Материалдық запастар және оларды жіктеу мен бағалау

Мазмұны.

1. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

2. Негізгі бөлім.

2.1 Материалдық запастар және оларды жіктеу мен бағалау ... ... ... ... ... ... .5
2.2 Материалдық запастардың қозғалысын есептеу кезінде жасалатын
2.3 Материалдық запастардың қоймадағы есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.4 Тауарлы.материалдық құндылықтарды түгелдеу және оларды есеп беруде ашып көрсету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

3. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
1. Кіріспе.

Өндіріс процесіне еңбек құралдарымен қатар өндірістік босалқы қорлары еңбек заттары ретінде қатысады. Еңбек құралдарынан айырмашылығы еңбек заттары өндіріс процесіне бір-ақ рет қатысады және олардың құны өндірілетін өнімнің материалдық негізін құрай отырып, өнімнің өзіндік құнын құрайды.
Тауарлы-материалдық босалқылар келесідей активтер түрінде болады: өндірісте пайдалануға немесе жұмыстар мен қызметтерді орындауға арналған шикізаттар, материалдар, сатып алынған жартылай шикізаттар және құрастырушы бұйымдар (детальдар), отын, ыдыс және ыдыстық материалдар, қосалқы бөлшектер және басқа материалдар; аяқталмаған ендіріс; субъект қызметі барысында сатуға шығарылған дайын өнім, тауарлар.
Материалдық құндылықтарды есепке алудың алдында мынадай негізгі міндеттер тұрады: босалқыларды кіріске дер кезінде және толық есепке алу, сақтау орындарындағы жағдайын қадағалау; босалқылардың қозғалысы бойынша барлық операцияларды толық және дер кезінде құжаттау; көліктік-дайындау шығындары (КДШ) мен дайындалған құндылықтардың өзіндік құнын уақытында және толық анықтау: КДШ-ны өндірістің шығындарына жазудың біркелкі және дұрыс болуын бақылау; ішкі ресурстарды жұмылдыру мақсатында субъектіге қажет емес материалдық босалқыларды сату, сақталатын орындардағы құндылықтардың қалдықтары мен қозғалысы туралы дәл мәліметтерді алу.
Өндіріс барысындағы функционалдық (қызметтік) ролі мен мақсаты бойынша барлық материалдық босалқылар негізгі және көмекші болып бөлінеді.
Негізгілер — дайындалатын өнімнің заттай материалдық негізін (нан пісіргенде ұн) құрайтын материалдар болса, көмекші материалдар өндірілетін өнімнің өзіндік құнына кіргенімен негізгі материалдар сияқты оның заттай негізін құрай алмайды. Өнімге қажетті қасиеттерді беру үшін (сырлар, лак, желім) көмекші материалдар негізгі материалдарға қосымша пайдаланылады.
Бірақ материалдарды негізгі және көмекші етіп бөлу шартты сипатқа ие, ейткені олар өнімді шығаруға жұмсалған материалдардың санына (мөлшеріне), технологиялық сипатына және басқа да көптеген факторлеріне тәуелді болып келеді.
Материалдық босалқы қорлардың барлық түрін есепке алу үшін "Материалдар" бөлімінің негізгі, активті мүліктік шоттары пайдаланады. Бұл бөлімше құрамына төмендегі синтетикалық шоттар кіреді: 1310 "Шикізат және материалдар", 1311 "Сатып алынған шала фабрикаттар және құрастырушы бұйымдар, конструкциялар мен бөлшектер, детальдар", 1312 "Отын", 1313 "Ыдыс және ыдыстық материалдар", 1314 "Қосалқы бөлшектер", 1315"Басқа материалдар", 1316 "Қайта өндеуге берілген материалдар", 1317 "Құрылыс материалдары".
1310 "Шикізат және материалдар" шотында шығарылатын өнімнің негізін салатын немесе енімді жасап шығаруда оның компоненті болып табылатын қажет шикізаттар мен материалдарын есепке алады. Бұл жерде сондай-ақ өнімді шығаруға қатысатын немесе шаруашылық, технологиялық және өндіріс процесіне септігін тигізетін көмекші материалдар да есепке алынады.
1311 "Сатып алынған жартылай фабрикаттар және құрастырушы бұйымдар, конструкциялар және бөлшектер" шотында сатып алынған жартылай фабрикаттар және өндірілген өнімді құрастыру үшін алынған дайын құрастырушы бұйымдар және жинауға немесе өңдеуге кеткен шығындар есепке алынады.
1312 "Отын" мұнай өнімдері, қатты және басқа да отын түрлері есепке алынады.
1313 "Ыдыс және ыдыс материалдары" ыдыстың барлық түрі (цистернаны, бочкілерді, флягтарды қоспағанда) және ыдысты жөндеуге арналған материалдар есепке алынады.
1314 "Запас бөлшектер" жөндеуге және машинаның тозған бөлшектерін айырбастауға (бөлшектер, агрегаттар, аккумуляторлар, деңгелектер т.б.) арналған запас бөлшектер есепке алынады.
1315 "Басқа да материалдар" өндіріс қалдықтары, жөнделмейтін ақау бөлшектер, негізгі құралды жою барысында алынған материалдар және т.б есепке алынады.
1316 "Өңдеуге берілген материалдар" шотында сыртқа өңдеуге берілген материалдардың және өңдеуден алынған бұйымның езіндік құнға енгізілгені есепке алынады.
1317 "Құрылыс материалдары" құрылыс бөлшектерін, монтаждау жұмысын және құрылыс процесінде тікелей пайдаланатын құрылыс материалдарын есепке алады.
Әрбір шаруашылықжүргізуші субъектілер қажеттігінше әрбір шоттар бойынша субшоттар және материалдық есебі бойынша аналитикалық (талдамалы) шоттар аша алады.
Сонымен қоса, кәсіпорын езіне жатпайтын материалдарды, баланстан тыс шоттарды есепке алады .
Материалдардың есебін үйымдастырудың басты алғы шарты: оларды дұрыс бағалау болып табылады.
4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1.Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы: Қазақстан Республикасының Заңы. - Алматы: Юрист, 2003. - 22 б.
2.Қаржылык есеп берудің халықаралық стандарттары. - Алматы: Раритет, 2003. - 672 6.
3.Қазақстан Республикасының 1998-2000 жылдарға арналған бухгалтерлік есеп пен аудитті дамыту мен жетілдірудің мемлекеттік бағдарламасы туралы: Қазақстан Республикасы Президентінің 28.01.98 ж. №3838 Жарлығы // Бюллетень бухгалтерлік. 1998. №29. - Б. 2-8.
4. Аудиторлық іс-қызмет туралы: Қазакстан Республикасының 1998 ж. 20 қарашадағы Заңы (15.02.2003 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулармен). - Алматы: Юрист, 2003. -14 б.
5.Мемлекеттік және қадағалаушы міндетті іс-кызмет аясын реттеу туралы: ҚР Президентінің 1999 ж. 7 қыркүйектегі №205 Жарлығы.
6.Акционерлік қоғамдар туралы: Қазақстан Республикасының 2003 ж. 13 мамырдагы Заңы. №415-11 // Официальная газета. 2003. №23.
7.Бухгалтерлік есеп стапдарттары, әдістемелік ұсыныстар, Шоттардың типтік жоспары: құжаттар жинағы. - Алматы: Раритет, 2004. - 320 б.
8.Қазакстан аудиттің халықаралық стандарттары.» - Алматы: Раритет, 2004. - 786 б.
9.Шетелдік инвестициялар туралы: Қазакстан Республикасынын. 1994 ж. 27 желтоқсандағы Заңы// Советы Казахстана. 1995. 20 қаңтар.
10.Банкроттык жайында Қазақстан Республикасының 1997 ж. 21 каңтардағы №67-1 Заңы (ведомости Парламента Республики Казахстан). 1997. №1-2.
11.Қазакстан Республикасының Конституциясы. - Алматы: Әділет Пресс, 2003.-40 6.
12.Қазакстан Республикасының Азаматтық кодексі. - Алматы:
БОРКИ, 2004. - 236 б.
13.Боумэн К. Основы стратегического менеджмента: Пер. с англ., - М.: -Банки и биржи, ЮНИТИ 1997.
14. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А, 2003ж.
15. Реуэль А.Л. «Экономических учений» Москва 1972г.
16. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А,2002ж.
17.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік» Алматы, 2002ж.
18. Ілиясов Қ.Қ., Құлпабаева С. Қаржы. Алматы, Алматы 2003ж.
19. Ядгаров Я.С. «История экономических учений» Москва 1998г.
20. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы» Алматы, 1992ж.
        
        Мазмұны.
1.
Кіріспе.....................................................................
.........................................3
2. Негізгі бөлім.
2.1 Материалдық запастар және оларды жіктеу мен
бағалау.........................5
2.2 ... ... ... ... кезінде жасалатын
құжаттар....................................................................
.........................................12
2.3 Материалдық запастардың қоймадағы
есебі............................................20
2.4 Тауарлы-материалдық құндылықтарды түгелдеу және ... есеп ... ... ... ... ... ... құралдарымен қатар өндірістік босалқы қорлары
еңбек заттары ... ... ... ... ... ... ... процесіне бір-ақ рет қатысады және олардың құны ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын құрайды.
Тауарлы-материалдық босалқылар келесідей активтер түрінде болады:
өндірісте пайдалануға немесе жұмыстар мен ... ... ... ... сатып алынған жартылай шикізаттар және құрастырушы
бұйымдар (детальдар), отын, ыдыс және ыдыстық ... ... және ... ... ... ... ... қызметі
барысында сатуға шығарылған дайын өнім, тауарлар.
Материалдық құндылықтарды есепке алудың алдында мынадай ... ... ... ... дер ... және ... есепке алу,
сақтау орындарындағы жағдайын қадағалау; босалқылардың қозғалысы ... ... ... және дер кезінде құжаттау; көліктік-дайындау
шығындары (КДШ) мен ... ... ... ... уақытында және
толық анықтау: КДШ-ны өндірістің шығындарына жазудың біркелкі және дұрыс
болуын бақылау; ішкі ресурстарды жұмылдыру ... ... ... ... ... ... сақталатын орындардағы құндылықтардың
қалдықтары мен қозғалысы туралы дәл мәліметтерді алу.
Өндіріс барысындағы функционалдық (қызметтік) ролі мен ... ... ... босалқылар негізгі және көмекші болып бөлінеді.
Негізгілер — дайындалатын өнімнің заттай ... ... ... ұн) ... ... болса, көмекші материалдар өндірілетін
өнімнің өзіндік құнына кіргенімен негізгі материалдар сияқты оның заттай
негізін құрай алмайды. ... ... ... беру үшін ... ... ... ... негізгі материалдарға қосымша пайдаланылады.
Бірақ материалдарды негізгі және көмекші етіп бөлу шартты сипатқа ие,
ейткені олар өнімді шығаруға ... ... ... ... сипатына және басқа да көптеген факторлеріне тәуелді болып
келеді.
Материалдық босалқы ... ... ... ... алу ... бөлімінің негізгі, активті мүліктік шоттары пайдаланады. Бұл
бөлімше құрамына төмендегі синтетикалық шоттар кіреді: 1310 "Шикізат ... 1311 ... ... шала ... және ... конструкциялар мен бөлшектер, детальдар", 1312 "Отын", 1313 "Ыдыс
және ыдыстық материалдар", 1314 ... ... ... 1316 ... ... ... материалдар", 1317 "Құрылыс
материалдары".
1310 "Шикізат және материалдар" шотында ... ... ... немесе енімді жасап шығаруда оның компоненті болып ... ... мен ... ... ... Бұл ... сондай-ақ өнімді
шығаруға қатысатын немесе шаруашылық, технологиялық және өндіріс процесіне
септігін тигізетін көмекші материалдар да ... ... ... ... ... ... және құрастырушы бұйымдар,
конструкциялар және бөлшектер" шотында сатып алынған жартылай ... ... ... ... үшін ... ... құрастырушы бұйымдар
және жинауға немесе өңдеуге кеткен шығындар есепке алынады.
1312 "Отын" мұнай өнімдері, қатты және басқа да отын ... ... ... және ыдыс ... ... ... түрі ... флягтарды қоспағанда) және ыдысты жөндеуге арналған материалдар
есепке алынады.
1314 "Запас бөлшектер" жөндеуге және машинаның ... ... ... ... ... ... ... запас бөлшектер есепке алынады.
1315 "Басқа да материалдар" ... ... ... ақау
бөлшектер, негізгі құралды жою ... ... ... және ... ... ... ... материалдар" шотында сыртқа өңдеуге ... және ... ... ... ... ... ... алынады.
1317 "Құрылыс материалдары" құрылыс бөлшектерін, монтаждау жұмысын және
құрылыс процесінде тікелей пайдаланатын құрылыс материалдарын есепке алады.
Әрбір шаруашылықжүргізуші субъектілер қажеттігінше ... ... ... және ... есебі бойынша аналитикалық (талдамалы) шоттар
аша алады.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... есепке алады .
Материалдардың есебін үйымдастырудың басты алғы ... ... ... ... ... ... бөлім.
2.1 Материалдық запастар және оларды жіктеу мен бағалау.
Тауарлы-материалдық запастарды бағалау кезінде неғұрлым ... ... не таза ... ... ... бар тауарлы-материалдық
қорлардың бүлінуі немесе олардың жекелей, әлде толықтай ... ... ... ... яғни бір ... айтқанда, өзіндік құнының
деңгейіне келтіру мүмкіндігі болмаған жағдайда, өзіндік құнның орнына ... ... ... ... ... ... алынған жартылай шикізаттар, отын, қосалқы
бөлшектер және басқа ... ... ... балансында өздерінің
нақты өзіндік құнымен ... Осы баға ... ... ... де ... талдамалы есепте-тұрақты есеп бағасымен
(келісімді немесе жоспарланған - есеп бағасы) көрсетіледі.
Егер субъект материалдық құндылықтарды келісімді бағасымен есепке алса,
онда олардың нақты ... ... КДШ ... мүмкін. КДШ құрамына теміржол
тарифі, су фрахты, автомобиль, ұшақтар және басқа да көлік ... ... ... ... ... ... ... жабдықтаушылардың
теміржол және басқа көлік мекемелерінің қоймаларынан материалдарды жеткізу;
қорларды алу және ... ... ... ... түрақты қойма жұмыскерлерінің еңбек ақысынан ... ... және ... ... ... ... ... төленген
комиссиялық сыйлықтар және босалқыларды ... ... ... ... ... ... артық төлемдер және басқа да түзетулер алынған
шығындарды анықтаған кезде шегеріледі. ... ... ... үшін ... жай ... қызметінің барысында
сатылатын бағасынан сату мен комплектацияға кеткен шығынын алып ... ... құн ... себептер бойынша қалпына келтірілмеуі мүмкін, онда
тауарлы-материалдық запастардың таза сату құны пайдаланады:
- осы тауарлы-материалдық запастар біршама бұлінген;
- олар ... ... ... ескірген;
- олардың сату құны төмендеген.
Мысал. "Шығыс" А.АҚ аяқ ... ... ... сары ЦЛ ... ... ... оның 1 дм2 90 теңге ... ... шарт ... соң, ... ... ... ... Барлықкеліптүскен терінің мөлшері 35 555,6 дм2 құраған, ... ... 3 200 004 ... ... Тасымалдау шығыны 800 000 теңге және
түсіру шығыны (түсірушілердің жалақысы — 300 000 және ... - 56 ... 000 -300 000 х ... 356 700 ... ... ... дейінгі
қоймада сақтау шығыны 630 000 теңге құраған. "ІПығыс" ААҚ ... ... ... ... оның құнын 90 теңгеден 75 ... ... ... ... ... ... ... 16,67% төмендеген.
Біз бұл мысалда алынған терінің өзіндік құны 4 545 324 ... ... 127,84 ... ... ... алу ... — 2 758 624 теңге (ҚҚС қоспағанда);
- КДШ - 1 156 700 теңге (800 000 + 356 700);
- сақтау шығындары — 630 000 ... ... ... ... ... ... ... олар қойманың түрған жеріне дейін жеткізіп ... ... ... ... құны бойынша бухгалтерлік есепке
кірістеледі (127,84 теңге бойынша). Содан соң олар сатуға ... ... не ... ... құны бойынша, не сатылатын таза құны бойынша
босатылуы мүмкін. Тап осындай өнімді басқа кәсіпорын 90 ... ... ... дм2 75 теңгеден сатқан, сондықтан "Шығыс" ААҚ-на да сол бағада сатуына
тура келген.
Енді біз осы операциялар ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндірістерінде материалдың запастары өзінің езіндік
құнынан темен есептен шығарылмайды (сатылатынтаза құнына дейін), егер ... ... ... ... оның ... құнына тең немесе жоғары
бағаға сатылады деп күтілетін болса.
Егер де ... ... ... ... қоры ... таза ... одан да төмен бағаға сатылуы мүмкін.
Сатылатын таза құнын да, ... ... ... да ... ... бойынша
анықтау үшін ТМҚ-ға мына төмендегідей әдістерді қолдануы мүмкін:
- баптық әдісі - әрбір ТМҚ түрлерінің баланстық және ... ... ең кіші мәні ... ... ... тобының әдісі — ТМҚ топтарының ... ... таза ... ең кіші мәні ... жалпы запастар деңгешнің әдісі — барлық ТМҚ-дың ... ... таза ... ең кіші мәні ... бір ғана ... алу ... есептік кезең барысында
әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан оларды дүрыс ... ... ... ... ... ... арнайы ... ... ... ... әдіс ... ... ... алу
бағалары бойынша бағалау әдісі ("ФИФО"); қорларды соңғы ... алу ... ... ... ... ТМҚ өзіндік құнын бағалаудың әдістерін қарастырып керейік.
"Шығыс" ААҚ-ның 2002 ... 1-ші ... ... материалдар саны:
- цемент — 200 тонна 60 000 теңге сомасына;
- ... — А-95 — 100 литр 4500 ... ... ... ... материалдардың құны және ай соңына
қалған ... ... ... әдіс бойынша жеке анықталады.
Есептік кезеңнің соңына материалдардың ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мүмкін:
Орташа өлшенген құндық әдісі. Бұл әдіс кезінде материалдық қорлардың
құны - ай ... ... ... ай бойында келіп түскен құндылықтарын
қосып есептелінген орташа бағасы түсіндіріледі
Бұл әдісті есептеудің математикалық формуласы ... - ... ... ... ... ... ... құны;
Км.қ. - есептік кезеңнің басындағы қалған материалдардың қалдық саны;
Σалын. - алынған материалдардың құны;
Калын. - алынған материалдардың саны.
Біздің ... ... ... ... ... ... құны ... өлшем құнын, жүмсалған ... ... ... ... ода біз ... ... ... ал ай соңындағы материалдардың қалдық санын орташа өлшем
құнына көбейтіп — қалдық құнын аламыз.
Цементтің ай ... ... ... құны - 100203,05 теңге құраған ... х ... ... 60 000+159800-119596,95).
Тап осындай жолмен бензиннің де орташа елшенген құнын шығарамыз
Жұмсалған бензиннің құны 45,63 теңге х (50+150+300+100+100+100)=36504
теңге. ... құны ... ... немесе 4500+45700-36504=13696 теңге.
Цемент
Бастапкы калдық: 20 тонна х 3000 ... = 60000 ... т. х 3100 ... = 31000 ... 2 т. х 3200 = 6400 ... т. х 3400 ... = 57800 теңге 19 т. х 3400 теңге = 64600 теңге
Кіріс жиынтығы 159800 теңге
Шығыс
15 т. х 3000 ... = 45000 ... т. х 5т. (20-15) х 3000 ... = 15000 ... т.х ... ... - 30500 теңге
12 т - 5 т. (10-5) х 3100 = 15500 ... 2т. х 3200 = 6400 ... 5 т. ... = 17000 ... ... — 38900 ... ... 114400 теңге
"ФИФО" әдісі — босалқыларды алғашқы сатып алу ... ... ... ... кезекте сатып алынған құндылықтардың нақты өзіндік құны
жүмсалған ... ... деп ... яғни ... ... ... ... Сонымен, соңғы қалдыққұны ең кейінгі сатып алынғанның
құнына негізделеді|Біздің мәліметтің негізінде "ФИФО" ... ... және ... ... құны ... ... соңында қалған қалдығы: 31 тонна (17-5+19) х 3400 (1 тоннаның
бағасы) = 105400 ... ... де ... ... ... етіп ... ... қалдығы 300
литр (200 х 47 және 100 х 45): 200 х 4 7 = 9400 ... 100 х 45 = ... ... 13900 ... ... ... ... немесе
50 литр х 45 ... = 2250 ... литр х(50 литр х 45 ... 100 литр х 46 ... 6850 ... литр х(200 литр х 46 ... 100 литр х 45 ... 13700 теңге;
100 литр х 45 теңге =4500 теңге;
100 литр х 45 теңге = 4500 ... литр х 45 ... = 4500 ... ... 36300 теңге
"ЛИФО" әдісі - запастарды соңғы сатып алынғандардың бағасы бойынша
бағалау әдісі. ... ... ... ... құны бірінші кезекте
жұмсалғандардьің құнын анықтау үшін қолданылады, ал ай ... ... ... құны ... ... алынған қорлардың өзіндік құнымен
есептеледі ... ... ... ... біздің мысалымызда "ЛИФО"
әдісінің көрсеткіштері мынадай болады:
Кіріс
10 т. х 3100 теңге = 31000теңге 2т.х ... ... т. х 3400 ... 5780.0 ... 19т.х ... = 64600 теңге
Кірісжнынлығы 159800 Теңге
Соңғы қалдығы:
31 тоннаның құны 94200 теңге
Шығыс
15 т. х 3400 теңге = 51000 теңге
10 т. х 3400 ... 34000 ... 12 ... = 40600 ... 37400 ... 1 т. х 3200 ... 3200 ... 12560 ... ... , 1 т. х 3200 теңге
Бензин
Бастапқы қалдыга: 100 х 45 = 45000 теңге
300х46теңге= 13800 теңге 500 х 45 ... = 22 500 ... х 47 ... = 94 500 ... х 47 ... = 2350 ... 150 х 47 теңге= 7050 төңге
300 х 45 теңге = 13 500 теңге 100 х 45 төңге = 4500 ... 100 х ... = 4500 ... 100 х 46 ... = 4600 ... ... 36500 ... х 46 теңге;
Кіріс жиынтығы 45700 теңге
Соңғы қалдығы:
300 литрдің құны 13700 ... ... ... ... Бұл әдіс запастардың
партиялық есебін дәл ұйымдастыру ... ... ... ... мысалда цементтің шығысы мынадай болды делік:
Бастапқы қалдықтың 15 ... х 3000 ... - 45000 ... күні ... ... 10 тоннасы х 3100 - 31000 теңге;
20.01.06 күні ... ... 12 ... х 3400 - 40800 ... ... ... қалдығынан қалғаны:
Бастапқы қалдықтан 5 х 3000 - ... х ... 6400 ... ... ... 5 х 3400 (12-17 - 6400 ... х ... 17000 теңге;
Ай соңына қалған цементтің құны - 103000 ... ... ... 50 л х 45 теңгеден босатылған - ... күні ... ... 150 х 46 - ... күні ... ... 300 х 45 - ... күні ... ... 100 х 45 - ... күні ... түскеннен 100 х 45 - ... күні ... ... 100 х 46 - ... ... ... теңге.
Бензиннің қалдығынан қалғаны:
Бастапқы қалдықтан50х45 - ... күні ... ... 50 х 46 - ... күін ... ... 200x47 ... соңына қалған бензиннің құны - 13950 ... біз ... ... ... ... ... ... келтірілген кестеден көріп отырғанымыздай, ТМЗ бағалаудың
дүрыс әдісін тандау ... таза ... да, ... ... ... ... да мәнді әсер етуі мүмкін. Сондықтан оларды тандағанда
салыстырмалы қағиданы үстаған жөн. Бір ... ... бір ... ... яғни ... біріншісінен басымдылығымен қатар ... да ... ... ... ... субъектінің есептік саясатына өзгерістерді
енгізу;
- бір әдістен екіншісіне көшуді, есепті жылдың басынан бастап енгізу;
- дер кезінде ТМЗ ... да және ... ... ... ... ... ЖШС 2001 жылы ТМЗ-ды бағалау үшін өздерінің есептік
саясатына сүйене отырып, орташа елшенген құндық әдісін пайдаланған, өйткені
ол запастардың жағдайын және ... ... ... ... ... ... ... делінген.
2.2 Материалдық запастардың қозғалысын есептеу кезінде жасалатын
құжаттар.
Өндіріс запастарының шығысы мен түсімі бойынша жасалатын ... ... ... ... ... ... ... Тікелей
алғашқы құжаттардың көмегімен тауарлы-материалдық запастардың (ТМҚ) тиімді
пайдалануын және сақталуын, ... ... ала, ... және келешектегі
бақылануын жүзеге асырады. Есепті тиімді үйымдастыру ісінде ... мен ... ... ... бар ... тұлғаларға баға
көрсеткішінің номенклатурасын жасап, ... ... зор. Онда ... ... ... ... белгілі бір белгілері бойынша әзірленеді.
Әрбір атаулары, сорттары бойынша шартты ... ... ... ... ... ... ... соң барлық құжаттарда ТМҚ-дың
бары мен ... ... ... ... ... ... баланс шоттарының нөмірі немесе материалдардың қатар нөмірі бойынша
берілуі мүмкін. Материалдардың ... ... ... ... ... яғни ол ... деп
аталады. Ол жүйеленген материалдар тізімі бойынша жасалады және оны
кәсіпорынның барлық бөлімшесі ... ... ... ... ... ... ... запастардың түсуін құжатпен рәсімдеу. ... ... ... алуы ... жабдықтаушының қоймасынан, темір
жол станциясынан, айлақтардан, аэропорттан, материалды жауапты тұлғалар
арқылы өз қоймаларынан.!
Жабдықтаушылардың ... ... ... ... ... ... ... тұлғалары арқылы жүзеге асырады.
Материалдардың қозғалысын есепке алған кезде мынадай типтік құжаттар
пайдаланылады.
Жабдықтаушылардың қоймасынан тауарларды алу үшін ... ... ... беріледі. Сенімхатты бухгалтерия рәсімдеп, алушының қолын
қойғызып, қолхат алу арқылы береді. № М-2а типтік ведомосы аралық нысаны,
алдын ала ... және ... ... (ү. №М-3) ...... төменде келтірілген.
Берілген сенімхатты есептеу Журналы, сенімхатты тіркеуге және беруге
жауапты тұлғада ... беру үшін ... ... ... шарт жасалады, ондай
келісім шарты жоқ ... ... бір ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілер оның мерзімін көрсетеді.
Сенімхатқа кәсіпорын басшысы, бас бухгалтері қол ... мер ... ... ... ... тізімі сенімхаттың артқы (кері) жағында
жазылады.
Егер де алынатын тауарлар саны жағынан кеп болмаса және түрлері де ... ... ... онда ... ... саны мен ... бір ... жазылады.
Бір қоймаға жататын ТМҚ алынған жағдайда оған бірнеше накладной керек
болса, сенім беруші ... ... бір ... беруіне болады, бірақ
онда берілген барлық накладнойдың ... күні ... ... Егер де ... ... тұлғаның бірнеше қоймадан тауар алуына тура келсе, онда оған
әрбір қоймаға ұсыну үшін жеке сенімхат беріледі.
Сенімхат., әрекет ... ... ... ... алған кезінен бастап беріледі. Мерзімі өткен сенімхаттары
бойынша есеп бермеген лауазымды тұлғаға жаңа ... ... ... ... ... ... тұлға тапсырманы орындағаны туралы
құжаттарды бухгалтерияға беріп, ТМҚ ... ... ... ... ... ... сенімхаты толық болмаса да.
Егер де ТМҚ-ды алу қүқы жойылса, онда одан ... ... ... ал
жіберушілерге басқа сенімхат беріледі.
Пайдаланбаған сенімхаттар мерзімі өткеннен кейін келесі күні сенім
білдірушіге ... ... ... қайтарған кезде оны
"Сенімхаттарды есепке алу ... ... және оның ... ... белгісін жасайды. Осындай сенімхаттар есеп беру
кезеңнің соңына дейін сақталады, сосын есепті кезеңнің соңында жойылады.
Жабдықтаушылар ... ТМҚ ... ... ... ... үш ... ... жазып, онда сенімхаттың нөмірі, күні
көрсетіледі. Оның ... ТМҚ ... ... ... ... оны ол ... ... жіберілетін ТМҚ-ды бақылау жасау ... Ал ... ... ... ТМҚ ... ... соң, ... партиясының құжаттарымен бірге сенімхатын да бухгалтерияға тапсырады.
ТМҚ-ды мынадай жағдайларда сенімхат бойынша босатуына ... ... ... ... толық толтырылмаса, жөнделген немесе
өшірілген болса;
- көрсетілген сенімхаттағы құжаттары болмаса;
- сенімхаттың мерзімі біткен болса;
- субъектіден берілген сенімхаттың ... ... ... алса;
- сенімхат берген субъекті өз ... ... ... ... ... ... алушының қоймасына автотранспортпен ТМҚ-ды
жеткізіп берген квзде ... ... ... ... тұлғасы (қойма
меңгерушісі) жабдықтаушылардың экспедиторынан алған ТМҚ-дың санын және
брутто ... ... ... ... ... олар екі ... ... Тауарлы-транспорттық накладной (ТТН)
үлгісі төменде келтіріледі. Егер олардың мәліметінде ... ... оның бір ... қол ... және ... ... ТМҚ қабылданды деп
жазады. Накладнойдың бір экземпляры материалды жауапты тұлғада қалады. ... ... ... онда оның саны мен ... Акті ... Ол ... етіп ... және оған екі жақтың да жауапты тұлғалары қол қояды.
Оның біреуін жабдықтаушыға жібереді, ал ... ТМҚ ... ... ... одан әрі ол бухгалтерияға беріледі. Акты жабдықтаушыға
талап-тілек қоюға ыегіз бола ... ... ... жеткізіп берген кезде ТМҚ ... ... ... ... жерінде немесе теміржол
қоймаларынан қабылданады. ТМҚ алушы өкілі олармен қоса келген құжаттардың
(жүкті ... ... ... негізінде қабылдап алады және
қабылдау процесіне тасымалдаушының өкілі де, Сауда-өнеркәсіп палатасынан
келген тәуелсіз бақылаушы да ... жүк ... ... ... келсе, онда ТМҚ-ы актімен
рәсімделеді, сол ... ... ... саны мен ... ... ... ... екілі қатысқаны жөн, егер де олар болмаса
тәуелсіз бақылаушылар қатысады. Актіні ... ... ... ... ол ... құжат болып табылады және жабдықтаушыға талап тілек қоюға
негіз бола алады. ТМҚ ... ... ... ... ... автомобильмен, сумен, авиациямен әкелінетін жүктердің операциясына
үқсас болып келеді.
Жоғары аталғандардан басқа ТМҚ халықтан да ... ... ... ... ... ... ... сатып алынған ТМҚ-ға акті жасайды, онда:
сатушының аты-жені, СТН (салық телеушінің ... ... ТМҚ аты, ... ... құны ... (актінің нысаны төменде келтірілді). Осы
актіде патентгің (куәлігінің) нөмірі және әрекет ететін мерзімі, қызметтүрі
немесе басқа да ... ... бір ... ... ... ... ... құжаттар болмаса кәсіпорын бюджетке төленетін жеке табыс салығын
өзі телейді.
ТМҚ-ды кірістеуге мына құжаттар негіз ... ... ... ... ... ... мен күні, атауы және жабдықтау мен
ТМҚ-ты сатып алушының СТН, ... ... қою ... ... ... ТМҚ атаулары мен саны, құны, акцизделетін ТМҚ сомасы т.б.;
- тауарлы-транспорттық ... ... ... ... ... ... ... жазған накладнойы
мен құжаттары, атап айтқанда:
Кіріс ордері. Жабдықтауышлардан ... ... ... ... алу үшін ... Ол бір ғана данада жазылады және ол жауапты
тұлғадан материалдар қоймаға келіп түскен кезде ... ... ... ... қабылдау туралы акті. Жабдықтаушылардың ... ... ... және ... ... ... қабылдау кезінде қолданады; сондай-ақ құжаттарсыз ... ... ... де. ... ... ... ... жауапты тұлғаның, жіберуші (жабдыктаушы) өкілінің ... емес ... ... ... ... 2 дана етіп ... ... кейін құжаттармен қоса (тауарлық-көліктік
жөнелтпе қағаздар, спецификациялар т.б.) актілердің бір ... ... ... ... алу үшін ... ... ... талап хатын жазу үшін, жабдықтау бөліміне немесе олардың
бухгалтериясына жіберіледі.
Материалдық ... ... ... және ... ... мен ... туралы актісі. Табиғи шығын нормалары
айқындалмаған материалдық қорларын дайындау, ... ... ... орын ... жоғалтуды анықтау үшін ... ... ... бөлімдердің балансынан шығаруға және кінәлі адамдардан
өндіріп ... ... ... ... бола алады.
Бұл құжат материалды қабылдау жөніндегі АКТ-ге тіркеледі. Екі данасы
толтырылып, ... ... мен ... ... қол ... 1-ші ... жіберіледі, ал екіншісі — бөлімшеде қалады.
Табиғи шығын нормаларына сәйкес материалдардың жоғалуы туралы ... ... ... ... түскен кезде табиғи шығын
нормаларына сай қорлардың кемігені ... ... ... ... ... ... ... қойылған болса, осы акты жасалады. Қорларды
қабылдауды жүргізген кезде ... ... ... ордері қосымша қызмет
атқарады. Комиссия 2 дана етіп жасап қол қойып, 1-ші данасын ... ал ... ... материалды жауапты тұлғалар ол сол
адамдардың есебіне есептен шығаруға негіз бола алады, ал оның екінші ... ... ... ... сынуы, қирауы туралы актісі.
Кәсіпорында ... ... ... ... ... және
қорларды (тауарларды) есептен шығару үшін пайдаланылады. Ол 2 дана етіп
жасалынады. 1-ші дана ... ... ... ... ... ... ... тұлғаларға есептен шығаруға негіз ... ... ... қалады.
Тауарлы-материалдық қорды босатқанда рәсімделетін құжаттар.
Кәсіпорынның ... ... ... ... және ... да
шаруашылық қажеттілігі үшін ... ... ... өңдеуге немесе
артығын сатуға босатқан кезде пайдаланылады.
ТМҚ цехтан цехқа берілсе, онда оны өндірістің ішіндегі қозғалысы деп
санайды, ал егер де ... ... цех ... берілсе, онда ол өндіріс
шығыны ретінде танылады.
Материалдардың шығысы мынадай құжаттар бойынша рәсімделеді:
лимиттік-жинақтама картасы; материалдарды ... ... ... ... ... босатуға (ішкі орын
ауыстыруға) ... ... ... ... - өнімді дайындауда үздіксіз пайдаланылатын
құндылықтарды босату, сондай-ақ өндіріс қажеттілігіне керек құндылықтарды
босатудың белгіленген ... ... ... ... және
қоймадағы материалдық қорларды бақылауға және оларды есептен шығаруға негіз
бола алатын құжат. Лимиттік-жинақтама карталары ... ... ... ... материалдардың (номенклатуралық нөмірлердің) бір ... 2 дана етіп ... Бір ... ай басталғанша цехқа
(учаскеге) — қорды пайдаланушыға, 2-шісі — ... ... ... ... ... Өндіріске қорлар қоймалардың, цех
өкілдерінің лимиттік-жинақтама картасы ... ... ғана ... екі данаға да босатылған қорлардың күні мен ... ... ... ... ... шығарылады. ЛЖК-сы келтірілді.
Қоймашының лимиттік-жинақтама картасын цех (учаскі) өкілі, ал цехтың
(учаскенің) лимиттік-жинақтама картасына қоймашы қол ... ... ... ... ... ... ... босатудың
материалдық есеп картотекасында көрсеткен дұрыс. Бұл ... ... ... құжаттары жасалмайды, лимиттік-жинақтама картасы
жүргізіледі. Лимиттік босатуды карточканың ... ... ... Цех
өкілі қорларды алу кезінде тікелей материалдар есебінің картотекасына қол
қояды, ал қоймашы лимиттік жинақтама картаға қол ... ... ... бойынша өндірісте пайдаланбаған
(қайтарылған) қорлардың есебі де жүреді. Бұл ... ... ... ... ... тыс ... немесе қорлардың бір түрін
екіншісімен алмастыру тек субъект басшысының немесе ... ... ... ... ғана ... ... лимиттен артық жіберу және қорларды ауыстыру ... ... ... ... ... тек сондай қүқық берілген тұлғалар
ғана жүзеге асыра алады. Материалдық қорларды босату тек лимиттік-жинақтама
картасында көрсетілген қоймалардан босатылады. ... ... ... ... қорлардың күні мен ... ... ... нөмір бойынша лимиттің қалдығын анықтап отырады. ... ... соң, ... карточкасын қоймашы
бухгалтерияға өткізеді. ... ... ... мен ... ... ... компьютерлік техниканың көмегімен ... ... ... босатуға) арналған талап-актісі. Бұл
құжат қорлардың белгіленген лимиттен артық босатылуын ... ... ... алу үшін ... ... қоймадан қорларды
шығаруға негіз болып табылады. Ол екі дана етіп ... бірі ... ... ... - ... ... актінің екі данасына да
босатылған қорлардың күні мен ... ... ... соң ... Алушының (цехтың, учаскенің) актісіне қойма меңгерушісі, ал қойма
актісіне — алушының (цехтың, учаскенің) екілі қол қояды. ... ... ... ... ... берместен бүрын талап
етілген ... ... ... ... ... ... тыс босату және басқалармен айырбастау тек қана субъект басшысының
немесе оған екілетті тұлғалардың рұқсатымен субъектінің тиісті белімдерімен
келісілгеннен соң ғана ... ... ... ... орын ауыстыруға) арналған ... ... ... өз ... ... және ... ... тыс жердегі шаруашылықтарына, сондай-ақ ... ... ... ... ... Ол екі ... ... өз кәсіпорынының шаруашылықтарына босатқанда 1
данасын алушыға (цехқа, учаскеге) береді, екіншісін — ... ... ... Бір ... ... ал ... цехқа құндылықтарды
кіріске алуға негіз бола алады.
Кәсіпорынның аумағынан тыс жерде орналасқан өз шаруашылықтарына немесе
басқа мекемелерге материалдық құндылықтарды босатқан ... ... ... және ... тиісті құжаттардың негізінде
дайындалады. 1-ші ... ... ... ... негіз болады, ал
екіншісі материалды қабылдап алушыға беріледі. Материалдарды босатқан кезде
өзі алып кететін жағдай туса, алушы қол ... ... ... ... ... ... болып босатылып жатса, қоймашы есеп айырысу
телемдік құжаттарын толтыруға бухгалтерияға жібереді.
2.3 Материалдық запастардың қоймадағы есебі
Қоймалардағы ... ... ... ... ... ... ... келісімімен жұмысын ... ... ... ... алу үшін ... ... Босалқылардың әрбір номенклатуралықнөміріне ... ... ... соң ол ... қоймаға жартылай толтырылған
күйінде беріледі.
Алған карточкаларда қоймашы ... ... ... ... сипаттайтын реквизиттерді толтырады. Карточкаларға
жазбалар құжаттардың ... ... ... ... ... карточкасы төменде көрсетілген.
Егер қоймадағы материалдық қорлардың қалдықтары қорлардың белгіленген
нормасынан жоғары ... тең ... онда ... ... бұл ... бөліміне хабарлауы тиіс. Бұл мақсатта қорлардың белгіленген
нормаларынан ... ... ... ... ... ... анықтамасы
қолданылады. Ол нақты қалдық қордың белгіленген ... ... үшін және ... ... ... бақылау жасау үшін
қолданылады. Анықтаманы бір дана етіп ... ... ... ... алу ... деректері бойынша жасайды.
Анықтамаға деректерді енгізудің өлшемдерін ... ... ... белімі бел гіл ейді.
Бухгалтерияға берер алдында жазбалардың дұрыстығы және карточкадағы
қалдықтардың ... ... ... ... ... Материалдық
құндылықтардың қозғалысын ресімдейтін ... ... ... ... тізімінің" негізінде қабылдайды ... ... ... ... мен материалдық ... ... ... ... ... туралы, сондай-ақ іріктеп тексерулер мен
өткізілген нұсқамалардың нөтижелері туралы бухгалтерияның қызметкері бас
бухгалтерге ... ... ... қоймаға бухгалтериядан материалдардың қалдықтарын есепке
алатын кітабын қоймашыға береді, оған ... ... ... алу ... ... ... жазады. Мұнан ... ... ... үшін ... босалқы қорлардың есептік
топтары бойынша және бүтіндей алғанда кітап бойынша жиынын бухгалтерияға
қайтарады.
Сөйтіп, ... ... ... ... ... ... жүргізуге, құжаттардың тізімдерін жасауға және қойма есеп
кітабының қалдықтарын шығаруға міндетті.
2.4 Тауарлы-материалдық құндылықтарды ... және ... есеп ... көрсету
Тауарлы-материалдық құндылықтарды түгелдеу — меншіктің сақталуын,
құндылықтардың сапалы күйін, олардың қоймалық және ... ... ... ететін бақылаудың бір ... Оны ... ... ... және ... ... қарамастан барлық үйымдар мен
кәсіпорындарда жүргізеді. ... ... ... ... ... ... Түгелдеу тізімі тауарлы-
материалдық құндылықтардың (шикізаттың, материалдардың, дайын өнімнің және
басқалардың) нақты ... ... ... үшін ... Түгелдеу тізімін
комиссия материалдық құндылықтарды әрбір ... орны мен ... ... ... ... ... ... басталғаннан бүрын
әрбір материалдық жағынан жауапты адамнан қолхат ... ол ... ... бөлігінде керсетілген. Тауарлы-материалдық құндылықтар түгелдеу
тізіміне ... жеке атау ... ... ... ... ... сорты және саны көрсетіледі. Түгелдеу кезінде анықталған жарамсыз
немесе бұлінген материалдар мен дайын өнімдерге тиісті актілер ... ... ... комиссия төрағасының қолын қояр алдында тауарлы-
материалдық құндылықтарды ... ... ... түскен жағдайда
құжаттардың соңғы нөмірлерін жазу үшін екі бос жол ... кем ... ... ... ... табылса, онда оны
тізімге енгізеді.
Белгіленген тәртіппен рәсімделгеннен кейін түгелдеу тізімін салыстыру
тізімімен салыстыру үшін ... ... ... ... ... ... ... үй-жайында түрса ғана жүргізіледі. Түгелдеу кезінде тауарлы-
материалдық құндылықтың бір ... ... ... ретсіз ауысуға жол
берілмейді. Тауарлы-материалдық құндылықтар бір ... ... ... оқшауланған үй-жайда сақталған кезде түгендеуді сақтау орны бойынша
жүйелі түрде жүргізіледі. Құндылықтар ... ... соң, ... ... ... комиссия жұмыс істеу үшін келесі үй-жайға ауысады.
Түгелдеу жұмыс комиссиясыныңтерағасы немесе ... ... ... ... ... ... және басқа ... ... ... ... ... құндылықтардың
нақты бар-жоғын оларды міндетті түрде қайта есептеу, қайта өлшеу ... ... ... ... ... ... ... олардың
нақты бар-жоғын тексерместен есепке алу деректері ... ... ... ... ... ... ... құндылықтарды материалдық
жауапты адамдар түгелдеу комиссиясы мүшелерінің көзінше қабылдап алады және
түгелдеу аяқталғаннан ... ... ... ... ... алады.
Бұл материалдық құндылықтар "Түгелдеу кезінде ... ... ... ... ... атауы бар жекетізімге жазылады. ... ... ... ... кіріс құжаттарының күні мен нөмірі, атауы,
саны, ... мен ... ... ... бір ... ... алу
құжатында түгендеу комиссиясының төрағасы қол қойып, "Түгелдеуден кейін"
деген белгі қояды, онда осы ... ... ... ... күні ... үзақ ... бойы жүргізілген кезде, ерекше жағдайларда және
кәсіпорын басшысы мен бухгалтердің ... ... ғана ... тауарлы-материалдық құндылықтарды материалды ... ... ... мүшелерінің көзінше босата алады. Бұл ... ... ... ... ... ... атпен
жеке түгелдеу тізіміне енгізіледі. Түгелдеу тізімі ... ... ... ... ... ... ... рәсімделеді.
Шығыс құжаттарында түгелдеу комиссиясы төрағасының қолы ... ... ... ... ... жауапты сақталуда түрған тауарлы-
материалдық ... да өз ... ... ... ... өткізеді. Жауапты сақтауға қабылданған
(өткізілген) тауарлы-материалдық құндылықтарға арнап ... ... да, ... құндылықтардың жауапты сақталуына ... ... ... ... ... Жолда келе жатқан, тиелген,
сатып алушылар мерзімінде ақы ... ... ... ... ... материалдық құндылықтарды түгелдеу тиісті шоттардағы
сомалардың негізділігін егжей-тегжейлі тексеру ... ... ... ... ... ... тиелген тауарлар және
басқаларының), тиісті түрде рәсімделген ... ... ... ... ... келе ... ... шоттармен, өнімді берушілердің
төлем талаптарымен немесе оларды алмастыратын құжаттармен; тиелгендері —
сатып ... ... ... ақы төлеу мерзімі
өткізілгендерді — банк мекемесінің міндетті растауымен; ... ... ... - ... ... ... күндердің аралығында қайта
сақтау туралы рәсімделген қолхаттарымен; бір ... ... ... ... жатқандары — түгелдеу күніне қайта ... ... ... ... мен тапсырыс берушілер үшін тиелген тауарлар, орындалған
жұмыс немесе көрсетілген қызмет үшін үзақ уақыт бойы ақы ... ... ... себебі анықталады, ол түгелдеу
комиссиясының ... ... ... түскен тауарлы-материалдық
құндылықтардың кіріске тіркелмеу фактілері анықталған кезде, оларды алған
адамдардың түсініктемелері ... ... ... ... ... ... түгелдеудің нәтижелері
"Жол үстіндегі материалдар мен тауарларды ... ... ... ... тауарлы-материалдық құндылықтарды түгелдеу актісінде
әрбір жеке жөнелту бойынша мынадай деректер ... ... ... саны мен құны ... алу деректеріне сәйкес), тиеу күні, сондай-
ақ осы ... ... ... ... алынуына негіз болған
құжаттардың ... мен ... Бұл ... ... мерзімде келмеген
және есепте жолда келе жатқан ... мен ... ... ... жүктер бойынша оларды іздестіру үшін ... ... ... ... ... және сатып алушылар мерзімінде ақы төлемеген тауарлы-
материалдық ... ... ... ... әрбір жеке тиеу
бойынша сатып алушының аты, ... ... ... ... ... ... ... нөмірі және шот-фактура ... ... ... ... ... тауарлы-материалдық
құндылықтар осы құндылықтардың сақтауға өткізілгендігін ... ... ... ... ... Осы ... ... олардың атауы, саны, сорты, нақты құны (есепке алу
деректері ... ... ... ... күні, сақтау орны,
құжаттардың ... мен күні ... ... сақтауында осы
құндылықтар түрған кәсіпорындардан түгелдеу ... ... ... ... ... ... ... нақты бар
құндылықтарды (түгелдеу ... ... ... бойынша)
құжаттары бойынша белгіленген санымен салыстырады.
Басқа ... ... ... ... ... арналған тізімдерде ... ... ... ... ... ... ... деректері бойынша нақты құны,
құндылықтардың қайта ... ... ... ... ... мен ... тізімдемеге түрі, мақсаты мен сапасы бойынша енгізіледі (жаңа,
қолданыста болған, жендеуді қажет ететін және т.с.с). Тексеру ... ... ... ... реттелуі тиіс: ағаштан жасалған ыдыс, картон мен
қағаздан жасалған ыдыс, шыны ... ... және мата емес ... ... ... болып қалған ыдысты түгелдеу ... ... ... ... және ыдыс үшін ... ... ... акт жасайды.
3. Қорытынды.
Түгелдеу нәтижелерін анықтау үшін бухгалтерия түгелдеу тізімдерінің
негізінде тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... тек ... (келіспеушілігі) бар құндыл
ықтар ғана енгізі леді.
Ведомостарда тауарлы-материалдық құндылықтардың атауы мен ... ... ... ... мен ... есепке алуды
нақтылаудың есебінен (артығы, жетіспеушілігі) түзетілуі, ... ... ... ... ... ... ... шығаруы көрсетіледі. Тізімге ... қол ... ... адам да ... ... келісетіндігін растау үшін қолын
қояды.
Түгелдеу нәтижелерін бухгалтерияда мынадай тәртіппен реттейді:
- ... ... мен ... ... ... (зачеты)
"Материалдар" белімі шоттарының дебеті мен кредиті бойынша бейнел ейді;
- артық болып шыққан құндылықтар кірістелуі тиіс және ... ... ... мен ... ... ашылады; артылып қалған құндылықтардың
сомасына ... ... ... ... ... емес ... ... басқа табыстар", яғни ... ... ... ... мен ... ... 1280
"Басқа дебиторлық қарыздар" шотының, ... ... ... мен зиян" деген аралықшот дебеттеліп, 20-шы "Материалдар"
ішкі белімінің шоттары (1310-1317) кредиттеледі;
- табиғи кемуінің ... ... ... ... ... ... ... есептен шығарады: 1280
"Басқа дебиторлық ... ... ... бұлінуінен болған
жетіспеушіліктер мен ... ... ... шоты ... және ... ... 7440 ... және әкімшілік шығыстар", 8048 ... ... және ... ... кему ... тыс ... құндылықтардың бұлінуінен болуы
мүмкін зияндар сондай-ақ құндылықтардың үрлануынан болуы мүмкін және соған
себепті болған тұлғалар табылмауы ... ... оған ... ... ... негізсіз болған жағдайда 2810 ... ... ... ... бұлінуінен болған жетіспеушіліктер мен зиян" аралық
шотының кредитінен, 7440 "Жалпы және ... ... ... дебетіне
есептен шығарылады.
Материалдық құндылықтарды үрлау, олардың жетіспеушілігі, ... ... ... бұлдіру кезінде шеккен зиян белгіленген тәртіп бойынша
айқындалады.
Есеп беруде тауарлы-материалдық запастарды ашып көрсету. ... ... ... ... ... ... үшін ... есеп саясатын; тауарлы-материалдық запастарының
жіктемесі бойынша баланстық құнын; егерде тауарлы-материалдық запастардың
өзіндік құны ... ... ... ... онда ... ең ... және ... бойынша арасындағы айырмашылығын ашып көрсетеді;
"ФИФО" әдісінің немесе орташа мен таза құнының нәтижесін, ТМҚ ... ... жыл ... ... үшін ... ретінде қойылған
ТМҚ баланстық құнын т.б. осы сияқты мәліметтерін ашып ... ... есеп ... ... ... ... және басқару
деп бөлуді және соған сәйкес орталықбухгалтерияның ... ... яғни ... және ... ... ... ... бухгалтериясы 90-шы "Негізгі ... 91-ші ... шала ... 92 ... ... 93 ... ... "Әлеуметтік сала", 95 "Өндірістегі ақаулар" бөлімшелерінің ... ... ... қаржылық бухгалтерияда жүргізіледі.
Баланстық және басқа да есеп беруді жасау үшін әрбір ... ... ... ... ... бухгалтериясына аяқталмаған
өндірістің қалдықтары беріледі. Аяқталмаған өндірістің құнын есепке алу
үшін ... ... 21-ші ... ... ... ... көзделген: 1340 "Негізгі өндіріс", 1341 "Меншікті
ендірістің шала ... 1342 ... ... өндірістер",
1343"Басқалар" шоттар.
Аяқталмаған өндірістің қалдықтарын басқару бухгалтериясынан қаржы
бухгалтериясына беру 1340, 1341, 1342, ... ... ... ... ... 8020 ... өндірістің шала фабрикаттары", 8030
"Көмекші ... 8050 ... ... ... ... бойынша
(егер де, ақауды өндірісте ... ... ... ... ... ... ... есепті жылдың басында аяқталмаған өндірістің 1340, 1341, ... ... ... құны ... ... беріледі. Ол
операция жоғарыда аталған шоттардың кредитімен 8010, 8020, 8030, ... ... ... ... 1340, 1341, 1342, және ... ... маңызы болмайды.
Олар аяқталмаған өндірістің құнын қаржы бухгалтериясында есепке алуға және
оның қалдықтары туралы деректерді баланста ... ... ... жай ... ... ... олар өнім түрлері, тапсырыстар, қайта
жасаулар мен өндіріс сатылары бойынша талдамалық есебін ... ... ... ... есеп пен қаржылық есеп беру ... ... ... - Алматы: Юрист, 2003. - 22 б.
2.Қаржылык есеп берудің халықаралық стандарттары. - ... ... ... 672 ... ... ... ... арналған бухгалтерлік есеп
пен аудитті дамыту мен ... ... ... туралы:
Қазақстан Республикасы Президентінің 28.01.98 ж. №3838 ... ... ... 1998. №29. - Б. ... ... іс-қызмет туралы: Қазакстан Республикасының ... 20 ... Заңы ... ж. ... ... ... ... - Алматы: Юрист, 2003. -14 б.
5.Мемлекеттік және қадағалаушы міндетті іс-кызмет аясын реттеу туралы: ҚР
Президентінің 1999 ж. 7 ... №205 ... ... ... ... Республикасының 2003 ж.
13 мамырдагы Заңы. №415-11 // Официальная газета. 2003. №23.
7.Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... - Алматы: Раритет,
2004. - 320 б.
8.Қазакстан аудиттің ... ... - ... 2004. - 786 ... ... ... ... Республикасынын. 1994
ж. 27 желтоқсандағы ... ... ... 1995. 20 қаңтар.
10.Банкроттык жайында Қазақстан Республикасының 1997 ж. 21 ... Заңы ... ... ... Казахстан). 1997. №1-
2.
11.Қазакстан Республикасының Конституциясы. - Алматы: Әділет Пресс, 2003.-
40 6.
12.Қазакстан Республикасының ... ... - ... 2004. - 236 б.
13.Боумэн К. Основы стратегического менеджмента: Пер. с ... - М.: ... ... ... 1997.
14. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А, ... ... А.Л. ... ... ... ... Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А,2002ж.
17.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек ... ... және ... ... Ілиясов Қ.Қ., Құлпабаева С. Қаржы. Алматы, Алматы 2003ж.
19. Ядгаров Я.С. «История экономических учений» ... ... ... Н.Ә. ... ... мемлекет ретінде қалыптасуы мен
дамуының стратегиясы» Алматы, 1992ж.
-----------------------
1610
1620
1310
2130
3310
3370
1610
1310
1310
1310
3440
4230 3140
4110
1610
7450
1310
1314

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның бухгалтерлік есеп саясаты98 бет
Қазақстан Республикасындағы аудиттің қалыптасуы70 бет
Логистика есептерінде иерархияларды талдау әдісін қолдану79 бет
"агрономиялық терминдерді пайдалана отырып ауыспалы егістерді жіктеу"4 бет
«Қазақтың дәстүрлі материалдық мәдениеті». Оқу құралы97 бет
Ахмет Байтұрсынұлының фольклорды жіктеуі20 бет
Ақау, ысырап және тауарлы-материалдық қор қалдықтарының есептері4 бет
Ақуыз - органикалық дүниенің материалдық негізі15 бет
Бірыңғай бюджеттік жіктеу21 бет
Балалар ойынын жіктеудің тарихы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь