Сүт индустриясы


Сүт өнімдері өнеркәсібі – тамақ индустриясы салаларының ішінде үшінші орында. 2002 жылғы статистикалық мәлімет бойынша шаруашылықтың барлық түрінде сүт өндіру 4,1 млн-ға т-ны құраса, әрбір сиырдан сауылатын сүттің орташа көрсеткіші – 2044 кг-ға жетті. Сүт, қаймақ, ірімшік, айран, ашытқы шығаратын сүт зауыттары мен сүт комбинаттары еліміздің әрбір экономикалық аудандары мен өнеркәсіп орталықтарында шоғырланған. Өйткені сүт өнімдерін алысқа тасымалдау тиімсіз. Қала халқын дер кезінде сүт өнімдерімен қамтамасыз ету үшін сүт зауыттары әрбір қалада салынған. Ірі сүт зауыттары Алматы, Қарағанды,Қостанай, Павлодар, Шымкент қалаларында орналасқан.
Май шайқау, сыр қайнату сияқты сүт өнімдері өнеркәсібі, негізінен, Солтүстік Қазақстан, Орталық Қазақстан, Оңтүстік Қазақстанэкономикалық аудандарында, сүтті ірі қара мал шаруашылығымен айналысатын аудандарда шоғырланған. Көкшетау, Қостанай,Алматы сүт комбинаттары сүт өнімдерінің 75%-ын шығарады.
Сонымен қатар елімізде өсімдік майы мен маргарин майын шығаратын өнеркәсіп орындары жақсы дамып келеді. Өсімдік майы күнбағыс және шитті мақта дақылдарынан алынады. Күнбағыс майын Шығыс Қазақстан және Павлодар облыстары шығарады. Өскемен қаласында өсімдік майын айыру комбинаты жұмыс істейді. Шитті мақта майын шығаратын зауыт Оңтүстік Қазақстан облысының Шымкент қаласында орналасқан.
Қазір көптеген елді мекендерде өсімдік майын шығаратын шағын кәсіпорындар кездеседі. Бірақ онда шикізаттан май алу сапасы мемлекеттік кәсіпорындардан әлдеқайда төмен.
Елімізде өндірілетін азық-түлік өнімдерінің 20 пайызы сүт өндірісінің үлесінде. Сүт өнімдерін пайдалану көлемі жыл сайын артып келе жатқандығын ескерсек, бұл көрсеткішті одан әрі көбейту қажеттігі айқын. Алайда мамандар дастарқанынан құрт-ірімшігі үзілмеген елде сүт индустриясының толық деңгейде дамымай отырғандығына алаңдаулы. Оған себеп — сауда орындарындағы сырттан жеткізілетін өнімнің күн санап көбейіп бара жатқандығы.
Соңғы жылдардағы статистикалық де¬рек¬терге қарасақ, елімізге бір жылда ша¬мамен 350 млн доллар сомасында сүт өнім¬дері әкелінеді екен. Яғни біз сүт өнім¬дерінің 60 пайызына жуығын сырттан әкелуге мәжбүр болып отырмыз.
Иә, Кеңес Одағы кезінде, өткен ға¬сыр¬дың 80-жылдары еліміз сыртқа жүз мың¬даған тонна сүт тасымалдады. 90-жылдары үкіметтің қарауындағы мал шар¬уашы¬лық¬та¬рының есіктері жабылып, кілт¬тері жеке шаруалардың қолына берілді. Бұл хан¬та¬ла¬пайдың ақыры мал басының аза¬йып, ет, сүт өнімдерін өндіру көлемінің күрт тө¬мен¬деуіне әкеліп соқтырды. Қазіргі уа-қыт¬та еліміздегі сиыр малының жалпы са¬нының 90 пайызға жуығы жеке ша¬руа¬шылықтар¬дың үлесінде. Бұл – сүт өнімдері ши¬кі¬за¬ты¬ның да осындай мөлшері жеке қолда деген сөз. Ал бұл көрсеткіш Ресейде 40 па-йыз¬дай, Беларусьта бар болғаны 5 па¬йыз де¬се¬ді. Бізде сауылған сүттің 30 па¬йы¬зға жуығы ғана өнеркәсіптік қайта өң¬деу¬ден өтеді. Бұл көрсеткіш Ресейде 40 па¬йыз, Белоруссияда 90 пайыз екен. Ма¬мандар «Кеден одағы аясында еліміздегі сүт өнім¬дері нарығын басқа емес, дәл осы Бе¬ла¬рус¬ьтің сүт өнімдері басып ала ма?» деген қа¬уіптің бар екенін айтады. Кеден одағы¬ның біздің ба¬зар¬ға әкеліп «төгіп» тастаған ба¬ғасы арзан өнімдерін нарықтан ығыс¬ты¬рып шығарып тастау оңай дүние емес. Ол үшін өзіміздің сүт өнімдері өндірісін арт¬ты¬рып, бәсекеге қабілеттілігін жоғары¬ла¬туымыз керек.

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі
Шакарім атындағы Семей мемлекеттік университтеті

ИНЖЕНЕРЛІК - ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ФАКУЛЬТЕТІ

СРО

Сүт индустриясы

Орындаған:Камалова.А Тексерген:Қасымов.С.Қ


Семей 2015ж

Сүт өнімдері өнеркәсібі - тамақ индустриясы салаларының ішінде үшінші орында. 2002 жылғы статистикалық мәлімет бойынша шаруашылықтың барлық түрінде сүт өндіру 4,1 млн-ға т-ны құраса, әрбір сиырдан сауылатын сүттің орташа көрсеткіші - 2044 кг-ға жетті. Сүт, қаймақ, ірімшік, айран, ашытқы шығаратын сүт зауыттары мен сүт комбинаттары еліміздің әрбір экономикалық аудандары мен өнеркәсіп орталықтарында шоғырланған. Өйткені сүт өнімдерін алысқа тасымалдау тиімсіз. Қала халқын дер кезінде сүт өнімдерімен қамтамасыз ету үшін сүт зауыттары әрбір қалада салынған. Ірі сүт зауыттары Алматы, Қарағанды,Қостанай, Павлодар, Шымкент қалаларында орналасқан.
Май шайқау, сыр қайнату сияқты сүт өнімдері өнеркәсібі, негізінен, Солтүстік Қазақстан, Орталық Қазақстан, Оңтүстік Қазақстанэкономикалық аудандарында, сүтті ірі қара мал шаруашылығымен айналысатын аудандарда шоғырланған. Көкшетау, Қостанай,Алматы сүт комбинаттары сүт өнімдерінің 75%-ын шығарады.
Сонымен қатар елімізде өсімдік майы мен маргарин майын шығаратын өнеркәсіп орындары жақсы дамып келеді. Өсімдік майы күнбағыс және шитті мақта дақылдарынан алынады. Күнбағыс майын Шығыс Қазақстан және Павлодар облыстары шығарады. Өскемен қаласында өсімдік майын айыру комбинаты жұмыс істейді. Шитті мақта майын шығаратын зауыт Оңтүстік Қазақстан облысының Шымкент қаласында орналасқан.
Қазір көптеген елді мекендерде өсімдік майын шығаратын шағын кәсіпорындар кездеседі. Бірақ онда шикізаттан май алу сапасы мемлекеттік кәсіпорындардан әлдеқайда төмен.
Елімізде өндірілетін азық-түлік өнімдерінің 20 пайызы сүт өндірісінің үлесінде. Сүт өнімдерін пайдалану көлемі жыл сайын артып келе жатқандығын ескерсек, бұл көрсеткішті одан әрі көбейту қажеттігі айқын. Алайда мамандар дастарқанынан құрт-ірімшігі үзілмеген елде сүт индустриясының толық деңгейде дамымай отырғандығына алаңдаулы. Оған себеп -- сауда орындарындағы сырттан жеткізілетін өнімнің күн санап көбейіп бара жатқандығы.
Соңғы жылдардағы статистикалық де - рек - терге қарасақ, елімізге бір жылда ша - мамен 350 млн доллар сомасында сүт өнім - дері әкелінеді екен. Яғни біз сүт өнім - дерінің 60 пайызына жуығын сырттан әкелуге мәжбүр болып отырмыз.
Иә, Кеңес Одағы кезінде, өткен ға - сыр - дың 80-жылдары еліміз сыртқа жүз мың - даған тонна сүт тасымалдады. 90-жылдары үкіметтің қарауындағы мал шар - уашы - лық - та - рының есіктері жабылып, кілт - тері жеке шаруалардың қолына берілді. Бұл хан - та - ла - пайдың ақыры мал басының аза - йып, ет, сүт өнімдерін өндіру көлемінің күрт тө - мен - деуіне әкеліп соқтырды. Қазіргі уа - қыт - та еліміздегі сиыр малының жалпы са - нының 90 пайызға жуығы жеке ша - руа - шылықтар - дың үлесінде. Бұл - сүт өнімдері ши - кі - за - ты - ның да осындай мөлшері жеке қолда деген сөз. Ал бұл көрсеткіш Ресейде 40 па - йыз - дай, Беларусьта бар болғаны 5 па - йыз де - се - ді. Бізде сауылған сүттің 30 па - йы - зға жуығы ғана өнеркәсіптік қайта өң - деу - ден өтеді. Бұл көрсеткіш Ресейде 40 па - йыз, Белоруссияда 90 пайыз екен. Ма - мандар Кеден одағы аясында еліміздегі сүт өнім - дері нарығын басқа емес, дәл осы Бе - ла - рус - ьтің сүт өнімдері басып ала ма? деген қа - уіптің бар екенін айтады. Кеден одағы - ның біздің ба - зар - ға әкеліп төгіп тастаған ба - ғасы арзан өнімдерін нарықтан ығыс - ты - рып шығарып тастау оңай дүние емес. Ол үшін өзіміздің сүт өнімдері өндірісін арт - ты - рып, бәсекеге қабілеттілігін жоғары - ла - туымыз керек.
Панабек БИМҰРАТОВ, _Ақтөбе ауыл шаруашылығы және ветеринария бөлімі бастығының орынбасары:
-- Кеңес өкіметі кезінде біздің об - лыс - та да қуатты сүт фермалары жұмыс іс - теді. Қазір шаруашылықтардың дені жекенің қолында. Біз осы жағдайды дұ - рыстауды қолға алып жатырмыз. Үкі - мет - тің көмегімен сүт өндірісі жолға қо - йы - луда. Шүкір, облыста сүт фер - - - маларын құру жұмыстары жүр - гі - зі - ліп жатыр. Мысалы, Мәртөк ау - да - нын - да - - ғы Айс ЖШС мемлекет тарапынан кө - - мек алып, 1100 басқа арналған та - уар - лы-сүт фермасының жұмысын жол - ға қойды. Болат ЛТД ЖШС жылдық қуа - ты 600 тонна болатын 200 басқа ар - налған тауарлы-сүт фермасын құр - ды. Бұған қоса, жыл аяғына дейін Ан - ди ЖШС-інде 500 басқа арналған та - - уарлы-сүт фермасын құру жос - пар - ланып отыр._
Еуропадан әкелінген асылтұқымды сиыр - - лардың жерімізді жерсінбей, ауа ра - йына бейімделе алмай, шетінегендері бар. Шы - ғынсыз ештеңе де болмайды. Бірақ ол ке - зеңнен өттік. Мысалы, отандық се - лекциядағы бір сиырдан жылына 1796 литр сүт алатын болсақ, асылтұқымды сиыр 6 мың литрге жуық ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Туризм индустриясы
Ойын-сауық индустриясы
Франция мемлекетінің туристік индустриясы
Сүт және сүт өнімдері
Бразилияның туристтік индустриясы
Туризм индустриясы. Ren- tour
Қазақстан Республикасында туризм индустриясы
Қонақжайлылық индустриясы менеджментінің жалпы сипаттамасы
Сүт тағамдары
Сүт және сүт өнімдерінің өндірісін басқару
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь