Педагогикалық құзыреттілік


Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында «Білім беру жүйесінің басты міндеті – ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіпік шыңдауға бағытталған сапалы білім үшін қажетті жағдайлар жасау; жеке адамның шығармашылық, рухани және күш-қуат мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, даралықты дамыту үшін жағдай жасау арқылы ой-өрісін байыту» деп атап көрсетілген. Аталған міндетттерді жүзеге асыру үшін оқытудың жаңа технологияларын енгізу және тиімді пайдалану секілді мәселелерді анықтап алу, білім беру жүйесіндегі басты ұстаным ретінде әркімнің өзінің білім алуға деген жеке әлеуетін қоғамда барынша пайдалануға көмектесетін оқыту жүйесін дамытуды қамтамасыз етуді көздейді.
Қоғамдық дамудың қазіргі үрдісі өзінің іс-әрекетін тиімді жоспарлай алатын, танымдық қызметінде алынған білімді орынды пайдалана білетін, түпкі нәтижеге жету үшін әр түрлі топтардағы адамдармен тиімді қарым-қатынас диалогіне түсе алатын білімді тұлғаны тәрбелеу мәселесін қойып отыр.
Сапалы білім алған, танымдылығы жоғары, құзыретті, бәсекелестіктің қайсыбір мықты тегеурініне төтеп бере алатын оқушылар ғана болашақтың кілтін аша алады. Еліміздің жаһандық дүниеде даралануы білімді, жігерлі, ұлттық санасы рухани бай жас ұрпақ арқылы іске асады.
Осындай ұрпақ тәрбиелеуде қазақ тілін оқытудың мақсаты:
* Қазақ тілінде сөйлей (ойын жеткізе) алатын тұлға – тілдік тұлға;
* Қазақ тілінде дітін орындата алатын тұлға – коммуникативтік тұлға;
* Қазақ тілінде ойлайтын, қазақ мәдениетін меңгерген тұлға – тілдік-мәдени тұлға тәрбиелеу.
Бүгінгі таңда жалпы орта білім беруді жетілдірудің негізінде құзыретттілік тәсілді алу ұсынылып жүр. Қазақстан Республикасы 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында да білімге бағытталған мазмұнды құзыретттілік, яғни нәтижеге бағдарланған білім мазмұнына алмастыру қажеттілігі көрсетілген.
Құзыреттілік ұғымы «білім», «білік» және «дағды» (ББД) сияқты ұғымдарды қамтиды. Бірақ бұл ББД-ның жаңаша жай ғана жиынтығы емес. Құзыреттілік оқыту нәтижесін (білім және білік) ғана емес, сонымен бірге ол оқушылырдың шығармашылық іс-әрекет тәжірибесі мен құндылық бағдарларының жүйесін де көрсетеді. Құзыреттілік – бұл алынған білімдер мен біліктерді іс-жүзінде, күнделікті өмірде қандай да бір практикалық және теориялық мәселелерді шешуге қолдана алу қабілеттілігі. Ол, ең әуелі мектептегі оқыту үрдісінде қалыптасады. Сонымен, оқытудағы құзіреттілік тәсіл білім беру нәтижесі ретіндегі оқыту сапасын қамтамасыз етеді, ал ол өз кезегінде кешенді әдіс-тәсілдерді жүзеге асыруды, мектептегі оқыту сапасын бағалаудың біртұтас жүйесін құруды талап етеді. Демек «құзырет» және «құзыреттілік» ұғымдарын мектептегі педагогикалық тәрибеге енгізу білім берудің мазмұны мен әдістерін өзгертуді, іс-әрекет түрлерін нақтылауды талап етеді.
1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. Алматы-2008
2. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы.
3. Б.А. Тұрғанбекова «Мұғалімнің шығармашылық әлеуетін біліктілікті арттыру жағдайында дамыту: теория және тәжірибе» Алматы-2005
4. К.Құдайбергенова «Құзырлылық – тұлға дамуының сапалық критерийі»
(ғылыми-практикалық конференция материалдары) Алматы-2008
5. «Қазақстан мектебі» журналдары, 2010 жыл

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




СӨЖ

Тақырыбы: Педагогикалық құзыреттілік

Семей 20155
Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңында Білім беру
жүйесінің басты міндеті – ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым
мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға
және кәсіпік шыңдауға бағытталған сапалы білім үшін қажетті жағдайлар
жасау; жеке адамның шығармашылық, рухани және күш-қуат мүмкіндіктерін
дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін
қалыптастыру, даралықты дамыту үшін жағдай жасау арқылы ой-өрісін байыту
деп атап көрсетілген. Аталған міндетттерді жүзеге асыру үшін оқытудың жаңа
технологияларын енгізу және тиімді пайдалану секілді мәселелерді анықтап
алу, білім беру жүйесіндегі басты ұстаным ретінде әркімнің өзінің білім
алуға деген жеке әлеуетін қоғамда барынша пайдалануға көмектесетін оқыту
жүйесін дамытуды қамтамасыз етуді көздейді.
Қоғамдық дамудың қазіргі үрдісі өзінің іс-әрекетін тиімді жоспарлай
алатын, танымдық қызметінде алынған білімді орынды пайдалана білетін, түпкі
нәтижеге жету үшін әр түрлі топтардағы адамдармен тиімді қарым-қатынас
диалогіне түсе алатын білімді тұлғаны тәрбелеу мәселесін қойып отыр.
Сапалы білім алған, танымдылығы жоғары, құзыретті, бәсекелестіктің
қайсыбір мықты тегеурініне төтеп бере алатын оқушылар ғана болашақтың
кілтін аша алады. Еліміздің жаһандық дүниеде даралануы білімді, жігерлі,
ұлттық санасы рухани бай жас ұрпақ арқылы іске асады.
Осындай ұрпақ тәрбиелеуде қазақ тілін оқытудың мақсаты:
* Қазақ тілінде сөйлей (ойын жеткізе) алатын тұлға – тілдік тұлға;
* Қазақ тілінде дітін орындата алатын тұлға – коммуникативтік тұлға;
* Қазақ тілінде ойлайтын, қазақ мәдениетін меңгерген тұлға – тілдік-мәдени
тұлға тәрбиелеу.
Бүгінгі таңда жалпы орта білім беруді жетілдірудің негізінде
құзыретттілік тәсілді алу ұсынылып жүр. Қазақстан Республикасы 2015 жылға
дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында да білімге бағытталған
мазмұнды құзыретттілік, яғни нәтижеге бағдарланған білім мазмұнына
алмастыру қажеттілігі көрсетілген.
Құзыреттілік ұғымы білім, білік және дағды (ББД) сияқты
ұғымдарды қамтиды. Бірақ бұл ББД-ның жаңаша жай ғана жиынтығы емес.
Құзыреттілік оқыту нәтижесін (білім және білік) ғана емес, сонымен бірге ол
оқушылырдың шығармашылық іс-әрекет тәжірибесі мен құндылық бағдарларының
жүйесін де көрсетеді. Құзыреттілік – бұл алынған білімдер мен біліктерді іс-
жүзінде, күнделікті өмірде қандай да бір практикалық және теориялық
мәселелерді шешуге қолдана алу қабілеттілігі. Ол, ең әуелі мектептегі
оқыту үрдісінде қалыптасады. Сонымен, оқытудағы құзіреттілік тәсіл білім
беру нәтижесі ретіндегі оқыту сапасын қамтамасыз етеді, ал ол өз кезегінде
кешенді әдіс-тәсілдерді жүзеге асыруды, мектептегі оқыту сапасын бағалаудың
біртұтас жүйесін құруды талап етеді. Демек құзырет және құзыреттілік
ұғымдарын мектептегі педагогикалық тәрибеге енгізу білім берудің мазмұны
мен әдістерін өзгертуді, іс-әрекет түрлерін нақтылауды талап етеді.
Құзыреттілік тәсіл бірінші орынға оқушының хабардарлығын емес,
нақты құбылыстарды танып білу мен түсіндіруде; қазіргі заманғы техника мен
технологияны игеруде; практикалық өмірде; мамандық таңдау кезінде өзінің
кәсіби білім алуға дайындығын бағалауда; еңбек нарығын бағдарлау қажет
болғанда; өмірден өз орнын анықтауға; өмір салтын, кикілжіңдерді шешу
тәсілдерін таңдауға байланысты мәселелерді шешу қажет болғанда туындайтын
өмірлік мәні бар мәселелерді шешу біліктілігін шығарады.
Б.Тұрғанбаева: Құзырлыққа бағытталған оқыту үрдісінде тәжірибелік
жолмен мәселені шешу мүмкіндігі молаяды. Осы жағдай біліктілікті
арттырудағы екінші үлгіге көшірудің негізі бола алады.
К.Құдайбергенова: Тұлға құзырлылығын қалыптастыру жолдары:
- білім беру жүйесіндегі жүйеге кіретін бала жүйеден шыққанда түлек болады;
- тұлғаның ұжымға енуі арқылы әлеуметік-психологиялық сипаты көрінеді, -
деп тұжырымдайды.
Құзыреттілік тәсіл білімдік парадигмадан біртіндеп мектеп
бітірушінің қазіргі көпфакторлы әлеуметтік-саяси, нарықтық-экономикалық,
коммуникациялық және ақпараттық қаныққан кеңістік жағдайында тіршілік ету
қабілетін көрсететін құзыреттер кешенін игеруге жағдай жасау дағдыларын
қалыптастыруға қарай бет бұруды білдіреді.
Ғалымдар білім берудегі құзыреттілік тәсілді жүзеге асырудың төрт
аспектісін ажыратады:
* түйінді құзыреттер;
* жалпыланған пәндік біліктіліктер;
* қолданбалы пәндік біліктіліктер;
* өмірлік дағдылар;
Бұл төрт бағыттың бәрі біздің мектептер үшін өте қажет. Бұлардың
әрқайсысын орындау мектеп түлектерінің құзыреттіліктерін, олардың мектеп
бітіргеннен кейін жұмысқа дайындығын арттыруға себептесетін болады.
Құзырлылық, құзыр ұғымдарының қолданыстағы білім, білік, дағдыдан
айырмасы төмендегідей ажыратылады:
А) білімнен айырмасы – қызмет жөніндегі ақпараттық сипатта емес, өнімді
қызмет формасы түрінде байқалады.
Ә) дағдыдан айырмасы – оқыған материалды топтастыра, құбылыстарды,
заңдылықтарды шығармашылықпен пайдалана отырып өзгерте алатын саналы
қызмет.
Б) біліктіліктен айырмасы – дағдыға автоматты түрде жету немесе алмастыру
емес, керісінше бірнеше пән дағдыларын кіріктіру, жалпы қызмет негіздерін
сезіну.
Қазіргі кездегі білім берудегі мұғалімнің мақсаты білім мазмұнын
игеруге және оны өзінің жеке білімдік капиталына енгізуге арналған
ақпараттық ортадағы берілген мүмкіндіктерді қолдану болып саналады. Мына
заманда біздің оқушылардың алдына қойылатын талаптар да күннен-күнге,
жылдан-жылға өсуде. Заман талабы оқушылардың бойында түйінді
құзыреттіліктерді қалыптастыру болып табылады.
Білім беру жүйесінде оқушының бойында коммуникативтік құзыреттілікті
қалыптастыруда ақпараттық-коммуникативтік технологияның рөлі ерекше. Бұл
технологияны қолдану оқушылардың қызығушылығы мен белсенділігін және жұмыс
істеу шеберлігі мен қабілеттіліктерін арттырады. Бағдарламаны жақсы
меңгеруге, өз жұмысын жоспарлауға, өз бетімен жұмыс істеуге үйретеді.
Оқушының қазіргі заман талабына сай білім алуына, білім сапасына тікелей
әсер ететіндер – ақпараттық құралдар.
Ахмет Байтұрсынұлы айтқандай: Мұғалім әрдайым ізденісте болса ғана
шәкірт жанына нұр құя ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
«Құзыреттілік»
Құзыреттілік – білім мен мүмкіндіктің бірігуі
Бейіндік мектеп мұғалімдердің ақпараттық құзыреттілік нобайы
Болашақ кәсіби оқыту баклаврын құзыреттілік тұрғы негізінде жобалау іс-әрекетіне даярлау
Кәсіби-педагогикалық іс-әрекет – педагогикалық шеберліктің қалыптасуының негізі
Педагогикалық құзырлық түсінігі
Оқытудың педагогикалық технологиялар түсінігі
Педагогикалық психология
Педагогикалық үдеріс бойынша дәрістер
Жаңа ақпараттық педагогикалық технология
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь