Жарықтың жұтылуы

1. Жарықтың жұтылуы
2. Бугер заңы
3. Молекулалардың жарықты жұту қабілеттілігі
4. Қорытынды
5. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Жарықтың жұтылуы — орта арқылы өткен жарық қарқындылығының сол орта бөлшектерімен өзара әсерлесуі нәтижесінде кемуі. Жарықтың жұтылуы кезінде зат қызады, атомдар не молекулалар иондалады не қозады, фотохим. процестер жүреді, т.б. Жарық энергиясы затта толығымен жұтылуы не сол заттан кері қарай басқа бір жиілікпен шығуы мүмкін. Жарықтың жұтылуының негізгі заңы — Бугер — Ламберт — Бер заңы. Жарықтың жұтылуы ғылым мен техниканың әр түрлі саласында (абсорбциялықспектрлік анализ, спектрофотометрия, колориметрия, т.б.) қолданылады.
Оптикалық ортаға (мысалы, зерттелетін заттың ерітіндісі) түскен жарықтың бір бөлігі шағылады, біразы жұтылады не шашырайды, ал қалғаны орта арқылы өте шығады. Сол себепті орта (зат) арқылы өткен кезде жарық ағыны біртіндеп әлсірейді. Кезкелген зат электромагниттік толқындарды жұтады және шашыратады. Жарықтың жұтылуы дегеніміз түскен жарық энергиясының энергияның басқа түріне айналуы нәтижесінде жарық интенсивтілігінің бәсеңдеуі. Жарықтың жұтылуы кезінде жарық энергиясы ішкі энергияның басқа түрлеріне айналады, осы кезде затта әртүрлі құбылыстар жүруі мүмкін: жылулық қозғалыстың интенсивтілігі артуы (жылулық эффект), атомдар мен молекулалардың қозуы және иондануы, молекулаларлдың белсенділігі артуы (фотохимиялық эффект) және т.б.
Белгілі бір қалыңдықтағы жарықты жұтатын орта арқылы өткен жарық пен түскен жарықтың интенсивтіліктерін байланыстыратын жарықтың жұтылуының негізгі заңын француз ғалымы Бугер тәжірибе жүзінде анықтаған және ол Бугер заңы деп аталады:
; (1)
мұндағы - түскен жарықтың интенсивтілігі, - ерітіндіден өткен жарықтың интенсивтілігі, натурал логарифмнің негізі,
k – жұту коэффициенті деп аталады, ол жарықтың интенсивтілігіне байланысты емес, ол жарықтың толқын ұзындығына, заттың табиғатына байланысты болатын тұрақты шама.
Монохроматты жарықтың параллель шоғырының біртекті ортада жұтылу заңын Н.Бугер тағайындаған: Ортаның қалыңдығы бірдей әрбір келесі қабатында оған түскен жарық толқынының энергия ағынының бірдей бөлігі жұтылады және ол ортаның абсолюттік шамасына тәуелді емес.
1. Арызханов Б. Физика курсы, Мектеп баспасы, 1988 ж.
2. Савельев И.В. Жалпы физика курсы I, II. Алматы Мектеп 77ж.(аударма)
3. Абдуллаев Ж. Жалпы физика курсы, Ана тілі, 1991 ж..
4. http://kk.wikipedia.org/wiki/Диффузия
5. Абдуллаев Ж. Физика курсы, Алматыі, Білім, 1994 ж..
6. Құдайқұлов М., Жаңабергенов Қ. Орта мектепте физиканы оқыту әдістемесі. Алматы: Рауан, 1998.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы университетіБӨЖТақырыбы:  Жарықтың жұтылуы.Орындаған: Мұханова М.АТобы:БЛ - 409Тексерген:   ... ... ... Жарықтың жұтылуы  * Бугер заңы * Молекулалардың жарықты жұту қабілеттілігі* Қорытынды* Пайдаланған әдебиеттер тізіміЖарықтың ...  --  орта ... ... ... ... сол орта ... ... әсерлесуі нәтижесінде кемуі. Жарықтың жұтылуы кезінде зат қызады, атомдар не молекулалар иондалады не қозады, фотохим. ... ... т.б. ... энергиясы затта толығымен жұтылуы не сол заттан кері қарай басқа бір жиілікпен шығуы мүмкін. Жарықтың жұтылуының негізгі заңы  --  ...  --  ...  --  Бер ... Жарықтың жұтылуы ғылым мен техниканың әр түрлі саласында (абсорбциялықспектрлік ... ... ... т.б.) ... ортаға (мысалы, зерттелетін заттың ерітіндісі) түскен жарықтың бір бөлігі шағылады, ... ... не ... ал қалғаны орта арқылы өте шығады. Сол себепті орта (зат) арқылы өткен ... ... ... біртіндеп әлсірейді. Кезкелген зат электромагниттік толқындарды жұтады және ... ... ... ... ... ... энергиясының энергияның басқа түріне айналуы нәтижесінде жарық интенсивтілігінің бәсеңдеуі. Жарықтың жұтылуы кезінде жарық энергиясы ішкі энергияның басқа түрлеріне айналады, осы ... ... ... құбылыстар жүруі мүмкін: жылулық қозғалыстың интенсивтілігі артуы (жылулық эффект), ... мен ... ... және ... ... белсенділігі артуы (фотохимиялық эффект) және т.б.Белгілі бір қалыңдықтағы жарықты ... орта ... ... ... пен ... ... интенсивтіліктерін байланыстыратын жарықтың жұтылуының негізгі заңын француз ғалымы Бугер тәжірибе жүзінде анықтаған және ол  ... заңы деп ... ...  - ... ... интенсивтілігі,  - ерітіндіден өткен жарықтың интенсивтілігі,  натурал логарифмнің негізі,k  -  жұту ... деп ... ол ... интенсивтілігіне байланысты емес, ол жарықтың толқын ұзындығына, заттың табиғатына байланысты болатын тұрақты шама.Монохроматты жарықтың ... ... ... ортада жұтылу заңын Н.Бугер тағайындаған: Ортаның қалыңдығы бірдей әрбір келесі қабатында оған түскен жарық толқынының энергия ағынының бірдей ... ... және ол ... ... ... ... емес.Бугер заңын теориялық жолмен кейінірек неміс ғалымы И. Ламберт қорытып шығарған. Бугер заңының негізінде қалыңдығы  , ... С ... ... ... ерітінді арқылы өткен жарықтың интенсивтілігін анықтайық. Заттың осы ... ... ... ... ... ... теңдеумен өрнектеледі:; (2) - Бугер-Ламберт-Бер заңыТәжірибе жағдайында (2)-ші заң былайша жазылады:; (3)Мұндағы  белгілі бір  толқын ұзындығындағы жұтудың молярлық ... ші ... ... ... ... ... көрсеткіші оптикалық тығыздық деп аталады:; (4)(2)- ші және (3)-ші формулалардан көретіндей, түскен және жұтылған жарықтың ... ... ... және  ... біле ... ... таралымын С (концентрациясын) анықтауға болады. Егер бір заттың екі ... ... ... ... болып, жарықты бірдей жұтса, онда мына шарт орындалады: D1=D2Заттарды жарықты жұту ... ... ... ... ... ... (жұту) спектрофотометрия деп аталады.Практикада екі физикалық шаманы өлшейді: ... ... және (Т) және ... тығыздық (D).Өткізгіштік коэффициент (ортаның мөлдірлігі) жұтылған және түскен ... ... ... тең ... ... мәні 0-ден ... ... жұтылса) 1-ге (барлық жарық өтсе) дейінгі аралықта өзгереді, әдетте оны пайызбен өрнектейді (0- 100 %).Оптикалық тығыздықты (2)-ші формуладан табуға болады және оны ... ... ... өрнектеуге болады:; (6)Оптикалық тығыздың жарықты жұтатын қабаттың қалыңдығына, кюветаның ішкі өлшеміне, жарықты жұтатын заттың концентрациясына, ерітіндідегі осы ... жұту ... ... ... ... ... (Т) 100 %-дан 0 %-ға ... кеміген кезде оптикалық тығыздық сәйкес 0-ден  ке дейін артады, яғни оптикалық тығыздықтың мәні кезкелген оң мәнді қабылдай алады ...  ке ... ... ... ... ...  дейін ғана өлшей алады.Бугер-Ламберт-Бер заңы  --  бір түсті (монохромат) жарық шоғының орта арқылы өткендегі әлсіреуін анықтайтын заң. ... І-ге тең ... ... ... ... шоғының қарқындылығы І0 шамадан І шамаға дейін төмендейді. Ол ... ... ... ... k  --  жұту ... ол заттың қасиетін сипаттайды; kжұтылатын жарықтың толқын ұзындығына () тәуелді, ал қарқындылығына тәуелсіз ... ... үшін k=СҺ ... жазылады, С  -- ерітілген зат концентрациясы,   --  ерітілген зат (жұтатын зат) молекуласының толқын ұзынд. -ға тең ... ... ... ... ... ол С-ке ... Бұл ... тәжірибе арқылы француз ғалымы П. Бугер ашқан (1729), неміс ғалымы И.Г.Ламберт оны теориялық жолмен қорытқан (1760), ал тағы бір ... ... ... ерітінділер үшін тұжырымдаған (1852). Бугер-Ламберт-Бер заңы ерітінділердің жарықты жұтуын өлшеу арқылы ерітілген заттың концентрациясын ... ... ... алынған. Бугер-Ламберт-Бер заңының орындалу ауқымы кең, бірақ жарық қарқындылығы өте жоғары (мыс., импульсті лазердің фокусталған шоғы) ... ... ... ... ... ... ... да, бұл заңнан ауытқушылық байқалады.Молекулалардың жарықты жұту қабілеттілігі медицина мен биологияда қолданатын спектрофотометрия әдісінің негізінде жатады. Бұл әдісті заттың ... ... ... және сандық талдау өткізу үшін қолданады. Молекулалардың оптикалық және спектрофотометриялық қасиеттері олардың құрылымы тұралы мәлімет ... де ... ... ... ... арақашықтығымен және бір деңгейден басқа деңгейге көшулердің ықтималдығымен анықталады Бугер - Ламберт - Бэрдың заңы Жарықтың жұтылуы зерттелетін ... ... ... ағыны өткеннен кейін оның әлсізденуімен білінеді, егер де ол жоғары болса заттың концентрациясы оған сәйкес жоғары ... ... ... ... ... ... ... өткен жарықтың қарқындылығы келесі түрде есептеледі: [1] мұнда Io - түсетін жарықтың қарқындылығы, c - ... ... ... (моль/л) ε- жұтудың молярлы коэффициенті (л/моль*см)  Жарық ... ... ... заң ... ... ... [2] мұнда D - заттың оптикалық тығыздығы. I0  және I - ... және ... ... ... T  -  үлгінің өткізуі; С -  жұтатын заттн концентрациясы (моль/л);   l  -  ... ...  см;   e  -  ... ... коэффициенті, М-1xсм-1. Бугер-Ламберт-Бэрдың заңы кейде орындалмайды. D-ның С-даң тәуелдгінін ... ... ... ... ... ... келе жарық толқыны энергиясының сол толқынның затқа енуіне байланысты кемуін жарықтың жұтылуы деп ... ... ... бір ... ... оның интенсивтігі кемиді екен, өйткені жарық толқындары электр өрісі ықпалынан зат атомдарының құрамындағы электрондарды еріксіз тербетеді, себебі ... ... болу үшін ... энергиясы жұмсалады да ол энергияның басқа түріне айналады екен.Зат ... бір  -  ... ... нәтижесінде  электрондардың тербеліс энергиясының біраз бөлігі молекуланың ретсіз қозғалыс энергиясына ...  ... ... дене қызып, біраз жарық энергиясы жұтылады. Жарықтың жұтылу заңын тәжірибе жүзінде ең алғаш 1729 ж. ... ... ... ... ... ... Ал оны ... теория жүзінде 1760 ж. Ламберт жетілдіріп дәлелдеген екен. Сондықтан Бугер  -  Ламберт заңы деп ... ... ... ... ... ... ... Сөйтіп жарық заттан өткенде толқын ұзындығы әр ... ... ... ... яғни жарық жұтылу құбылысының талғамдық сипаты болады. Көрінетін сәулелерді талғап ... ... ... емес ... ... ... да, ал көрінетін сәулелерді болымсыз аз жұтатын денелер түссіз мөлдір денелер деп аталады.Сондықтан боялған ... ... ... ...  -  Ламберт  -  Бер ... ... ... әдіспен анықталады екен. Бұл әдіс бойынша ерітінді ... ... ... ... өткізу коэффициентін немесе оптикалық тығыздығын өлшеуге болады.Пайдаланған әдебиеттер:* Арызханов Б. Физика курсы, Мектеп баспасы, 1988 ж.* Савельев И.В. ... ... ... I, II. ... ... ... ... Ж. Жалпы физика курсы, Ана тілі, 1991 ж..* http://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D1%84%D1%84%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F* Абдуллаев Ж. Физика курсы, ... ... 1994 ж..* ... М., Жаңабергенов Қ. Орта мектепте физиканы оқыту әдістемесі. Алматы: Рауан, 1998.  
        
      

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы4 бет
Фотометриялық шамалар. Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы8 бет
Жаратылыстану және экология есептерінің дифференциалдық модельдерін құрып-зерттеу44 бет
Жарық фотоэлементтердің жұмысы8 бет
Астрофизикада бақыланатын сызықтар6 бет
Атом және атом ядросы18 бет
Коллоидты химияның оптикалық қасиеттері5 бет
Оптикалық әдістер24 бет
Психика және сана21 бет
Талшықтық-оптикалық беру жүйелері байланысын ұйымдастыру әрекеттері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь