Былғары өңдеу кәсіпорындарының ақаба суларының құралу ерекшеліктері және оларды канализациялау жолдары


Өнеркәсіппен пайдаланылатын судың мөлшерінің орасан зор болуы су көздеріндегі судың сапасын сақтау және су ресурстарын тиімді пайдалануды халықшаруашылығының көкейкесті мәселелерінің қатарына қосып отыр.
Былғары өнеркәсібі де технологиялық қажеттілікке суды көп жұмсайтын және су көздерін ластандыратын салалардың бірі болып табылады.
Былғары өндіретін зауыттардың су пайдалануы және тиісінше суды шығаруы тәулігіне 5...12 мың м3 құрайды.
Тері өңдеудің химиялық-технологиялық үдерістері ұдайы жаңартылып тұрады, осыған байланысты түзілетін ақаба сулардың улылығы өзгереді және ондағы еріген және қалқымалы заттардың мөлшерлері де тұрақты болмайды. Осындай жағдайда ақаба суларын тазалаудың стандартты әдістері қажетті тиімділікке қол жеткізбейді. Тері зауыттарының ақаба суларын тазалау үшін тазалаудың физикалық-химиялық әдістерін, әлдеқайда әмбебап және экономикалық тұрғыда тиімді болып келетін биологиялық әдістермен ұштастыра қолдану қажет.
Ақаба суларды органикалық және бейорганикалық улы қоспалардан арылтатын ғылыми негізделген сенімді тазалау әдістерінің болмауы, көптеген зауыттарда үлкен қаражат жұмсап жаңа жобамен салынған тазалау құрылымдарының тиімділігінің төмен болуына әкеп соғады. Осындай тазалау құрылымдарының тиімділігінің төмен болуы ең алдымен ақаба сулардың ағындысын алдын-ала тазартатын құрылымдардың қанағаттанарлықсыз жұмыс істеуімен түсіндіріледі. Тазалау құрылымдарын жобалау кезінде, көбінесе кәсіпорынның келешектегі өнімділігінің артуы есепке алынбайды, бүгінгі күннің көрсеткіштері арқылы жобаланған тазалау құрылымдары уақыт өте келе өндірістің қуатының артуына байланысты, түзілген қосымша ақаба суларды жеткілікті дәрежеде тазартуға мүмкіндігі болмай қалады. Тіпті құрылыс аяқталып тазалау құрылымын іске қосқан уақытта ол жобалық мөлшердегіден артық су мөлшерін тазалауға тиіс болады.
1. СН 122-73. Указания по строительному проектированию предприятий, зданий и сооружений легкой промышленности.- М., Стройиздат, 1974.–72 с.
2. Снижение потребления воды и загрязненности сточных вод на отечественных и зарубежных кожевенных заводах. – М.: ЦНИИТЭИлегпром, 1974. – 44 с.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының білім және ғылым минстрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік унивесрситеті

СӨЖ
Тақырыбы: Былғары өңдеу кәсіпорындарының ақаба суларының құралу ерекшеліктері және оларды
канализациялау жолдары

Орындаған:Камзанова А.Е
Топ:ТК-223
Тексерген:Бауыржанова А.З

Семей 2015ж
Былғары өңдеу кәсіпорындарының ақаба суларының құралу ерекшеліктері және оларды
канализациялау жолдары

Өнеркәсіппен пайдаланылатын судың мөлшерінің орасан зор болуы су көздеріндегі судың сапасын сақтау және су ресурстарын тиімді пайдалануды халықшаруашылығының көкейкесті мәселелерінің қатарына қосып отыр.
Былғары өнеркәсібі де технологиялық қажеттілікке суды көп жұмсайтын және су көздерін ластандыратын салалардың бірі болып табылады.
Былғары өндіретін зауыттардың су пайдалануы және тиісінше суды шығаруы тәулігіне 5...12 мың м3 құрайды.
Тері өңдеудің химиялық-технологиялық үдерістері ұдайы жаңартылып тұрады, осыған байланысты түзілетін ақаба сулардың улылығы өзгереді және ондағы еріген және қалқымалы заттардың мөлшерлері де тұрақты болмайды. Осындай жағдайда ақаба суларын тазалаудың стандартты әдістері қажетті тиімділікке қол жеткізбейді. Тері зауыттарының ақаба суларын тазалау үшін тазалаудың физикалық-химиялық әдістерін, әлдеқайда әмбебап және экономикалық тұрғыда тиімді болып келетін биологиялық әдістермен ұштастыра қолдану қажет.
Ақаба суларды органикалық және бейорганикалық улы қоспалардан арылтатын ғылыми негізделген сенімді тазалау әдістерінің болмауы, көптеген зауыттарда үлкен қаражат жұмсап жаңа жобамен салынған тазалау құрылымдарының тиімділігінің төмен болуына әкеп соғады. Осындай тазалау құрылымдарының тиімділігінің төмен болуы ең алдымен ақаба сулардың ағындысын алдын-ала тазартатын құрылымдардың қанағаттанарлықсыз жұмыс істеуімен түсіндіріледі. Тазалау құрылымдарын жобалау кезінде, көбінесе кәсіпорынның келешектегі өнімділігінің артуы есепке алынбайды, бүгінгі күннің көрсеткіштері арқылы жобаланған тазалау құрылымдары уақыт өте келе өндірістің қуатының артуына байланысты, түзілген қосымша ақаба суларды жеткілікті дәрежеде тазартуға мүмкіндігі болмай қалады. Тіпті құрылыс аяқталып тазалау құрылымын іске қосқан уақытта ол жобалық мөлшердегіден артық су мөлшерін тазалауға тиіс болады.
Ақаба сулардың мөлшері және сапалық құрамы өндірісте пайдаланылатын судың мөлшеріне және сапасына, қолданылатын шикізатқа және химиялық заттарға, сонымен қатар технологиялық үдерістерге тікелей тәуелді.
Су тері шикізатын өңдеуде және былғары шығаруда маңызды орын алады.
Кесте 1 - Тері өнімдерін өндіруде жұмсалатын судың көлемі
Кәсіпорын
100 м2 дайын былғары алуға жұмсалатын судың көлемі, м3

аяқ киімнің беті үшін
юфта
аяқ киімнің табаны үшін

табиғи су
пайдаланыл ған су
табиғи су
пайдаланыл ған су
табиғи су
пайдаланыл ған су
Бердичев былғары бірлестігі
28
3,2
-
-
30
3,2
Тараз былғары комбинаты
38
-
-
-
42
-

Былғары өндіруге жұмсалатын судың көлемі тері шикізатының түріне және дайын былғары түріне байланысты айтарлықтай шектерде ауытқиды. Технологиялық қажеттілікке байланысты шығарылатын өнімнің бірлігіне жұмсалатын судың нақты мөлшері кестеде (кесте 1) келтірілген . Былғары өнімдерін өндіруге байланысты стандартпен бекітілген су пайдаланудың нормалары кестеде (кесте 2) келтірілген [1].

Кесте 2- Тері өнімдерін өндіруде жұмсалатын судың нормалары
Былғары өндіру
1 тонна шикізатқа жұмсалатын судың мөлшері, м3

Тұщы-құрғақ консервілеу
Ылғалды-тұзды консервілеу
Аяқ киімнің үстіне арналған
70
60
Аяқ киімнің астына арналған
60
42
Юфти
70
56
Шикі тері
-
40
Тері өндірісінде пайдаланылатын судың сапасына қойылатын талаптар су қолданылатын үдерістерге байланысты болады. ЦНИИКПа - ның мәліметтері бойынша [2] белгілі бір технологиялық үдерістер үшін қолданылатын судың сапалық көрсеткіштері төмендегідей болуы қажет.
Судың жалпы кермектілігі, мольл: - теріні ылғалдап- жіпсіту, күлсіздендіру, жұмсарту, күлдеу және күлсіздендіруден кейін шаю, хромды және танидті-синтандық илеуден кейін 7-ден үлкен емес; - күлдеу және пикельдеуге арналған судың кермектілігі нормаланбайды; - бояу, майсыздандыру, бейтараптандырудан кейінгі жуып-шаюды өткізгеннен кейін 3,6- нан кіші; - танидті-ситандық илеу үдерістеріне арналған темір тұздарының мөлшері, барабанда бояу алдындағы жуып-шаю, бояу және майлау 0,3 мгл артық емес; - шіріген, көгерген, күкіртті сутегінің иістері 3 баллдан төмен; - қалқымалы заттардың мөлшері 500 мгл артық емес.
Бұл нормативтерден басқа СН 122-73 былғарыны бояуға қолданылатын судың сапасын төмендегі көрсеткіштер арқылы айқындайды: түсі 25 гадустан артық емес, шрифт бойынша мөлдірлігі 25 см кем емес, жалпы кермектілігі 3,6 мольл-ден жоғары емес, және темір оксидтерінің мөлшері 0,3 мгл жоғары емес. Қолданылатын басқа үдерістердің барлығында судың жалпы кермектілігі 6 мольл жоғары болмауы тиіс. Күлдеу және пикелдеуге пайдаланылатын судың кермектілігі нормаланбайды.
Шаюдан басқа технологиялық үдерістерге жұмсалатын суды негізінен сулы ортада ерітінді, суспензиялар және эмульсиялар түрінде болатын химиялық материалдарды еріту және сұйылту үшін қолданады. Былғарыны өндіру үшін 150-ден аса химиялық материалдар қолданылады.
Теріні бояу және майлау үшін анилді бояуларды, табиғи және синтетикалық майларды, ПАВ-ты, әртүрлі толықтырғыштарды қолданады.
Қуаттылығы орташа зауыт тәулік ішінде 5 тонна әк, 1,2 тонна күкіртті натрий, 3,5 тонна табиғи және синтетикалық илегіштер, 2 тоннаға жуық хром тұздары, 1,5 тонна май, 1 тоннаға жуық күкірт қышқылы, 3,3 тонна натрий хлориді, 0,1...0,2 тонна әртүрлі бояғыштарды пайдаланады.
Түзілуі және ластану дәрежесі бойынша былғары өндіретін зауыттардан шығатын суларды төмендегі төрт топқа біріктіруге болады: 1. Технологиялық үдерістерде пайдаланылған, сонымен қатар құралдарды және еденді жуудан кейін пайда болған сулардың қоспасы түріндегі ластанған сулар. Бұл ақаба сулардың мөлшері жалпы мөлшердің 75...85 пайызын құрайды; 2. Құрал-жабдықтарды, компрессорлық және мұздатқыш қондырғыларды, желдеткіштерді және де басқа механизмдерді суытуға жұмсалатын шартты - таза сулар. Мұндай сулардың мөлшері жалпы ақаба сулардың мөлшерінің 6...18 пайызын құрайды; 3. Душтардан, кір жуатын орындардан және туалеттерден келетін шаруашылық-фекальді сулар. Ақаба суларындағы көлемі 5...6 пайыз;
4. Территорияны, автокөліктерді жуудан және жаңбыр суларынан құралған жауын-шашындық сулар. Олардың мөлшері 2...3 пайызды құрайды.
Ақаба сулардың ластану дәрежесінің сипаттамасында соңғы үш топтың суларының құрамы маңызды болып табылмайды, өйткені аталған сулардың мөлшері түзілетін ақаба сулардың жалпы мөлшеріндегі үлесі аз және ластану концентрациясы да төмен болады. Сонымен қатар, бір қатар жағдайларда бұл сулар ластанған сулармен араластырылмайды, ластануы аз деп есептеліп кәсіпорындарда айналымдық және қайта пайдалану жүйесінде жоғары деңгейде пайдаланылады. 3 және 4 топтың ақаба суларының көп жағдайларда жеке канализациялық жүйесі болады.
Тек қана 1 топтың ақаба сулары былғары өндіретін зауыттардың ақаба суларының негізгі айқындаушы бөлігі болып саналады. Бұл сулар - былғарыны өндіру кезінде түзілетін тері шикізатының ыдырау өнімдерінен, теріні ластандыратын заттардан, консерванттардан, жүннен, майлардан, жоғарыда келтірілген барлық химиялық материалдардан құралатын жоғары дәрежеде концентрленген технологиялық сұйықтықтар болып табылады.
Келтірілген заттардың барлығы ерітіндіде болады, көп жағдайларда коллоид түрінде. Осының нәтижесінде құраушылары бір-бірімен реакцияға түсіп құрамы үнемі өзгеріп жатқанмен ақаба суларының дисперстік жүйесі айтарлықтай тұрақты болып келеді.
Ақаба сулардың сандық және сапалық құрамы алуан түрлі болады. Ластану концентрациясы бойынша былғары өндіретін зауыттардың ақаба суларын екі топқа бөлуге болады: бірінші топ - бұл күшті ластанған сулар, олардың мөлшері жалпы мөлшердің 37...62 пайызын құрайды; екінші топ - ластануы төмендеу сулар - ақаба сулардың 38...63 пайызын құрайды. Күшті ластанғандарға шикізаттарды жуып-шайғаннан, ылғалдап-жібіткеннен, күлдеу және одан кейін шаюдан, илеу алдындағы және илеу үдерістерінен кейін түзілген ақаба сулар жатады. Ластануы төмен ақаба суларды барлық шаюға, жұмсартуға, бейтараптандыруға және бояуға жұмсалған сулар құрайды.
Ерітінді ортасының әсерлі реакциясы (рН) бойынша ажыратады: сілтілі ақаба сулар- күлдік үдерістерден, қышқыл - илеу алдындағы және илеу үдерістерінен, бейтарап - қалған барлық пайдаланылған сұйықтар.
Ылғалдап жібіткеннен және жуып - шаюдан кейін түзілетін ақаба сулардың көлемі жалпы түзілетін ақаба сулардың 20...30 пайызын құрайды. Оның құрамында мал терісімен келетін ластықтардың үлкен мөлшері болады. Оларға: кір, консервілейтін заттар, тері үзінділері, жүн, қыл, қан, оңай еритін майлар, құм, терінің ыдырау өнімдері, сонымен қатар жібіту кезінде қолданылатын антисептиктер және асқындырушылар, қолданыста болған сұйықтықтардағы сульфидтер, хлоридтер және басқа заттар жатады. Шошқа терілерінің шикізаттарын өңдеулен кейін түзілетін ақаба суларда май лар көп болады.
Жібітуден кейін түзілген ақаба сулардың түсі кірлі-сұр болып келеді және шіріген иісті, кейде күкіртті сутегінің немесе аммиактың иісі сезіледі. Ортаның әсерлі реакциясы - бейтарап немесе аз сілтілі. Бірінші шаюдан кейін бұл сулардағы қалқымалы заттардың мөлшері 20 мың мгл, ал жібіткеннен кейін түзілген ақаба суларында 3 мыңнан 7 мың мгл құраған.Сонымен қатар бұл суларда еріген заттардың көп мөлшері болады, кейде олардың мөлшері 64 мың мгл дейін жетеді.
Шаюдан және жібітуден кейін түзілген ақаба суларында тегі ақуыздық болып келетін органикалық заттардың мөлшері жоғары болады және соның себебінен бұл сұйықтар шіруге бейім келеді.
Жалпы ақаба сулардың 23...25 пайызын құрайтын күлдеуге және одан кейінгі шаюға қолданылған ақаба суларда 17 гл дейін қалқымалы заттар кездеседі. Бұл суларда қалқымалы заттарды: әк, құм, жүн т.т. құрайды. рН ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Былғары және мех өңдеу технологиясы
Ақаба және ағынды сулар
Қалдықтарды өңдеу жолдары
Мұнай өңдеу зауыттарындағы ақаба суларын өңдеудің кешенді схемалары
20-21 ғ. былғары өңдеу жаңалықтары
Былғары және үлбір шикізаттары
Былғары және мех технологиясы
Тұрмыстық ақаба суларды тазарту
Ақаба сумен суармалау
Кестелер және оларды құру жолдары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь