Макроэкономикалық тепе-теңдіктер

«AD-AS» үлгісі шығарылым көлемі мен баға деңгейінің ауытқуларын, олардың өзгеруінің себептері мен салдарларын жалпы түрде зерттеу үшін қыжетті базалық модель болып табылады. Бұл модельдің көмегімен мемлекеттің экономикалық саясатының әртүрлі нұсқаларын қарастыруға болады.
Жиынтық сұраныс – макроэкономикалық субъектілердің белгілі бір уақыт кезеңінде ( әдетте, 1 жыл ішінде) өндірілген соңғы тауарлар мен қызметтерге деген жиынтық шығындары. Ол белгілі бір уақытта сол макроэкономикалық субъектілер тарапынан өз сұраныстарын тапқан жиынтық шығарылым көлемініңэкономикадағы бағаның жалпы деңгейімен өзара байланысын сипаттайды.
Жиынтық сұраныстың негізгі құрауыштары – үй шаруашылықтарының тұтыну сұраныстары, фирмалардың инвестициялық сұраныстары, мемлекеттік шығындар мен таза экспорт.
Жиынтық сұраныстың бағалық факторларына және оның қисығының теріс көлбеулігіне әсер факторлар Кейнс әсерімен, Пигу әсерімен және импорттық сатып алымдар әсерімен түсіндіріледі. Жиынтық сұраныстың бағалық емес факторларына оның құрауыштарындағы кез келген өзгерістер, сонымен қатар,ақша ұсынысы мен ақша айналымының жылдамдығы жатады.
Жиынтық ұсыныс классикалық ұзақ мерзімде және кейнстік қысқа мерзімде қарастырылады. Қысқа мерзімде жиынтық ұсыныстың өзгерісі бағалардың өзгермеуіне және өндіріс көлемінің өзгеруіне алып келеді. Ұзақ мерзімде жиынтық ұсыныстың өзгерісі бағалардың өзгеруіне және өндіріс көлемінің өзгеруіне алып келеді.
Жиынтық сұраныстың бағалық емес факторлардың (ақша ұсынысының төмендеуі, мемлекет шығындаруының қысқаруы, салықтардың көтерілуі) әсерінен қысқаруы салдарынан өнім көлемінің қысқаруы мен баға деңгейінің тұрақтылығын көрсететін механизмді «тегеріш» әсері деп атайды.
Экономикада қандай да бір фактордың әсерінен жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныстың күрт өзгеруін сілкіністер деп атайды. Сұраныс сілкіністері ақша ұсынысының немесе ақша айналымы жылдамдығының күрт өзгеруі, инвестициялық сұраныстың күрт өзгеруі және басқа да факторлардың салдарынан туындауы мүмкін. Ұсыныс сілкіністері ресурстарға бағалардың күрт өсуімен, табиғат апаттарына, кәсіподақтар белсенділігінің күшеюіне, заңдылықтардағы өзгерістерге және қоршаған ортаны қорғау бойынша шығындардың маңызды түрде артуына байланысты, сонымен қатар басқа да факторлардың салдарынан орын алуы мүмкін.
Сілкіністер арқылы туындаған ауытқуларды жұмсартуға, өндірістің тепе-теңдік көлемін қалпына келтіруге және жұмысбастылықты қалыпты деңгейіне жеткізуге бағытталған іс-шараларды мемлекеттің тұрақтандыру саясаты деп атайды.
1. Макроэкономика: экономикалық мамандықтарға арналған оқулық/ А.Н.Доғалов, Н.С.Досмағанбектов – 2бас., өңд. Және толықт. – Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 20012. -416 б.
2. Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - Алматы. Экономика, 2010- 522 бет
        
        СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖ0                                    ... ... ... ... Б.Орындаған: Мұхатбек А. ГУ-409 тобыСемей, 2015 жыл үлгісі шығарылым көлемі мен баға ... ... ... ... ... мен ... ... түрде зерттеу үшін қыжетті базалық модель болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... нұсқаларын қарастыруға болады.Жиынтық сұраныс  -  макроэкономикалық субъектілердің белгілі бір уақыт кезеңінде ( әдетте, 1 жыл ... ... ... ... мен қызметтерге деген жиынтық шығындары. Ол белгілі бір ... сол ... ... ... өз сұраныстарын тапқан жиынтық шығарылым көлемініңэкономикадағы бағаның жалпы деңгейімен өзара байланысын сипаттайды.Жиынтық сұраныстың негізгі ...  -  үй ... ... ... ... инвестициялық сұраныстары, мемлекеттік шығындар  мен таза ... ... ... факторларына және оның қисығының теріс көлбеулігіне әсер факторлар Кейнс әсерімен, Пигу әсерімен және импорттық сатып алымдар әсерімен түсіндіріледі. ... ... ... емес ... оның ...  кез ... ... сонымен қатар,ақша ұсынысы мен ақша айналымының жылдамдығы жатады.Жиынтық ұсыныс классикалық ұзақ мерзімде және кейнстік қысқа мерзімде қарастырылады. Қысқа ... ... ... өзгерісі бағалардың өзгермеуіне және өндіріс көлемінің өзгеруіне алып келеді. Ұзақ мерзімде жиынтық ұсыныстың өзгерісі бағалардың өзгеруіне және өндіріс ... ... алып ... ... ... емес факторлардың (ақша ұсынысының төмендеуі, мемлекет шығындаруының қысқаруы, салықтардың көтерілуі) әсерінен қысқаруы салдарынан өнім ... ... мен баға ... тұрақтылығын көрсететін механизмді  әсері деп атайды.Экономикада қандай да бір фактордың әсерінен жиынтық сұраныс пен ... ... күрт ... ... деп ... ... сілкіністері ақша ұсынысының немесе ақша айналымы жылдамдығының күрт өзгеруі, инвестициялық сұраныстың күрт өзгеруі және басқа да факторлардың салдарынан туындауы ... ... ... ... ... күрт ... ... апаттарына, кәсіподақтар белсенділігінің күшеюіне, заңдылықтардағы өзгерістерге және қоршаған ортаны қорғау бойынша ... ... ... артуына байланысты, сонымен қатар басқа да факторлардың салдарынан орын алуы мүмкін.Сілкіністер ... ... ... ... ... тепе-теңдік көлемін қалпына келтіруге және жұмысбастылықты қалыпты деңгейіне жеткізуге бағытталған іс-шараларды мемлекеттің тұрақтандыру саясаты деп атайды.Сан алуан жанама, сондай-ақ тура ... мен ... ... ... әлеуметтік-экономикалық үдерістерге ықпал жасау олардың қаржылық түрлерін кіріктіреді. Бұлайша ықпал етудің мақсаты - ұлттық шаруашылықтың эволюциясын қамтамасыз ету, бұл ... ... ... ... ... бір ... кезеңдерінде әлеуметтік сфераны дәйекті бұлжытпай дамыту.Экономиканы реттеу үдерістерінде жалпы макроэкономикалық тепе-теңдікке жету тек теориялық ... ... ... есте ... ... тепе-теңдіктің жай-күйі мынадай аса маңызды экономикалық параметрлерді теңестіруді ұйғарады:* сұраным мен ұсыным;* тауар және ақша массасы;* жинақақша мен ... ... және ... ... ... және оған ақы ... ... ресурстар және қоғамның әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктері;* мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстары;* бюджет тапшылығының мөлшері және оны жабудың көздері;* ... ... ... мен ... ара ... тіпті біреуі бойынша ғана тепе-теңдікке жету бір мезгілде біреуінде немесе бірнеше басқаларында ... ... ... ... макроэкономикалық деңгейге мүдделердің, қажеттіліктердің және олардың артында тұрған ірі экономикалық объектілердің: ... ... ... ... өңірлердің, шаруашылық кешендердің мүмкін болатын ресурстарының үйлесімсіздігі шығады. Егер бұған реттеудің жоғарыда аталған параметрлері мен ... ... ... мен ... ... ... ... жүргізудің кейінгі (келесі) деңгейлерінде қажеттіліктер мен ресурстарды теңестірудің қажеттігін ... ... ... ... жету ... міндет болып қалатынымен келісуге тура келеді. Нағыз экономикалық қызметке (кез келген экономикалық жүйеге сияқты) осы ... ... ... ... қарама-қарсылық күштер мен үрдістердің, шаруашылықтық мінез-құлықтың топтауырындарын (стереотиптерін), әр ... ... ... ... көрсететін  тән қасиет. Мұндай жарым-жартылай жай-күйлердің көбінің жиынтығы барлық ... ... ... бір ... ... Сондықтан да экономикалық жүйенің жарым-жартылай тепе-теңдігінің бір жай-күйінен экономикалық параметрлердің көп санының теңгерімділігін жақсартуға жауап ... және ... ... ... ... пайдалануды қамтамасыз ететін басқа тепе-теңдігіне эволюциясы кезінде ықпал етудің нысандары мен әдістерін дүркін-дүркін өзгертіп отыру ұйғарылады.Батыстың қаржы ... ... ... ... өнім мөлшерімен өлшенетін өндіріске әсерін түсіндіру үшін  ұғымы ... ... ... ... ... (ЖҰӨ) ауқымын екі әдіспен анықтаудан барып шығады:* 1) шығыстар бойынша, яғни бүкіл ... өнім ... ... алуға қажетті экономикалық субъектілердің барлық шығыстарының жиынтығы бойынша;* 2) табыстар (немесе бөлу) бойынша, яғни субъектілердің өнім ... ... ... ... ... өнім және шығыстардағы ұлттық өнімдердің осы өзгерісін тудырған бастапқы ... ... ара ... ... ... ал ... төлемдердегі өзгерістің тепе-теңді ішкі ұлттық өнімнңғ одан туындайтын өзгерісіне қатынасын салықтардың мультипликаторы деп атайды. Бірінші критерий бойынша ... құны мына ... ... қалыптасады:ЖІӨ = C + Ig + G + XnБұдан ары, жалпы ұлттық өнімнен ЖҰӨ мен капиталды тұтынуға ... ... яғни ... ... ... ... ретіндегі таза ұлттық өнім (ТҰӨ) бөліп шығарылады.Инфляцияны немесе дефляцияны (бағалардың төмендеуі) ескере ... ... ЖҰӨ ... ... ЖҰӨ ... саналады.Кейнстік моделдерде шығыстардағы өзгерістер тудырған өндіріс көлемінің, табыстың және жұмыстылықтың арасындағы тепе-теңдік түсіндіріледі. ... ... ... көлемінен жалпы шығыстардың кез келген асып кетуі ... ... ... ... ... өзі соңғының өсуіне апарады; жалпы шығыстардың кез келген жетіспеушілігі ТҰӨ-нің төмендеуін тудырады.График түрінде (20.1 ... бұл ... ... жүйесінде бейнеленеді, OA биссектрисасы табыстар мен тұтынудың немесе нақты ТҰӨ мен ... ... ... яғни бұл сызықтың кез келген нүктесінде деңгейлес білікке (ТҰӨ) бөліп шығарылған шамалар сатылас білікке (жиынтық шығыстар) бөліп ... ... тең ... ... ... ... С ... болып саналады, ал деңгейлес білікке оның ылди бұрышы тұтыну деңгейін айқындайды: бұрыш 45°-қа жақынырақ болса, үй ... ... ... ... болады. Биссектриса мен тұтыну сызығы арасындағы сатылас бойынша айырым жинақақшалардың (олардан инвестициялар үшін қаражаттар қалыптасады) шамасын көрсетеді.Биссектрисаның С, Ig, Хn ... ... ...  ... ... ... сипаттайды. Оның үстіне, шығыстардың әрбір элементінің дәйекті қосылымы тепе-теңдік ... оңға ... ... өзі ... ... ұлттық өндірістің үстелуіне сәйкес келеді.Шығыстарда бір шамаға, мысалы, аb-ға өсу ұлттық өнімнің үлкен шамаға - QQ1-ғa ... ... ... моделдің келтірілген сызбасындағы есте кқаларлық болып табылады. Бұл әсерді өндіріс көлеміне жұмсалатын ... ... ... ... әрекеті, ал құбылыстың өзін мультифликатор тудырады. Құбылыстың мәні мынада: экономика үшін кірістер мен шығыстардың қайталанып отыратын, үздіксіз ... ... бір ... ... ... ... қаражаттарын басқасы табыс түрінде алатын және әрбір келесі циклда өшшеде, бірақ ТҰӨ-нің көп дүркіндік өзгеріміне жеткізетін тізбекті реакция туады. ... бір ... ... агент тұтынбауы, керісінше жинақтауы үдерістің басылуын тудырады. ... ... ... ... аз ... әрбір циклдегі кезекті жұмсалым көп болады және тиісінше мультифликатор жоғары болады. ... ... мәні ... ... өсімі ТҰӨ-ні қанша рет өсіретінін және керісінше - шығыстардың ... ... ... ... ... ... ... білдіреді.Мультипликатор іс-әрекетінің негіздемесі  MPS және  - МРС ұғымдарымен анықталады. Бірінші жағдайда бұл үнемдеулердегі өзгерістің табыстағы өзгерісіне қатынасы, екіншісінде - ... ... ... ... ... ... негіздей отырып, мультипликатордың сандық мәнін мына ара қатынаспен ... ... ... құбылысы ұлттық өндірістің нақтылы көлемі мен жұмыстылықты өзгерту, инфляцияның үстінен бақылау және ... ... ... ... ... шығыстарымен және салықтармен саналы айла-шарғы жасау болып табылатын дискредициялық фискалдық саясатты жүргізген кезде пайдаланылады.Салықтар тұтыну мен үнемдеудің көлемін төмендетуге және ... ТҰӨ- нің ... ... ... ... қысқаруын тудырады. Өнімнің көлеміне (салықпен бірге) үнемдеу мен импорт осыған ұқсас әрекет етеді. Бұлардың барлығы ... ... кему ... ... яғни ішкі ... шалмайды. Инвестициялармен, экспортпен және мемлекеттік сатып алумен толтырылуы мүмкін шығыстардағы үзілімді жасай отырып, тұтыныс азаяды.Салықтардың төмендеуі жиынтық шығыстар графигінің ... және ТҰӨ- нің ... ... ... ... ... іс-әрекетіне қарама-қарсы салық мулътипликаторының іс-әрекеті осылайша көрінеді.Салық мультипликаторының маңызды сипаттамасы оның табыстардың тұтыну компонентіне тәуелділігі болып табылады, яғни ол ... тең:* ... Т - ... ... мөлшері.Сөйтіп, сан жағынан салық мультипликаторы мемлекет шығыстарының мультипликаторынан аз болады (МРС пен MPS-тің осы мөлшерлері кезінде). Демек, мемлекет шығыстарындағы ... ... ... ... ... қарағанда жиынтық шығыстарға күштірек ықпал жасайды. Табыстар мен шығыстар мультипликаторларының бұл қасиеттері мемлекеттің шығыстары мен салық салудың тең артуы сол ... ... ... ... ... ... ... мультипликаторының феноменін тудырады. Мысалы, егер Т мен G әр қайсысы 10 миллиард теңгеге көбейтетін болса, онда ... 10 ... ... ... ... ... Сонымен, баланстандырылған бюджеттің мультипликаторы мынадай өлшемге тең болады:* мұндағы:*  - баланстандырылған бюджеттің мультипликаторы;*  - шығыстардың мультипликаторы;*   --  ... ... ... ... ... экономикалық мамандықтарға арналған оқулық/ А.Н.Доғалов, Н.С.Досмағанбектов  -  2бас., өңд. Және толықт.  -  ... ЖШС РПБК , 20012. -416 б.+ ... С., ... С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - Алматы. Экономика, 2010- 522 бет  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдіктер10 бет
Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдіктер жайлы4 бет
Қазақстан аймағының әлеуметтік - экономикалық мәселелері8 бет
Макроэкономикадағы тепе-теңдік6 бет
Макроэкономикалық тепе - теңдік10 бет
Макроэкономикалық тепе-теңдік түсінігі және оның маңызы27 бет
Макроэкономикалық тепе-теңдік экономикалық дамудың циклдылығы3 бет
Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдік6 бет
Тауар және ақша қатынасындағы макроэкономиканың тепе-теңдігінің IS-LM модельдері36 бет
Тауар нарығындағы макроэкономиалық тепе-теңдік12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь