Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану . Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу

1. Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық.түлік мәселесі.
2. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану.
3. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу.
4. Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия.
Өзінің салмақты және салиқалы болжамдарында Тәтімов демография ретінде 1990 жылы қазақтардың саны өз республикасында 41%-ке жетіп, 2005 жылы 57%-тен артып, ал түбінде 66%-тен асырып, алыс болшақта Қазақстандағы барлық тұрғындардың олар үштен екісін ғана емес, тіптен үшін құралақ деп есептейді. Оның алдағы жорамалы бойынша келесі 1989 жылғы халық санағында қазақтардың саны 6,6 миллионға жетіп, ал орыстар болса 6,2 миллионнан көп арта қоймайтынын аңғартады. 200 жылдарға таяу кезеңде, яғни осыдан 13 жылдан соң болатын кезекті санақта оның ғылыми болжамдары бойынша Қазақстанда қазақтардың саны 8,6 миллионға жетіп, ал орыстардың саны 5,1 миллион деңгейінде сақталып қалмақшы, кері миграция нәтижесінде кейбір ұлттардың саны қалмақшы, кері қазірде де кеми бастады. Ал орыстармен ассимляцияға түсудің салдарынан кейбір европалық ұлттардың, мысалы украйн мен беларустардың және поляктардың саны күрт төмендеуде.
2002 жылы 1 қаңтарға дейін тұрғындардың саны азайып отырды. 1 қаңтар 2003 жылдан бастап халық саны өсе бастады, сөйтіп 1 қаңтар 2004 жылы Қазақстан Республикасы тұрғындар саны 14,951 мың адамды құрады. Жан-жағынан біздің мемлекет ТМД елдер арасында, Ресей, Украйна, Өзбекстаннан кейін төртінші орынды алады.
1 қаңтар 2004 жылғы республикадағы әкімшілік-территориялық бөлініс келесі көрінісін топты, 14 облыс, республикалық маңыздылығына қарай 2 қала. Облыстардың құрамында 160 аудан, 39 облыстық, 45 аудандық қалалар, 174 поселка және 2267 ауылдық әкімшіліктер, 181 поселкалар, 7681 ауыл/село.[1]
1 қаңтар 2004 жылы тұрғындардың жастық құрамы келесі көріністе болды. 0-14 жасқа дейін – 3,741,6 мың бала (жалпы тұрғындардың 25%). 15-59 жастағылар – 7,602,4 мың адамды құрады (64,2%). 60 жастан жоғары жастағы адамдар – 1,607 мың (10,8%).
1997 жылы халық санағына қарағанда балалар саны 534,6 мың балаға (12,5%) азайды, ал 15-59 жастағы адамдардың саны 530-9 мыңға (5,9%) өсті, 60 жастан жоғары жастағы адамдардың саны 0,1% өсті.
Ұлттық құрамына қарасақ, көп санды ұлттардың саны сегіз. Олар: қазақтар, орыстар, украиндар, өзбектер, немістер, татарлар, ұйғырлар, беларустар – тұрғындардың 95,6% құрайды.Қазақстанда қазақ ұлтының саны 5 жылдың арасында 7,1% өсті, ал абсолюттік саны басқа ұлттарға қарағанда басымды болды, (халықтың өзгеруі диаграммада көрсетілді №1). Тұрғындардың жалпы санына табиғи өсім, бала туу және өлім-жітім процестерінің өзгеруі жатады.
1 Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - Алматы: Атамұра
2 Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экологиядан оку –әдістемелік құрал. Алматы. Экономика. 2002 ж.
3 Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. А., 2003
4 Бейсенова Ә.С., Шілдебаев Ж.Б., Сауытбаев Г.З. Экология., А., 2001.
        
        Қазақстан Республикасының Білім мен Ғылым МинистрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: ... ... және ... ... ... ... және оларды тиімді пайдалану . Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі. Өнеркәсіп пен ауыл ... аз ... ... ... ... ... Мурзалимова.А.КСемей 2015                ... ... және ... ... ... және ... ... Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану.* Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу. * Бірлестіктер экологиясы және ... ... ... ... ... ... 2014 -2015 жжӨзінің салмақты және салиқалы болжамдарында Тәтімов демография ретінде 1990 жылы қазақтардың саны өз республикасында 41%-ке жетіп, 2005 жылы ... ... ал ... ... асырып, алыс болшақта Қазақстандағы барлық тұрғындардың олар үштен екісін ғана ... ... үшін ... деп ... Оның ... жорамалы бойынша келесі 1989 жылғы халық санағында қазақтардың саны 6,6 миллионға жетіп, ал орыстар болса 6,2 миллионнан көп арта ... ... 200 ... таяу ... яғни ... 13 ... соң болатын кезекті санақта оның ғылыми болжамдары бойынша Қазақстанда қазақтардың саны 8,6 миллионға жетіп, ал ... саны 5,1 ... ... ... ... кері ... нәтижесінде кейбір ұлттардың саны қалмақшы, кері қазірде де кеми бастады. Ал ... ... ... салдарынан кейбір европалық ұлттардың, мысалы украйн мен беларустардың және поляктардың саны күрт төмендеуде.2002 жылы 1 қаңтарға дейін тұрғындардың саны ... ... 1 ... 2003 ... ... ... саны өсе ... сөйтіп 1 қаңтар 2004 жылы Қазақстан Республикасы тұрғындар саны 14,951 мың адамды ... ... ... ... ТМД елдер арасында, Ресей, Украйна, Өзбекстаннан кейін төртінші орынды алады.1 қаңтар 2004 жылғы республикадағы әкімшілік-территориялық ... ... ... ... 14 ... ... ... қарай 2 қала. Облыстардың құрамында 160 аудан, 39 облыстық, 45 аудандық қалалар, 174 поселка және 2267 ауылдық әкімшіліктер, 181 ... 7681 ... ... 2004 жылы тұрғындардың жастық құрамы келесі көріністе болды. 0-14 жасқа дейін  -  3,741,6 мың бала ... ... 25%). 15-59 ...  -  7,602,4 мың ... құрады (64,2%). 60 жастан жоғары жастағы адамдар  -  1,607 мың (10,8%).1997 жылы халық ... ... ... саны 534,6 мың ... (12,5%) ... ал 15-59 жастағы адамдардың саны 530-9 мыңға (5,9%) өсті, 60 жастан жоғары жастағы адамдардың саны 0,1% өсті.Ұлттық құрамына қарасақ, көп ... ... саны ... ... қазақтар, орыстар, украиндар, өзбектер, немістер, татарлар, ұйғырлар, беларустар  -  тұрғындардың 95,6% құрайды.Қазақстанда қазақ ұлтының саны 5 ... ... 7,1% ... ал ... саны басқа ұлттарға қарағанда басымды болды, (халықтың өзгеруі диаграммада көрсетілді №1). Тұрғындардың жалпы санына табиғи өсім, бала туу және ... ... ... ... елі ... ұлттар көрсеткішіҰлттар25.02.2014 ж01.01.2015 жҚазақтарОрыстарУкраиндарӨзбектерНемістерТатарларҰйғырларБелорустарБасқа ұлттар7985,04479,6547,1370,7353,4249,0210,4111,9646,08550,84072,6469,4400,8237,7232,9223,096,2659,0Республика бойынша тұтас алғанда ... ... ... ... ... ... ... тиісті кезеңімен салыстырғанда еліміздің барлық аймақтарында туу деңгейі жоғары болды. Туудың ең аз деңгейі (1000 адамға - 10,7)  -  ... ... ең ... ... (1000 ... - 23,9) ... ... облысында кездесті.Халықтың өлімі негізінен қан айналымы жүйесінің ауруларынан өсіп отыр, ... ... ... жартысынан астамы осы аурудың еншісінде.Жалпы,демографиялық мәселе біздің ел үшін қазіргі таңдағы ... ... ... ... тұста қазақ халқының демографиялық потенциалы өте жоғары болатын.Сол кезеңде қазақтар Орталық ... ... ... ... саны ... ең көбі болды. Қазіргі күнді алатын болсақ,көршіліс Өзбекстанның халық саны 30 млн ... ... ... 17 млн ... ... Кейбір тарихи оқиғалар қазақ халқының демографиясына үлкен ... ... ... ... ... орын алған ашаршылықтың зардабы ауыр болды.Белгілі демограф Мақаш Тәтімовтың айтуынша,аштық әсерінен қазақтар халық санының жартысына жуығынан айырылған.Сонымен ... ... ... соғыста 2  млн аса қазақтың 350 мыңы соғыста қайтыс болды.Демографтың ойынша,егер осы оқиғалар болмағанда қазақтардың саны осы ... 32-35 млн ... ... еді.  ... қазіргі демографиялық бейнесіне толығырақ тоқталайық.Территориясының көлемі бойынша 9-шы орын алатын Қазақстанда бір ... ... не бары 6,2 ...  ғана ... ... тығыздығы бойынша мемлекетіміз әлем елдері арасында 184  - орында тұр.№Страна мираЧисленность население ... от ... ... 361 958 00025 ... ... 245 033 00025 ноября 201317.57%3США317 120 00025 ноября 20134.48%4Индонезия245 000 00013 мая ... 016 81225 ... ... 979 52725 ... ... 615 0001 июля ... 654 86016 июля ... 477 8211 сентября 20132.03%62Казахстан17 098 5461 октября 20130.24%Жер ... ... саны тез өсіп ... ... көп ... аймақтардың экологиялық жүйелеріне түсетін ауыртпалықты жоғарылатып отыр.Сондықтан ... ... ... демографиялық жағдай және қалалардың  тез өсуі қоршаған ортаға қандай ықпал жасайтынын жан-жақта зерттеп ,қажетті ұсыныстар жасауы тиіс. Демография деп ... ... ... өсуін зерттейтін ғылым саласын айтады. Демографиялық зерттеулер халықтың санын қалай өсуде,орналасқан жерлері,құрамы,оның өзгеру себептері мен қорытындыларын,әлеуметтік және ... ... ... ... ... жағдай бүкіл әлем жұртшылығын алаңдатуда.Өйткені біздің ғасырдың ортасында дүние жүзінде  деп аталатын ... ... ... саны мың ... екі ... ... 20 ... 60-80 жылдарының ізінде жыл сайын осы мөлшерде өсті.  Халықтың жыл ... өсу ... ... 1000 жыл ... ... ... бір ... жетпейтін болса, 20 ғасырдың екінші жартысында 1,7-2,0 пайызға жетті. Азық-түлік мәселесіАзық-түлік қауіпсіздігінің қазіргі ... жайы ... ... ... ... ... шары ... саны өскен сайын халықты азықпен қамтамасыз ету мәселесі де ушығып отыр.2050 жылы адам саны 9.5 млрд-қа дейін ... ... ... ... да азық-түлік дағдарысы және онын алдын алу  - әлем ... ... ... ... ... ... кең жазиралы жайылымдары мен егіншілікке қолайлы алқаптары бар Қазақстанның ғаламдық азық-түлік жүйесіндегі алар орнын шет елдік ... ... атап ... ... ... өте өткір болып отырған елдердің бірсыпырасы Орталық Азия өңіріндегі ... ... ... ... ... тұста Орта Азия елдеріндегі азық-түлік қауіпсіздігі мәселесі алуан түрлі сипатта екенін айта кеткен жөн. Азық-түлік қауіпсіздігі мәселесі өте өткір болып ... ... ... ... Азия өңіріндегі импорттаушы елдер екені баршаға аян. Бұл тұста Орта Азия ... ... ... ... ... түрлі сипатта екенін айта кеткен жөн. Бірақ бес ... ... ... да ... ... ... елдері теңізге шығатын жолдың жоқтығынан, қоғамдық институттардың әлсіздігінен, қатаң климаттық жағдайдан, сондай-ақ ортақ сауда айналымының ... ... су ... ... ... мен кедейліктің аса жоғары деңгейде болуынан (25 ... 60 ... ... ... ... ... Бұл туралы БҰҰ Азық-түлік ауыл шаруашылығы ұйымының (UNFAO) бас директоры Жак ДИУФ  деген ойын айтқан-ды. Осы орайда ... ... ... көз тігіп отыруының басты себебі де еліміздің әлемдік астық нарығынан ойып ... өз ... ... ... ... ... бар ... қатарынан көрінуі. Әлемнің ең ауқымды ұн эспортшылары алтылығының ... ... ... ұн экспорты бойынша қатарынан үш жыл бірінші орында келді. Қазақстанның ауыл шаруашылығы министрлігінің алқасында министрліктің егін шаруашылығы мен ... ... ... ... ... Анна Буць 2011 жылы еліміздің астық экспорттық әлеуеті өткен жылдар деңгейінде  -  шамамен алты-жеті миллион ... ... ... ... ... Ауыл ... министрлігі астық өнімі таза салмақта биыл 13,5 млн тонна болады деп болжап отыр. Осы орайда Нұрсұлтан Әбішұлының азық-түлік ... ... ... отандық өнімдердің әлеуетін ерекше атап отырғанымен келіспеуге болмайды. Өзімізде өндірілген өнімді шикізат күйінде сыртқа сатқаннан бұрын, алдымен ішкі нарықты ... ... ете ... шикізатты өңдеп, дайын өнім ретінде экспорттаудың барынша пайдалы екеніне мән беріп, елдегі тамақ өнеркәсібін жандандыруға назар қою ... ... ... ... ... елдер мен әлемнің жағдай салыстыру арқылы бағаланады оның көрсетілген қоректік қажеттіліктері бар қолжетімді ... ... ... ... яғни, калория саны жем, тұқым мен азық-түлік емес мақсаттарға пайдалану үшін, сондай-ақ қозғалатын өнімдерін ... ... ... орташа есепке бір күн үшін адам. ФАО азық-түлік, бұл 1992 ... ... ақша ... ... ... бір адам 2.718 ккал бұл ... болды 1960 жылы (тәулігіне құрайды 2300 ккал). Бұл бағалау ескере қорларының импорты өзгерістер қабылдайды және ... ... ... маркетинг азық-түлік. әрбір адамның қажеттіліктерін азық-түлік және оның қалыпты физиологиялық функцияларын қамтамасыз ету, оның жасына, ... ... ... ... ... анықталады, және т.б. биіктігі, салмағы, дене белсенділігі, резиденттердің орта есеппен қажеттілігін азық-түлік 8% ... ... ... қажеттіліктерін асып дамушы мемлекеттерге жатады.Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалануТабиғи қорлар  -  ... ... ... ... және рухани мұқтажын қамтамасыз ету үшін, өндірісте пайдаланылатын бөлігі. Табиғи қорларды тиімді пайдалану және адамзатты өне бойын  -  ... ...  ... ету өте күрделі мәселелердің бірі болып отыр. Сондықтан табиғи қорларды сарқылтпау үшін қалпына келмейтін табиғат байлықтарын тиімді ... ... ... ... жаңа ... ... ... күш жұмылдыруда. Бұл шараларды іске асырудың маңызды жолдары  -  басқа шикізат түрін кеңінен қолдану және қалдықсыз пайдалану.Жалпы Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... Отын-энергетикалық қорлар. Қазақстанда бұл қор түрлерінен тас көмір, қоңыр көмір, мұнай, ... газ және ... ... ... Тас көмір өндірілетін аудандары  -  Екібастұз, Майкүбі, Қарағанды, ... ... ... кен орындары. Осылардың ішінде маңыздырағы  -  Қарағанды және Екібастұз ... ... мен газ ... ... батысында шоғырланған. Бұлардың Маңғыстау түбегі мен Жемнің  төменгі ағысындағы алқаптар игерілген. Барлық кен орындарында мұнайға қосымша табиғи газ ... Ембі ... ... ... дүние жүзінде алдыңғы орындарда. Соңғы жылдары мұнда жаңа кен ... ... ... ... Минералдық қорлар. Қазақстан минералдық қорлардың түрлері мен қоры жөнінен теңдесі жоқ аймақ болып табылады: мұнда шын ... ... ... ... ... дерлік шоғырланған. Мұнда әйгілі Соколов-Сарыбай, Қашар, Лисаков, ... кен ... ... ... темір кені Алтайда , Қарсақпай, Қаражалда (Орталық Қазақстан) кездеседі.Қазақстан ... ... де бай. Оның ... ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстанда шоғырланған. Сирек және бағалы металл түрлерінің кен орындары бүкіл аумақта таралып орналасқан. Кен емес қазбалардан фосфориттер мен тұздардың, ... ...  кен ... негізінен Батыс және Оңтүстік Қазақстанда (Қаратау өңірінде) кездеседі. Фосфориттің қоры және сапасы ... ... ... ... ... ... отыр.3. Климаттық қорлар. Қазақстанның географиялық орнының ерекшеліктеріне байланысты климаттық қорлары мол. Өсіп-өну мерзімінің ұзақтығы, күн сәулесінің мол түсуі Қазақстанда, әсіресе оның ... ... жылу ... ... (жүгері, күріш, мақта және т.б.) өсіруге мүмкіндік береді. Қазақстанда күн қуаты тұрғын үйлерді, ... ... ... ... жел ... ... ... (Шар, Жалғызтөбе, Жетіс қақпасы, Іле аңғары және т.б.) жел қуатын механикалық және ... ... ... ... 4. Су ... ... су ... беткі сулардан (өзен, көл, мұздықтар) басқа жер асты суы мен минералды су көздері жатады. Қазақстанның ... ... өзен ... онша жиі ... ... ... үшін жер асты суы қорларын пайдаланудың үлкен маңызы бар. Мал шаруашылығын өркендету үшін шөлейт пен шөл ... ... ... ... ... ... суға тапшы аудандардағы елді мекендерді сумен қамтамасыз ету көбіне жер асты суы ... ... ... жер қойнауынан құрамында адам ағзасына қажетті тұздары бар минералды су көздері табылған. Мұнда ... ... ... Жаркентарасан, Сарыағаш сияқты санаторий-курорттар осы арқылы емдеу орталықтарына айналған. Жалпы Қазақстан аумағының климаттық ерекшеліктеріне байланысты су қорларының маңызы арта түседі. ... қуаң ... ... ауыл ... әсіресе суармалы егістерді өркендету үшін су қорлары басты орын алады. Бұған қоса ... мен ... ... ... ... су ... жетіспеушілік жағдайына әкеп соғады. Көршілес, туыстас мемлекеттермен ортақ өзендердің (Сырдария, Талас, Шу) тағдырына қатысты да дәл ... ... ... ... ... мен ... (Каспий және Арал) қорғау мен тиімді пайдалану ережелері 1992 жылы БҰҰ ... ... ... Су ... ...  жыл ... ... байланысты оларды ұтымды пайдалану, ластанудан қорғаудың маңызы зор. Өзендерге ... ... салу ... де ... ... ... ... қажет.5. Топырақ-өсімдік қорлары. Республикадағы топырақ, өсімдік қорлары аумағының ауқымды болуына байланысты әркелкі таралған. Бұл қор ... ...  -  ... ... ауыл ... үшін шикізат көзінің қызметін атқаруы, осыған байланысты адамның шаруашылық әрекетінің әсеріне көп ұшыраған. Қазақстан құнарлы топырақ түрлеріне онша бай ... ... ... ... ... ... ... жетіспеуінен немесе сортаңдану әсерінен ауыл шаруашылығында пайдаланылмайды. Сондықтан жарамсыз жерлерді ... ... ... ... ... шаруашылыққа пайдалану  -  алдағы міндет. Өсімдік қорларын бірнеше топтарға бөлуге болады: орман ... ... ... мал ... ... Ормандар негізінен  таулы аймақтарда шоғырланған. Қазақстандағы орманды алқап 11 млн га-ды ... 4%-ды ... ... өсімдіктердің республикада 250 түрі бар. Олар фармацевтік өндірісі үшін қымбат шикізат болып есептеледі. Республиканың оңтүстік аймақтарында дүние жүзінде ... жоқ аса ... ... өседі.Шабындықтар мен жайылымдарда өсетін шөптесін өсімдіктер мал азығы ретінде пайдаланылады. Өсімдік қорлары халық ... ... ... үшін ... ... болғандықтан табиғи өсімдік жамылғысын қорғаудың, әсіресе құрып бара жатқан ... ... ... ... зор.6. Жануарлар дүниесінің қорлары. Республика аумағында омыртқалы жануарлардың 835 түрі есепке ... ... ... ... 178 ... ... 481, бауырымен жорғалаушылардың 48, балықтардың 150 түрі кездеседі. Омыртқасыз жәндіктердің бүгінгі күнге дейін анықталғаны ғана 80 мыңнан ... ... ... ... ... өлкелерде жабайы жануарлар көп ұшырасады. Мұнда терісі бағалы ... ... ... мен ... ... түлкі, қарсақ, ақбөкен, киік, қарақұйрық кездеседі. Қорықтардың үйымдастырылуына байланысты ... ... ... ... жолға қойылған. Республиканың өзендері мен табиғи және жасанды көлдері балық қорына бай. Каспий теңізінен бағалы балықтың ... ... ... ... ... байланысты бұл аймақтың экологиялық жағдайы кейінгі кезде нашарлаған. Каспий ... ... тән ... ... ... ... уылдырық шашатын құнды балықтардың азаюы теңдесі жоқ тағамдық қара, қызыл уылдырық өндіретін ... ... ... тұр. Елімізде ежелден мекен еткен жабайы жылқы (тарпаң), құлан, домбай, сусар, бұлғын, лашын, жолбарыс, дала сілеусіні, ... ... ... ... және т.б. ... ... жоқ ... жоқтың қасы. Табиғатты тиімді пайдалану. Табиғатты қорғауды жүзеге ... ... ... ... ... ... бағыттарын білу әрбір азаматтың міндеті болып саналады. Олардың негізгілерін қарастырамыз.1. Жекелеген өндіріс орындары мен ... ... ... ... ... ... ... мен техника жаңалықтарын пайдалану. Өндіріске аз қалдықты немесе қалдықсыз технологияны енгізу.2. Экологиялық заңдардың орындалуын үнемі кадағалау.3. Ірі құрылыстарды, өнеркәсіп ... т.б. ... ... ... ... ... Табиғи биоценоздарды сақтап қалу үшін қорықтар, қорыққорлар, ұлттық саябақтар, табиғат ескерткіштері, т.б. ұйымдастыру.5. Табиғат ... ... ... ... ... деңгейлерде ғылыми-практикалық конференциялар мен симпозиумдар ұйымдастыру.6. Көпшілікке үздіксіз экологиялық білім мен тәрбие беру және экологиялық әдеп пен ... ... ... ... ... шешу ... оның барысы туралы үнемі үгіт-насихат және ақпарат жүйесін ұйымдастыру.8. Жоғарыда аталған шараларды жүзеге асыру әрбір ... ... мен ... ... ... Сонда ғана біз туған өлкеміздің табиғатын өз қалпында ... ... ... ... ... үлес қоса ... пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу.Кейде ойланбастан көптеген заттектер мен ... ... ... береді, шын мәнінде оларды әр түрлі қажеттілікке немесе баска өндірістсрге шикізат ретінде қолдануға ... ... Д.И. ... ... ... ... тек қана қолданылмаған шикізат болады" деп айтқан. Сонымен катар ол озат технологияның басты мақсаты пайдасыздан пайдалы өнім алуға бағытталған болу ... деп те ... ... ... ... ... кайта өндеу арқылы қажетке жаратылатын өндіріс пен тұтыну қалдықтарын екінші реттік материалдық ресурстар ретінде қарауға болады. Біздің халық шаруашылығымыздан жыл ... ... ... ... 1 ... ... ... мәліметтсрге сүйенсек біздің елде жиналған қатты өндіріс калдықтарының көлемі 20 ... т ... Оның ... 5,2 ... т ... металлургия өндірісінің меншігіне жатады (4 млрд. т  --  ... ... 1,1 ... т ... фабрикаларыныкі және 105 млн. т металлургиялық өндеу процестерінен ... ... ... ... әр ... ... мен кен ... фабрикаларының түндырғыштарында көп мөлшерде сұйык қалдыктар жинақталған. Қалдыктардың 70-75%-і тау-кен өндірістерінен, 20%-і ... және ... ... ... ... болады. Қалдықтардың негізгі көлемі тау-кен қазбаларынан, металлургия, химия, мүнай және газ, ағаш, ... ... ... ... ... және ... мен ... шаруашылықтарынан шығып отырады. Өнеркәсіп қалдықтарының көбісінің құндылығы едәуір, оны ... ... ... білуте болады. Өндіріс қалдықтарын пайдаға асыру мәселесі шешілетін болса, ауылшаруашылығында пайдалануға жататын ... ... ... ... ... ... қалдықтар шаруашылық айналымға түсірілсе, олар қоршаған ортаны жақсартумен қатар, жердегі ... ... да ... ... ... ... дүниежүзілік шикізат корының күрт елсулі азаюына әкелді. Ғалымдардың болжауы бойынша, қазіргі пайдалану деңгейі ... ... ... мен газдың коры 80-170 жылға, мырыш, никель, мыс коры 100 жылға, көмір кенін 1700 жылдай уакыт бойы ғана шығаруға ... ... ... коры шексіз еместігіне байланысты оларды кешенді түрде пайдалануға ерекше көңіл аударып, атап айтқанда, аз қалдықты ... ... ... ... және ... ... салаларыида шикізат базасын қалдықтарды кеңінсн пайдалану арқылы көбейту қажет. Түсті металлургияда негізінде пайдалы ... 2-3% ғана ... 97-98% ... ... ... ... ... шикізат қорына қалдықтардың ішінде күл мен қокысты жатқызуга болады. Осы күнды материалдың казіргі кезде 20%-тен аспайтын ... ғана ... Кул ... ... ... ... ... Түтін газдарынан алынған 1,3 т қоңыр көмірдің күлі 1т цемснттің орнын толтырады. Қоңыр көмір күлінің ... 5-30% ... ... 30% әк жөне ... ... ... көмірдің қалдығы бар екендігіне байланысты металлургияда оны темір концентратын алу үшін пайдалануға мүмкіндік бар. ... ... ... ... ... ретінде тек күлді ғана емес, өндірілетін руданың құрамында бірқатар металдардың мөлшері көптеген жылдар бойы мол жинақталган жүздеген ... ... ... да пайдалану кеңінен қарастырылуда. Геологиялык. барлау жасауға, тасымалдауга, рудниктер және байыту фабрикаларын салуға қаражат жұмсалмайтынына ... ... ... ... ... құны рудадан алынғаннан бірнеше есе төмен болады. Қазақстанның тусті және кара металлургия саласындағы көптеген өнеркәсіптерден ... ... ... ... ... алуға шикізат ретінде пайдаланылып келеді. Металлургия өнеркәсіптерінің ... ... бар ... ... ... ... кұны, сонымсн катар, 1 т өнімге жүмсалған қаржының үлсс салмағы табиғи шикізаттан өндірілген күкірт қышқылына қарағанда 2 ... ... Кені бар ... ... ... пайдалануды мақсатқа ала отырып, Орталық жәнс Солтүстік Қазақстанда металлургиялык өндірістерінің калдықтарын колдану ... ... ... жоне ... да минералдық тыңайткыштарды өндіруге бағытталған химия өнеркәсібі дамуда. Азот тыңайтқыштарын алуға оттекті өндіргенде шыққан металлургиялық өнеркәсіп қалдықтары пайдаланылады. Сульфитті ... ... ... ... ... күкірт қышқылы аммоний суперфосфатын, сульфатын және гидросульфатын алуға қолданылады. Металл сынықтары ... ... ... ... назар аударуға тұратын калдыққа жатады. Өндіріс процестерінен шығатын металл сынықтарының жалпы көлемінің 67% кесінділерден, металл ұнтақтарынан, жоңқадан, ... ... 31%-ті ... ... ... 2%-ті ... ... металл қалдықтарынан түрады. Амортизациялық сынықтарға шығынға жіберген, істен шыққан жабдықтар, саймандар, бұйымдар және т. б. инвентарлар жатады. Мысалы, вагондар мен ... 30 жыл, ... 25 жыл, ... 100 жыл, ... 10 жыл, ... ... жүргізу жолының қолдану мерзімі 50 жыл ғана. Машина жасайтын өнеркәсіптерде амортизациялык сынықтардың 55% технологиялық жабдықтар мен ... ... ... ... Өндірістегі металл қалдықтарыныи өңдеуге жататын көлемі металдар мен ... ... ... ... ... Қалдықтардың шығатын негізгі көздерінс мсталдарды механикалық өндеу, түрлі формаларға келтіру, құю процестері жатады. Қатты тұрмыстық қалдықтар (бұдан әрі - ҚТҚ) - ... ... ... ... ... ... ... материалдардың, жартылай фабрикаттардың және өзге де өнімдер мен азық-түліктің қалдықтары, сонымен қатар өзінің тұтыну қасиеттерін жоғалтқан ... ... ҚТҚ ... асыру (залалсыздандыру) - қатты тұрмыстық қалдықтарды және ірі көлемдегі қалдықты адамдардың өміріне және қоршаған ортаға зиянды әрекетін ... ... ... ... әр ... ... ... өңдеу. Тұрмыстық қалдықтар - адамның өмір сүру ... ... ... тұтыну қалдықтары. Өндірістік қалдықтар  -  шикізаттың, ... ... ... және өзге де ... мен ... ... ... қатар өзінің тұтыну қасиеттерін жоғалтқан тауарлар (өнімдер). Осы ережелерде ... ... ... мен анықтамалар заңнамалық және басқа нормативтік құқықтық актілермен, техникалық регламенттермен белгіленген мағынасында қолданылады. Қалдықтар мен ... ... ... ... және ... ... - жүйелі тазалау қалдықтарды жоюды жүзеге асыратын ұйым және жеке және заңды тұлғалардың арасындағы келісім-кестелер бойынша жүзеге ... ... ... ... шығарған кезде автомашинаның әр рейсі полигон әкімшілігінің жол парағында белгіленуі қажет. Қалдықтарды шығару 7 сағаттан ерте емес және 23 ... кеш емес ... ... ... ... ... және сұйық тұрмыстық қалдықтарды зиянсыздандыру қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес келетін арнайы құрылыстарда (қатты тұрмыстық қалдықтарға арналған полигон, ассенизация алаңдары, жер ... ... мал ... ... құрылымдарының жүйесі) жүргізілуі қажет. Қалдықтарды осы мақсаттарға арналмаған басқа аумақтарға шығаруға, сонымен қоса ауыл ... ... ... жол ... Соңғы 15-20 жылда пластмассалардың жаңадан жетілдірілген түрлерін жасау максатында ғылыми-зерттеу жұмыстары карқынды ... ... ... ... мұнайдан өндірілетін әдеттегідей арзан пластмассалардың орнына табиғи жағдайда биологиялық жолмен микроорганизмдердің қатысуымен қоршаған ортаға ... ... ... ... ... алу. Осындай полимерлі материалдар ауылшаруашылык дақылдарынан (жүге-ріден, картофельден, катты тағам қалдықтарынан) 66 ... ... ... ... мен ... ... алынады. Биологиялық жолмен ыдырайтын полимерлерге химиялық синтез арқылы алынған синтетикалық полиэфирлер және микроорганизмдердің ... ... ... ... ... Осындай жаңа материалдар толығымен дымқылды жағдайда биохимиялық жолмен ыдырайды және әртүрлі жағдайда ... ... ... ... өнімдер шығарыла бастады. Мысалы, бұрынғы полистиролдан жасалған жоңқалардың орнына амортизациялык буып-түюге арналған жоңқалар, орауыш қаптар, бір ... ... ... ... және т. б. ... ... ұйымдар, мәдени - көпшілік мекемелердің аумақтарында, демалыс аймақтарында көлік өтуі үшін өтпе ... бар ... және ... ... ... ... орнататын арнайы алаңшалар бөлінуі қажет. Алаңшаның су өтпейтін жабыны және үш жағынан бұталардан ... ... ... ... ... ... орнатуға арналған алаңшалар тұрғын және қоғамдық ғимараттардан, барлық ... ... ... алаңшаларынан және халықтың демалу орындарынан 25 метрден кем емес және 100 ... ... емес ... орналасуы қажет. Алаңшалардың көлемі 5 контейнерден кем емес контейнер қоюға арналуы қажет. Контейнерлерден алаңшаның шетіне дейінгі арақашықтығы 1 метрден кем ... ... Аула ... ... алаңшаларынан, бекітілген арақашықтықты сақтау мүмкін болмайтын құрылысы салынған аудандарда осы ара ... ... ... сәулет және қала құрылысы, тұрғын үй-пайдалану ұйымы қызметкерлерінің, мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің аумақтық органы маманының қатысуларымен комиссия белгілейді. Орнатылатын қоқыс ... ... ... ... үшін ... жинағыштарды пайдаланатын халық саны, қалдықтардың жиналу нормалары, оларды ... ... ... ала ... ... қажет. Қоқыс жинағыштардың есептік көлемі ең көп жиналатын кезеңдегі қалдықтардың нақты ... ... ... келуі қажет. Қоқыс жинағыштарда (контейнерлерде) жылдың суық мезгілінде қалдықтарды сақтау мерзімі (-8 және С бойынша төмен градус температурада) үш ... ... ... жылы кезеңде (плюс температурада) тәуліктен артық емес мерзімде шығарылуы қажет. ҚТҚ жинау үшін ... ... ... үй ... ... ... (0,75 текше метр), жеке үй иеліктерінде қақпақтары бар түрлі сыйымдылықтағы құрылымдар (ағаш, металл қолдану қажетБірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия.Синэкология ... ... ... syn- ... - әр ... ... ... жануарлар мен микроорганизмдердің популяцияларының ассоциациаларын (биоценоздар), олардың қалыптасу ... мен ... ... ... ... зерттейтін экологияның бөлімі.Әр түрдің популяцияларының макрожүйелерге бірігуінен  -  ... мен ... ... ... ... bios - өмір, koinos  -  жалпы, ортақ)  -  қоршаған ... ... ... ... ... ... ... жануарлар мен микроорганизмдер популяцияларының жиынтығы.  ұғымын 1877 жылы неміс зоологы К.Мебиус ұсынды.Кез келген биоценоз биотоппен ... одан да ... ... биологиялық жүйе  -  биогеоценозды түзеді. Биогеоценоз ұғымын 1940 жылы В.Н.Сукачев ұсынған. В.Н.Сукачев ... ... ... ... берген  -   ұғымы шет елдерде кеңінен таралған, 1935 жылы ... ...  ... ... ... ...  -  зат, энергия және ақпараттар алмасу нәтижесінде біртұтас ретінде тіршілік ететін кез келген өзара ... тірі ... мен ... орта ... ... ... ... илеуі, орманның бір бөлігі, тұтас орман, және ... ... өзі ... бола ... ...  -  кезекті трофикалық деңгейдегі энергия ағынының шамасын немесе  көрсетеді. Энергетикалық пирамида ... ... ... ... ... ... ... Ол уақыттың белгілі бір сәтінде ағзалардың ағымдағы күйін ғана ... сан және ... ... ... ол биомассаның өсу жылдамдығын көрсетеді. Энергия пирамидасының әр бір сатысы белгілі бір нәрлену деңгейінен белгілі бір ... ... ... көлемін (алаң немесе көлем бірлігіне) бейнелейді;* Екі түрдің бірдей биомассасы болса да оларда энергия көлемінің бірдей болуы міндетті емес. ... ... ... салыстырудың жаңылыстыруы мүмкін;* Энергия пирамидалары тек түрлі экожүйелерді ғана емес, сонымен бірге бір экожүйенің ішіндегі популяциялардың ... ... ... ... ... ... пирамидасының фундаментіне күн энергиясының түсуін көрсететін тағы бір тікбұрышты қосып ... ... ... экологиялық пирмидалардың үш түрінің ең пайдалысы болса да, оларды құрастыру үшін мәліметтер алу өте ... ... онда ... ... ... гөрі ... көп ... талап етіледі. Іс жүзінде энергия пирамидалары кейде биомасса пирамидаларынан бұрын жүргізілген тәжірибелерге негізделген қайта есептеу жолымен жеткілікті түрде нақтылықпен ... ... ... ... ... ... зерттеуге итермелейтін себептердің бірі  -  бұл алынған білімдерді адамның қоректік және энергиялық қажеттіліктерін ... үшін ... алу ... қоректік тізбектерге өсімдік текті тамақтағы энергияның берілетін мөлшерін есептеуге және тасымалдануын бақылауға болады.Энергия тасымалдау ... ... ... қатынастар нәтижесінде әрбір бірлестік белгілі бір трофтық құрылымға ие болады.Жалпы жағдайда трофтық құрылымды кезекті трофтық ... ... ... аудан бірлігіне шаққан энергия шамасымен анықтауға болады. Оларды экологиялық пирамида түрінде кескіндеуге болады. Бұл құбылысты зерттеген Ч. Элтон (1927 ж.) ... ... үш ... ... бөліп көрсетті.1. Сандар пирамидасы. (м2 /даралар саны) әртүрлі трофтық деңгейдегі ағзалардың санын көрсетеді. Орманның жайылымдық қоректік тізбегінде, продуцент  -  ... ал ... ... консумент  -  бунақденелілер болғанда, бірінші реттік консументтердің деңгейі саны жағынан өндірушілер деңгейімен салыстырғанға байланысты. Бұл ... ... ... кері ... ... пирамидасы әр түрлі трофтық деңгейдегі тірі заттың жалпы құрғақ массасын сипаттайды (органикалық заттардың құрғақ ... ... ... өте ұсақ және ... ірі ... ... соңғысының жалпы массасы барлық кезде продуценттердің жалпы массасынан жоғары болады, яғни биомасса пирамидасы да кері ... ... ... (Дж/м[2][ ]жыл) кезекті трофтық деңгейлердегі энергия ағынының ... ...  ... Энергетикалық пирамида барлық кезде жоғары қарай сүйірленеді. Бірақ тамақпен бірге жүйеге түсетін ... ... ... ... ... ... әдебиеттер:* Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. ... Л. ... - ... ... ... Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экологиядан  оку  - әдістемелік құрал. Алматы. Экономика. 2002 ж.* Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. А., 2003* ... Ә.С., ... Ж.Б., ... Г.З. ... А., 2001.  
        
      

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. 1 табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. 2 әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) 3 өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу28 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу17 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.). Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу12 бет
Биогеоценоз және экожүйе туралы түсінік15 бет
Биоконструкцияға қажетті табиғи көздер. Экожүйенің генетикалық ресурстары жəне биоалуантүрлілі4 бет
Экологиялық пирамидалар және оның түрлері2 бет
«d-Элементтердің координациялық қосылыстары. Кристалдық өріс теориясы. Лигандтар өрісі теориясы. Кристалдық өрістің тұрақтану энергиясы»4 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет
«Қазақстандағы демографиялық процестер»148 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь