   S   ...   ... ... ...  ...  ...  феррит  пен  екіншіреттік цементитке  ыдырап,  ...  ...  -  ...  ...  ... сәйкес температураны А1 әрпімен белгілейді. Р  нүктесі  көміртегініңα-Ғе-дегі  максимум  ерігіштігін  (0,02%)  анықтайды.   GР,   РQ   ...    ...     ...     ... GРQ сызықтарының сол жағына орналасқан барлық нүктелер  ферриттіңкүйін анықтайды. РSК ... ... ... ... ...  мынадайболаттардың түрін анықтайды:1) 0,02% < С < 0,8% - эвтектоидқа дейінгі болаттар, құрылысы: Ф+П(Ф+Ц).2) С-0,8% - эвтекттоидты болат, құрылысы: ... 0,8% < С < 2,14% ... ... болаттар, құрылысы: П(Ф+Ц).Қорытпалардың  кризистік  температурасын  анықтайтын  А   әрпіне   ... ... және «Г» ...  ...  индекстерін  қояды(Ас және Аг).Пайдаланылған әдебиеттер1. Материаловедение и ... ...  /  Г.П.  ...  В.М.  ... Матюнин и др. М.: Высшая школа, 2001.2 Лахтин Ю.М.,Леонтьева В.П. Материаловедение М.: ... 19903. ... / Б.Н. ... И.И. ... Г.Ф. Косолапов и  др.  /под ред. Б.Н. Арзамасова.- М.: Машиностроение, 19864 https://kk.wikipedia.org/wiki/Темір-көміртек_күйінің_диаграммасы  
        
      

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қорытпалар күйі диаграммасы. Темір көміртекті қорытпалардың фазалары мен компоненттері. Темір – цементит жүйесі күй диаграммасы13 бет
Қорытпалар күйі диаграммасы.Темір көміртекті қорытпалардың фазалары мен компоненттері. Темір-цементит жүйесі күй диаграммасы4 бет
Жоғары мектеп жасындағы оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда компьютерлік оқыту және бақылау бағдарламаларының рөлін анықтау50 бет
Киім пакетінің түрлі компоненттеріне қойылатын гигиеналық талаптар3 бет
Клетка туралы ілім.7 бет
Мектеп дейінгілердің оқу-танымдық әрекетінің ерекшеліктері4 бет
Тізімдер компоненттері, жиымдармен жұмыс9 бет
Тілдер типологиясының негізгі ұғымдары30 бет
Шардара суқоймасындағы көксерке (Sander lucioperca) және ақмарқа (Aspius aspius) балықтардың қоректенуі26 бет
Қонақ үй жұмысын автоматтандыру20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь