ТЖ тұрғындарды қорғау формалары. Ұжымдық және жеке қорғану құралдары. Санитарлы өңдеу. Алкогализм, шылым шегу, нашақорлық және адам денсаулығы мәселелері

Ішімдікке дағдылану – алкоголизм деп аталатын психологиялық сырқаттың алғышарттарының бірі. Бұл дерт біздің ұлтымызға жат еді. Осы күндері өкінішке орай жиі кездестіріп қалып жатамыз. Жуырда Салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселелері ұлттық орталығының мамандары журналистер алдында ресми мәлімдеме жасады. Келтірілген деректер жаға ұстатады. Алькогольді ішімдік ішуден біздің еліміз алдыда келеді! Еліміз сыраны тұтыну көрсеткіші бойынша әлемде 8-ші, ал Азияда тіпті алғашқы орынға шығыпты.
Қазақстанда соңғы кездері балалардың — 9,4, ал жасөспірімдердің — 21,3, ересектердің 46 пайызы алкогольді ішімдіктерді тұтынады. Оның ішінде, әсіресе студенттік ортада, сыра сәнді ішімдікке айналып отыр. 2007 жылғы орталықтың зерттеулері бойынша Қазақстан халқының 35,6 пайызы алкогольді ішімдіктерге бейім. Оның үстіне республикамызда ішімдікке әуестенушілер қатары күн санап жасарып барады. Айналымдағы ащы судың көлемі де арта түскен.
Ішімдік ішуден алдыңғы орындарға іліккен елімізде әр адам басына шаққанда, орташа 31 литр сыра, 12 литр арақтан келеді екен. Арақ ішу жағынан проценттік көрсеткіш бойынша тіпті Ресейді де басып озыппыз. Әрі ең сорақысы сол, бұл көрсеткіш қарқынды түрде өсіп келеді.
Тек соңғы үш жылдың өзінде ғана, жергілікті наркодиспансерлерде ем қабылдаушы маскүнемдердің саны 10 есеге артқан. Тағы бір тың дерек, өкініштісі, ішімдік ішуден қаракөз жасөпірімдер де әке-шешелерінен қалысар емес.
Мәселен, Алматы қалалық ІІД Қоғамдық қауіпсіздік басқармасы бастығының орынбасары Айгүл Шөпшекбаеваның айтуынша елімізде 2 мың 532 баланың ішімдікке әуес екені анықталып, 1 мың 996 жасөспірімге «алкоголизм» деген диагноз қойылыпты.
Олардың ең кішкентайының жасы – 14-те екен. Қоғамдық орындарда спиртті ішімдік ішуге байланысты шыққан Жаңа заң аясында қаншама бозбала мен бойжеткен құқық қорғаушылардың назарына ілігіп жатыр?Дәрігер наркологтар араққа салынғандарға қарағанда, сыраны сүйетіндермен күресудің қиын екенін айтады.
1 .ҚР-ның Конституциясы. Алматы 1995 ж.
2.ҚР-ның "Еңбек" Кодексі,Астана 2007 ж.
3.ҚР-ның "Қауіпті өндірістік объектілердегі қауіпсіздік туралы"Заңы,Астана 2002 ж
4.ҚР-ның "Өрт қауіпсіздігі туралы"заңы Алматы 1996 ж
5.ҚР-ның еңбек қорғау бойынша нормативтік актілерінің жиынтығы.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министірлігіШәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы:  ТЖ тұрғындарды қорғау формалары. ... және жеке ... ... ...  ... ... шегу, нашақорлық және адамденсаулығы мәселелері..Орындаған: Токенов А.СТексерген : Нұржұманова ... ... ...  ...  –  алкоголизм  деп  аталатын  ...  ... ...  Бұл  дерт  ...  ...  жат  еді.  Осы  ... орай жиі кездестіріп қалып жатамыз. Жуырда  Салауатты  өмір  ... ... ...  ...  ...  ...  алдындаресми мәлімдеме жасады.  Келтірілген  ...  жаға  ...  ... ... ... ... алдыда келеді! Еліміз сыраны тұтыну  көрсеткішібойынша әлемде 8-ші, ал Азияда тіпті алғашқы орынға ... ... ... ... —  9,4,  ал  жасөспірімдердің  —  ...  46  ...  ...  ...  ...  Оның  ... студенттік ортада, сыра сәнді ішімдікке  айналып  отыр.  2007  жылғыорталықтың ... ... ...  ...  35,6  пайызы  алкогольдіішімдіктерге бейім.  Оның  үстіне  республикамызда  ...  ... күн ... жасарып  барады.  Айналымдағы  ащы  судың  көлемі  де  артатүскен.Ішімдік ішуден алдыңғы орындарға іліккен ... әр адам  ...  ... 31  литр  ...  12  литр  арақтан  келеді  екен.  Арақ  ішу  жағынанпроценттік  көрсеткіш  ...  ...  ...  де  ...  ...  Әрі  ... сол, бұл көрсеткіш қарқынды түрде өсіп келеді.Тек  соңғы  үш  ...  ...  ...  жергілікті   наркодиспансерлерде   емқабылдаушы  маскүнемдердің  саны  10  ...  ...  Тағы  бір  тың  ... ... ... қаракөз жасөпірімдер де  әке-шешелерінен  қалысаремес.Мәселен, Алматы  қалалық  ІІД  Қоғамдық  қауіпсіздік  ...  ...  ...  ...  айтуынша  елімізде  2  мың  532   баланыңішімдікке әуес екені анықталып, 1 мың 996  ...  ...  ... ... ең ... жасы  –  14-те  ...  Қоғамдық  орындарда  спирттіішімдік ішуге  байланысты  ...  Жаңа  заң  ...  ...  бозбала  менбойжеткен құқық қорғаушылардың  назарына  ілігіп  ...  ... ... ... сыраны сүйетіндермен күресудің  қиын  екенінайтады.Бүгінде елімізде есепке алынған 300 мыңнан аса тұрғын  ащы  судың  жетегіненшыға ... жүр. ... бұл ... ... ... ...  психиатрия  жәненаркология ғылыми-тәжірибелік  орталығының  меңгерушісі  ...  ... шын ... ... тәуелді жандардың саны бұдан  әлдеқайда  көп.Себебі, олардың көбі жеке клиникаларда  ...  ...  ... ... ... ... әуестілік  қалыпты  жайт  болып  санағасіңіп бара жатқаны тағы бар. Тағы бір ... ... ... ...  алғанда,қазақстандықтар алкогольге 14-16 жасынан әуес.Шылым шегу:Адамдар неге темекі тарта  бастайды,  ...  ...  ...  және  ... ... өмірінде  болған  қиыншылықтарға  шыдамай,  достарынаұқсауға немесе көңіл-күйін көтеруге, өз достар ...  «ақ  ...  ... ... жас ... ... сияқты өзін көрсету үшін  қорқыныштан  қашып,энергия жинау үшін, не сенімді, әрі ... болу үшін ... ... болсын! Бар жамандық  пен  қиыншылық  өмірде  тез  ...  де  ...  ...  ...  ...  жасы   үлкен   аға-тәтелермен,достарыңмен, психолог-дәрігермен бөлісуге қорықпа, олар  ...  ... ... ... ... ... алкоголь – ол сенің қиын  жағдайлардағыөтірік достар және  жаман көмекшілер.Кім  есірткі,  темекі  немесе  ...  ...  ...  ...  ... бір ғана ... қалыптасады, ол тек қалай ақша тауып, өзіне  керектіесірткі,  темекі  ...  ...  ...  ...  алу.  ...   ... соң, ... ұрлайды немесе есірткі  сатады.  Есірткі  мен  ... ... Ең ... рет  ... ақша ұрлаудан бастап, сосын  дүкендердітонау,  келе-келе  үлкен қылмыс жасауға итермелейді.Көптеген сен естіген нмесе ... ... ... және шет  ...  ... ...  ...  өнер  жұлдыздар  және   рок-н-роллдыңкумирлері  есірткінің  ...  ...   ...   ...   ... кездегі жас  уақытында  ақ  өмірмен  қоштасты,   ...  ...  ... ... ... рөлдермен қуанта алмады. Себебі,  олардыанаша өлтірді.  Кейбіреулер  анашаға   құмарлықтан  өздерін-өздері  ... ... ... қолданғаны және сатқаны үшін  айыпталып,бастарына қылмыс ... ...  ...  ...  және  ...  кедергіболды. Кейбіреулер допинг қолданғаны үшін ұятқа қалып  спорттық  жарыстарданалшақтатылды.Мыңдаған адамдар есірткі қолданғаны үшін өз өмірлерін өздері  ...  ... ...  ...  ...  аттары  газет-журналдардың  беттерінебасылады.  Олар  жұмыстан  босатылады,  үйінен  айырылады,  емтихан  ... ... ... тастайды, сөйтіп өзіне де және  өзінің  жақындарына  ... ... ... ... ... ... өмір қажет емес!Егер адам темекі тартып, есірткі қолданса және көп  арақ  ішсе  одан  ... ... Ең ... оны ... ... де ... темекі тарт,  есірткі  қолдан  немесе  арақ   ұсынса,  ал  ... ... де  ... не ... ...   ...   олар   ...    қорықпай,    ашықтан-ашық    оны    ... айт. ... ... сені ... ... сен  ...  ...  жоғалтпайсың.  Ал,  олар  сені  ...  ...   ... ... ... деп, саған билік жүргізгісі келеді.  Ондайадамдарға еруге болмайды. Темекі  тартпағаның,  ...  ...  ... ... ... ... ұстағаның  жөн.  Оның  орнына  кітап  оқып,спортпен шұғылданғаның жақсы.  Есіңде  болсын,  өзіңе  ...  ... сен ... ...   қамтамасыз   ету   мәселелеріндегі   азаматтық    сана-сезім деңгейінің, адамгершіліктің және ... ... ...  ... ... ... ...   игілігі  мен   зияткерлік потенциалы   өсуінің  ...  ...  ...  ...  ...  ... санының  және  олардан келетін   зиян   масштабтарының   ұлғаюына әсері. Қауіпсіздікті ... ету ...  ...  ... тән ерекшеліктер,   қауіпті  және   зиянды  факторлардың  ... ... ... ...  ...  ...  ...  бағалау.  Өндірістегі  қауіптілік  пен  зияндылықты   төмендететін,тиімді    ұйымдастырушылық    және    ...    ... ... ... жағдайларын  жақсартудың  «экономикалық»  механизмі. Қауіпсіздік  проблемаларын  ...  ...  ...   әдіснамасы. Өндірістік     қауіпсіздік    ...     ...     ...  ...  ...  ...   процестің      жоғары қауіпсіздік   деңгейін  қамтамасыз  ету.Ядролық қарудың ауа толқынының  ...  тек  осы  ...  ... баспана немесе панахана (убежище) ғана сақтай алады.Жарықтық сәулеленуден кез  келген  жарық  өткізбейтін  ...  ...  ... ... ... ... ... қар оның әсерін азайтады.  Жазкезінде оның әсерінен өрт болуы ықтимал.Өткір радиация — әр ... ...  ...  ...  ...  ... кедергі  көп  болса,  соғырлым  ол  әлсірей  береді.  Мысалы,  ... – 3 есе ... ... ... – 7-10  есе  азайтады;  бір  ... үй  –  10-15  есе;  Жер  ...  үй  –  7-15  есе  ...  арнайдайындалған жер асты үйі – 400 есе; Көп қабатты үй подвалы  –  100-400  ... ... ...  –  1000  есе;  ...  бетоннан  салынған  баспана,шахта, тау қуысы – ... ... еш ... ... ... ... жердегі топырақ, шаң жоғары  көтеріліпжетмен ыққа қарай жылжи береді де, жол бойы  жерге  түсіп  ...  Ол  ... ... ... ... ... ластанған зонасы;• аздау ластанған зонасы.Ластау мөлшеріне байланысты:• жарылыс түрінен (бомбаның);• оның ... ... ... ... ... ... өткен уақыттан;• эпицентрден қашықтығынан;• жер бетінің рельефінен ... ... дала т.с.)  ...  ... ... (РҚП) және ... панаханалар жатады.Арнайы қорғану  құрылымы  бұл  соғыс  және  бейбіт  уақыттағы  ядролық  жәнехимиялық ... ... ...  ...  қорғау  құрылымы.  Арнайықорғану құрылымында паналайтын адамдар тері  мен  ...  ...  ... пайдаланбайды.Радиацияға қарсы панахана бұл адамдарды жедел сәуле мен радиоактивті  заттаржәне биологиялық аэрозольдерден қорғайтын құрылым.  Қарапайым  панахана  ... ... ... арық, траншея,  арнайы  қазылған  үңгір  (землянка).Бұларды жасауға көп  уақыт  кетпейді  және  ...  ...  ...  ... Қорғаныс құрылымдары қызметіне, орналасу уақытына, қорғану  ... ... ... топталады.Қызметіне байланысты қорғаныс құрылымы жалпы  және  арнайы  болып  бөлінеді.Жалпы қызметтегі қорғаныс ... ... ... ... ...  ал  ... ... басқару органдары  қызметіндегі  қызметкерлер,  байланысжәне хабарлау ...  және  ...  ...  ...  ... қоса ... үшін ...  Себебі  бұл  органдар  тоқтаусызжұмыс жасау керек.Көпшілікті қорғау құралдарына  арнайы  қорғану  ...  ...  ... ... және жеке  ...  қорғану  құрылымы  болып  бөлінеді.Қосылып  салынған  құрылымға  ...  ...  ...  ...   ...  құрылымдардың  ішінде  кең  тарағаны.  Қорғану  ...   ... түрі ... ... ... ... бойынша алдын ала тұрғызылған және тез  арада  тұрғызылғанболып келеді. Алдын ала тұрғызылған  қорғаныс  құрылымы   ...  ... ... ... салынған тұрғылықты құрылым. Ал  тез  ардатұрғызылатын қорғаныс құрылымы қолдағы  бар  ...  ...  ... ғана ... ... қасиеті бойынша қорғану құрылымы (убежище) бірнеше топқа  ...    ...    ...    ...    оның     қабырғаларыныңконструкциясына   және  оның  соққылы  толқынының  қысымының   ...   ... ... ... ... ... олар кіші сиымды (600  адамға  дейін),  орта  сиымды(600-2000 адамға  дейін)  және  ...  ...  (2000  ...  ...  ... ... ... теріні және тыныс алу органдарын  радиоактивті,  улызаттар және биологиялық құралдардан ...  үшін  ...  ...  ... ... ... қызметіне байланысты тыныс  органдарын  және  ... ... ... ... ... құралдарына бөлінеді.Тыныс  органдарын  қорғау  құралдарына противогаздар,   респираторлар   жәнеқарапайым қорғау құралдары жатады.Противогаздар изоляциялық және фильтрлік  ...  ...  ...  ...   және   ...   ...   түрлерден    тұрады.    ...  ...  ауа  ...  ...  заттардан   қорғаса,  алфилтрлік противогаздар ауадағы әр ...  ...  ...  ...  арқылытазалап қорғайды. Фильтрлік противогаздардың  ГП-5,  ГП-7(азаматтық),  РШ-4,ПМГ-2 (жалпвәскерлік), ДП-6, ДП-6М, ПДФ-Ш  (балаларға  арналған)  және  ... ... ... противогаздардың ИП-4, ИП-5, КИП-5,  КИП-7 және т.б. маркалары бар.  Респераторлар  тыныс  алу  ...  ... ... Мата және ...  таңбалар  да  тыныс  алу  жүйесінрадиоактивті шаңдардан, бактериялық заттардан қорғайдыҰжымдық  қорғаныс  құралдары қорғаныс  ...  ...  ... ... ... және ... ... топталады.Жеке қорғаныс құралдары теріні және тыныс алу  ...  ... ... және ...  құралдардан  қорғау  үшін  пайдаланады.  Осығанорай жеке ... ...  ...  ...  ...  ...  жәнетеріні қорғау, сонымен қатар медициналық қорғау құралдарына бөлінеді.Тыныс   органдарын   ...   ...    ... ... ... -  мата  таңғыштары,  шаңнан  қорғайтын  ... ... ...  және  қорғауға  икемделген  күнделіктіпайдаланатын киімдерден тұрады. Қорғау ... ... ...  әскерлікқорғаныс комплекті, жеңіл  бөлуші  костюм  Л-1  және  т.б.)  және  ... ... киім ... және т.б.) ... ...     ...      құралдары радиоқорғаныс      құралдарынан,антидоттардан,  ...  ...  ...  және   ...   ... құралдарынан тұрады.Жарақаттар – бұл  адам  ұлпалары  мен  органдарының  зақымдануы,  сыртқысебептерден аяқ-қолдың сынуы мен буынның шығуынан, ... ...  ... ... сыдырылуынан,  органдардың  зақымдануынан  және  көптеген  ... ... ... мен ... ... мен ... бұзылуы.Сүйек  тұтастығының  бұзылуы  - сыну деп  аталады.  ...  ... ... ... ... сипатталады.  Сынықтың  жабықжәне ашық түрлері бар. Ашық сынықтарда сынған  жерде  жара  ...  ... ... ... ... түсу ... ... бойы шаншылып қалу синдромы төтенше жағдайларда (жер сілкіну,шахтадағы опырылу, соғыс уақытында)  кездеседі.  Ұзақ  уақыт  бойы  ... ... ...  ауыр  ...  жиі  болады (зақымданудыңбірдейлігі,  шаншылып   қалудың   ұзақтылығы,   ...   ... ... өз ... ... көрсету).Маскүнемдік, темекі шегушілік және нашақорлық проблемаларМаскүнемдік, темекі шегушілік және ... ...  ...  ... психология-педагогикалық, медицина-биологиялық  проблемалардыңең  маңызды  және  өзектісі  болып  отыр.   ...   ...   ... ... ... және ... тек еркектердің ғана  арасындаемес, балалардың, жасөспірім, жеткіншектердің,  ...  де  ...  ... дерт ... отыр.Ішімдіктерді, нашаны қолдану және темекі шегуге  құштарлық  -  ...  ... ...  ол  ...  өзін-өзі  билеу  психикасы  мен  ...  ... ... әкеліп соқтырады.Темекі, анаша,  ішімдікке  әуестік  –  тек  ...  ғана  ... ... қана ... ... ... адамдардың да  өміріне  зиянынтигізеді. Темекі шегушілер өз жақындарының  денсаулығын  ойламайды,  ...  ...  да  ...  ...  «темекі  шегулеріне»  мәжбүрлейді,   алнашақорлар мен маскүнемдер өздерінің  қылықтары  мен  ...  ... ... сезімдерін жоғалту арқылы  қоршаған  ортаға  ... ... ... ... ... асқынатын аурулардан жыл сайын әлемде 1,5  миллионғажуық адам өледі екен.  ...  шегу  адам  ...  ...  ... ерте  ұшырауға  әкеліп  соқтырады.  Темекінің  жануынан  туғанкөміртек ... адам ... ... қан ... ...  ...  ...  етуші  эритроциттердің  өміршеңдігін  төмендетеді,  сол   арқылықанайналым жүйесі бұзылып, көптеген аурулар туады: қан  ...  ...  ... қан айналым жүйесін  бұзады.  Уақыт  өте  келе  аяқтың  ... және ... ... ... да ... ... ... шегетін адамның сырт бейнесіне де өзгерістер енеді:  ... ...  ...  талы  ...  ...  ...  ...  жылтырауынжоғалтады.Темекі шегуші тек өзіне ғана емес, өз  жақындарының  да  ...  ... ...  ...  ...  ...  25%-ын  ...  белгілі,  алқалған төрттен үш бөлігі сол түтінді  жұтуға  ...  ...  ... олар ... темекі шегушілер» қатарына жатады.Ырықсыз темекі шегуші үнемі темекі ...  ...  ...  бір  ... ... ...  шеккенде  алынатын  зиянды  заттарды  қабылдайды  екен.Осылайша ол  да  темекі  шегушіде  ...  ...  ...  ұшырайды.Сондықтан, темекі шегу жеке бастың ісі деп қана ... ... ... шегу – ...  ең  жаман  әдеттерінің  бірі.  Соңғы  жылдары  темекішегушілер саны ... ... адам ... әсер етуі ... ...  ...  мөлшерінежәне енгізілу жолына байланысты.Әсер ету нәтижесі:  масаңсудың  қысқа  фазасы,  оның  артынан  ұйқыға  ... ... ... ... ... ... алуы ... мидың  жұмысістеу қабілеті азаяды; тәбеті, рефлексі, жыныстық құштарлығы,  ауыруды  сезуқабілеті  төмендейді.Лас инені пайдалану, бір ине арқылы ... ... ...  гепатит,  түрліқан аурулары және  бұдан  да  ...  ...  дерт  тууы  ...  ... ... т.б. ... жоғары  нашаларды  қолданғаннан  кейін,көп мөлшерде қолданғаннан кейін адам бірден өліп кетуі де  мүмкін.  ... ... өз  ...  немқұрайды  қарау,  өз  ...  ... ... ... ... ... жиі ... болады.Ішімдік - бір жағынан энергетикалық ыдыста, екінші  жағынан  –  психоактивтізат,  былайша  айтқанда  ...  ...  ...  ...  арасында  ішімдіктіңарқасында бойды еркін ұстау, босаңсу, ширығу, мазасыздықтан құтылуға  боладыдеген  сияқты  ...  ...  бар.  ...  ол  ...   ...   Ішімдіктіңсалдарынан босаңсу мен  көңіл-күйдің  ...  ...  ...  ... ... ... бар жаңа ... ұшырайды. Көп мөлшерде  ішімдікпайдалану, сондай-ақ оның ағзада құрылатын өнімі сіркесулы альдегид  ми  ... ...  ...  ...  ағза  тіндерінде  оттегі  жетіспеушілігітуып, адам әлсізденіп,  шаршап,  әлсірейді.  Көңіл-күйі  ...  ... ... адам ... бой ...  ес-түсінен  айырылып,  өзіс-әрекеттеріне жауап бере алмайтындай жағдайға душар болады.Жоғарыда айтылғандардың тобықтай  ...  ...  ...  өз  ... ... жақсылық тілеген, салауатты  өмір  салтын  ...  ... ... ... ортаның  жағдайын  ойлаған  адам  өзініңзиянды қылықтарынан бас тартуы керек! Темекімен қоштасып, ...  ...  ...  ...  өз  проблемаларын  шешуші  ...  ...   ... мүлдем қойып кетуі абзал.Пайдаланған әдебиеттер тізімі:1 .ҚР-ның Конституциясы. Алматы 1995 ж.2.ҚР-ның "Еңбек" Кодексі,Астана 2007 ... ... ... объектілердегі қауіпсіздіктуралы"Заңы,Астана 2002 ж4.ҚР-ның "Өрт қауіпсіздігі туралы"заңы Алматы 1996 ... ... ... ... нормативтік актілерінің жиынтығы.  
        
      

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ТЖ тұрғындарды қорғау формалары. Ұжымдық және жеке қорғану құралдары. Санитарлы өңдеу Алкогализм, шылым шегу, нашақорлық және адам денсаулығы мәселелері. Автономды өмір сүру жағдайында тіршілік ету аймағының ерекшілігін бағдарлау6 бет
Алкоголизм8 бет
Қоғамға қауіпті ауруларды күштеп емдеу26 бет
ТЖ тұрғындарды қорғау формалары. Ұжымдық және жеке қорғану құралдары. Санитарлы өңдеу.Алкоголизм, шылым шегу, нашақорлық және адам денсаулығы мәселелері.автономды өмір сүру жағдайында тіршілік ету аймағының ерекшелігін бағдарлау11 бет
Кеңқияқ мұнай кен орының бу-жылулық өндеу арқылы игеру әдісі57 бет
Солтүстік Қарамұрын кен орны106 бет
Аналар темекiге қарсы3 бет
Денсаулық және темекі шегу7 бет
Темекі және оның алдын алу жолдары12 бет
Темекі туралы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь