Экологиялық мектептердің қалыптасуы.Осы күнгі экологияының негізгі бөлімдері.Экологияның қатысуымен шешілетін теориялық және қолданбалы мәселелер

1.Кіріспе
2.Негізгі бөлім
2.1.Экологиялық мектептердің қалыптасуы.
2.2.Осы күнгі экологияының негізгі бөлімдері.
2.3.Экологияның қатысуымен шешілетін теориялық және қолданбалы мәселелер
3.Қорытынды
4.Қолданылған әдебиеттер
Экология тірі ағзалардың бір-бірімен және қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейтін биология ғылымының саласы. «Экология» (гр. oikos – үй, тұрақ, мекен; logos — ғылым) терминін ғылымға алғаш 1866 ж. неміс ғалымы Эрнест Геккель енгізді.
Экологиялық зерттеу обьектісіне биологиялық макрожүйелер (популяция, биоценоз, экожүйе) және олардың кеңістіктегі динамикалық өзгерістері жатады.
Экология ғылымының мақсаты – биосфера шегінде әлемдік жағдайларды бақылай отырып, ондағы тіршіліктің тұрақтылығын сақтау, адам–қоғам–биосфера арасындағы қарым-қатынастарды үйлестіре отырып, табиғат ресурстарын тиімді пайдалануды нооэкологиялық тұрғыдан негіздеу.
Экология ғылымының негізгі міндеті — популяция, биоценоз және экожүйені динамикалық зерттеу, экологиялық үрдістердің заңдылықтарын ашу, индустриализация және урбанизация жағдайындағы ғаламшар проблемаларын зерттеу.
Экология биологияның саласы ретінде ХІХ ғ. ортасында пайда болғанмен, жеке ғылым ретінде ХІХ ғ. аяғы мен ХХ ғ. басында қалыптасты.
Жаратылыс туралы көптеген мәліметтер антика дәуірінің ғалымдары Гераклитттің, Гипократтың, Аристотельдің еңбектерінде келтіріледі. Мысалы, Аристотель «Жануарлар тарихы» деп аталатын еңбегінде өзі білетін 500-ден астам жануарларды зерттеп, мінез-құлығына талдау жасайды.
Аристотель шәкірті Т.Эрезийский қазіргі Жерорта теңізінің жағалауындағы өсімдіктерге топырақтың және ауа райының әсерін баяндады.
XV ғ. аяғы мен XVI ғ. басы Ұлы географиялық ашылулар дәуірі деп аталады. 1492 ж. итальян теңіз жүзушісі Христофор Колумб Американы ашты. 1498 ж. португалдық Васко до Гамма Африканы айналып, теңіз жолымен Индияға жетті. Ал 1519-1521 жж. Фернан Магеллан бастаған испандықтар тұңғыш рет жер шарын айналып шықты. Бұл саяхаттар жер туралы білімнің кеңеюіне септігін тигізді.
XVІІІ ғ. соңы мен XІX ғ. басында қоршаған ортаны зерттеушілер саны арта түсті. 1807 ж. Гумболдь Орталық және Оңтүстік Америкада жүргізген көптеген зерттеулері негізінде «Өсімдіктер географиясы туралы ойлар» еңбегін жарыққа шығарды. Онда ғалым өсімдіктердің өсуі мен өркен жаюы ауа-райы жағдайына, температураға байланысты екенін ашып көрсетті.
Бертін келе бұл ойлар орыс ғалымы К.Ф.Рульенің, Н.А.Северцевтің, А.Н.Бекетовтың еңбектерінде тереңдетіле түсті. Экологиялық ғылымның одан әрі дамуына Ч.Дарвин, В.В.Докучаев, В.И.Вернадский, В.Н.Сукачев, Н.Ф.Реймерстің үлесі жоғары болды.
1. Асқарова Ұ. Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау, Атматы – 2004
2. Бродский А. К. Жалпы экологияның қысқаша курсы, Алматы, 1998
3. Баешов А. Экология және таза су проблемалары, Алматы, 2003
4. Бейсенова Ә. С. Экология, Алматы - 2001
5. Бейсенова Ә. Экология – ел тағдыры//Егемен қазақстан, 2005, 13 шілде
6. Соколов Л. Өскемен экологиялық апатқа айнала ма?//Атамекен, 2003, 3 желтоқсан
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі                                                                                 ... ... ... атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы:  Экологиялық мектептердің қалыптасуы.Осы  күнгі экологияының негізгі бөлімдері.Экологияның қатысуымен ... ... және ... ... ...  ... ...  қаласы2015 жылЖоспар:1.Кіріспе2.Негізгі бөлім2.1.Экологиялық мектептердің қалыптасуы.2.2.Осы  күнгі экологияының негізгі ... ... ... теориялық және қолданбалы мәселелер3.Қорытынды4.Қолданылған әдебиеттерКіріспеЭкология тірі ағзалардың бір-бірімен және қоршаған ортамен қарым-қатынасын ... ... ... ...  (гр. oikos  -  үй, ... ... logos  --  ғылым) терминін ғылымға алғаш 1866 ж. неміс ғалымы Эрнест Геккель енгізді.Экологиялық зерттеу обьектісіне биологиялық ... ... ... ... және ... ... ... өзгерістері жатады.Экология ғылымының мақсаты  -  биосфера шегінде әлемдік жағдайларды бақылай ... ... ... ... ... адам - қоғам - биосфера арасындағы қарым-қатынастарды үйлестіре отырып, табиғат ресурстарын тиімді пайдалануды нооэкологиялық тұрғыдан негіздеу.Экология ғылымының негізгі міндеті  --  ... ... және ... ... ... ... үрдістердің заңдылықтарын ашу, индустриализация және урбанизация жағдайындағы ғаламшар проблемаларын зерттеу.Экология биологияның ... ... ХІХ ғ. ... пайда болғанмен, жеке ғылым ретінде ХІХ ғ. аяғы мен ХХ ғ. ... ... ... ... ... ... ... ғалымдары Гераклитттің, Гипократтың, Аристотельдің еңбектерінде келтіріледі. Мысалы, Аристотель  деп аталатын ... өзі ... ... ... ... зерттеп, мінез-құлығына талдау жасайды.Аристотель шәкірті Т.Эрезийский қазіргі Жерорта теңізінің жағалауындағы өсімдіктерге топырақтың және ауа райының ... ... ғ. аяғы мен XVI ғ. басы Ұлы ... ... дәуірі деп аталады. 1492 ж. итальян теңіз жүзушісі Христофор Колумб Американы ашты. 1498 ж. ... ... до ... Африканы айналып, теңіз жолымен Индияға жетті. Ал 1519-1521 жж. Фернан Магеллан бастаған испандықтар тұңғыш рет жер ... ... ... Бұл саяхаттар жер туралы білімнің кеңеюіне септігін тигізді.XVІІІ ғ. соңы мен XІX ғ. ... ... ... ... саны арта түсті. 1807 ж. Гумболдь Орталық және Оңтүстік Америкада жүргізген көптеген ... ...  ... ... ... Онда ғалым өсімдіктердің өсуі мен өркен жаюы ауа-райы жағдайына, температураға байланысты екенін ашып көрсетті.Бертін келе бұл ... орыс ... ... ... ... еңбектерінде тереңдетіле түсті. Экологиялық ғылымның одан әрі дамуына Ч.Дарвин, В.В.Докучаев, В.И.Вернадский, В.Н.Сукачев, Н.Ф.Реймерстің үлесі жоғары болды.Негізгі бөлім2.1.Қоршаған ортаны ... ... әр ... де ... ... ... ... ортаны күйзелтпеу, оны асқындырмау әрбір адамның қасиетті ... деп ... ... осы қоршаған ортаны біреулер білместікпен ластап жүрсе, екінші біреулері  деген тұжырымның жетегінде, ал үшіншілері  деген ойда болады. Айта кету ... ХІХ ... ... ... ... дұрыс көзқарастар да болды. Мысалы, белгілі философ Ф.Энгельс  атты еңбегінде , - деп ойын ... ... Егер ... да ары баратын болсақ, осыдан екі мың жылдай бұрын сол заманның ғалымы Эпикур  -   - депті.Бүгінгі қоғам ... ... ... ... бірі - ... ... табиғатты қорғау және табиғи байлықтарды үнемді пайдалану болғандықтан Республикада қоршаған ортаны қорғау үкіметіміздің саяси, экономикалық және әлеуметтік міндеттерінің ... ... ... ... 2030 ... ... ... даму бағдарламасында қоршаған ортаны ластауға, экологиялық қалыпты жағдайды  бүлдіруге жол бермеуге зор ... ... ... экологиялық   білім беріп, табиғатты қорғауға тәрбиелеу бүгінгі күннің кезек ...  ... ... бірі ... ... ... - ... адамзат баласының шалыс басқан  әрбір іс-әрекетіне келешекте шек қоятын, оның тыныс - тіршілігіне тікелей атсалысатын  ғылымның жаңа ... Ол ... ... ... ... ... көлденең оқиғалардан сақтауға, табиғатпен арадағы тепе-теңдікті қалпына келтіруге бағытталған маңызды мемлекеттік және әлеуметтік ... ҚР  (73-74 ... ҚР   ... ...  ... білім мен тәрбие беру мемлекеттік саясаттың білім беру саласының негізі болып табылатыны атап көрсетілген.Бүгінгі ... ... ... ... зардаптар бүкіл адамзат қауымын алаңдатып отыр. Қазақстандағы Арал, Балқаш проблемаларын, Семей полигонын және тағы ... адам ... ... ... деп түсінуге болады. Көптеген ғалымдардың пікірі бойынша, табиғаттағы күрделі өзгерістерді болдырмау үшін экологияның адам психологиясындағы экологиялық мәдениетті дамытып, ... ... ... деген ұсыныстарды айтады.Экологиялық мәдениетті қалыптастыру бала кезден басталады, ал балаларға қоршаған орта туралы көзқарастарын үнемі кеңейтуге ұмтылу ... ... ... ... ... ... ... берудің негізгі баспалдағы - мектепте оны қолға алу керек. Қоғамның экологиялық мәдениеті негізі балалық шақтан ... әр ... ... ... тұрады.Қазіргі таңда мектептердің басым көпшілігі бүгінгі күні осы ... ... ... экологиялық тәрбие мен білім беру ісін өзінің негізгі міндеттерінің бірі ретінде қарастыруда немесе кейбір мектептерде жекелеген пәндерде экологиялық ... мен ... ... ... ... ... ... ретінде қалыптастыруда.Экологиялық білім беру мәселесі ұлттық педагогиканың негізгі арқауы десек те болады. Түркі жұрты табиғатпен тікелей қарым-қатынаста өмір сүргендіктен, табиғатқа ... ... ... ... ... ұлы ақын Абай ... ерекше құбылыстарын өз туындыларын арқау ете отырып, ұлттық экологиялық ... ... ... Ал ... білімнің негізін салушылар А.Байтұрсынов, М.Дулатов, М.Жұмабаев, Ж.Аймауытов және тағы басқалар қоршаған ... ... ... өмір сүру ... ... ... алғы шарттарын жасады. Жоғары және орта оқу орындарында экологиялық білім және тәрбие беру мәселелеріне көптеген ғалымдардың ғылыми-зерттеу еңбектері арналған. Белгілі ... ... Әлия ... ... бастап жоғары оқу орындарындағы ұлттық экология ғылымының жүйесін жасады. ... ... ... ... қалыптастыру Н.Сарыбековтың еңбектерінде негізгі орын алады.Гуманитарлық-экологиялық бағыттағы мектеп-гимназияның экологиялық білім және тәрбие беру кешенін жасауда Ресей ғалымдары ... ... ... және ... ғалымдар Ә.Бейсенованың, М.Сарыбековтың, Ж.Жатқанбаевтың, Е.Мәмбетқазиевтің ғылыми ұсыныстарын, ... ... ... педагогика негізінде экологиялық тәрбие беру мәселесі бойынша профессор С.Қалиев, К.Қожахметов, К.Бөлеев және тағы ... ... ... ... ... ... үрдісінде пайдаланылды және оқушыларға экологиялық білім мен тәрбие беруде Ы.Алтынсарин атындағы Қазақтың Білім академиясының орта білім беру институтының әдіскер ... ... ... ... ... алынды.Экологиялық білім беру мен тәрбиелеудің міндеттеріне табиғат ... оның ... және ... ... ... ... негізделген білімді меңгеру, оған ықпал етуге байланысты туындайтын практикалық шараларды дәлелдеп орнықтыру, қоғам мен адам үшін табиғаттың құндылығы шексіз ... ... ... ... дұрыс жүріп - тұрудың нормаларын сақтау, табиғат пен сырласа білу қабілетін дамыту, ... пен ... ... ... ... ... қызметті сауатты ұйымдастыру жатады. Міне, осы міндеттерді шешу жастардың экологиялық білімін арттырып, олардың табиғатқа деген қарым - қатынасын қалыптастыруға ...  -  ... өмір  -  бақи ... ... ... Сондықтан да ол эстетикалық тәрбие берудің ең ... ... ... ... Ал бұл ... тәрбиемен іштей жалғасып, табиғаттың күйзеліп, күйреуіне қарсы тұратындай адамның қалыптасуына ықпал етеді.ХIX ғасырдың ... ... ... ... қандай жұмыстың болса да  еске алынбаса, табиғат пен адам арасындағы зат алмасуды заңды ... ... ... ... ... мен тәрбиелеу саласындығы орны толмас олқылықтар пайда болады.Олай болса, тәрбие саласындағы экологиялық көзқарас педагогке жеке ... ... ... ... ... толық пайдалануға айналадағы ортаның әлеуметтік табиғи факторының ... ... ... ... ...  -  ... сілтейді.Экологиялық тәрбие еңбек тәрбиесімен байланысты. Өйткені өндірістік іс-әрекеттің барысында адам қоршаған ортаға тікелей әсер етеді. Оқушылар табиғи ортаны күтуде, ... ... - ... ... ... қорықтарды басқаратын қызметкерлерге көмектеседі. Жабайы аңдарды, өсімдіктерді қорғау жұмыстарына қатынасады.Қазіргі кездегі жастар тәрбиесінің өзекті мәселелерінің бірі ... ... мен ... әлемдегі экологиялық деректерді ғылыми мағлұматтық білім мен тәрбие процесінде пайдалану мұғалімнің терең білімділігіне, педагогикалық шеберлігіне, жоғары мәдениеттілігіне ... Ең ... ... бірі ... қорғау мәселелері мен оқушыларды ғылым негізінде теориялық және ... ...  ... Бұл үшін ... ... негізгі көздері химия, физика, биология, география, астрономия пәндері. Экологиялық білім мен тәрбие беру қазіргі кезде барлық ғылымдар саласымен ... ... ... ... ... айналуда.Қоғамдық ой санада әлі күнге дейін табиғатқа қарым-қатынас, жаулап алу, ... ... ... орын алып келеді. Сондықтан да жаңа ой-сананы, экологиялық білім беру концепциясына сүйене отырып дамуы қажет.Қазіргі кездегі экологиялық проблемалардың туындауы, ... ... ... ортаға тигізетін адамның іс-әрекетінің шексіз өсуі және оның келеңсіз көріністері айқын байқалуда. Оған себеп табиғи ортаға деген ... ... ... ... ... әлемдік денгейде мойындалып отырған экологияландыру процесіне сәйкес ізгілік қасиеттерін, құндылық қатынастарын, теориялық  -  ... ... ... бастады. Экологиялық тәрбие мен білім беру  -  көп сатылы процес, ол ... ... ... ... етеді.Біріншіденадамның, қоғамның табиғатқа әсер ету ортасындағы білімнің ғылыми жүйесін қалыптастыру;Екіншіден жеке ... ... ... ... дүниетанымын қалыптастыруға тәрбиелеу;Үшіншіден қарым-қатынас негізінде білім мен ... ... ... ... ... ... елімізде жас өспірімдерге үздіксіз экологиялық білім беруді ұйымдастырудың бүгін күн ... ... ... Оның ... ... және субъективті себептері бар.  Олар:-  туған өлкеміздің табиғаты мен оның табиғи ресурстарының ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... ... және ... сарқыла бастауы;- өндіріс пен өнеркәсіп кешендерінің зиянды қалдықтары, ғарыш айлағының сақталуы, полигондар зардаптары, жердің жарамсыздануы, адам денсаулығының нашарлауы;- экологиялық білім, ... және ... ... мен  қажеттілік мақсатындағы  сипаты арасындағы алшақтықтардың ұлғаюы;Аталған проблемаларды шешу үшін экологиялық білім алу ауадай қажет. Мектеп, гимназия, колледждер және ... да оқу ... ... ... ... берудің қайнар көзі және ұйымдастырушы ордасы болуы тиіс.Экологиялық білім берудің  ... ... ... ... жүзеге асыруда білім беру аспектілерімен принциптерін сақтау керек. Олар негізінен, ғылымилық, байланыстылық, тепе-теңдік, қызығушылық, үздіксіздік, жалғастырушылық, интеграциялау, көрнекілік, қабылдаушылық және ... ... ... ... ... ... білім беруде фактілер, құбылыстар мен үрдістер, адамның табиғатқа әсері, ... ... ... және ... ... ... ғылыми тұрғыда материалдар негізінде берілуі және пайдаланылуы тиіс.Байланыстылық ұстанымы табиғаттағы тірі және өлі ... пен орта ... ауа, су, ... мен жануарлар) арасында  тығыз байланыстың бар екенін ұғындыру.Тепе - теңдік ұстанымытабиғаттағы биоценоздар, экожүйелер арасындағы тепе - ... ... және ... бір ... бөліктің өзгеруі табиғатта тепе - теңдіктің бұзылуына әкеп  ... ... ... ... барысында білім берудің барлық әдістері мен түрлері оқушылардың бойында ... ... ... ... өлкесін оның табиғи байлықтарын сүюге, аялауға ұмтылдыру. ... мен ... ... ... ... ... ұстанымы оқушылардың білім деңгейі мен жас ерекшеліктерін ... ... ... бойында экологиялық мәдениетті қалыптастыру.Дамытушылық ұстанымы оқушылардың білім қорын балабақшадағы ... ... ... бастауыш сынып, одан жоғары сыныптарға көтерілу деңгейлеріне үйлестіре отырып дамыту. Жоғары сыныптарға экологиялық жағдайларға өз бетінше баға ... ... ...  -  ... ... ... экологиялық білім беруде жаратылыстану пәндері (биология, химия, география, физика, т.б) мен гуманитарлық пәндер (әдебиет, тарих, қоғамтану т.б) арқылы ... ... ... ... жеке ... ... деңгейге көтеру. Көпшілікке үздіксіз экологиялық білім мен тәрбие беруді жүзеге ... ... ... ... ... ... оқу ... көрнекі құралдар, диофильмдер, киносюжеттер, компьютерлік роликтер, кеппешөптер, коллекциялар, бейнекөріністер, индикаторды және табиғаттағы бақылаулар нәтижесін пайдалану.Қабылдаушылық ұстаным экологиялық ғылымның ... ...  жас ... ... ... экологиялық терминдердің түсініктілігін, ұғымдар мен заңдарды қабылдау мүмкіндіктерін ескере отырып жатық әрі түсінікті ... ... ... ... білім беруде оқушылардың тұрмыстық салт  -  дәстүрлері, қала ... ... ... тұру ... ... Мүмкіндігінше жергілікті, аймақтық проблемаларды көтеру оған оқушылардың араласуын, туған өлкесіне деген патриоттық ... ... ... ... құрылымыБиоэкологияГеоэкологияАдам экологиясыӘлеуметтік экологияҚолданбалы экологияАутэкологияҚұрлықҚала экологиясыЖеке адам экологиясыӨнеркәсіптік ... ... ... экологиясыТехнологиялықПопуляциялық экологияТеңізЭкологиялық сәулетМәдениет экологиясыАуыл шаруашылықБиогеоценологияЖоғары таулыЭтноэкологияМедициналықҒаламдықКәсіпшілікӨсімдіктерХимиялықЖануарларРеакрациялықМикроорганизмдерГеохимиялықСу ағзаларыТабиғатты пайдалануҚазіргі кезде экология ғылымы көптеген басқа да ғылымдармен тығыз байланыста ... жаңа ... ... мен ... ... болуда. Мысалы, әлеуметтік экология, өнеркәсіптік экология, геоэкология, инженерлік экология, ауыл шаруашылығы экологиясы, ғаламдық экология және т.б. -Әлеуметтік экология  --  ... пен ... ... өзара карым-қатынас заңдылықтарын "табиғат + адам + қоғам" жүйесі негізінде зерттейді.-Өнеркәсіптік экология  --  өнеркәсіптік нысандардың тірі ... және ... орта ... ... ...  --  жер ... экожүйелердегі және биосфералық деңгейдегі сыртқы орта құбылыстарының өзара байланысын және олардың тірі азғалармен қарым-қатынасын зерттейді.-Ауыл шаруашылығы экологиясы  --  ауыл ... ... ... ... ... ... агроценоздардың даму өзгеру заңдылықтарын және ауыл шаруашылығы салаларының ... ... ... ...  --  ... ... ... Күн жүйесіндегі әлемдік құбылыстарды, табиғи өзгерістерді зерттейді. Мысалы, эпидемиялық аурулар, климаттың жаппай жылынуы, азон қабатының ... ... ... ... ... алдын алу, т.б.2.3.Елбасының Қазақстан халқына 2005 жылғы Жолдауында Қазақстан бүгін Еуропа мен Азия арасындағы коммуникациялар легінің түйіскен жерінде тұр, ... ... ... ... өз ... бен халықаралық қоғамдастықтың мүддесі үшін табиғатты ұтымды пайдалану деген еді. Еліміздің алдына ... ... осы ... ... экологияның жағдайына тікелей қатысы бар.XX ғасырдың екінші жартысындағы ... мен ... ... қарым-қатынасы негізінде біздің елімізде күрделі табиғат жағдайы қалыптасты. Материалдық өндірістер көбейді, барған сайын шикізатқа сұраныстың өсуінің нәтижесінде жерасты мен үсті ... ... ... игерілді. Ғылыми-техникалық прогрестің нәтижесінде жасалынған табиғатқа әсер, экожүйенің өзгеруі, дауылдар, су тасқындары, жер сілкіністері сияқты ... ... ... ... ... ... ... асып түсті десе де болады. Олар табиғаттың келеңсіз әсерін шұғыл күшейтіп, ... ... ... ... мен зат ... бұзды. Адамның табиғатты өзгертуі өте қауіпті жағдайға айналды. Бұл құбылыс дүние жүзі бойынша экологиялық сипат алды.Көптеген ... ... ... ... ... ... әр ... түсінеді. Көбі экология ғылымың жаңа ғылымның саласына қосады. Эрнест Геккельден бұрын да ғылымдар ... ... ... ... ... ... де оның ... неміс ғалымы Эрнест Геккель биологиялық экологияға берген анықтама тұрғысынан қарайды, ал ... XXI ... ... ... қатыспайтын бірде-бір ғылым саласы жоқ. Сондықтан да экология ғылымы ғылымдардың ғылымы сипатына айналды. Себебі, олар барлық ... ... ... ... жетістіктерінің табиғаттың тепе-теңдігінің бұзуылуына жауапты бола отырып, оның шешімін табуға ат салысу керек. Бұл ғаламдық проблема.Қазақ халқы ежелден-ақ табағат болмысын, оны ... ... ... ... мен ... ... даму ... көне айналдырған. Қазақтың көшпелі өмірінің өзінде табиғатты пайдаланумен қатар, оны аялаудың, қорғаудың тамаша үлгілері ... Осы ... ... ... ... табиғатпен етене жүруді сіңіріп отырған.Қазіргі дүние жүзілік ... ... пен адам ... ... ... ... болашақ ұрпақтың алдына ғаламдық экологиялық проблемаларды тудыруда. Табиғаттың байлығын қажжеттілігімізге жүйелі жаратудың орнына, кейінгі жылдары оған жаппай үлкен ... ... ... ... ... ... ... ормандардың аталуы, аң мен құстардың есепсіз жойылуы, адамның ақыл-ойын аздыратын арақ пен есерткінің таралуы осы экологиялық апаттың көзі ... ... ... ... еліміздің экологиялық ақуалы қандай екенін көпшілік біле бермейді. Неге ... ... ... ... үшін ... білім керек. Қазақстанның экологиялық ахуалына қысқаша талдау жасағанда мынаны байқауға болады.Солтүстік Қазақстан бойынша құнарлы жерлердің 25-30% жарамсызданса, Павлодардағы ірі ... ... ... ... ... да ... Батыс Қазақстанда мұнай-газ өнеркәсібінің өнімдерімен ластану 2,5 млн.га ... ... ... З млн. га жерді қамтып отыр. Семей полигоны ... көп ... ... ... ... ... жайлы маңызды шешім табылған жоқ. Әсіресе, Азғыр мен Тайсойған полигондары ... ... 1,4 млн. га жер ... ... ... теңізінің 268 млн. га жағалауы су астында қалып, олардың мұнай өнімдерімен ластануы одан ары етек ... ... ... ... ... Қазақстанды да қамтуда. Байқоңырдан ұшырылатын тәжірибелік космос кемелерінің сол жердің тұрғындарына әкелетін экологиялық апаты ондағы техногендік, өндірісте ластану, ... және ... ... ... ... топырақтың құнарсыздануына, жайылымдардың тозуына жоғары деңгейде әсер етуде. Оңтүстік Қазақстандағы экологиялық жағдайлар Арал өңіріне тән Әмудария мен Сырдария ... 2 млн. га ... ... жарамсыз жерге айналдырды. Сорға, тақырға айналған жерлер мен Арал табанындағы ... ... ... проблемаларын тудырып, экожүйелерді қайтымсыз бүлдіруде. Осы өңірдегі 300 млн. га сексеуіл ормандары құрып кетті. Шу-Мойынқүл, Балқаш-Алакөл, Ақдала аймақтарының да ... мәз ... ... ... ... су қоймаларының салынуы, суды көп қажет ететін күріш, техникалық дақылдардың егілуі-суырмалы жерлердің азуына әкеліп соқты. Іле өзені суының 10-15% Қытай ... алуы бұл ... ... жағдайлар туғызуда. Шығыс Қазақстан жағдайында да экологиялық проблемалар жеткілікті. ... ... ... ... ... ... елді мекендер мен қала тұрғындарына апат әкелуде. Бүгінгі таңда Өскемен ... ... ... ... бас ... қатарына жатады.1949-1996 жылдар арлығында Қазақстан жерінде 503 ядролық қару сыналды. 20 млн. га жер экологиялық апатты ... ... ... айналды. Бұл апат 3,4 млн. адам тұратын елді мекендерді қамтыды. Сондағы тұрғын халықтың болашағы қандай? Олардың ... ... ... ... отыр? Оған жауап жоқ.Қазақстанда қазіргі кезде 16 млн.т. қатты радиоактивті қалдықтар жинақталған. ... ... ... ... тұратын 2,6 млн. адам мутагенез ауруына шалдыққан. Егер де соңғы кезде жиі сөз ... ... ... ... ... ... жерімізде сақтауға рұқсат етсек не боламыз. Бұған ешбір жол беруге болмайды.Қазақстандағы мұндай экологиялық жағдайлар туралы ақпараттық шын ... ... ... ... ... ... отырған аймақтардың тұрғындардың өздері ауруының неден болатыны туралы хабарсыз. Мұны адам құқын ... және ... ... ... ... ... ағаттықтар деп білу керек.Табиғаттағы өзгерістергі байланысты болжамдар жасап отыру-ғылымның міндетті. Кез-келген архитектуралық шаруашылық ... ірі ... ... ... ... ... ... келетін экологиялық шығының бағасын есептеу, табиғат кешендеріне тигізетін әсерін ескеру аса қажет шара ретіндегі қаралуы керек. Олардың жергілікті ... ... ... ... ... ... ... қолдауымен 1999 жылы біздің республикада ,    , т.б. ... ... ... үшін ... ... беру бағдарламасы, оқулықтар мен оқу құралдары жарық көрді. Мұның бәрі Қазақстанда 2030 бағдарламасын іске ... ... ... ... игі ... ... керек. 2003 жылы Н.Назарбаев    қол ... Бұл ... ... отырған экологиялық ақуалды жақсартудың шараларын белгілеген аса маңызды қажет.Республикамыздың көптеген ... оқу ... ... ... ... ... ... бастады. Республикамызда алғашқы эколог-педагогтарды дайындау Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... дайындалу үстінде.Кейінгі кезде, экология мамандарын дайындау үшін Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінін  лабороториясы негізінде эксперимент есебінде 1994 жылдан ... ... ... ... білім мен тәрбие беруді жүзеге асырып, оқу кестесіне кіргізе бастады.Қазақстанда 1987 жылдан бастап көпшілікке үздіксіз ... ... ... ... мен ... ... жобалары ұсынылған. Соның негізінде көптеген оқу орындары экологиялық факультеттер ашылып, мамандар дайындала бастады. Көптеген көрнекті ғалым педагогтар өздерінің ғылыми ... ... ... ... берудің ғылыми-зерттеу теориялық негіздеріне, экологияны оқыту процестерін жетілдіруге жэне оқушылар мен ... ... ... беру ... жақсартуға бағыттады. Жасалған тәжірибелік жұмыс негізінде ғылым ... ... ... ... ... кіші ... академиясы мен Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университінің экология ғылыми-методологиялық орталығы біріге отырып, ... ... ... ... ... ... ... мәселелер жайында жасаған ғылыми зерттеу жобалары мен шығармаларын, экологиялық көрмелерін сараптап Қазақстанның қазіргі уақыт ... сай ... ... ... дайындауда үлесін қосуда.Жасыратаны жоқ ірі өнеркәсіп кешеуіндегі ... ... мен ... ... ... да өз ... жүргізілмейді. Сондықтан да жергілікті жерлерде болып жатқан экологиялық апаттар, ауа, су мен топырақтың шектен тыс ластану жағдайлары толастаудың орнына ... ... ... ... экологиялық ахуалы еліміздегі білім беру сапасын түбегейлі өзгертудің ... ... Ол ...  ... ... үшін үздіксіз экологиялық білім беруді ұйымдастыруды жақсартумен бірге, қазіргі өркендеген ғылыми-техникалық дамуды экологиялық тұрғыдан қайта ... ... ... Ол үшін ... ... сауатты болу қажет. Экологияны пән ретінде мектептерге енгізу бүгінгі күннің талабы.Барлық ... ... ... ... ... және экологиялық білім жетілдіруге қажы ысырапсыз пайдаланылады. Аралға, ... ... ... ... ... ... көркейтуге нендей үлес қосты деген сұрақ халықтың көкейінде.Қоршаған ортаны қорғау туралы әр кезде әр түрлі ұсыныстар болып жатады. ... ... ... жұмысы жүйелі түрде жүрмейді. Әрбір елді мекенді, қаланы, көгаландыру мәселесінің өз алдына ғылыми тұжырымдамасы болу ... Ірі ... ... ... игерілген егістік аймақтарда, бау-бақшаларда сол жерлердің топырағының құнарлығын арттыру, ... ... ... ... ... ... ... тұрғыда негізделуге тиіс. Қаланың микроклиматының өзгеріп, шаң-тозаң, қапырыққа айналуы, асфальттардың еруі, қуаңшылық лебінің енуі молайды. Автокөліктердің ... улы ... ... ... ... ... бірге, халықтың денсаулығына үлкен зиян тигізіп отырғаны жасырын емес.Мұндай көріністер Қазақстанның барлық қалаларын, елді мекен, ауыл ... ... ... ондаған жылдар бойы Үкімет тарапынан бақылаусыз қалғаны шындық. Өтпелі экономиканың дағдарыс кезінде ... ... ірі ... мен елді ... орын ... өсіп ... ағаштарды кесу орын алды. Бұл жағдай көп ауылдарда әлі де бар. ... орны ... ... толады? Осыларды айта келіп, мен ендігі жерде еліміздің экологиялық ахуалын жақсарту үшін мынадай шараларды жүзеге асыру керек деп білемін.Елді мекендерді ... ... ... қала, елді мекендердің көгаландыру аймағының экологиялық кртасын жасау, ... ... ... ... ерешеліктерін алдын-ала анықтау; елді мекен, қала іші-сыртындағы кішігірім ... ... ... ... және оның ... ... ірі қала елді мекендердегі ғимараттарды, құрылыстар салуды экологияландыру және жергілікті жердің табиғи-тарихи ерекшіліктерін есеру, елді мекендерді ...  ... ... ... ... ... ... индустриясын дамытуда экологиялық соқпақ басты міндет атқаратыны ескерілуге тиіс. дегеніміз-табиғат қорғау ісінде экологиялық білім мен тәрбие беруге, оны ... ... ... ... әрі ... ... ... ұйымдасқан және белгіленген маршрут немесе демалыс орын.Экологиялық соқпақта оқу экологиялық білім мен ... беру ... ... ғана ... ... еркін түрде ақпаратты қабылдау, табиғи ортада жүріс-тұрыс ережесін сақтау мақсатын көздейді. Табиғат соқпағында экологиялық білім беру және тәрбие беру мәселелері ... ... ... ... ұйымдастырылуы табиғатты қорғау шараларына жәрдемдесуі.Жарамсыз жерлердің (опустывание) ... - ... үшін күн ... ... ... ... ... 10 жыл ішінде еліміздің орман қоры 10% - ға кеміді. Әсіресе Қызылқүм, Мойынқүм, Сарыесік- Атырау, т.б табиғи жайылымдар қоры ... ... ... тұр. Алтай ормандары 13 % - ға, ал ... алма ... 24 % - ға ... Ал табиғи жайылымдардың жайы тіпті нашар, яғни 26,6 млн. га деградацияға ұшыраған. Бұл шөлге ... ... ... ... ... көрсетеді. Сол сияқты су балансының бұзылуы мен өзендердің ластауынан Сырдария, Іле ... өте ... ... ... Арал өңірі тіршіліксіз аймаққа айналуда.Техногенді ластану өте қауіпті жағдайға жетті. Ол шөлге айналуды тездетіп отыр. ... ... ... мен ... ... барады. Қазірдің өзінде республиканың барлық жерінің 80% өсімдіктер мен жануарладың табиғи тіршілік ету ортасы ... ... ... ... ... шешу үшін ғылыми жетістіктерін қолданумен бірге өркениетті елдердегі экологиялық білім беру жүйесіндегі жаңалықтардың, жаңа технологиялық ... ... ... ... ... ... елдер, Азия мен Еуропаның көптеген мемлекеттері жер жағдайының аздығына қарамастан, көп халықты жутатапай, аз жерді жүйелі түрде ... ... ... ... ... ... ... ахуалының көрінісі жоғары деңгейде дамыған. Ал біз мол жерді ысырапсыз пайдаланып, табиғатты жұтаңдатып, экологиялық апатты жағдайға жеткіздік.Табиғат-біздің анамыз. Оны таза ... ... ... орта ... біздің еліміз, адам баласының келешегі үшін қажет. Сондықтан экологиялық күрес - өмір үшін күрестің негізі болып ... ...    ... Ұ. Б. ... және ... ортаны қорғау, Атматы  -  20042.    ... А. К. ... ... ... курсы, Алматы, 19983.    Баешов А. ... және таза су ... ... 20034.    ... Ә. С. Экология, Алматы - 20015.    Бейсенова Ә. Экология  -  ел тағдыры//Егемен қазақстан, 2005, 13 ...    ... Л. ... экологиялық апатқа айнала ма?//Атамекен, 2003, 3 желтоқсан  
        
      

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экологиялық мектептердің қалыптасуы. Осы күнгі экологияның негізгі бөлімдері. Экологияның қатысуымен шешілетін теориялық және қолданбалы мәселелер10 бет
Осы күнгі экологияның негізгі бөлімдері. экологияның қатысуымен шешілетін теориялық және қолданбалы мәселелер29 бет
Жаңажол кен орны жайлы78 бет
Мейрамхана қызметі11 бет
Салықтар және салық салу механизмі. Салық түрлері12 бет
Таулар2 бет
Қазақ зиялылары және Түркістан Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы Кеңестерінің Орталық Атқару Комитеті жанындағы Қазақ бөлімінің қызметі (1920-1922 жылдар)16 бет
Үздіксіз – компрессолы газлифтілі әдіс73 бет
Жалпы тамақтануда адамның тағамға деген қажеттілігін қанағаттандыру33 бет
Интегро-дифференциалдық теңдеулерді шешудің кейбір әдістері22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь