Бағалы қағаздар нарығы: инвестициялық белсенділікті көтеру факторы ретінде

ЖОСПАР

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК. ОНЫҢ
ТҮРЛЕРІ МЕН ШЫҒАРУ МЕХАНИЗІМІ
1.1 Бағалы қағаздар нарығының орны, жұмыс істеуі және
құрамдас бөліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Бағалы қағаздар нарығының жіктелуі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.3 Бағалы қағаздарды шығару механизімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
1.4 Эмитенттер мен инвесторлар туралы жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ..20

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР
НАРЫҒЫНЫҢ ДАМУ ЖОЛДАРЫ МЕН ОНЫҢ
ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІКТІ КӨТЕРУІ
2.1 Бағалы қағаздар нарығын реттейтін жүйелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
2.2 Бағалы қағаздарды банк аясында инвестициялау ... ... ... ... ... ... ... ... 29
2.3 Қ.Р бағалы қағаздардың инвестициялық
белсенділігін арттыру мен оның негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ...33

3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАҒАЛЫ
ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНА ТАЛДАУ ЖАСАУ
3.1 Бағалы қағазадарды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..37
3.2 “Казпочта” АҚ акцияны шығару проспектісі мен
инвестициялық стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .47
3.3 Бағалы қағаздардың табыстылығын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ...53

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .58

Қолданған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61
Қазақстан орталықтанған – жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өтуі қоғамдық өндірістің сипатын өзгертуде.
Нарық – күрделі, әрі жан – жақты қызмет атқаратын қоғамдық қатынастар жиынтығы. Ол бір жағынан тауар және көрсетілген қызмет нарығын қамтыса, екінші жағынан қор жинау нарығын қамтиды. Соңғысы, өз кезегінде, қаржы нарығы мен қозғалмайтын мүлік нарығынан тұрады. Осы аталған нарықтардың өзара байланысы ұлттық экономикалық механизмді құрайды. Ал бұл механизм несиеге негізделген. Басқаша айтқанда, нарыққа қатысушылардың басым көпшілігі іскерлік шартқа қол қойып, өздеріне бағалы қағаз түрінде міндеттеме алады.
Бағалы қағаз нарығы субъектілерінің қатынастары экономикалық – құқықтық механизмге негізделеді. Бұл бағалы қағаздардың материалдық түрі ретінде оның маңызын дәлелдейді. Бірақ бағалы қағаздардың маңызы онымен шектеліп қоймайды. Бағалы қағаздар кез – келген мемлекеттің төлем айналымында маңызды орын алады, себебі олар арқылы мемлекеттің инвестициялық қызметі жүзеге асырылады. Дәлірек айтқанда, бұл күрделі қаржы тікелей халық шаруашылығының ең тиімді саласына жіберіледі, яғни оларды нарық жүйесіндегі ең өміршең субъектілер ғана алады.
Өзінің ұйымдық және құрылымдық ерекшеліктеріне орай бағалы қағаздар қаржы институттары, қаржы нарықтары және оларды реттейтін құқықтық ережелермен қатар мемлекеттің қаржы жүйесінің тұтас бір бөлігін құрайды. Мұндай жүйе біздің мемлекетімізде нарық қатынастарын қалпына келтіру қажеттілігі туындаған кезде, яғни 90-шы жылдардың басында құрыла бастады.
Бағалы қағаздар ақша түріндегі капиталға да, заттай капиталға да меншік құқын бекітіп, тек бағалы қағаздар арқылы ғана мемлекеттің меншікті акционерлік қоғамдардың, яғни жекеменшік иелері – халықтың меншігіне айналдыру мүмкін. Бағалы қағаздар нарығында өзіне тән қаржы итституттары жүйесі қалыптасып, оларда экономикалық өрістеудің қаржы көздері шоғырланып және инвестициялық қорларды бөлу қатынастары жүзеге асады.
Жұмыстың мақсаты Қазақстандағы бағалы қағаздар түрлері мен жіктелуін қарастыру, бағалы қағаздардың шығарылуымен оның эмитенттерін қарастыру сонымен қатар Қазақстан Республикасында қандай бағала қағазадар түрлері шығарылатынын қарастырып, оларға талдау жасау. Бағалы қағаздың сапасы мен сандарына мінездеме беру арқылы оның дамуына жағдай жасау. Осы мақсаттарды іске ала отырып, келесі қадамдарды анықтаймыз:
1) Бағалы қағаздар не, ол не үшін керек?
2) Оның түрлері, жіктелуі.
3) Қ.Р бағалы қағаздарды шығару.
4) Бағалы қағаздардың даму жолдары.
5) Бағалы қағазадрға талдау жасау.
Қазақстан Республикасының мемлекеті бағалы қағаздар нарығын құру және одан әрі өрістету мақсатында қажетті шараларды жасауда. Қазақстандағы меншікті мемлекет иелігінен алу және жекеменшіктендірудің Ұлттық бағдарламасы бағалы қағаздар нарығының негізгі элементтерін құру процесін жеделдетті. Мемлекеттік кәсіпорындарды акционерлік қоғамдар түрінде қайта құру олардың инвестиция тартудың ең бір тиімді механизмдерінің бірі акция шығаруды пайдалану мүмкіндігін ашты. Бағалы қағаздар нарығының механизімі экономиканың барлық субъектілеріне инвестиция көздерін алуға мүмкіндігін жасайды. Акция шығару осы ресурстарды шектеусіз алуға мүмкіндік туғызса, ал облигация шығару ақша ресурстарын, оларды банктерден алудан гөрі, тиімді жағдайда алуға мүмкіндік береді. Мемлекет бюджет кемшілігін толтыру мақсатында да ақша белгілерін эмиссияламай, мемлекеттік бағалы қағаздар шығарумен шұғылданады.
Өркениетті мемлекеттерде экономикалық өрлеуде қаржыландырудың басты жолы бағалы қағаздар нарығы болып табылады. Бағалы қағаздар нарығының күрделі ұйымдық - экономикалық жүйесі көптеген өзара байланысты элементтерден тұрады:
1) эмитенттер, яғни әр түрлі бағалы қағаздар шығаратын шаруашылық субъектілер;
2) инвесторлар, яғни уақатша бос ақша иелері – заңды және жеке тұлғалар;
3) бағалы қығаздар нарығының кәсіби мамандары: брокерлер, дилерлер, инвестициялық басқарушылар және т.б;
4) қор биржалары, депозитарийлер, клирингтік және басқа бағалы қағаздарды тіркейтін , сақтайтын ұйымдар;
Осы күрделі құрылымдардың қызметін ұйымдастыратын, басқаратын және реттейтін заңдар мен ережелер және мемлекеттік органдар қажет.
Бағалы қағаздар нарығы барлық мемлекеттерде, көптеген қарым-қатынастарда экономикалық өсуді қаржыландырудың өте жақсы және тиімді механизімі болып табылады.
Қазіргі кезде бағалы қағаздар нарығы - әлемдік экономика мен халықаралық шаруашылықтың жоғары дамуындағы негізгі құрушысы. Оның даму деңгейін экономиканың және кәсіпкерлік мәдениеттің жалпы күйіне байланысты шешеді. Бағалы қағаздар нарығын “ экономикалық ауа-райының ” бараметрі деп атайды
Бүгінгі бағалы қағаздар нарығы тиімді инфрақұрылыммен экономикалық қарым-қатынастағы дамыған елдердегі инвестицияны жинақтауды түрлендіруде ең негізгі рольді атқаратын, ақша қаражаттарын қайта бөлудегі ең негізгі механизм болып қатысады.
Айтылған мәселелердің барлығы мемлекетіміздің экономикалық дамуының бүгінгі кездегі сатысында Қазақстан халқының жас буыны алдында жаңа тіпті ерекше бағыт, яғни бағалы қағаздарды шығару және сол қағаздар нарығындағы операцияларды меңгеру міндеті пайда болғанын айқындайды.
Қорыта айтқанда, Қазақстан Республикасында қалыптасып келе жатқан бағалы қағаздар нарығындағы үлгісіне нақты бірыңғай көзқарас жоқ. Сондықтан бағалы қағаздар нарығына уақыт талабына сай әлі де біраз өзгерістер енгізілуі мүмкін.
1. Галанова А.С.,Басова И.С. Рынок ценных бумаг.- Москва.,1996.-339бет.
2. Көшенова Б.А.Бағалы қағаздар нарығы.- Алматы., 1999.-234 бет.
3. Абдрахманова Г.Т., Жумабаева З.С.,Рынок ценных бумаг: особенности
функционирования в Казахстане.- Алматы., 2002-340 бет.
4. Сейткасимов Т.С., Ильясов А.А., Ценные бумаги и фондовый рынок.
- Алматы., 1998.-184 бет.
5. Жатканбаев Е.Б., Агальцова С.В.Рынок государственных ценных бумаг.
- Алматы., 1999.-312 бет.
6. Колесникова В.И.,Таркановского В.С.,Ценные бумаги.- Москва.,1998.
-219бет.
7. Жуков Е.Ф., Ценные бумаги и фондовые рынки.- Москва., 1995-224бет
8. Косолапов Г. Интеграционные процессы в корпоративном секторе и фондовый рынок // Рынок ценных бумаг №13 2005 г-19-21 бет.
9. Джуматова А.К. Деятельность Инвестиционного Фонда Р.К на рынке ценных бумаг // Банки Казахстана №6 2005г -24-25стр.
10.Арыстанбаева С. Организация эффективного размещения финансовых ресурсов на рынке ценных бумаг // Қаржы қаражат №4 2005г - 10-11 бет.
11. Супугалиева Г.И. Банк аясындағы инвестициялау // Вестник КазНу - 2004 ж 26-29 бет.
12. Буренин А.Н., Рынок ценных бумаг и производных финансовых инструментов: учебное пособие – Москва., ИНФРА-М, 1998.,-165 бет).
13. Банки казахстана №12 2004 г. (13-20 бет).
14. Сарсенбаева Ж.И. Проблемы долглвого рынка ценных бумаг Республики Казахстан // Мир финансов №1 2006 г. - 13-35 бет.
15. Алексеев М.Ю., Рыног ценных бумаг. – Москва., 1992 – 352 бет.
16. Аналитический обзор Ассоциации финансистов Казахстана // Мир финансов 2004г – 7-8 бет.
17. Байганин Е. Становление и развитие рынка корпоративных облигации в Республике Казахстан // Рынок ценных бумаг№5 2005г.-50-55бет.
18.Оспанов А. Перспективы развития рынка ценных бумаг в Республике Казахстан // Рынок ценных бумаг №5 2005г- 72-77бет.
19. Есенов Б. Перспективы совершенствования казахстанского фондового рынка // Рынок ценных бумаг №11 2005г - 9-14бет.
20. Аналитическая служба. Итоги развития биржевого рынка за 2005год
// Рынок ценных бумаг №8 2005г - 12-21бет.
21. Аналитическая служба. Итоги развития биржевого рынка за 2004год
// Рынок ценных бумаг №1 2005г- 11-19бет.
22. Важинская Е. Итоги развития биржевого фондового рынка за 2005 год
// Рынок ценных бумаг №1-2 2006г-13-27бет.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Макро және микроэкономика кафедрасы
Дипломдық жұмыс
Бағалы қағаздар нарығы: инвестициялық белсенділікті көтеру
факторы ретінде
ЖОСПАР
КІРІСПЕ....................................................................
.......................................3
1 ... ... ... ... ... ... МЕН ... МЕХАНИЗІМІ
1.1 Бағалы қағаздар нарығының орны, жұмыс істеуі және
құрамдас ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды ... ... мен ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР
НАРЫҒЫНЫҢ ДАМУ ЖОЛДАРЫ МЕН ОНЫҢ
ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІКТІ КӨТЕРУІ
2.1 ... ... ... ... ... ... банк аясында ... Қ.Р ... ... ... ... мен оның ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАҒАЛЫ
ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНА ТАЛДАУ ЖАСАУ
3.1 ... ... ... АҚ ... ... ... ... Бағалы қағаздардың табыстылығын есептеу………………………….53
Қорытынды...................................................................
..................................58
Қолданған
әдебиеттер..................................................................
..................60
Қосымша …………………………………………………………………….61
КІРІСПЕ
Қазақстан орталықтанған – жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға
өтуі қоғамдық ... ... ...... әрі жан – жақты қызмет атқаратын қоғамдық қатынастар
жиынтығы. Ол бір ... ... және ... қызмет нарығын қамтыса,
екінші жағынан қор жинау нарығын қамтиды. ... өз ... ... мен қозғалмайтын мүлік нарығынан тұрады. Осы аталған нарықтардың
өзара байланысы ұлттық экономикалық механизмді құрайды. Ал бұл ... ... ... ... нарыққа қатысушылардың ... ... ... қол ... ... ... қағаз түрінде
міндеттеме алады.
Бағалы қағаз нарығы субъектілерінің қатынастары ... ... ... ... Бұл ... қағаздардың материалдық түрі
ретінде оның маңызын ... ... ... ... ... ... қоймайды. Бағалы қағаздар кез – ... ... ... ... орын ... ... олар ... мемлекеттің
инвестициялық қызметі жүзеге асырылады. Дәлірек айтқанда, бұл күрделі қаржы
тікелей халық ... ең ... ... ... яғни ... ... ең өміршең субъектілер ғана алады.
Өзінің ұйымдық және құрылымдық ерекшеліктеріне орай бағалы қағаздар
қаржы ... ... ... және ... ... құқықтық
ережелермен қатар мемлекеттің қаржы жүйесінің тұтас бір бөлігін құрайды.
Мұндай жүйе ... ... ... қатынастарын қалпына келтіру
қажеттілігі туындаған кезде, яғни 90-шы жылдардың ... ... ... қағаздар ақша түріндегі капиталға да, заттай ... да ... ... тек ... қағаздар арқылы ғана мемлекеттің ... ... яғни ... ... – халықтың меншігіне
айналдыру ... ... ... ... өзіне тән қаржы итституттары
жүйесі қалыптасып, оларда экономикалық өрістеудің қаржы көздері ... ... ... бөлу ... ... асады.
Жұмыстың мақсаты Қазақстандағы бағалы қағаздар түрлері мен жіктелуін
қарастыру, бағалы ... ... оның ... ... ... Қазақстан Республикасында қандай бағала қағазадар ... ... ... ... жасау. Бағалы қағаздың сапасы мен
сандарына мінездеме беру арқылы оның ... ... ... Осы ... ала ... келесі қадамдарды анықтаймыз:
1) Бағалы қағаздар не, ол не үшін керек?
2) Оның түрлері, жіктелуі.
3) Қ.Р бағалы ... ... ... қағаздардың даму жолдары.
5) Бағалы қағазадрға талдау жасау.
Қазақстан Республикасының мемлекеті бағалы ... ... ... одан әрі ... ... ... шараларды жасауда. Қазақстандағы
меншікті мемлекет иелігінен алу және жекеменшіктендірудің ... ... ... ... ... ... құру ... Мемлекеттік кәсіпорындарды акционерлік қоғамдар түрінде қайта
құру олардың инвестиция тартудың ең бір тиімді ... бірі ... ... ... ... ... қағаздар нарығының механизімі
экономиканың барлық субъектілеріне инвестиция ... ... ... ... ... осы ... шектеусіз алуға мүмкіндік туғызса, ал
облигация шығару ақша ресурстарын, оларды ... ... ... тиімді
жағдайда алуға мүмкіндік береді. Мемлекет бюджет кемшілігін ... да ақша ... ... ... ... ... шұғылданады.
Өркениетті мемлекеттерде экономикалық өрлеуде қаржыландырудың басты
жолы бағалы қағаздар нарығы болып табылады. ... ... ... ... - ... ... көптеген өзара байланысты
элементтерден тұрады:
1) эмитенттер, яғни әр ... ... ... ... ... ... яғни уақатша бос ақша иелері – заңды және ... ... ... ... кәсіби мамандары: брокерлер, дилерлер,
инвестициялық басқарушылар және ... қор ... ... ... және ... ... ... , сақтайтын ұйымдар;
Осы күрделі құрылымдардың қызметін ұйымдастыратын, басқаратын ... ... мен ... және мемлекеттік органдар қажет.
Бағалы қағаздар нарығы барлық мемлекеттерде, көптеген қарым-
қатынастарда ... ... ... өте ... және ... ... ... кезде бағалы қағаздар нарығы - ... ... ... ... ... ... негізгі құрушысы. Оның даму
деңгейін экономиканың және кәсіпкерлік мәдениеттің ... ... ... ... қағаздар нарығын “ экономикалық ауа-райының ” бараметрі деп
атайды
Бүгінгі бағалы қағаздар нарығы тиімді инфрақұрылыммен экономикалық
қарым-қатынастағы дамыған ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын қайта бөлудегі ең негізгі
механизм болып қатысады.
Айтылған мәселелердің барлығы ... ... ... ... ... Қазақстан халқының жас буыны алдында жаңа тіпті
ерекше бағыт, яғни бағалы ... ... және сол ... ... ... ... пайда болғанын айқындайды.
Қорыта айтқанда, Қазақстан Республикасында қалыптасып келе жатқан бағалы
қағаздар нарығындағы үлгісіне нақты бірыңғай көзқарас жоқ. ... ... ... ... ... сай әлі де ... ... енгізілуі
мүмкін.
1. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК. ОНЫҢ ... МЕН ... ... ... ... ... ... істеуі және құрамдас бөліктері
Жалпы айтқанда бағалы қағаздар нарығы деп бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... жиынтығын
айтуға болады.
Бұл мағынада бағалы қағаздар нарығы басқа да тауарлар анықтамасынан,
мысалға ... ... ... ... мүмкін емес. Айырмашылығы жеке
объект қылып салыстырса ғана ... ... ... номенклатурасы әлде
бір жеке тауар нарығына сәйкес емес, толығымен жалпы тауар нарығын қамтиды.
Одан ары, егер ... ... мен ... ... ... ... ... кетеді. Тауар өз тұтынушысына жетуі үшін ... өз жолы ... ... ал ... ... үшін өз ... ... бір не бірнеше рет сатылуы мүмкін, ал ... ... көп ... ... ... ... ... - әр мемлекет нарығының
құрамдас бөлігі. Бағалы қағаздар нарығының негізі болып тауар нарығы, ақша
және ақша ... ... ... нарығы, ақшаға өндірістік байланыста
көмекші ... ... ... ... ... қағаздар
классификациясымен көптеген ұқсастықтар біріктіреді. Айырмашылықтары:
1) Бағалы құжаттардың халықаралық және ұлттық нарығы
2) Ұлттық және ... ... ... ... ... жеке ... ... нарығы (акциялар,
облигациялар және тағы басқа)
4) ... ... ... және ... ... ... ... және өндірістік бағалы қағаздар нарығы
Бағалы қағаздардың осы не басқа классификациясының мағынасы ... ... ... [1, 15бет].
Тауар экономикасының ең негізігі мақсаты пайда табу ... ... ... ... салу ... болып табылады.
Ақша қаражаты өндірістік не сауда қызметіне, жылжымайтын мүлікке,
антиквариаттарға, ... ... және т.б. ... ... ... өте
келе осы салынған ақша мөлшері, егер дұрыс жол мен ... ... ... есе ... ... ... ... жағдайда
капиталдық іске салыну үшін алдын ала ... ... ... ... алынбай
қалады. Дұрыс қарасақ, капиталға қаржы салу үшін ... оны ... ... қой.
Капитал жинап, оны алу өрісі – қызметтің қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... негізінен:
1) Банктік капитал нарығы
2) Бағалы қағаздар нарығы
3) Валюталы нарық
4) Сақтандыру және зейнетақы ... ... тек ... ... нарық, не алғашқы нарық, және ... ... ... ... ... ... ... түсетін
қаржы нарығы сияқтыларды айыра білуіміз керек. Қаржы нарықтары не ... ... ... бұлар қаржы салатын алғашқы тұлғалар ... ... ... ... ... болып табылады.
Бағалы қағаздардың барлығы дерлік қаржы капиталынан бастама алмайтындықтан,
бағалы қағаздар нарығы толығымен қаржы ... ... ... ... ... ... тек капитал ретінде қарайтын бөлімі, қор нарығы
деп аталады және осы ... ... ... ... ... ... ... нарығы бағалы қағаздар нарығының ең көп бөлігін ... ... ... қалған азғана бөлігі көлемінің аздығына байланысты арнайы аталмай
жүр, сондықтан да бағалы қағаздар нарығы мен қаржы ... ... ... ... келеді. Бұдан ары бағалы қағаздар нарығының осы
бөлігін ақша нарығы және ... ... ... ... не ... ... нарығы деп атайық. Қалай айтқанмен бағалы қағаздар ... ... ... көрсетілген.
Бағалы қағаздар нарығының орынын екі бағытта қарауға болады: қаржы
мөлшерін әр түрлі табыс көздерінен ... ... және бос ... ... бір ... ... тұрғысынан.
Қаржы мөлшерін жұмылдыру ішкі не сыртқы ... ... ... Ішкі ... ... негізінен амортизациялық қатынастар мен табылған
пайда көздері саналады. Сыртқы табыс көзінің негізі болып банктен ... және ... ... табылған қаражаттар саналады. Қоғамда
негізінен ішкі табыс көздері ... ... ... ... ... көзі ... осыған бөлініп үлестірілуінен тұрады. Орташа есеппен
алғанда дамыған елдерде ішкі табыс көздері 75 ... ... ал ... мен бағалы қағаздарға барлығы 5 және 20 пайыз құрайды.
Бос қаржы мөлшері көптеген пайдалы инветициялауға ... ... ... ... не шаруашылықтық ... ... ... ... ... т.б), жылжымайтын мүлікке,
антиквариаттарға, бағалы ... мен ... ... өнер туындыларына.
Ақша қаржатын осымен қатар отандық құнсызданып бара жатса шетел валютасына,
сақтану не зейнетақы қорларына, ... ... ... ... ... не банк ... ... салынуы мүмкін және т.б. Жоғарыда
көрсетілгендерге қарасақ, бағал қағаздар нарығы – ... ... ... ... ... ... сондықтан оларды өзіне тарту үшін бәсекеге
түсуіне тура келеді.
Аталған нарықтар арасындағы қаржының ... ... ... ... байланысты болып келеді:
1) Нарықтың пайда табу дәрежесі;
2) Нарықтың салық салыну жағдайлары;
3) Капиталын ... алу және ... ... ала ... ... ... ... мен инвесторға жасалған жеңілдіктер,
нарыққа ... ... шығу ... болуы, нарықтың
ақпараттандыру дәрежесі және т.б.
Бағалы қағаздар нарығын екі ... ... ... ... ... ... ... қызметтер, барлық нарыққа бірдей ... және ... ... бұл оны ... ... тұрады.
Жалпы нарықтық қызметтерге:
1) Коммерциялық қызметі, осы нарықтағы ... ... ... ... арналған қызметтер;
2) Бағалау қызметі, нарық бағаларының қойылу барысын қамтамасыз етіп,
олардың үнемі қозғалыста болуын қадағалайды және т.б.;
3) Ақпараттандыру қызметі, нарық өз ... ... ... оның ... ... ... ақпараттар жиып, хабарлап
отырады;
4) Реттеу қызметі, ... ... және онда ... ... арасындағы дауларын шешіп, ... ... және ... ... және т.б. ... ... ... арнайы қызметтеріне төмендегілерді қосуға болады:
1) Қайта бөлу қызметтері;
2) ... және ... ... ... ... қызметі;
Қайта бөлу қызметтері өз ішінде үшке бөлінуі мүмкін:
1) Нарық қызметімен айналысатын салалар мен өрістері арасында ... ... ... ... ақшасын өндірілмейтін түрден өндіру түріне аудару;
3) қосымша қаржы мөлшерін айналымға ... ... ... ... негізде қаржыландыру;
Бағалық және қаржыландыру істеріндегі қауіпті жағдайлардан сақтандыру
қызметі туынды бағалы құжаттар: фьючерсті, опционды контракттар негізінде
пайда болды. Бұл қызмет пен ... ... ... ... ... ... қарастырылады.
Бағалы қағаздардың құрамдас бөліктері өзінің негізі ретінде әлдебір
бағалы қағаз түрін көреді. ... орай ... ... ... ... бөліп алу керек:
1) бірінші және екінші ретті (первичный и вторичный)
2) ұйымдастырылған және ұйымдастырылмаған
3) биржалық және ... ... ... және ... кассалық және жедел түрі
Бірінші нарық – бұл бағалы қағаздарды өздерінің ... ... бұл ... ... іске ... ... ... бұл өзінің
талаптары мен ержелері бар бағалы қағаздардың алғаш ... ... ... ... нарығы – бұл бұрын шығарылған бағалы қағаздардың айнлымға
жіберілуі; бұл бағалы қағаздардың бір иесінен ... ... ... ... жиынтығы.
Бағалы қағаздардың ұйымдастырылған нарығы – бұл ... ... ... ... ... бекітілген ережелері негізінде
лицензиатты мамандандырылған қатысушы –делдалдар арасында ... ... ... – бұл ... ... ... қатысушыларының
бірде ережесін сақталмай айналымға кетуі.
Биржалық нарық – бұл ... ... ... қағаздармен сауда жасау ісі.
Биржалық емес нарық – бұл қорлы биржалардан тыс ... ... ... нарық – бұл бағалы қағаздардың ұйымдастырылған нарығы, оған себеп
бұндағы сауда тек нарықтың барлық ... ... ... биржа
ережелері бойынша, тек биржа делдалдарының арасында ғана жүретін іс.
Биржалық емес нарық ... және ... да бола ... ... емес нарық бағалы қағаздар саудасы және сол салада
қызмет көрсетуде, тек компьютерлік байланыс ... ... ... ... дәстүрлі және компьютерлік нарықтарда
жүргізілуі мүмкін. Соңғысы бойынша ... ... ... компьютерлік
байланыс жүйесі арқылы жүргізіледі, бұл осымен айналысатын қорлық
делдалдарды бір компьютерлік нарыққа жинайды [1, 14бет].
Оның негізгі ерекшеліктері болып төмендегілер саналады:
1) ... мен ... ... белгілі бір жерде кезігу жерінің
болмауы, яғни нақты ... да ... ... ... және оны жүргізудің толығымен автоматтандырылуы, нарық
қатысушыларының ролі негізінен тек сауда жүйесінің бағалы қағаздар
саудасына тапсырыс беруімен шектеледі.
Бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... ... – бұл ... жедел түрде 1-2 жұмыс күні ішінде орындау нарығы.
Бағалы құжаттардың жедел нарығы – бұл ... әр ... ... ... ... 2 ... ары болатын нарық. Көбінесе орындалу уақыты 3 ай
болып келеді.
2. Бағалы қағаздардың жіктелуі және түрлері
Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... түсіретін
көрінісіне; екіншіден, эмитенттің сипатына; үшіншіден, ... ... ... ... (2 ... Кіріс төлеу жөнінен қарызды және үлесті бағалы қағаздар болып ... ... ... ... бойынша кіріс нақты пайызбен
төленіп, ал қарыздың күрделі негізгі ... ... ... өтеу көзделеді. Үлесті бағалы қағаздар, немесе оны акция
деп атайды. Акция оны иемденушінің корпорацияның мүлігіндегі үлесін
көрсетеді және иемденушіге ... ... бойы ... ... ... Ал ... қағаздардың басқа түрлері қарызды және
үлесті түрлерінен ... ... ... ... ... ... де жіктеледі. Олардың
эмитенттері мемлекет, жергілікті әкімшілік, корпорациялар, қаржы
институттары және тағы басқа ... ... ... ... байланысты үлесті және қарызды ... ... ... ... Қазыналық, немесе үкімет атынан Қаржы Министірлігі шығаратын бағалы
қағаздар. Бұл қағаздар ең бір сенімді ... ... ... оның ... ... бюджеттің қаржысы қамтамасыз етеді. Бұл ... көп ... ... ... ... мен ... ... меншіктегі кәсіпорындары да көбіне облигация
түріндегі бағалы қағаздарды шығарады.
2) Жергілікті әкімшіліктер мен ... ... ... бағалы
қағаздары. Олардың төлемін қамтамасыз ететін жергілікті салықтар мен ... ... ... берген дотациясы.
3) Қаржы институттары мен ... яғни ашық ... ... ... және ... түріндегі бағалы қағаздары.
Оларды өндіріс, құрылыс, сауда, жол ... ... мен ... ... сақтандыру және инвестициялық компаниялары, зейнетақы
қорлары шығарады.
4) Банктердің ... ... – олар ... ... чектер
және бұдан да басқа банктің өзінің қарыз міндеттемелері.
5) Кәсіпкерлердің бағалы ... - олар ... ... ... және капитал арасындағы қағаздар.
3) Бағалы қағаздар қай жерде сатылады деген сұраққа жауап ... ... ... ... ақша нарығындағы және капитал
арасындағы бағалы қағаздар болып екіге бөлінеді.
Акция - үлесті немесе меншікті куәландыратын ... ... ... ... ... мүлкінің, кірісінің бір бөлігіне заң
жүзінде меншік құқын береді. Компания қанша уақыт жұмыс істеп тұрса, акция
да сонша ... ... ... осы ... ішінде акцияның иесі сан рет
өзгеруі мүмкін. ... ... ... ... ... құқы ... ... бөлінбейді. Акционер оны тек екінші нарықта сатуына
болады.
1) меншікті ... яғни ... ... ... оның
жарғылық капиталын қалыптастырғанда;
2) бар компанияны акционерлік қоғам ретінде қайта құрғанда;
3) жарғылық капиталды қосымша молайтқанда.
Атап айтқанда, жарғылық ... ... ... ... бастапқы
жиынтық құны. Ол, өз кезегінде, айналымдағы капитал (жай және ... және ... ... қалған бағалы қағаздар болып
бөлінеді [2, 29бет].
Акция белгілі бір жағдайда акционерлік қоғамның ... ... оны ... қорғау үшін жұмсауға болатын бағалы қағаздардың бірден
– бірі түрі. ... ... ... ... ... ... 2 - Бағалы қағаздардың жіктелуі
Акция бірнеше түрге жіктеледі (3 ... ... ... ... ... беру ... ... атаулы және иесі ұсынушы
болып екіге ... ... ... ... ... ... құқығы
бойынша – жай және артықшылықты акция деп те екіге бөлінеді. Корпорация тек
өзінің жарғысында бекітілген акцияларды ғана ... ... ... ... – иесі ... ... ... реестірінде тіркелуі
тиіс акция. Акционерлер кітабының қанша және қай ... ... ... акция иесі ғана акционер болып есептеледі.
2) ... ... ...... ... ... ... акция. Кітап ұсынушыға арнап шығарылған ... ... ... ... ... жағынан корпорацияларға қолында атаулы акциясы ... ... ... ол ... ... ... және бағалы
қағаздардың қозғалысын және ... ... ... ... ... ... бұл мемлекеттен кеткенін реттеп және бақылап
отыруға мүмкіндік береді. ... ... ... ... қысқа мерзімді мүддені көздеген акционерлер ұсынушысы арналған
акцияны қолдайды.
Себебі еш жерге тіркелмеген бұндай ... ... ... ... ... Ал атаулы акцияны еркін қолма – қол ақшаға айырбастауға
болмайды, сондықтан олардың ... ... ... ... ... осы екі ... ... асыру жолы да әртүрлі:
Біріншіден, сату механизімі бойынша. Атаулы акцияның иесі оларды
компаниядан сатып алғанын ... ... ... санына бір толтырылған
сертификат алады. Бұл акцияларды сатқандағы сертификаттың сырт ... ... қол ... “ индоссамент ” деген белгі қойылады.
Содан соң акционерлердің тізіміне өзгеріс ... үшін ... ... ... ... ғана ... жаңа сертификаттарын
алады.
Ұсынушыға арналған акцияны сатқанда оларды иемденуші тікелей, яғни
қолма-қол екіншіге ... ... осы екі ... жаңа ... ... құқын
белгілеу тәртібі әртүрлі. Бұл туралы ... ... иесі ... хат ... ал ... ұсынушыға бұндай механизмнің жүруі мүмкін
емес. Ұсынушы акциясында ... ... ... ... Соны ... ... ... өзінің меншік құқын жүзеге асырады.
Корпорацияны басқаруға қатынасу ... ... жай және ... ... ... Жай акцияларды иеленушілердің корпорацияның тапқан
пайдасының мөлшеріне байланысты дивиденттер алу құқығы, жиналыстарда ... ... ... басқаруға қатысу құқы және корпорация жабылып
қалған жағдайда несие берушілермен есеп ... ... ... ... алу құқы бар.
Cурет 3 - Акциялардың жіктелуі
Әрбір акция өз иесіне бір дауыс үлесін береді. Сонымен ... жай ... ... ... бермейді [2, 31бет].
Артықшылықты акциялар- меншік туралы ерекше сертификат. ... ... ... ... ... ... неғұрлым
нақты дивиденд төлеуін қамиамасыз етеді. Бұл акция дауыс құқын бермейді.
Артықшылықты акциялардың өзі бірнеше тармағына ... ... ... болады:
1) Қатысушылар және қатыспаушылар, кумулятивті және кумулятивті ... және ... ... ... бұлай
бөлінуінің себебі акция ... ... ... ... ... ... ... Хабарланып, бірақ төленбеген дивиденд мүмкіндігіне келешекте қатысу;
3) Акцияны басқа түріне айырбастау мүмкіндігі.
Қатысушылар артықшылығы өз ... ... ... ... қатысуға
мүмкіндік береді.
Қатыспаушылар акциясы иесі ешуақытта белгіленген деңгейден ... ... құқы жоқ. Егер ... акциялар кумулятивтік болса,
онда бұрын хабарланған, бірақ кейбір себептермен төленбеген, дивидендтер
міндетті түрде ... жылы ... ... емес ... бойынша
төленбеген дивиденттерді келесі жылдың дивидендтеріне қосуға болмайды.
Конвертабельді артықшылықты ... өз ... ... осы корпорацияның жай акцияларының белгілі бір ... ... ... ... ... көбі
конвертабельді. Ал конвертабельді емес акциялар өз ... ... жоқ [2, ... ... өте ... ... түр тармағының бірі -
дивиденд ... ... ... ... Олар корпорация
құрылтайшыларына ғана ... ... Олар ... ... тек жай
акциялар бойынша төленетін дивидендтің ең жоғарғы квотасы төленіп ... ғана ... ... жарғысында оның директорлары корпорация капиталын
құруға жеке қатысуы керек делінсе, онда – директорлық ... ... ... ... ... арнаулы түрі шығарылады.
Қорыта айтқанда, жай акциялар бойынша дивиденд төлеу корпорацияның ... ... ... ... ал ... ... бойынша
корпорацияның шаруашылық қызметі нәтижелі болмағанына қарамастан ... ... ... ... ... мөлшерде дивиденд төленеді. Әрине, нақты
төленген дивиденд жылдық жұмыс нәтижесіне байланысты түскен кіріс мөлшерін
өсіруі де ... және ... ... пайданың мөлшерін кемітуі ... деп ... ... бір ... ... яғни алған
ақша сомасын қайтаруды және белгіленген сыйақыны төлеуді ... ... ... ... Облигация да акция сияқты ... ең ... ... ... бұл екі ... ... ... түбегейлі өзгешеліктері бар:
1) Облигация иемденушісі корпорацияға несие беруші болып табылады. Ал
облигация корпорацияны несиелендіргеннің куәлігі. Өз ... ... ... бірі. Акция сол меншіктенудің
куәлігі тәрізді.
2) Облигация иемденушісіне ... ... Оның ... ... нақты анықталған. Бұл бағалы қағаз өзінде көрсетілген ... ... ... ... ғана кіріс түсіреді. Облигация
бойынша ... ... ... дивидендтерден бұрын төленеді.
Акционер де дивиденд түрінде төлем алады. Бірақ дивидендтің мөлшері
тіркелмейді және ол ... ... ... Басқа несие беруші сияқты, облигация иесінің дауыс беру құқы жоқ.
Оған керісінше акция иесінің ... ... ... шешуші дауыс құқы бар.
4) Облигация бойынша сыйақы корпорацияның шығынына ... Ал ... ... ... ... таза пайдасынан өтеледі.
Облигация бойынша мезгіл-мезгіл төленетін сыйақы түріндегі пайда
купонға алмастырылады. Купон деп ... ... ... ... Онда сыйақы сомасы көрсетілген. Облигацияда бірнеше элементтер
көрсетіледі: номиналы, купондық ... өтеу ... ... эмиссия
қамтамасыз етілуі, рейтингі.
Номиналы деп, облигацияның бетінде ... ақша ... ... ... иесі өтеу мерзімі келгенде алады.
Купондық қойылым – жыл сайын эмитент ... ... ... байланысты келісілген сыйақы-төлем.
Өтеу күні – компанияның сатып алушысы облигацияны номиналына тең
соманы қайтарып және сыйақы ... ... ... ... ... - ... облигация шығару мәмілесі.
Өтеу туралы нұсқау - эмиссия шартындағы тармақ. Ол бойынша
эмитент облигацияның ... құны және ... ... ... ... Ол қор траст компаниясының бақылауында болады.
Облигациялар қамтамасыз етілген және қамтамасыз етілмеген ... ... ... – оларды шығарғанда
кепілдікке корпорация активтері ... ... ... Бұл ... ... активтерін талап етуге құқық беріп және сонымен бірге
оның негізгі меншігінің облигацияға салынғанын көрсетеді. Қамтамасыз ... ... ... және ... ... қағаздар жатады. Осыған
байланысты мынандай айырмашылықтарды атауға болады:
1) Қозғалмайтын мүлікке салынған облигациялар. Оларды қамтамасыз ететін
жай немесе арнаулы ... ... ... ... ... сақталатын акциялары және
облигацияларымен қамтамасыз етілген осы компанияның облигациялары.
3) Қозғалмалы мүлікпен қамтамасыз етілген ... ... ...... кепілдігі бар, басқаша
айтқанда эмитенттің жақсы атағымен шығарылған қарыз міндеттемесі.
Облигацияның рейтингі – ... ... ... ... ... ... алатын пайдасы купондық төлеммен
дисконттық айырмашылықтан ... ... ... акциялар тәрізді облигациялар да, иесі ұсынушы және ... ... ... Иесі ұсынушы облигациялар еш жерде тіркелмейді, ол ... ... ... ... Ал ... ... ... тіркеуден өтеді. Сыйақы төлейтін күні корпорация оларға пайыз
алу үшін чек ... ... ... қарай корпорация облигациялары:
1)Қысқа мерзімді- 1жылдан 3жылға;
2)Орта мерзімді – 3 ... 7 ... ... – 7 ... да көп ... ... айтқанда, корпорация өз жұмысын акция шығарумен де, сонымен
қатар облигация шығарумен де ... ... ... ... шығару корпорацияға қауіпті. Себебі облигацияда пайда түспесе де,
жыл сайын корпорация облигация ... ... ... міндетті. Ал акция
бойынша, белгіленген соманы төлеуге міндетті емес [2, 46бет].
Сонымен бірге облигация шығару корпорацияға ... ... ... ... Ұзақ ... төленген дивидендтер сомасы жыл сайын төленген
сыйақы сомасынан әлде қайда көп болады деп ұйғарылады.
Инвесторлар ... ... ... шығару қауіптірек, демек
облигация – ... ... ... қосымша шығын шығарып алған
акциялар жоғары пайда ... көзі ... ... ... алмайды. Сонымен,
егер компания бағалы қағаздың екі ... де ... ... ... ... ... облигация иелеріне төлейтін төлемнен жоғары
болады деген болжамға байланысты.
Вексель – ... ... ... ... ... төлем
міндаттемесі. Ол бағалы қағаз. Вексельді борышкер, яғни вексель ... ... ... ... ... яғни ... иемденушіге береді.
Вексельдің мәні – несиеге алған белгілі бір соманы ... ... ... ... өтеу үшін ... сатып алушының (вексель берушінің)
сатушыға (вексель иемденушіге ) берген қарыз міндеттемесі.
Басқа қарыз міндеттемелерінен ... үш ... ... ... ... вексельдің дерексіздігі, яғни қарызды қандай жағдайға, ... ... ... Екіншіден, оның даусыздығы, яғни қарызды қандай ... ... ... ... өтеу ... ... вексельдің айналмалылығы, яғни вексель иемденуші оны басқа
адамдарға беруіне болады.
Қолдану өрісіне қарай вексель жай және ... ... ... ... ... ... Жай вексельді төлеуші, яғни вексель беруші
жазады. Онда вексельді жазған жер, берген уақыты, қандай сома ... ... және қай ... өтеу ... екені көрсетіліп, вексель иемденушіге
береді. Сонымен бірге, ... ... аты- жөні ... қол қойылады.
Жай вексельдің айналымын 4 суреттегі өрнекпен көрсетуге болады:
Cурет 4 - Жай ... ... ... сатып алушы сатушыға береді ( векксель беруші – ... ;
2) ... ... тиеп ... ... тапсырыс бойынша қызмет көрсетеді
(вексель берушіге);
3) ... ... ... вексель бойынша төлем өтеуді ұсынады;
4) Сатып алушы көрсетілген қызметке, алынған тауарға ақы ... ... ... деп ... берушінің (трассанттың) қарыз алушыға
(трассатқа) вексельде көрсетілген соманы үшінші кісіге (ремитентке) төлеу
жөніндегі ... ... ... айтады. Трассат тратта бойынша акцепт
берген жағдайда ғана қарыздар болып есептеледі [2, 49бет].
Акцепт ... - есеп ... ... өз ... ... ... ... Аудармалы вексельдің айналысын 5 суреттегі
өрнекпен көрсетуге болады:
Cурет 5 - ... ... ... ... ... ... ... (трассатқа), яғни қарыздарға
тауарды және траттаны береді.
2) Төлеуші вексель бойынша ... ... оны ... ... ... ... акцепттелген вексельді ремитентке – аудармалы вексель
бойынша ақша ... ... ... аудармалы вексельді трассатқа төлемді өтеуге жібереді.
5) Трассат банкке вексельді өтеуге үкім ... және ... ... сырт ... оның ... ... белгі қояды.
6) Ремитент вексельді несие берушіге жібереді.
7) Несие ... ... ... өз ... ... үшін ... ... Ақша трассаттан несие берушіге несиені өтеу ретінде түседі.
Вексельді басқа біреуге ... ... ... “индоссамент” деген
белгі жазылады. Оны ... ... яғни ... ... ... алған адам индоссат деп аталады [2, 51бет].
Вексельдің қолдану аясына, келісім ... және ... ... ... ... ... ... байланысты коммерциялық, қаржылық және
жалған вексельдер болып ... ... ... сату және ... алу ... айналысқа түседі. Бұндай вексель нақты тауар кепілдігіне
беріледі, яғни ол сату ... ... ... ... ... ... ... рәсімдеу қаржы вексельдері болып
табылады. Оған банктік, қазыналық және банк емес ... ... ... ... ... ... етілмеген құжат. Оларға достық,
қола(бронза), яғни құр-қуыс және қарсы жүретін вексельдер жатады.
Корпоративті бағалы ... – бұл ... ... ... ... және ... ... компаниялар және қорлар ... ... ... ... ... ... ... қарыздық
(долговые), өндірістік және үлестік (долевые) бағалы қағаздар ... ... ... – егер ... ... ... бір мерзімге
қолдануға берілсе, заемдық қаражаттарды қолданғаны үшін, алдын-ала
белгіленген ... ... ... ... қатынас. Берілген формаға
сәйкес, қаражаттарды тартуға, ... ... ... ... ... ... вексель, депозиттік және жинақтаушы банктің
сертификаттары.
Үлестік бағалы қағаздарды ала отырып, оның иесі ... ... ... ... ... ... ... бұл түрі акция ұстаушыны
акционерлік қоғамның нақты меншіктің үлесін куәландырады.
Акция және ... ... ... қаржының дәстүрлі қосымшасы
болып, өндірістік бағалы қағаздар ... ... ... ... ... шарт ... ... қағаздар – бұл мемлекеттің ішкі ... ... ... бұл ... ... болып қатысатын бағалы қағаз ... ... ... айналымға жіберу, келесі негізгі мәселелерді
шешуге қолданады:
1) Инфляциялық емес негізде, яғни айналымға ... ақша ... ... ... ... ... ... жағдайда,
яғни, бюджеттік шығындар белгілі бір календарлық күнге оның сол ... ... алып ... (кассалық дефицит); бір ... ... ... сол ... ... шығындарды
қаржыландыру үшін қажет қаражаттарға қарағанда, кварталы ... ... ... ... ... ... табысы оның
шығынынан төмен және бұл дефицит келесі жылдағы бюджетке ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, инфрақұрылым, құрылыс салаларында
мемлекеттік программаларды мақсатты қаржыландыру;
3) Экономикалық белсенділікті реттеу: ... ақша ... ... ... ... ... өсуге, т.б әсер ету.
1.3 Бағалы қағаздарды шығару механизімі
Бағалы қағаздар - ең алдымен мүлікті иемденуге құқық ... ... ... ... берушіге қарыз алушының берген қарыз міндеттемесі.
Шығарылуы жөнінен бағалы қағаздар нарықтық және ... тыс ... ... ... тыс ... қағаздар әлеуметтік – нарықтық қатынастардың
дамуы негізінде пайда ... ... ... ... ... ... ... қорларының оюлигациялары, депозиттік облигациялар
және т.с.с жатады. Жинақ облигациялары негізінен жеке тұлғалар орасында
орналастырылады. Бұл ... ... АҚШ- та кең ... Зейнетақы
қорларының облигацияларына мысалы, АҚШ-та біреуге ... ақ ... ... ... ... ... ... жатады. Ал
депозиттік облигациялар қысқа мерзімді, орта және ұзақ ... ... ... тек ... ... ... ғана ... тыс бағалы қағаздар әр түрлі қорларға немесе ... ... ... ... және ... ... салған капиталдан түскен
табысты иемденуге құқық береді. Бұл ... ... ... ... бойынша
иемденуші – заңды немесе жеке тұлғалар – оларды басқа иемденушіге беруге
құқығы жоқ. Сондықтан бұл қағаздар ... ... ... түсе ... ... ... бағалы қағаздарды нарықтық бағалы қағаздар деп
атайды. Бағалы қағаздар айналысы деп, ... ... алу- ... және ... ... иемденушісін өзгерту әрекеттерін айтады. Бағалы қағаздарды
шығарып, оны айналымға тусіруші эмитент деп атайды. Эмитенттер кімдер? Олар
6 ... ... ... ... оларды бірінші иемденушілерге
(инвесторларға) сату мына ... ... ... ... құрып, олардың акцияларын құрылтайшылар арасында орналастырғанда;
2) қоғамның алғашқы жарғылық капиталының көлемін жаңадан акция шығарып
өсіргенде;
3) ... ... яғни ... ... ... ... ... облигация және басқа қаржы міндеттемелерін
шығару арқылы қарыз капиталын пайдаланғанда.
Сонымен, қоғам құрылғанда оның ... ... ... ... ... ... Қоғам құрылған кезде оның акцияларына
жазылуға болмайды [2, 65бет].
Эмитент және ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық институттар әрбір бағалы қағаздарды сатып
алушыға сату тәртібін түсіндіретін эмиссия проспектісін алдын – ала шығаруы
тиіс. Оны ... ... ... ... [1, ... ... ... тарауында эмитент туралы жалпы
деректер, яғни эмитенттің аты мен ...... ... ... ... ... дұрыстығына жауапты адамның
аты-жөні көрсетіледі. Ал екінші тарауында ... ... онда ... ... ... бағалы қағаздар нарығындағы
эмитенттің қысқаша жұмысы баяндалады. Үшінші тарауында бағалы қағаздар
шығару жөнінде ... ... Ол ... ... 6 - Бағалы қағаздарды шығарушылар
1) кәсіпорын құрылған кездегі оның ... ... ... ... ... ... ... оның номиналы, жазылу бағасы;
3) акция сатуды бастау және аяқтау күндері;
4) бір инвестор сатып алуға ... ... ... саны;
5) кейбір инвесторларға сатып алуды шектеу;
6) эмитенттің адресі мен телефоны бар.
Эмиссия проспектісінің ... ... ... ... ... ... ... басқарушылардың аты-жөні, олардың қоғамның
жарғылық капиталындағы үлесі, сонымен қатар басқарушылардың қазіргі
уақыттағы ... ... мен ... 5 жыл ішіндегі қызмет орны ... ... ... ... ... қағаздарды сатып алу шарттары,
иемденушінің құқығы және сол сияқты ... ... ... ... орын ... ... ... проспектісін шығару эмитенттің сенімділігін,
инвесторлар мүддесінің қорғалуын, бағалы ... ... ... ... пен инвестиция институттары, яғни акцияларды алғашқы
иемденушілерге ... ... ... ... ... алушыларға бірдей
белгілеулері міндетті. Бұл жағдайда бір уақытта ... ... ... ... ... ... ... мемлекет органдары қатаң бақылап отырады. Оларды
шығарушылардың барлығы ... ... ... Министірлігі
жанындағы Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссияда ... ... ... ... алуы ... Эмитенттер мен инвесторлар туралы жалпы сипаттама
Бағалы қағаздар нарығына қатысушылар – бұлар бағалы қағаздар алып –
сатумен ... не оның ... мен ... ... ... ... не мекемелер; бұлар бағалы қағаздар айналымына қатысты ... ... бір ... ... айналысатын тұлғалар.
Функционалдық қызметтеріне байланысты қатысушылардың төмендегідей негізгі
топтары да бар (7 сурет):
1) эмитенттер
2) инвесторлар
3) қор делдалдары
4) бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... және бақылау органдары :
Эмитенттер – бұлар бағалы қағаздарды айналымға жіберетіндер.
Инвесторлар – бұлар ... ... ... ... ... ... делдалдар – бұлар бағалы қағаздар нарығындағы эмитенттер ... ... ... ... ... ... ... нарығына қызмет көрсететін мекемелер – бұлар ... ... ... ... алып – сату ... ... барлық
қызметтерді орындаушы мекмелер.
Бағалы қағаздар нарығының жұмыс ... бола ... ... ... ... ... ... нарығының ұйымдастырушылары (қорлық биржалар ... ... емес ... есеп ... ... ... ... орталықтар)
3) депозитарии
4) тіркеушілер
5) ақпараттандыру органдары не мекемелері.
6) бағалы қағаздар нарығының ұйымдастырушылары ... ... ... биржалық емес ұйымдастырушылары)
7) есеп орталығы (есептеу палаталары, клирингті орталықтар)
8) депозитарии
9) тіркеушілер
10) ақпараттандыру органдары не мекемелері.
Cурет 7 - ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуіне бола қызмет ететін мекмелерге
төмендегілер жатады:
11) бағалы қағаздар ... ... ... ... ... биржалық емес ұйымдастырушылары)
12) есеп орталығы (есептеу палаталары, клирингті орталықтар)
13) депозитарии
14) тіркеушілер
15) ақпараттандыру органдары не мекемелері.
16) бағалы ... ... ... ... ... ... биржалық емес ұйымдастырушылары)
17) есеп орталығы (есептеу палаталары, клирингті орталықтар)
18) депозитарии
19) тіркеушілер
20) ақпараттандыру органдары не мекемелері.
Бағалы қағаздар нарығында ... ... ... ... ... ... болып капитал жинау болып табылады (ақша қаражаттары).
Онымен қатар, бағалы қағаздар ... жеке ... ... ... ... мысалға мемлекеттікті приватизация жолымен акционерлікке.
Сатушы өнідірстік бағалы қағаздарды сатып алуды ұсына отырып, өз ... ... ... ... ...... ... және басқа да қауіптер. ... ... ... ... ... ... береді. Бағалы қағаздарды саудаға
жібере отырып, қаржыландыру жоспарын ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар сатып алушы-инвестор, оның
негізігі мақсаты болып өз ... ... ... және табыс әкелуге
жұмылдыру. Онымен қатар, ол бағалы қағаздардың әлдебір түрімен кепілдеме
берілген, құқықтарды алуға ... ... ... ... ... ... ұқсас инвесторда хеджированиеге де, ликвидностті басқаруға да
бағалы қағаздар сатып алады.
Жоғарыда қаралған нарықтың қатысушылары арнайы ... ... ... осы ... ғана ... ... не сатып алушы позициясында, не сатушы
позициясында, не тек ... ... ... ету ... да бола ... ... ... нарығында эмитент тек сатушы позициясын ұстанады.
Бағалы қағаздардың басқа да ... ... ... да, ... да ... ... Осы ... сатып алушы болып тек инвесторлар не
қорлық делдалдар ғана бола ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым ұйымдары және нарық ісін реттеу органдары табылады [3,
80бет].
Бағалы қағаздар нарығына қатысты барлық тұлғаларды 3 ... ... ... ... ... ... «клиенттері» не «пайдаланушылары»
жатады. Бұлар эмитенттер мен инвесторлар. Олардың ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығынан тыс жатады.
Бұл нарық оларға өздері пайдаланып жүрген қаржыландыру ... ... бір ... ... ... Эмитенттер қорлық нарыққа өзінің белгілі
бір бағдарламасына ұзақ мерзімді не орташа мерзімді капитал керек болғанда
ғана жүгінеді. ... ... ... өз ... капиталдарын
сақтап, көбеюту мақсатында ғана қолданады. Эмитенттер мен инвесторларды
біріктіретін бір ... ... ... ... ... ... ... кәсіптік бизнес емес, «сыртқы іскерлік ортаның» бір ... ... ... ... мен ... делдалдар құрайды, яғни
брокерлер мен дилерлер. Бұл ұйымдар, кей елдерде бағалы қағаздар саудасы
негізгі кәсіптік ... боп ... жай ... ... ... болып эмитенттер мен инвесторларды күту, олардың ... ... ... ... ... табылады. Кәсіпкер сатушылар бұл
жерде клиенттерге кең ... ... ... және ... аспаптарын
ұсынады.
Қорлық нарықтың бөлшектеп сату сегменттері қатарында одан маңызы ... ... сату ... орын ... – бұл өріс тек ... сатушылар
арасындағы қатынастар. Мұнда кәсіпкерлер бір-бірімен терезесі тең түрде
саудаласады. Бұл ... ... ... ... жеке сатудан мүлдем
бөлек.
Үшінші топты қорлық нарықтың барлық қатысушыларына қызмет көрсететін
ұйымдар құрайды. Бұлардың ... ... ... ... ... атайды. Бұларға қорлық биржалар және басқа да сауда ұйымдастырушылар,
клирингті және ... ... ... мен ... ... ... ... туралы» федералдық заң бекітеді, «эмитент-
бұл заңды ... ... ... бойынша байланысқан заңды тұлғалар
тобы, не бағалы қағаздармен куәләндырылған құқықтарды инвесторлар алдында
қорғау бойынша міндетті ... ... ... және ... ... ... қорлық нарыққа тауар – бағалы қағаздар жеткізеді, оның
сапасы эмитенттің статусымен, қызметінің ... ... ... ал ...... ... ... керемет болып көрінетін «қоңыраулар мен ысқыруықтар» санымен
таңдалады.
Бірақ ... ... ... қағаздарды жеткізіп кетіп қалады ... да ... ... өзі ... ... ... өзі
куәләндырған құқықтарына міндеттеме алу үшін үнемі қатысып отырады.
Бағалы қағаздар нарығында ... ... ... орай
бағаланады.
Ресейлік эмитенттер арасында біріншілікті ... нық ... ... ... ... ... ерекше факторы болып статусы саналады.
Мемлекеттік бағалы қағаздардың қауіптілігі нольге тең деп ... ... ... қалуы, акционерлік қоғамдар банкротқа отыруы мүмкін, тек
мемлекеттік осындай жағдайдың бірі де ... ... да ол ... ... ... орындап отырады. Инвестициялық талдау ... ... ... жуық ... ... ... ... бойынша
сатыла беруіне болады. Әлемнің дамыған қорлық нарықтарындағы бағалы
қағаздар саудасынан ... ... осы ... дәлеледеп отырады.
Мемлекеттік емес құрылыстар бағалы ... ... ... әр түрлі
дәрежедегі билік органдарының көмегіне сүйенуіне болады, олар осы ... ... ... бола ... не салықтық льготалар орнатады.
Осы эмитентке мысал ретінде РАҚ «Высокоскоростные магистрали» алуға
болады, ... ... ... ... ... қаржы Министрлігі
шығып отыр.
Өндірістік секторларға жататын акционерлік қоғамдар ... ... ... ... ... бөлінеді: жеке ... бір ... ... ... құрылған акционерлік қоғамдар
құрайды. Жеке меншіктелу нәтижесін де эмитент ретінде құрылған акционерлік
қоғамдар табысының ... ... ... ... ... және көрсеткіштерінің төмендігімен
сипатталады.
Нарықты жаулап алу үшін бұл ... ... ... ... қағаздарының курстық бағасының тұрақсыздығы керек.
Инвестор маңыздылығын нарық қорында бағалау өте қиын. Кез- келген бағалы
қағаз ... өмір ... және ... егер ... ... ... болса. Сондықтан да инвестор мүддесін түсіну, оның талаптарына
сай құнды қағаздарды ұсыну - нарық қорында бірде – бір жетістіктің ... ... ... туралы” заң инвесторды құнды қағазға иелігін,
жеке меншік құқығы негізінде тұлға ретінде анықтайды.
Одан басқа “Адал иегер” ... ... ... бұл ... қағаздар
сатып алған және оған ақша төлеу ... ... ... ... ... бар екенін білмеген тұлға ” деп ... ... ... топтастыруға болады. Көп жағдайда ең маңызды олардың ... орай ... ... ... және ... ... деп бөлуге болады (8
сурет) [1, 98бет].
Егер бағалы қағаздар нарығында негізгі эмитент – мемлекет болса, онда
қор нарығының күйін ... ... ... ... демек бағалы
қағаздарға ие болу үшін өз қаржысын жұмсаған тұлға.
Корпоративтік нвесторлардың екі жақты позициясы ... тән ... өз ... ... ... өз ... ... жоқ. Бір жағынан кәсіпорындар бағалы қағаздарды қаржы
ресурстарын тарту үшін сатып алады, екінші ... ... ... ... ... ... ... жұмсауға тырысады. Кәсіпорын қызметінің
осы екі ... ... және ... ... ... ... эмитент пен инвестор бұлар бір бүтіннің екі жақ басы – қор
нарығы.
Біз ... ... ... ... ... ... рөлінде
шығуға мүмкіндік береді, яғни нарыққа бағалы қағаздар жеткізуші. Сонымен
қатар өз қызметін ... ... ... ... да ... инвестициялық компаниялар мен инвестициялық қорлар.
Бағалы қағаздар нарығында өз ... ... ... олар ... ... ... кем емес үлесте пайда табады. Қарсы болған жағдай лицензиясының
қайтарылуы мүмкін.
Осы топқа зейнетақы қорларын, ... ... және ... ... ... ... құратын және жұмсаумен айналысатын
басқа да институттар бар.
Инвесторларды инвестициялау мақсатында келесі топтарға бөлуге ... ... және ... 8 - ... ... ... зейнетақы қорларын, сақтандыру компанияларын және басқа да
қаржыландыру нарығының инфрақұрылысын құратын және жұмсаумен ... да ... ... ... ... ... ... бөлуге болады.
Олар стратегиялық және қоржындық.
Стратегиялық инвесторлар акционерлік қоғамды қолына алып жеке ... ... ... ... ... ... ... тырысатын тұлғалар.
Қоржындық (портфельді) инвестор өзіне тиесілі бағалы қағаздардан
ғана пайда табуды ойлайды. Сондықтан ... ... не ... алу мәселелері
оған әрқашан өзекті болып табылады.
Осы мәселелерге жауап беруден бұрын инвестор бағалы қағаздарға қандай
мақсатпен ... ... ... ... ... кеізінде
қаншалықты шығынға ұшырауы мүмкін екендігін, оған ненің маңызды екенін-
жұмсалған қаржы ... ... ма, не өте көп ... ... не мол ... алу үшін тәуекелге баруына болатын ... алуы ... [4, ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНЫҢ ДАМУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... нарығын реттейтін жүйелер
Бағалы қағаздар нарығының кейбір элементтері 20-шы ... ... ... ... саясат кезінде болған. Ал қазіргі егемен ... ... ... ... ... Кеңес Одағы заңдарының
негізінде 90-шы жылдардың басынан ... ... бола ... ... бағалы қағаздар нарығы қалыптасуы үшін, оның құрамдас
бөліктері болуы қажет. Олар:
1) Сұраныс пен ... ... ... ... ... инфрақұрылым, яғни коммерциялық банктер, қор
биржалары, инвестициялық институттар және ... ... ... және ... өзі ... ... осы құрамдас бөліктері қазіргі уақытта ... ... Бұл ... ... ... ... ... тереңдету
жолында қабылданған Қазақстанда мемлекеттік ... ... ... ... қағаздар нарығының негізгі субъектілері -
акционерлік қоғамдардың ... ... ... рөль ... ... ... ... даму деңгейі көп жағдайда
халықтың әл-ауқатына байланысты. Себебі, бағалы қағаздарға сұраныс ... ... ... ... ... өсуі – ... бағалы
қағаздар нарығы дамуының басты шарты /4, 119бет/.
Қазақстанда бағалы ... ... ... және бағалы
қағаздар өтімдісі қандай?
Республикада қалыптасқан жағдай сипаттағанындай бағалы
қағаздардың ең ... және ең ... ... қарыз
міндеттемелері. Мемлекеттік қарыз міндеттемелері нарығының ... ... ... ... ... қағаздардың эмитенті - Қаржы
Министірлігі.
2) Ұлттық банк – оның қаржы агенті, сонымен ... ... ... ... ... ... ... шығару мен оларды
айналымға түсіру шарттарын анықтаушылар мемлекеттік бағалы қағаздар:
1) Мемлекеттік қазыналық вексельдер;
2) Мемлекеттік қазыналық ... Және ... ... ... ... ең ... міндеті. Ондағы мақсаты -
бағалы қағаздармен келісімге қатысушылардың заңды мүдделері мен құқығын
сақтауды ... ... ... ... қызмет атқаратын қаржы институттарының
ісін бағыттау мен реттеу ... ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссия, Қаржы
Министірлігі, ... ... ... ... ... ... ... Жекеменшіктендіру жөніндегі Мемлекеттік комитет саналады.
Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссия оның төрағасы және ... ... ... Комиссия төрағасы мен оның мүшелерін Премьер
Министірдің ұсынуымен 5 жыл мерзімге республика Президенті ... де осы ... ... ... бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеу
екі түрлі жолмен ... ... ... ... ... араласу, сонымен қатар іс- шаралар арқылы нарыққа жанама араласу.
Тікелей араласу шараларына мыналар жатады:
1) Бағалы қағаздар ... ... ... заң ... өкілетті
органдардың жұмысы;
2) Осы мәселелер бойынша атқарушы үкімет органдарының қаулалары ... ... ... ... ... жаңа ережелер енгізетін немесе
ескілерін өзгертетін басқа да мемлекеттік органдардың іс-шаралары.
Жараласу тетіктеріне мыналар жатады:
1) ... үшін ... ... ... ... айналымдағы ақша
массасын және несие көлемін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... үкімет кепілдігі;
4) Қарыз капиталы нарығына мемлекеттің араласуы арқылы мемлекет пен
корпорациялардың арасында несие үшін тікелей бәсекенің тууы;
5) Мемлекеттің ... ... іс- ... ... нарығын реттеу мемлекеттік органдарға, не арнаулы
ұйымдарға, не қаржы министірлігіне, не мемлекеттік банкке жүктеледі. Мысалы
АҚШ-та ... ... ... ... ... ... конгрессте
құрылған бағалы қағаздар және қор биржалары туралы комиссия шұғылданса,
Жапонияда бұл сұрақтар ... ... ... Реттеші органдар
инвесторлардың қаржысын қорғауға ... ... үш ... ... шаруашылық субъектілері ретінде қызмет істейтін
барлық бағалы қағаздар нарығына қатысушыларды, сонымен қатар, ... ... ... бар ... ... ... өтетін
барлық кандидаттар қаржы жөнінен белгілі бір талаптарға сай ... ... ... керекті мөлшерде өз капиталы болғаны жөн.
Екіншіден, экономиканың ... ... ... ... ету. Ол, ... ... қағаздарды шығару мен оны шығарушылар
туралы анық та толық хабар беретін эмиссия проспектісін ... ... ... органдар бағалы қағаздар нарығын тексеру
және ... ... ... ... ... де ... ... бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеу ... ... ... өзі ... іс- ... да ... зор. ... формасы - қор биржасы. Ол бағалы қағаздар нарығына бақылау ... оған ... іс- ... реттейтін біртектес ереже
шығарып, оның ... ... ... ... [6, 54бет].
2.2 Бағалы қағаздарды банк аясында инвестициялау
Инвестиция деп қаражатты ұзақ мерзімге белгілі бір салаға пайда ... ... ... Инвестициялық қызметке банктер делдал ретінде
қатысады. Банктер өздерінің инвестициялық қызметінде тиімді инвестициялық
саясат жасай отырып ... ... ... ... саясаты
инвестиция портфелін басқару бойынша стратегияны құру және іске ... ... ... табыстылықты арттыру, банк ... ... ету ... ... және тура ... ... ... білдіреді. Банктің инвестициялық саясаты
банктің басқармасымен жасалады. ... ... ... бірі – ... ... – қаржылық портфелін, соның ішінде
инвестициялық портфелін басқарудың тактикасы мен стратегиясын ... ... ... бұл – ... заңды тұлғалардың, басқа
банктердің және бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... ... ... – бұл
операциялардың табыстылығы және өтімділігі болып табылады. ... ... әр ... ... және принциптері қолданылады.
Көп таралған ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұл принцип бойынша ... ... ... ... ... өтеу мерзімі бар бағалы
қағаздарда қайта ... ... ... бір ... ... ... ... қағаздармен операциялары банк инвестициялары ... ... ... ... - ұзақ ... ... ... және оны қарыз алушыларға ... және ... ... ... ... ... арқылы беру.
Қазіргі инвестициялық банктердің екі түрі қызмет етеді:
1) Бірінші типті инвестициялық ... ... ... ... банктер
Мұндағы бірінші типті инвестициялық банктер тек ... ... және ... ... Ал ... ... ... келетін болсақ, олар ұзақ мерзімді несиелеумен ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздарын орналастырумен байланысты деп көрсетеді. Кейіннен ұйымдастырудың
акционерлік формасының ... ... олар ... ... ... үшін ... акциялары мен облигацияларын орналастыру арқылы
ақша қаражаттарын мобилизациялайды, жаңа компанияларды ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің
барлық деңгейінің мемлекеттік бағалы қағазын орналастырады, оның ішінде
орталық үкіметтің бағалы ... ... ... ... ... ... орналастырады.
Бірінші типті инвестициялық банктер әдетте құрылтайшылар, бағалы
қағаздардың эмиссиясын ... ... ... Олар ... ... ... ... сатып алатын агенттер ретінде,
сонымен қатар сауда, өндіріс транспорттық ... ... ... және басқа аспектілер бойынша консультанттар ретінде бола ... ... ... ... етіп акциялар мен облигациялар шығару туралы
шешім қабылдаған корпорациялардың және мемлекеттің тапсырмасы ... ... ... ... эмиссиясының көлемі, мерзімі, шарттары
жайлы және бағалы ... ... ... ... ... ... және ... айналысы жөніндегі міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... ... сатып алуына кепіл береді, яғни олар бұл бағалы қағаздарды
сатуды өздерінің есебінен ... ... ... құру ... ... ... сатып алушыларға ссуда береді [9,24бет].
Бірінші типті инвестициялық банктер соңғы кезде көбінесе корпоративті
секторлардың ... ... ... жиі ... ... ... мен ... орналастыру арқылы өндіріс, транспорт
және сауда кәсіпорындарының ақша ... ... ... ретінде
қатысады.
Бірінші типті инвестициялық банктер капиталды тарту, бағалы қағаздар
нарығына қызмет көрсету бойынша бірқатар функцияларды ... ... мен ... қайта орналастырумен айналысады
2) Халықаралық бағалы қағаздарды еуровалюта нарығында ... ... ... инвестициялық стратегияның сұрақтары бойынша ... есеп пен есеп беру ... ... ... кезде бұл банктерсіз бағалы қағаздарды сату өте ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын ала алмаған болар еді. Кейбір ... ... ... ... ... бағалы қағаздарын
орналастырумен айналыспасада, компаниялар құрылып ... ете ... ... ... ... елдерді мысалға келтіруге болады: Канада,
Ұлыбритания, Австралия, Америка Құрама Штаттары [15, 115бет].
Бағалы қағаздарды орналастыру ... ... банк ... ... ... ... экономистер,
юристер және инжинерлердің көмегімен тиянақты талдау жүргізіледі. Банк
корпорацияның активтерін, ... ... ... маркетинг және
менеджмент жүйесін, өндіріс жағдайын, ... ... ... ... оның операцияларын, балансын, пайда және зияндардың
есебін, басқарма құрылымын, саладағы орнын, бәсеке деңгейін және ... ... ... ... ... ... типті инвестициялық бактерге келсек, олар ... ... ... ... ... ... мен
операцияларында елеулі айырмашылығы бар. Екінші типті ... ... ... мемлекеттің қатысуымен аралас меншік формасында және
таза мемлекеттік болып құрылуы ... ... ... ... ... әр ... ... қатар жаңа технологияларды ... және ... ... іске ... ... ... - ... орта және ұзақ мерзімді несиелеу болып табылады.
Екінші типті инвестициялық банктер соғыстан кейінгі Батыс ... ... ... және ... елдердің салаларын құруда үлкен
роль атқарды. Осыған ... ... ... елдерді ерекше бөліп
көрсеткен дұрыс болады: Франция, Италия, Испания, Португалия, Скандинавия
елдері. Аталған ... ... және ... ... ... ұзақ ... ... және онда жаңа салалардың ... ... ... етті. Қазіргі бұл инвестициялық банктер
ссудалық капитал нарығында әртүрлі операцияларды жүргізеді: заңды және ... ... ... орта және ұзақ ... ... жеке және ... бағалы қағаздарға салымдар жасайды,
әртүрлі қаржылық қызметтерді дамытады ... ... да ... ... ... негізінен
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің екінші деңгейлі банктері атқарады.
Бірақ Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жүзеге асыру өз деңгейінде болып отырған ... ... ... ... ... – қаражаттардың
сақталуын, диверсификация, табыс пен ... ... ... ... ... ... бағалы қағазды өз атынан, өз
есебінен және өз бастамашылығымен сатып алу және қайта сату ... ... ... ... ... ... ... ресурстар, заемдық және тартылған қаражаттар есебіне ... ... ... ... ... ... олардың нақты экономика
секторындағы шаруашылық субъектілермен қатынастары ... ... ... ... ... ... айналым және инвестициялық
қаражаттардың тапшылығын банктердің несиелері қанағаттандырмады.
Бұл жағдай 2000 ... ... ... ... ... қаржы
нарығының неғұрлым активті және капиталды қатысушылардың бірі ... бір ... ... ... ... ... ... 30
млн АҚШ долларын құрайды. 2004 жылы банк ... 60% ... ... ... ... дамуымен және банктердің ресурстық
базасының артуымен ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
2003 жылы экономиканы дамытуға кеткен несиелердің көлемі ... ... ... 4,3 млрд. АҚШ долларынан артық болды. Ал 2004
жылдың қазан айындағы мәліметтер бойынша банктердің экономикаға ... ... ... 924,3 ... ... құрады, бұл 6,25 млрд. АҚШ
долларынан артық [11, 113бет].
Банктердің несие портфельдерінің көлемін артуы және банктердегі ... ... ... депозиттік салымдарының артуы есебінен болған. Бұл
және ... ... ... ... банктердің несиелендіру
мүмкіндігін жоғарылатып, нақты ... ... ... арттырады [2].
Сонымен қатар, банктердің несиелеу белсенділігінің тым тез ... бір ... ... және ... ... ... ... қаржылық құралдар бойынша пайда мөлшерін төмендетті. Банктер
мемлекеттік бағалы қағаздар ... және ... ... ... ... ... жоғалтты, ал бұл өз кезегінде негізгі ... ... ... түрде несиелеу операцияларын жүргізуге итермелейді.
Бүгінгі таңда инвестор тек ... ... ... ... ... қаржылық құралдардың жетіспеушілігін де бастан кешіруде. Осындай
негізгі ... ... ... аз ... да ... ... экономиканы инвестициялауда банктердің инвестициялық қызметі
өте маңызды. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... болып отыр. Банктердің қаржылық инвестицияларға
қызығушылығын арттыру жолдарын қарастыру керек. ... ... ... ... экономиканы қаржыландыруға жұмсалу жағдайларын
қарастырған жөн.
Қазақстан Республикасының әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... тарту арқылы дамуда. Басым
салаларда инвестициялау өнеркәсіпте, ауыл ... және ... ... қайта құруларға жетуге мүмкіндік беріп, экономикалық
өсуге база жасайды.
Инвестициялық портфельдің тиімді құрылымын жасақтау қар нарығындағы
жағдайларды ... және оны ... ... ... ... ... статистикалық талдауына негізделеді, ол ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Дамушы инвестициялау, қаржыларын тікелей бағалы қағаздарды
инвестициялауға салынатын ... ... ... ... ... ... ... тез өсім жағдайда болады, ал бұл нарықтарға сол
инвестициялар салу ... ... ... ... ... бір ... жоғары деңгейіне иеленеді.
2.3 Бағалы қағаздар нарығының инвестициялық белсенділігін арттыру мен
оның негізгі бағыттары
Қазіргі кезде Республикада бағалы қағаздар ... ... ... даму ... ... іс - шаралар жүргізілуде. Бағалы қағаздар
нарығының дамуы жолында шешеуін талап ... ... және ... ... ... ... мәселелерге:
1) Нарықты реттейтін механизмнің жоқтығы;
2) Бағалы қағаздар нарығын ... ... ... ... ... ... мүлтіксіз орындалмауы;
4) Салымдарды тіркеу жүйесінің жоқтығы (депозитно-регистраторская
система);
5) ... ... ... ...... ... аздығы;
6) нарық инфрақұрылымы өсу деңгейінің төмендегі жатады.
Ал, әлеуметтік-психологиялық мәселелерге бағалы қағаздар нарығында
маман ... ... ... ... белсенділігінің төмен
деңгейлігі жатады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... түсінбеушілігі мен инвестиция беруге психологиялық
дайындығының жоқтығынан туындайды [2, 90бет].
Бағалы қағаздар нарығына мамандарды Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық
комиссияның осы ... ... ... ... Оқу ... ... ... жұмысын Ұлттық комиссия торағасының жарлығына сәйкес
құрылған ... ... ... ... ... ... ... комиссияның бір мүшесі оның басқармасы болып,
ал мүшелері және ... ... ... ... нарығын реттейтін Бас
басқарманың мамандары кіреді. Қазіргі уақытта оқуды табысты ... ... ... санатты куәлік алған 1500-дай адам брокерлік,
дилерік ... ... ... ... нарық тарихында бағалы қағаздар нарығының негізгі үш
үлгісі (моделі) бар. Олар:
1.Банктік үлгі – онда ... ... ... механизмі арқылы банктер
қаржы қорларын бөледі (мысалы, бұл үлгі Германияда, ... ... ... Бұл үлгі ... ... ... мен мемлекеттік бюджет
кемшілігін жоюды банктер өз міндетіне алады.
2. Банктік емес үлгі ... ... үлгі – онда ... ... механизмі арқылы қаржы қорын бөлумен банк емес мекемелер шұғылданады
(мысалы, АҚШ-та, Ұлыбританияда, Малайзияда, Пәкстанда, Сингапурда). Бұл
үлгі ... ... ... нарығы демократиялық жолмен өркендейді.
Қаржының негізгі бөлігі жеке тұлғалардың ақшасы. Ол ... ... ... ... ... ... үлгі – онда ... қағаздар нарығы механизмі арқылы қаржы
қорын бөлумен банктер де, банк емес мекемелер де ... ... [2, ... ... ... ... ... ерекшелігі –
кіші және жалпы ... ... ... ... ... жеке ... мен өз мемлекетіміздің әрбір азаматын қатыстыру.
Соның нәтижесінде ... банк ... ... ... ... дәлелдегендей банктер бағалы қағаздар нарығында жеке
үстемдік роль атқарады. Дәл осы ... ... ... ... нарығынын банктік үлгісінен бас тартуына әкеп соқтырды. Сондықтан
еліміздегі экономикалық өзгеріс әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Отандық бағалы қағаздар нарығының
құрылуына әрбір азаматтың қатысуына ... ... жөн. Дәл ... ... ... ... ... емес үлгісі, яғни немесе
нарықтық үлгісі іске асыра алады деген ойлар бар.
Бағалы қағаздар нарығының нарықтық ... ... ... ... ... ... үлгісінің көптігі;
2)Үлестік бағалы қағаздардың қарыздық қағаздардан көптігі;
3)Өндірісті қаржыландырудағы тура ... ... ... банк емес ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының нарықтық
үлгісін таңдап алуға себепші болған үш фактор бар. Олар:
1) Өндірісті өркендету үшін ... ... ... түскен ақша –
ол «арзан» ақша. Өнеркәсіп өндірісін акционерлік ... етіп ... құру ... ... ең ... ... Себебі акционерлердің де, онда
қызмет істеп жүргендердің де мүддесі шешіледі.
2) Әлі көп ... ... ... ... ... ... ... инвестициялайтын отандық ұйымдар ... ... ... ... жекеменшіктендіру арқылы халықты кәсіпорын
басқаруына тарту жақын арада бұл ... ... ... ... ... ... – дүниежүзіндегі сияқты Қазақстанда да бос ... ... иесі ... ... ... ... әрбір
адамды акционерлік қоғамның меншік иесі болу құқы жүзеге асыру- ... ең ... ... ... ... ... ... келе жатқан
бағалы қағаздар нарығында үлгісіне нақты бірыңғай көзқарас жоқ. Сондықтан
бағалы қағаздар нарығына ... ... сай әлі де ... ... мүмкін.
Бағалы қағаздар нарығы барлық мемлекеттерде, көптеген қарым-
қатынастарда экономикалық өсуді қаржыландырудың өте жақсы және тиімді
механизімі болып табылады.
Қазіргі кезде бағалы қағаздар ... - ... ... мен
халықаралық шаруашылықтың жоғары дамуындағы негізгі құрушысы. Оның ... ... және ... ... жалпы күйіне байланысты
шешеді. Бағалы қағаздар нарығын “ экономикалық ауа-райының ” бараметрі деп
атайды [8, 24бет].
Бүгінгі бағалы қағаздар ... ... ... ... ... елдердегі инвестицияны жинақтауды түрлендіруде ең
негізгі рольді атқаратын, ақша қаражаттарын қайта бөлудегі ең негізгі
механизм ... ... ... ... қаржылық сектордың дамуында сапалық сонымен
қатар сандық тұлғалау жағынан ... ... ... ... ... мен ... ... қарқынды өсуде.
Қазақстанда қалыптасқан жағдай, яғни қазіргі кезде бастапқы нарық
механизімі екіші ... ... ... ... ... істеуде.
Россиялық ғалымдарының айтуы бойынша бағалы қағаздар нарығы бағалы
қағаздардың айналымы арқылы өседі, бірақ соңғы жылдары екінші қайтара
нарықтың дамуына көптеген кедергілер әсер ... ол өз ... ... ... дамуына әсер етуі мүмкін. Ең негізгілеріне келесілерді
жатқызуға болады:
1) бастапқы нарықта техникалық қамтамасыз етумен оперативтік мәмілесі
(сделок), екінші ... ... ... ... ... ... нарықта кәсіптік қатысушылардың қаржылық қуаты
жеткіліксіз.
3) көптеген жағдайда бағалы қағаздар бастапқы таратуда ең төмен бағаны
ұстай алады.
Сонымен қатар екінші қайтара нарықтың ... ... ... себептер де бар: бағалы қағаздар нарығында кәсіптік қатысушылар жүйесі
және ... ... ... айналымдағы мониторинг, биржалық емес
нарықта мәмілені жасау, әлсіз жұмыс істеп жатыр.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... нарықтағы секторға қарағанда, толығымен жоқ болды.
Өте қысқа мерзімде мемлекетпен бағалы қағаздардың дамуы және ... ... және өте ... ... істейді.
Осы жұмысты қорытындылай келе Қазақстан Республикасындағы бағалы
қағаздардың даму дәрежесі мен жалпы жағдайын анықтайтын негізгі
көрсеткіштерді айтуға болады:
1) Бағалы қағаздардың айналымы мен ... ... ... бағалы қағаздар нарығындағы субъектілер қызметі, бағалы
қағаздар нарығында ... ... ... ... ... ... қалыптасты. 2003 жылы “ жаңа ұрпақ ” деген заң
және қор ... ... ... тигізетін барлық нормативті –
құқықтық актілерінің өзгеруі сияқты.
2) Бағалы қағаздар нарығының институционалды инфрақұрылымы ... ... ... ... ... ... арқасында ол бағалы қағаздар нарығында жылдам қамтамасыз ететін
сапалы және сандық жаңа делдалдардың дамуына әкелді, ... ... ... ... ... реттеу және жаңа
лицензияланған қызметтің пайда болу шартының арқасында дамыды.
Қазақстан Республикасында соңғы жылдары бағалы қағаздардың
институционалды инфрақұрылымының жағдайы тұрақты [17, ... ... ... нарығының техникалық инфрақұрылымы құрылды және жұмыс
істеуде.
4) Бағалы қағаздар нарығына қатысушылардың маманданған ... ... ... ... ... ... 2010 ... дейінгі кезеңге арналған
негізгі бағыттары мыналар болады:
1) Ішкі институционалдық инвесторларды дамыту;
2) Бағалы қағаздар нарығының және олардың ... ... ... және ... құралдарының жаңа түрлерін енгізу;
3) Инвесторлардың құқықытарын қорғауды жетілдіру және ... ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар нарығының технологиялық инфрақұрылымын дамыту;
5) Бағалы қағаздар нарығының екі деңгейлі жүйесін одан әрі дамыту;
Ірі институционалдық инвестор ... ... ең көп ... банктер ретінде екінші деңгейлі банктер, сондай-ақ сақтандыру
нарығының даму дәрежесіне қарай сақтандыру ұйымдары дамытылатын болады.
Сақтандыру ұйымдарын дамыту щеңберінде олардың резервтік ... ... ... ... бағалаумен бірыңғай стандартқа
келтіріледі.Бағалы қағазадар портфелін ұстап отырған брокерлік және
дилерлік ұйымдарды және құнды қағаздар ... ... да ... дамыту 2004 жылдан бастап олардың капиталдану деңгейін
жоғарлату арқылы жетілдіретін болады [12, 10 бет].
Қазақстандық акциялар мен облигациялардың ... ... ... ... ... ... мұның аясында корпорациялық басқару
нормаларының сақталуына, ұсақ акционерлердің құқығы мен мүдделерін
қорғаудың қағидаларын, акционерлік қоғамдағы төлем тәртібін және
акционерлік қоғам қызметінің ... ... ... ... ... ... ... салық салу бөлігінде жетілдіруге назар аударылатын
болады.
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ... ... ... ... ЖАСАУ
3.1 Бағалы қағазадарды талдау
2006 жылы 1 қаңтарда корпоративті бағалы қығаздар ... ... ... ... 2940 ... ... 62 брокер-дилерлер, 18
тіркеушілер, 11 банктік-костодиондар, және ... ... 25 ұйым ... жылы 137 ... ... (2002 жылы 86 эмиссия) және номиналды
құны 88,7 ... ... 30 ... емес ... эмиссиясы
тіркелген (2002 жылы 25 эмиссия, номиналды құны 48,2 млрд.теңге). 2004 ... ... ... 3521 ... ... ... ... және номиналды құны
178,5 млрд.теңге болатын 71 әрекет етуші мемелекеттік емес облигация болды.
Айналым мерзімі үш жыл ... ... ... ... 2002 ... 8,30 ... ... құрады сонымен қатар оның бағасы
төмендеді және аукционның соңғы қорытындысы бойынша 2004 жылдың қаңтарында
олардың табыстылығы 6,09 жылдық пайызды ... ... ... ... кейін нарықтың тұрақтануы
болды, оған ұқсас жағдай 2001 жылда көрінген, яғни сәуір айынан ... айы бойы ... ... ... табыстылығы 9,99 % -дан ... ... ... сұраныстың төмендеуіне алып келді.
Сонымен мынандай қорытындыға келуге болады, яғни орта ... ... ... бағалы қағазадар табыстылығы 2004 жылы және одан ... ... және ... деңгейде 6,00 -6,20% болады [18, 72бет].
Соңғы бес жылда қор нарығы дамыды. 2005 жылда Қазақстандық қор ... ... ... көлемі 80403,4 млн.долл немесе 10696,4
млрд.теңге болды. 2004 жылмен салыстырғанда операциялар көлемі 36,6% доллор
немесе 34,5% ... ... ... ... қағаздардың бірінші ретті нарығы
Муниципалды облигацияларды қоса алғанда мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ... ... 2006 жылы 1
қаңтарда 596,0 млрд.теңгені құрады.
2005 жылдың 1 ... 31 ... ... қарыз сомасы 3,7 млрд.
теңгеге төмендеді (3 кесте)[3].
ИАФР “Ирбис” – тің берілген мәліметтері бойынша Ұлттық банктің
мемлекеттік бағалы қағаздарының шығарылым ... ... ... ... ... ... жылы KASE - да мемлекеттік бағалы қағаздарды ... алу – ... ... жергілікті атқарушы органдардың облигацияларын
қосқанда 631,8 млрд.теңге (4754,2 млн.долл) асқан жоқ және 2004 жылмен
салыстырғанда 16,1% төмендеді. Ал 2004 жылы ... ... ... ... көлемі 753,1 млрд.теңге (5558,6 млн.долл)
құрады. Кестеде 2005 жылдың ... ... ... ... ... ... келісімдерінің көлемі және айналым құрылымы сонымен қатар
2004 ... ... ... салыстыру көрсетіледі.
2005 жылы желтоқсанда KASE – да мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып
алу – сату секторында жалпы сомасы ... млн. ... (302,5 млн. ... 155 ... тіркелген.
Екінші ретті нарықтың сатып алу – сату секторында жалпы сомасы
22 655,3 млн. теңге болатын 111 келісім тіркелген, 2005 жылы ... ... ... 1 - 2005 ... мемелекеттік бағалы қағаздардың биржалық
нарығы, млн.теңге
|Айлар | МБҚ ... ... ... |Барлығы |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... алу-сату | ... | ... | ... | ... ... | ... | ... | 44 167,7 |
|Наурыз | ... | ... | ... ... | ... | ... | ... |
|Мамыр | ... | ... | ... ... | ... | ... | ... |
|Шілде | 0 | ... | ... ... | 0 | ... | ... ... | 0 | ... | ... ... | 0 | ... | ... ... | 0 | ... | ... ... | ... | ... | ... ... | ... | ... ... ... жылдың | | | ... | | | |
| |0 ... ... ... | х | 0,68 | 0,84 ... ... нарықтың сатып алу-сату операцияларының өзгеру
динамикасын көрсек, қыркүйек, қазан айларында өскенін ... ... ... ... ретті орналастыру кезінде жылдың соңында өскенін
байқаймыз.
Сурет 9 - KASE – да 2005 ... ... ... ... ... ... ... 10 - KASE – да 2005 жылға мемлекеттік бағалы қағазадарды бірінші
ретті ... емес ... ... ... жылы KASE – да мемлекеттік емес бағалы қағазадарды сатып алу-
сату операцияларының көлемі бастапқы орналастыруды және акция ... 367,8 ... ... ... млн. ... ... ... қатар
алдындағы жылмен салыстырғанда 119,8 млрд.теңгеге (926,3 млн.долл) өсті
немесе 1,41 есе ... өсті [19, ... KASE – да 2005 жылы ... ай ... мемлекеттік емес бағалы
қағаздардың келісім көлемі және 2004 жылдың мәліметтерімен салыстыру
жургізіледі.
2004 жылы мемлекеттік емес бағалы қағаздардың сатып алу-сату
келісімдерінің көлемі 248,0 ... ... (1830,0 млн. ... құрады.
2005 жылы желтоқсанда мемлекеттік емес бағалы қағаздар бойынша барлық
нарық секторында жалпы сомасы 60 736,3 млн.теңге немесе 453,8 ... 682 ... ... 2 - 2005 жылдағы мемелекеттік емес бағалы қағаздардың айналым
құрылымы мен ... ... мың ... | МЕБҚ ... ... секторы |Барлығы |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... |МАП | |
| | ... | | ... |18 554,4 ... |0 ... ... |0 ... |0 ... |
|Наурыз |0 |126 0,36,6 |0 ... ... ... ... |0 ... |
|Мамыр |14 822,9 ... |0 ... ... |0 ... |0 ... ... |0 ... |2 186,6 ... ... ... ... |26 382,6 |336 142,9 |
|Қыркүйек ... ... |0 ... ... |4 086,4 ... |0 ... ... ... ... |0 ... ... |32 429,4 ... |0 ... ... ... ... ... |2 456 279,3 |
|2004 жылдың |156 280,70 |1 663 308,3 ... ... ... | | | ... |0,8 |1,56 |2,75 |1,51 ... емес ... қағаздардың айналым құрылымы келесі түрде көрінеді:
1) Сатып алу-сату секторының үлесіне барлық жасалған келісім
көлемінің 92,9% (421 364,8 мың доллар) келеді.
2) Бастапқы ... ... 7,1% ... мың ... ... емес ... ... нарығының 2005 жылы қарашадағы
биржалық құрылымы:
1) Сатып алу-сату секторының үлесіне барлық жасалған келісімдер көлемінің
88,5% (249 470,3 мың доллор) келеді.
2) Бастапқы орналастыру үлесіне 11,7% ... мың ... 11 - KASE – да 2005 ... ... емес ... ... ... операцияларының динамикасы.
Сурет 12 - KASE – да 2005 жылға мемлекеттік емес бағалы қағаздарды
бірінші ретті ... 3 - ... ... ... биржалық нарығы, млн.теңге
| Жылдар | МБҚ ... ... ... ... |
| ... ... ... ретті нарық, | |
| ... ... ... | ... | 4 691,8 | ... | ... ... | 0 | ... | 753 102,8 |
|2005 | ... | ... | ... ... 4 - 2005 ... ... KASE – да мемлекеттік емес
бағалы қағаздарды сататын ең негізгі ондық компаниялар.
|БҚ коды ... ... ... ... ... ... |
| ... мың |көлемі |саны |үлесі % |өзгерісі |
| ... |млн. ... | |% ... LM ... |34 218,00 ... |13 |7,54 | - ... ... ... |32 926,80 |4 414,00 |37 |7,25 | 0 ... АҚ | | | | | ... ... ... ... |5 |7,06 | 2,44 ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... АҚ |19 827,20 |2 656,90 |5 |4,37 | 0 ... ... - ... ... |2 189,30 |43 |3,6 |-3,65 ... ... АҚ ... ... |34 |3,57 |-1,61 ... “АЛМАТЫ КУС”АҚ |16 125,50 ... |15 |3,55 |-2,07 ... ... ... АҚ |14 9801,20 |2 004,60 |7 |3,3 |13 ... ... АҚ ... ... |4 |2,84 | - ... ... |1 604,50 |8 |2,64 |0,17 ... ... ... |171 |45,72 | ... МЕБҚ ... ... |682 |100 | |
- ... бағалы қағаздар келісім көлемінің кемуі бойынша орналасқан,
доллор түрінде. “p”-артықшылықты акциялар; “b”- облигация; “e”-
еврооблигация; ... жай ... ... 5 - ... ... ... ... нарығы, млн.теңге
| Жылдар | МБҚ ... ... ... ... |
| ... ... ... ретті нарық, | |
| ... ... ... | ... | 4 691,8 | ... | ... ... | 0 | ... | ... ... | ... | ... | ... ... ... ... ... Қазақстандық қор биржасы
айналымының – 80% жуығын және шетел валютасымен – 16% ... ... ... ... мен тез ... келісімдер – 5% ғана құрайды [20,
12бет].
Кесте 6 - Қазақстандық қар биржасындағы келісімдердің көлемі мен үлесі
(АҚШ млн.долл.) ... |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |
| ... ... ... |142 |314 ... |327 |694 ... |451 |549 ... жылы 1 ... ... – 2940 ... қоғам болды, оның
ішінде – 16 халықтық акционерлік қоғам. Ал 2006 жылы 1 қаңтарда тіркелген
акционерлік қоғамның саны – 2300, ... 2005 ... ... ... ...... қоғам ” заңындағы жарғылық капиталдың
минималды көлемі туралы талаптарын орындай алмағандықтан көбі ТОО ... 8 - ... ... шығарылымы және әрекеттеуіш
шығарылымдары бар акционерлік қоғамдар саны.
|Акция шығарылымының саны ... ... саны ... 2003 |3604 ... 2003 |3109 ... 2004 |3502 ... 2004 |2940 |
|1 ... 2005 |3154 |1 ... 2005 |3071 |
|1 ... 2006 |2484 |1 ... 2006 |2300 ... 14 - ... ... ... ... нарығының
институционалды инфрақұрылымдық жағдайы.
2006 жылы 1 қаңтарда корпоративті ... ... ... акция
эмиссиясын жүзеге асыратын 2940 акционерлік қоғам, 62 брокер-дилерлер, 18
тіркеушілер, 11 ... және ... ... 25 ұйым ... 9
|Сәйкесінше |01.01.2000|01.01.200|01.01.200|01.01.200|01.01.200|01.01.200|
|лицензиясы бар| |1 |2 |3 |4 |5 ... саны | | | | | | ... |58 |51 |51 |50 |52 |62 ... мен | | | | | | ... | | | | | | ... |24 |23 |22 |21 |19 |18 ... |11 |12 |11 |10 |10 |11 ... |7 |7 |8 |9 |10 |10 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... |1 |2 |3 |4 |10 |28 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |2 |2 |2 |2 |2 |2 ... ... | | | | | ... 15 - ... ... ... қағаздар нарығының
институционалды инфрақұрылымдық жағдайының динамикасы.
3.2 “Казпочта” АҚ акцияларды ... ... ... ... акциялардың шығарылымын мемлекеттік
тіркеуі, осы проспектіде көрсетілген акцияларды алуда инвесторларға қандай
да бір ұсыныстар жасауды ... ... ... ... ... ... сәйкестігіне ғана құралды. Акционерлік қоғамның ... осы ... ... ... ... болады және
олар осы проспектіде берілген ... ... рас, ... ... ... ... акцияларына қатысты инвесторларды түсінбеушілікке алып
келмейтіндігін дәлелдейді.
Қазақстандағы почта ... көп ... ... ... ... ... табылады. Қазіргі таңда Компанияда үш
деңгейлік басқару жүйесі жұмыс істейді.
«Қазпочта» АҚ мына ұйымдардың мүшесі болып табылады:
1) EMS халықаралық кооперативі ... ...... Берн ... ... почта одағы - Швейцария, Берн қ.;
3) Аймақтық байланыс достастығы почта байланысы операторларының кеңесі;
4) ... ... ... ассоциациясы – Қазақстан
Республикасы, ... ... ... қор ... АҚ – ... ... ... қ.;
6) «Western Union» жүйесінің мүшесі – Гринвуд-Виллидж, Колорадо штаты,
Американың ... ... ... ... АҚ ... ... ... ауқымды спектрлерін жүзеге
асырады:
1) жазба хат-хабарларды, ... және ... ... ... беру;
2) EMS – Kazpost курьерлік қызметтері;
3) мерзімді басылымдарға ... ... ... ... ... беру және ... ... арқылы сату;
4) арнайы байланыс қызметтері;
5) филателия;
6) аралас (гибритті) электронды почта қызметтері.
Қаржылық ... ... АҚ ... ... ... ... ... жүзеге
асырады:
1) депозиттер;
2) заңды тұлғалардың банктік шоттарын ашу және жүргізу;
3) аударым операциялары;
4) банкноттардың, ... және ... ... ... ... ... ... жалақы мен стипендия төлеу;
6) зейнетақыларды, жәрдемақыларды және басқа да ... ... ... және ... төлемдерін қабылдау.
Агенттік қызмет түрлері:
«Қазпочта» АҚ мынадай агенттік қызметтердің ауқымды спектрлерін жүзеге
асырады:
1) Директ-Майл ... ... ... қызметтері;
2) зейнетақы қорлары мен сақтандыру ұйымдары үшін клиенттермен шарттар
жасау;
3) күнделікті сұраныстағы тауарлар мен лотерей ... ... ... ... жай-күйі
Кесте 10 - Инвестициялар мен бағалы қағаздардың портфелі:
(мың.теңге)
|Инвестиция түрі ... ... |
| ... ... заңды тұлғалардың капиталындағы ұзақ |0 ... ... | ... қағаздардың портфелі, барлығы |2 691 152 ... ... | ... ... ... |2 402 665 ... емес ... қағаздар |288 487 ... ... |0 ... барлығы |2 691 152 ... ... ... нарығындағы жайлардың өзгеруі мен
операциялардың кіріс деңгейінің артуын және бағалы ... ... ... ... ... ... сапалы басшылық жасау
құралын анықтауға қатысты «Қазпочта» АҚ (әрі ... ... ... ... ету мақсатында дайындалған.
Бағалы қағаздар портфелінің көлемін ұлғайту, ... ... ... ... ... ... және ... салымдардан
кірістер алу Қоғамның инвестициялық стратегиясының мақсаты ... ... ... құрылтай құжаттары бойынша жарғылық капиталының көлемі:
1 812 123 000 (бір миллиард сегіз жүз он екі ... жүз ... ... теңге.
2) бухгалтерлік баланстың дерегі бойынша жарғылық капиталының көлемі:
1 812 123 000 (бір миллиард ... жүз он екі ... жүз ... ... теңге.
3) жарғылық капиталды акцияларға бөлуі:
Акциялардың жалпы саны 1 812 123 000 (бір ... ... жүз он екі мың ... үш) ... ... 1 000 теңге, жалпы сомасы 1 812 123 000 000 (бір
миллиард сегіз жүз он екі ... жүз ... үш мың) ... ... ішінде:
- жай атаулы акциялардың саны 1 812 123 (бір миллион сегіз жүз он екі ... ... үш) ... ... 1 000 ... жалпы сомасы 1 812 123 000 ... ... жүз он екі ... жүз ... үш мың) ... ... құрылтай құжаттарына сәйкес, артықшылықты атаулы акциялар жоқ.
4) жарғылық капиталының ақы төленген бөлігінің көлемі:
Жарғылық капиталы 1 812 123 мың ... ... ... 11 - ... ... облигациялардың құрылымдарын
баяндау және ... үш ... ... ... ... жалпы көлемі |1 413 000 000 (бір ... төрт |
| |жүз он үш ... ... |
|Облигациялардың номиналды бағасы |1 000 (мың) ... ... ... түрі ... купонды индексацияланған |
|Шығарылу нысаны ... ... ... саны |1 413 000 (бір ... төрт жүз он |
| |үш мың) дана ... мерзімі ... ... ... ... 5 |
| |жыл ... ... бәсі |Облигацияның индексацияланған |
| ... ... ... 8 % ... ... ... 2 (екі) рет ... ... шығару туралы мәліметтер
Шығарылған бағалы қағаздардың тіркелуі.
Бірінші шығарылым:
1) Бағалы қағаздың түрі: акция
2) Эмиссияның құрылымы
Номиналдық ... 1 000 ... ... ... көлемі 903 660 000
теңгені құрайды. Эмиссия 903 660 жай атаулы акциялар данасына ... ... ... ... күні ... орналастырудың аяқталған күні 30.12.2000ж.
5) бағалы қағаздарды орналастыру тәсілі
Акцияларды орналастыру жабық ... ... ... мен ... көлемі (жылдар мен бағалы қағаздар түрі
бойынша)
Алдында шығарылған акциялар бойынша 2000 жылдың қорытындысына ... ... және ... ... ... бойынша бекітілген есеп күні немесе ... ... ... жөнінен бекітілген есеп пен ... ... ... эмиссиядағы ... ... ... ... ... қағаздың түрі: акция
2) Эмиссия құрылымы
Номиналдық сомасы 1 000 ... ... ... ... 265 340 ... ... Эмиссия 265 340 жай атаулы акциялар ... ... ... ... ... күні 21.03.2002ж.
4) орналастырудың аяқталған күні 22.03.2002ж.
5) бағалы ... ... ... ... ... тәсілмен жүргізілді.
6) Дивиденттер мен сыйақылардың көлемі (жылдар мен бағалы қағаздар түрі
бойынша)
Алдында шығарылған акциялар ... 2001 ... ... ... есептелмеді және төленбеді.
7) Эмиссия қорытындысы ... ... есеп күні ... ... ... қорытындысы жөнінен бекітілген есеп пен ... ... ... ... ... орналастыру туралы хабарландыру.
Үшінші шығарылым:
1) Бағалы қағаздың түрі: акция
2) Эмиссия құрылымы
Номиналдық сомасы 1 000 теңге акция ... ... 643 123 ... ... ... 643 123 жай атаулы акциялар данасына бөлінген.
3) ... ... ... күні ... орналастырудың аяқталған күні 06.06.2002ж.
5) бағалы қағаздарды орналастыру тәсілі
Акцияларды орналастыру ... ... ... Дивиденттер мен сыйақылардың көлемі (жылдар мен бағалы қағаздар түрі
бойынша)
Алдында шығарылған акциялар бойынша 2001 ... ... ... ... және ... ... қорытындысы бойынша бекітілген есеп күні ... ... ... ... ... ... есеп пен «Қазпочта» ААҚ-ның
02.07.2002ж. үшінші эмиссиядағы акцияларды орналастыру туралы хабарландыру.
Төртінші шығарылым:
1) Бағалы қағаздың түрі: акция
2) ... ... ... 1 000 теңге акция эмиссиясының көлемі 643 123 000
теңгені ... ... 400 000 000 жай ... ... ... шығарылымның мемлекеттік тіркелген күні 04.06.2004ж.
4) орналастырудың аяқталған күні 11.06.2004ж.
5) бағалы қағаздарды орналастыру тәсілі
Акцияларды орналастыру жабық тәсілмен жүрді.
6) Дивиденттер мен сыйақылардың ... ... мен ... ... ... ... ... бойынша 2003 жылдың қорытындысына байланысты
дивиденттер есептелмейді және төленбеді..
7) Эмиссия қорытындысы ... ... есеп күні ... ... ... қорытындысы жөнінен бекітілген есеп пен «Қазпочта» ААҚ-ның
27.08.2004ж. үшінші эмиссиядағы акцияларды орналастыру туралы ... ... ... ... ... ... ... құрылымы
Номиналдық сомасы 1 000 теңге акция ... ... 643 123 ... ... ... ... 000 жай атаулы акциялар данасына
бөлінген.
3) шығарылымның мемлекеттік тіркелген күні ... ... ... күні ... ... ... орналастыру тәсілі
Акцияларды орналастыру жабық тәсілмен жүрді.
5) Дивиденттер мен сыйақылардың көлемі (жылдар мен ... ... ... ... ... ... 2004 жылдың қорытындысына ... ... және ... ... ... ... ... есеп күні немесе ... ... ... ... ... есеп пен «Қазпочта» ААҚ-ның
29.06.2005ж. үшінші эмиссиядағы акцияларды орналастыру туралы хабарландыру.
Жарияланған акциялардың шығарылуы туралы мәліметтер
Акциялар туралы ... ... ... жалпы саны - 4 556 832 дана, акциялардың ... ... ... ... акциялардың жалпы саны - 4 556 832 дана, акциялардың түрі-
құрылтайшылар арасында орналастырылатын жай атаулы акциялар;
3) құрылтайшылармен төленетін бір ... ... ... ... ... ... ... дивидендтің кепілді көлемі – жоқ.
Инвестициялық бағдарлама – ... ... ... ... “Казпочта” АҚ активтерінің өсуін және бағалы қағаздардың
инвестициялық ... ... ... ... операциялардың табыстылық
деңгейінің жоғары болуын қамтамасыз ететін активтермен ... ... ... ... ету ... құрылған.
Қоғамның инвестициялық бағдарламасының мақсаты, бағалы ... ... ... ... ... ... құрылымын
сақтау және диверсификация арқылы алынған салымдардың сенімділігі ... алу ... ... қойған мақсатқа жету үшін, келесі мәселелерді шешу қажет:
1) Қоғамның бағалы қағаздар портфелінің ... ... ... ... ... ... портфель бойынша табыстылықты жоспарланған 5-7%
жылдық деңгейде ... АҚ ... ... ... ... ... ... көруге болады.
Қоғаммен 2004-2008 жылда жүзеге ... ... әр ... ... ... ... бұрын инвестициялық объектісі
бойынша.
Бағалы қағаздар портфелінің орташа табыстылығы 2004 жылы 6,93 ... ... ... құралдары
Мемлекеттік бағалы қағаздар:
1) Ұзақ мерзімді – МЕОКАМ, МЕАКАМ, МЕИКАМ, ... ... ... ... ... Орта ...... МЕИКАМ, жергілікті атқарушы органдардың
муниципалды облигациялары.
3) Қысқа мерзімді – ҚР ... ... ... емес ... ... ҚР ... сәйкес шығарылған мемлекеттік емес эмиссиялық (корпоративті)
бағалы қағаздары.
2) Шетел эмитенттерінің мемлекеттік емес қарыздық бағалы қағаздары.
3) Келесі ... ... ... шығарылатын бағалы қағаздар:
3.1 Даму және қайта құру ... ... Даму және ... құру ... банкімен;
3.3 Америкааралық даму банкімен;
3.4 Халықаралық есептеу банкімен;
3.5 Азиялық даму ... ... даму ... Халықаралық қаржылық ұйымдармен;
3.8 Исламдық даму банкімен;
9. Европалық инвестициялық банкімен;
4) Шетел мемлекеттерінің бағалы қағаздары:
5) ҚР ұйымдарының ипотекалық облигациялары;
6) АҚ ... даму ... ... ... ... жабдықтар:
7.1 Займды тарту, депозитке орналастыру (размещение) (ДЕПО операциясы);
7.2 ... ... ... ... кезде Қазақстанда тек зейнетақылық активтерді басқару бойынша
компаниялар, ірі институционалды инвестор болып ... ... ... 2006 жылы 1 ... корпоративті бағалы
қығаздар нарығында акция эмиссиясын жүзеге асыратын 2940 акционерлік қоғам,
62 брокер-дилерлер, 18 ... 11 ... ... ... басқаратын 25 ұйым тіркелген.
2005 жылы 137 акция эмиссиясы (2002 жылы 86 эмиссия) және ... 88,7 ... ... 30 ... емес ... ... (2002 жылы 25 эмиссия, номиналды құны 48,2 млрд.теңге). 2004 жылы
1 қаңтарда айналымда 3521 әрекет етуші акция ... және ... ... ... ... 71 ... етуші мемелекеттік емес облигация болды
[21,11бет].
Айналым мерзімі үш жыл ... ... ... ... 2002 жылда 8,30 жылдық пайызды құрады сонымен қатар оның бағасы
төмендеді және ... ... ... ... 2004 ... ... ... 6,09 жылдық пайызды құрады.
Тәжірибе көрсеткеніндей, едәуір құлаудан кейін нарықтың тұрақтануы
болды, оған ұқсас жағдай 2001 жылда ... яғни ... ... ... айы бойы МЕОКАМ бойынша аукцион табыстылығы 9,99 % -дан ... ... ... сұраныстың төмендеуіне алып келді.
Сонымен мынандай қорытындыға келуге болады, яғни орта мерзімді және
ұзақ мерзімді бағалы ... ... 2004 жылы және одан ... ... және ... деңгейде 6,00 -6,20% болады.
KASE – да келісімдердің барлық қорытындысы бойынша 2004 жылы 55 ұйым
қатысты (ол 2003 жылы 52), ... ... ... 2004 жылы 72,6 % ... 62,2%) ... ... ... бақылады, келісімге 29 банк қатысты.
Брокерлік – дилерлік компаниялар 2004 жылы 8,3 % биржалық ... ... 3,5) ... ... 19 компания қатысты. Зейнетақы ... ... ... ... ... көлемінің тек 41%
бақылады[5].
“Казпочта” АҚ үлесіне 2004 жылы 1,341% биржалық айналым ... ... 0,3%). KASE ... ... ... жалпы көлемі 2004 жылы
139,93 млрд.теңге құрады. Репо және кері репо ... ... ... 192,2 ... . Ал ... ... қағаздарды
сату және сатып алу бойынша жасалған келісімдер көлемі 10,70 млрд.теңге.
Бағалы қағаздар портфелінің орташа ... 2004 жылы 6,93 ... ... ... ... ... ... тиімділігін анықтайтын ең негізігі шама – бұл оның
табыстылық көлемі. Оны ... ... ... ... ... ... ... бір әдісі болып табылады. Инвестиция табыстылығын
инвестордың ... ... ... етуден түскен ... ... ... ... ... ... ... шығындар
көлеміне қатынасымен анықтауға болады.
Инвестордың жиынтық табысы (Д) бағалы қағаздарды шығарғаннан кейінгі
табыспен (Д); бағалы қағаздарды ... ету ... ... ... ... төлемдердің соммасымен (Д); бағалы қағаздарды
шығару және сақтаумен, табысқа және тағы басқаға ... ... ... (И) ... ... = Д + Д- ... ... иелік ету кезеңіндегі инвестициялау операциясынан толық
табыстылық (Д) – пайыз түрінде көрсетілген, салыстырмалы көлемі,
келесідей анықталады:
Д=
(2)
Онда, З-инвестициялау басындағы ... ... ... ету ... салыстырмалы өсімін немесе зиянын
көрсетеді. Орта жылдық табыстылық (Д) толық табыстылықтың
инвестициялау ұзақтығына қатынасымен анықталады. Мұндай ортажылдық
табыстылық пайызбен ... = ... ... ... ... ... инвестициялау, инвестордың шығыны жоқ
жағдайда ғана осы формулалар бойынша бағаланады. Мемлекеттік бағалы
қағаздар жоғары өтімді ... ... ... шығын жоқ болады) және
тәуекелге ұшырамайды, яғни тек салынған қаражаттарды қайтарып алу ғана
емес, сонымен қатар ... ...... ... кепілдеме береді.
Мемлекеттік казначейсволық міндеттемелеріне өтеу табыстылығын есептеуге
болады:
Д= (4)
С- номиналды құн
Т-айналым мерзімі (күн)
Ц-берілген ... ... ... орта ... ... компаниялардан акцияларын алатын шетелдік және отандық
инвесторларды қарастырайық. Акция курсы кезең басында Цтеңге тең
болсын және кезең аяғында Ц теңге тең болсын. Онда ... ... ... ішкі ... мына формуламен есептеледі:
Д=
(5)
Кесте 12 - 1998-2000жылдар кезеңіндегі әйгілі компаниялардың
акцияларына ортасалмақталынған бағаларына мәліметтер (теңге).[6]
|Компания ... | ... | ... түрі |Артықшылықты | ... банк |
| ... | | |
| | |Жай ... | |
|1 кв. 2001 |1316,2 |1616,0 |691,6 | ... 2001 |1414,8 |1906,5 |648,3 |236,7 ... 2001 |1402,8 |1780,6 |738,6 |199,6 ... 2001 |1258,6 |980,7 |221,8 |145,4 ... |1151,4 |628,8 |256,9 |146,9 ... 2002 |1005,1 |1084,7 |579,0 |225,6 ... 2002 |1074,9 |1171,1 |659,6 |129,5 ... 2002 |1245,2 |2372,9 |1178,8 |226,6 ... 2003 |1037,0 | | |281,3 ... 2003 |1562,8 | | |278,3 ... 2003 |1226,0 | | |129,9 ... 2003 |1602,8 | | |121,9 ... ... үшін ... ... ... ... өзгереді, өйткені ол айырбастау курсына тәуелді болады. ... ... ... бір ... үшін К АҚШ ... болсын, онда
шетел инвесторы үшін бір акция құны К Ц құрайды. ... ... ... бір ... үшін К АҚШ ... болсын, онда шетел
инвесторы үшін акцияның соңғы құны КЦ болады.
Резидент емес үшін ... ... ... (Д) ... = ... ... ... екі ... ... ... ... және валютаға инвестиция. Шетел валюталарына
салымдардан табыстылық (Д) былай есептеледі:
Д =
(7)
(3) пен (7) теңдеуін қоссақ, мынандай формула аламыз:
1 + Д= (1 + Д) (1 + Д) ... Д= Д Д+ Д ... = Д+ ... ... бағалы қағаздардың табыстылығы жуық шамамен ішкі
табыстылық пен шетел валютасына салымдардың табыстылығының ... ... 13 - ... ... ... емес ... қағаздарының
ортасалмақталған бағалары туралы мәліметтері көрсетілген
|Компания |Народный банк|Казкоммерцбанк |Казахойл |Алматы кус ... 2003 | |13706,6 | | ... 2003 |13990,6 | |13684,6 |14511,3 ... 2003 |14186,3 |14380,4 |13993,6 |14653,0 ... 2003 |14944,0 |14811,2 |14166,5 |14547,7 ... ... ... ішкі табыстылық көрсеткіштерін
есептейміз, сонымен қатар көрсетілген бағалар бойынша ішкі табыстылықты
есептеу үшін ... 1 ... курс ... (7) ... ... бойынша шетел валютасына
салымдар кезінде, айырбас курсының табыстылығын есептейміз (Қосымша А).
Д=
Инвестициялаудың әр түрлі кезеңінде алдындағы ұсынылған қорытындылар
бойынша ішкі және сыртқы ... ... ... В).
Алынған нәтижелер келесі қорытындыларды жасауға көмектеседі. Шетел
инвесторының ... ... емес ... қағаздарына салымдарының
сыртқы табыстылығы ішкі табыстылықтан әрқашан жоғары, өйткені конверсиялау
кезінде ... ... ... ... ... ... ... бағалайық. Отандық
компания акцияларына отандық инвестордың тәуекел салымы, ішкі дисперсия
болып табылады , ал шетел инвесторының тәуекел салымы ... ... Ол ... 14 – ... және ... ... курстары бойынша
мәліметтер
| ... курс ... курс ... |5.2 |5.3 ... |35.6 |36.3 ... |60.9 |61.1 ... |67.3 |67.7 ... |75.5 |75.5 ... |78.3 |78.5 ... |119.5 |120.0 ... |142.1 |142.2 ... |145.5 |145.8 ... |155.1 |155.7 ... 2001 |140.0 |140.1 ... |142.3 |142.3 ... |142.6 |142.6 ... |143.5 |143.8 ... |145.5 |145.5 ... |145.9 |146.1 ... |147.0 |147.1 ... |147.1 |147.2 ... |151.6 |151.7 ... |152.8 |152.9 ... |154.0 |154.0 ... |155.3 |155.9 ... теңдеу шетел валютасына салымдар табыстылығымен шетелдік
инвестиция табыстылығының арасындағы корреляция аз болса, ... ... ... ... аз ... ... ... бағалы қағаздар
үшін сыртқы табыстылық ішкі табыстылықтан көп, өйткені айырбас курсының
табыстылығы Қазақстандық ... ... ... инвесторларының
салымдарынан тәуекелдікті төмендетуге көмектеседі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмыста бағалы қағаздар нарығының экономикалық белсенділігі
және оның экономикадағы ... ... Бұл ... ... ... ... қағаздар категория ретінде, былайша айтқанда тауар түрінде
ішкі өз қасиеттерімен және сыртқы ... ... ... ... ... тауар ретінде көрінеді.
Осыдан, біздің ойымызша, бағалы қағаздар әлеуметтік-экономикалық
қатынастар процесінде және қаржы нарығында айналыста ... ... ... ... ... бірге шаруашылықты тиімді жүргізуге
қатысатын жалған өзгеше тауар ... ... ... ... ... нарығының құрамдас бір бөлігі ретіндегі ... ... ... маңыздылығы, Қазақстан Республикасындағы
әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономикада бағал ... ... ... ... әсері анықталады:
- Біріншіден, бағалы қағазадар экономикалық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларды тартудағы ... ... қор ... ... ... ... экономиканың әрбір салалары мен ... ... ... Үшіншіден, бағалы қағаздар нарықтық экономиканың ... ... ... ... негізінде, сонымен
бірге бірінші кезекте ... ... ... өсімді ұлғайтуға ықпал етуі.
3) Әлеуметтік-экономикалық қарым қатынастардағы бағалы қағаздардың іс-
әрекеттері – бос ақша ... ... ... ... ... ... ... арасындағы экономикалыққатынастар
жүргізу арқылы, экономиканың әрбір саласына ... ... ... ... ... Осы ... ... экономикалық жағдайларды қанағаттандыра алатын
компаниялардың инвестициялауға қолайлы ... ... ... ... ... қағаздар нарығы қалыптасуда. Оның
даму жолында алғашқы іс - шаралар жүргізілуде.
Бағалы қағаз ... ... ... ... ... ... негізделеді. Бұл бағалы қағаздардың материалдық түрі
ретінде оның маңызын дәлелдейді. ... ... ... ... ... ... ... қағаздар кез – ... ... ... маңызды орын ... ... олар ... ... қызметі жүзеге асырылады. Дәлірек айтқанда, бұл күрделі қаржы
тікелей халық шаруашылығының ең тиімді ... ... яғни ... ... ең ... ... ғана ... отырған дипломдық жұмыстың бірінші бөлімінде, ... ... ... ... ... яғни ... кірісіне,
эмитеттің сипатына, айналым мезгілі мен ... ... ... ... ... ... ... қағаздардың түрлері: акция,
облигация, вексельді қарастырдым.
Акция - үлесті ... ... ... бағалы қағаз. Ол
иемденушісіне компанияның капиталының, мүлкінің, кірісінің бір бөлігіне заң
жүзінде ... ... ... ... жай акциялар бойынша дивиденд төлеу корпорацияның
нәтижелі қызмет ... ... ... ал ... акциялар бойынша
корпорацияның шаруашылық қызметі нәтижелі болмағанына қарамастан ... ... ... бойынша нақты мөлшерде дивиденд төленеді. Әрине, нақты
төленген дивиденд жылдық жұмыс нәтижесіне ... ... ... ... де мүмкін және керісінше, бөлінген пайданың мөлшерін кемітуі де
мүмкін.
Облигация деп эмитенттің белгілі бір ... ... яғни ... ... ... және белгіленген сыйақыны төлеуді міндеттенген
жазбаша қарыз құжатын айтады.
Инвесторлар көзқарасы бойынша акция ... ... ... ... ... Сондықтан тәуекелмен қосымша шығын шығарып алған акциялар жоғары
пайда түсіруіне көзі жетпесе оларды сатып алмайды. Сонымен, егер ... ... екі ... де ... ... онда ... төлейтін
төлем, облигация иелеріне төлейтін төлемнен жоғары болады ... ...... өтеудегі заңды түрде бекітілген төлем міндаттемесі.
Ол ... ... ... тарауларында бағалы қағаздарды ... алу ... ... және сол сияқты инвесторларды қызықтыратын басқа да
хабарлар орын алады.
Қорыта ... ... ... ... байланысты, эмиссия
проспектісін шығару эмитенттің сенімділігін, инвесторлар ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
Эмитент пен инвестиция институттары, яғни ... ... ... ... ... ... сатып алушыларға бірдей
белгілеулері міндетті. Бұл жағдайда бір уақытта шығарылған ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының даму деңгейі көп ... ... ... ... бағалы қағаздарға сұраныс халықтың
тұрмысын айқындайды. Сондықтан халықтың табысының өсуі – Қазақстанда ... ... ... басты шарты.
Қорыта айтқанда, Қазақстан Республикасында қалыптасып келе жатқан
бағалы қағаздар нарығында үлгісіне нақты бірынғай ... жоқ. ... ... ... ... ... сай әлі де ... өзгерістер
енгізілуі мүмкін.
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Галанова А.С.,Басова И.С. Рынок ценных бумаг.- Москва.,1996.-339бет.
2. ... ... ... ... ... ... ... Абдрахманова Г.Т., Жумабаева З.С.,Рынок ценных бумаг: особенности
функционирования в Казахстане.- Алматы., 2002-340 бет.
4. Сейткасимов Т.С., ... А.А., ... ... и ... ... ... ... бет.
5. Жатканбаев Е.Б., Агальцова С.В.Рынок государственных ценных бумаг.
- Алматы., 1999.-312 ... ... ... ... ... Москва.,1998.
-219бет.
7. Жуков Е.Ф., Ценные бумаги и фондовые рынки.- Москва., 1995-224бет
8. Косолапов Г. Интеграционные процессы в ... ... и ... // ... ... ... №13 2005 г-19-21 ... Джуматова А.К. Деятельность Инвестиционного Фонда Р.К на рынке ценных
бумаг // Банки ... №6 2005г ... С. ... эффективного размещения финансовых ресурсов
на рынке ценных бумаг // Қаржы қаражат №4 2005г - 10-11 ... ... Г.И. Банк ... ... // ... ... - 2004 ж
26-29 бет.
12. Буренин А.Н., ... ... ... и ... финансовых
инструментов: учебное пособие – Москва., ИНФРА-М, 1998.,-165 бет).
13. Банки казахстана №12 2004 г. (13-20 ... ... Ж.И. ... ... ... ценных бумаг Республики
Казахстан // Мир ... №1 2006 г. - 13-35 ... ... М.Ю., ... ... ... – Москва., 1992 – 352 бет.
16. Аналитический обзор Ассоциации ... ... // Мир ... – 7-8 бет.
17. Байганин Е. Становление и развитие рынка корпоративных облигации ... ... // ... ценных бумаг№5 2005г.-50-55бет.
18.Оспанов А. Перспективы развития рынка ценных ... в ... // ... ... ... №5 2005г- 72-77бет.
19. Есенов Б. Перспективы совершенствования казахстанского фондового рынка
// ... ... ... №11 2005г - ... Аналитическая служба. Итоги развития биржевого рынка за 2005год
// ... ... ... №8 2005г - ... ... служба. Итоги развития биржевого рынка за 2004год
// Рынок ценных ... №1 2005г- ... ... Е. ... ... биржевого фондового рынка за 2005 год
// Рынок ... ... №1-2 ... ... ... ... ... табыстылығын есептеу (теңге/АҚШ
доллоры)
|Бастапқы |Соңғы ... ... ... ... ... ... | ... |
|кезеңі |кезеңі | | ... ... 2001 |2кв. 2001 |140,1 |142,3 |1,54% |
| |3кв. 2001 |140,1 |142.6 |1,78% |
| ... |140,1 |143.8 |2,64% |
| |1кв. 2002 |140,1 |145.5 |3,85% |
| ... |140,1 |146.1 |4,28% |
| ... |140,1 |147.1 |4,99% |
| ... |140,1 |147.2 |5,06% |
| ... |140,1 |151.7 |8,27% |
| ... |140,1 |152.9 |9,13% |
| ... |140,1 |154.0 |9,92% |
| ... |140,1 |155.9 |11,27% |
|2 ... 2001 |3кв. 2001 |142,3 |142.6 |0,21% |
| ... |142,3 |143.8 |1,05% |
| |1кв. 2002 |142,3 |145.5 |2,24% |
| ... |142,3 |146.1 |2,67% |
| ... |142,3 |147.1 |3,37% |
| ... |142,3 |147.2 |3,44% |
| ... |142,3 |151.7 |6,60% |
| ... |142,3 |152.9 |7,44% |
| ... |142,3 |154.0 |8,22% |
| ... |142,3 |155.9 |9,55% |
|3 ... 2001 ... |142,6 |143.8 |0,84% |
| |1кв. 2002 |142,6 |145.5 |2,03% |
| ... |142,6 |146.1 |2,45% |
| ... |142,6 |147.1 |3,15% |
| ... |142,6 |147.2 |3,22% |
| ... |142,6 |151.7 |6,38% |
| ... |142,6 |152.9 |7,22% |
| ... |142,6 |154.0 |7,99% |
| ... |142,6 |155.9 |9,32% |
|4 ... 2001 |1кв. 2002 |143,8 |145.5 |1,18% |
| ... |143,8 |146.1 |1,60% |
| ... |143,8 |147.1 |2,30% |
| ... |143,8 |147.2 |2,36% |
| ... |143,8 |151.7 |5,49% |
| ... |143,8 |152.9 |6,32% |
| ... |143,8 |154.0 |7,09% |
| ... |143,8 |155.9 |8,41% ... 2002 |2кв.2002 |145,5 |146.1 |0,41% |
| ... |145,5 |147.1 |1,09% |
| ... |145,5 |147.2 |1,16% |
| ... |145,5 |151.7 |4,26% |
| ... |145,5 |152.9 |5,08% |
| ... |145,5 |154.0 |5,84% |
| ... |145,5 |155.9 |7,14% |
|2 ... 2002 ... |146,1 |147.1 |0,68% |
| ... |146,1 |147.2 |0,75% |
| ... |146,1 |151.7 |3,38% |
| ... |146,1 |152.9 |4,65% |
| ... |146,1 |154.0 |5,40% |
| ... |146,1 |155.9 |6,70% |
|3 ... 2002 ... |147,1 |147.2 |0,06% |
| ... |147,1 |151.7 |3,12% |
| ... |147,1 |152.9 |3,94% |
| ... |147,1 |154.0 |4,69% |
| ... |147,1 |155.9 |5,98% |
|4 ... 2002 ... |147,2 |151.7 |3,05% |
| ... |147,2 |152.9 |3,87% |
| ... |147,2 |154.0 |4,61% |
| ... |147,2 |155.9 |5,91% ... 2003 ... |151,7 |152.9 |0,79% |
| ... |151,7 |154.0 |1,51% |
| ... |151,7 |155.9 |2,76% |
|2 ... 2003 ... |152,9 |154.0 |0,71% |
| ... |152,9 |155.9 |1,96% |
|3 ... 2003 ... |154,0 |155.9 |1,23% ... ... ... ... мемлекеттік емес бағалы
қағаздарының ішкі және сыртқы табыстылығын есептеу.
|Бастапқы |Соңғы ... ... ... ... |Мах |Сыртқы |Мах |
|инвестиция|инвестиция|баға |баға | |міn ... |міn ... |лау | | | | | | ... |кезеңі | | | | | | |
| ... банк ... ... 2003 |3кв.2003 |1399,06 |14186,3 |1,40% |min |1,61% |min |
| ... |1399,06 |14944,0 |6,81% |max |7,87% |max ... 2003 ... |14186,3 |14944,0 |5,34% | |6,18% | |
| ... ... |
|1 кв. ... |13706,6 |14380,4 |4,92% | |6,70% | |
| ... |13706,6 |14811,2 |8,06% |max |10,70% |max |
|3 ... ... |14380,4 |14811,2 |3,00% |min |3,84% |min |
| ... ... ... ... |13684,6 |13993,6 |2,26% | |2,47% | |
| ... |13684,6 |14166,5 |3,52% |max |4,58% |max ... ... |13993,6 |14166,5 |1,24% |min |2,08% |min |
| ... кус ... ... |3кв.2003 |14511,3 |14653,0 |0,98% |max |1,19% | |
| ... |14511,3 |14547,7 |0,25% |min |1,30% |max ... ... |14653,0 |14547,7 |-0,72% | |0,12% |min ... В ... ... ... ... ... 2001 |2кв. 2001 |1316,2 |1414,8 |7,49% | |9,03% | |
| |3кв. 2001 |1316,2 |1402,8 |6,58% | |8,36% | |
| ... |1316,2 |1258,6 |-4,44% | |-1,80% | |
| |1кв. 2002 |1316,2 |1151,4 |-12,52% | |-8,67% | |
| ... |1316,2 |1005,1 |-23,63% | |-19,35% | |
| ... |1316,2 |1074,9 |-18,33% | |-13,34% | |
| ... |1316,2 |1245,2 |-5,40% | |-0,34% | |
| ... |1316,2 |1037,0 |-21,21% | |-12,94% | |
| ... |1316,2 |1562,8 |18,73% | |27,86% | |
| ... |1316,2 |1226,0 |-6,85% | |3,07% | |
| ... |1316,2 |1602,8 |21,77% | |33,04% | ... |3кв. 2001 |1414,8 |1402,8 |-0,84% | |-0,63% | |
| ... |1414,8 |1258,6 |-11,04% | |-9,99% | |
| |1кв. 2002 |1414,8 |1151,4 |-18,61% | |-16,37% | |
| ... |1414,8 |1005,1 |-28,95% | |-26,08% | |
| ... |1414,8 |1074,9 |-24,02% | |-20,65% | |
| ... |1414,8 |1245,2 |11,98% | |15,42% | |
| ... |1414,8 |1037,0 |-26,70% | |-20,10% | |
| ... |1414,8 |1562,8 |10,46% | |17,90% | |
| ... |1414,8 |1226,0 |-13,34% | |-51,12% | |
| ... |1414,8 |1602,8 |13,28% | |22,83% | ... 2001 ... |1402,8 |1258,6 |-10,27% |min |-9,43% | |
| |1кв. 2002 |1402,8 |1151,4 |-17,92% | |-15,89% | |
| ... |1402,8 |1005,1 |-28,35% | |-25,90% | |
| ... |1402,8 |1074,9 |-23,37% | |20,22% | |
| ... |1402,8 |1245,2 |-11,23% | |-8,01% | |
| ... |1402,8 |1037,0 |-26,07% | |-19,69% | |
| ... |1402,8 |1562,8 |11,40% | |18,62% | |
| ... |1402,8 |1226,0 |-12,60% | |-4,61% | |
| ... |1402,8 |1602,8 |14,25% | |23,57% | ... |1кв. 2002 |1258,6 |1151,4 |-8,51% | |-7,33% | |
| ... |1258,6 |1005,1 |-20,14% | |-18,54% | |
| ... |1258,6 |1074,9 |-14,59% | |-12,29% | |
| ... |1258,6 |1245,2 |-1,06% | |1,30% | |
| ... |1258,6 |1037,0 |-17,60% | |-12,11% | |
| ... |1258,6 |1562,8 |24,16% | |30,48% | |
| ... |1258,6 |1226,0 |-2,59% | |4,50% | |
| ... |1258,6 |1602,8 |27,34% | |35,75% | ... |2кв.2002 |1151,4 |1005,1 |-12,75 | ... | |
| ... |1151,4 |1074,9 |-6,64% | |-5,55% | |
| ... |1151,4 |1245,2 |8,14% | |9,30% | |
| ... |1151,4 |1037,0 |-9,9% | |-5,64% | |
| ... |1151,4 |1562,8 |35,17% | |40,25% | |
| ... |1151,4 |1226,0 |6,47% | |12,31% | |
| ... |1151,4 |1602,8 |39,20% | |46,34% | ... ... |1005,1 |1074,9 |6,94% | |7,62% |max |
| ... |1005,1 |1245,2 |23,88% | |24,63% | |
| ... |1005,1 |1037,0 |3,17% | |6,55% | |
| ... |1005,1 |1562,8 |55,47% | |60,12% | |
| ... |1005,1 |1226,0 |21,97% | |27,37% | |
| ... |1005,1 |1602,8 |59,46% | |66,16% | ... ... |1074,9 |1245,2 |15,84% | |15,90% | |
| ... |1074,9 |1037,0 |-3,5% | |-0,38% | |
| ... |1074,9 |1562,8 |45,39% | |49,33% | |
| ... |1074,9 |1226,0 |14,05% | |18,74% | |
| ... |1074,9 |1602,8 |49,11% | |55,09% | ... 2002 ... |1245,2 |1037,0 |-16,72% | |-13,67% | |
| ... |1245,2 |1562,8 |25,50% | |29,37% | |
| ... |1245,2 |1226,0 |-1,54% | |3,07% | |
| ... |1245,2 |1602,8 |28,71% | |34,62% | ... 2003 |2кв.2003 |1037,0 |1562,8 |59,70% | |60,49% | |
| ... |1037,0 |1226,0 |18,22% | |19,73% | |
| ... |1037,0 |1602,8 |54,56% | |57,32% | ... |3кв.2003 |1562,8 |1226,0 |-21,55% | |-20,84% | |
| ... |1562,8 |1602,8 |2,55% | |4,51% | ... ... |1223,0 |1602,8 |31,05 | ... | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... В ... ... (жай акциялар) |
|кв. 2001 |2кв. 2001 |1616,0 |1906,5 |17,98% | |19,52% | |
| |3кв. 2001 |1616,0 |1780,6 |10,18% | |11,96% | |
| ... |1616,0 |980,7 |-39,31% | |-36,67% | |
| |1кв. 2002 |1616,0 |628,8 |-61,08% | |-57,23% | |
| ... |1616,0 |1084,7 |-32,87% | |-28,59% | |
| ... |1616,0 |1171,1 |-27,53% | |-22,59% | |
| ... |1616,0 |2372,9 |46,83% | |-22,54% | ... |3кв. 2001 |1906,5 |1780,6 |-6,60% | |51,89% | |
| ... |1906,5 |980,7 |-48,56% | |-3,39% | |
| |1кв. 2002 |1906,5 |628,8 |-67,01% | |-47,51% | |
| ... |1906,5 |1084,7 |-43,10% | |-64,51% | |
| ... |1906,5 |1171,1 |-38,57% | |-40,43% | |
| ... |1906,5 |2372,9 |24,46% | |-35,20% | ... 2001 |4кв.2001 |1780,6 |980,7 |-44,92% | |27,90% | |
| |1кв. 2002 |1780,6 |628,8 |-64,68% | |-44,08% | |
| ... |1780,6 |1084,7 |-39,68% | |-62,65% | |
| ... |1780,6 |1171,1 |-34,08% | |-37,23% | |
| ... |1780,6 |2372,9 |33,26% | |-30,93% | ... |1кв. 2002 |980,7 |628,8 |-35,88% | |36,48% | |
| ... |980,7 |1084,7 |10,60% | |12,20% | |
| ... |980,7 |1171,1 |19,41% | |21,71% | |
| ... |980,7 |2372,9 |141,95% | |144,31% | ... 2002 ... |628,8 |1084,7 |72,50% | |72,91% | |
| ... |628,8 |1171,1 |86,24% | |87,33% | |
| ... |628,8 |2372,9 |277,36% |max |278,52% | ... 2002 ... |1084,7 |1171,1 |7,96% |min |8,64% | |
| ... |1084,7 |2372,9 |118,76% | |119,51% | ... 2002 ... |1171,1 |2372,9 |102,62% | |102,68% | |
| | | | | | | | |
| ... ... ... ... 2001 |2кв. 2001 |691,6 |648,3 |-6,2% | |-4,66% | |
| |3кв. 2001 |691,6 |738,6 |6,8% | |5,58% | |
| ... |691,6 |221,8 |-67,92% | |-65,28% | |
| |1кв. 2002 |691,6 |256,9 |-62,85% | |-59,00% | |
| ... |691,6 |579,0 |-16,28% | |-12,00% | |
| ... |691,6 |659,0 |-4,71% | |0,28% | |
| ... |691,6 |1178,8 |70,44% | |75,50% | ... 2001 |3кв. 2001 |648,3 |738,6 |13,92% | |14,13% | |
| ... |648,3 |221,8 |-65,78% | |-64,73% | |
| |1кв. 2002 |648,3 |256,9 |-60,37% | |-58,13% | |
| ... |648,3 |579,0 |-10,68% | |-8,01% | |
| ... |648,3 |659,0 |1,65% | |5,02% | |
| ... |648,3 |1178,8 |81,82% | |85,26% | ... 2001 ... |738,6 |221,8 |-69,97% | |-69,13% | |
| |1кв. 2002 |738,6 |256,9 |-65,21% | |-63,18% | |
| ... |738,6 |579,0 |-21,60% | |-19,15% | |
| ... |738,6 |659,0 |-10,77% | |-7,62% | |
| ... |738,6 |1178,8 |59,59% | |62,81% | ... |1кв. 2002 |221,8 |256,9 |15,82% | |17,00% | |
| ... |221,8 |579,0 |161,04% | |162,64% | |
| ... |221,8 |659,0 |197,11% | |199,41% | |
| ... |221,8 |1178,8 |431,46% | |433,82% | ... 2002 ... |256,9 |579,0 |125,37% | |125,78% | |
| ... |256,9 |659,0 |156,52% | |157,61% | |
| ... |256,9 |1178,8 |358,85% | |360,01% | ... ... |579,0 |659,0 |13,81% | |14,49% | |
| ... |579,0 |1178,8 |103,59% | |104,34% | ... ... |659,0 |1178,8 |78,87% | |78,93% | ... ... ... кредит, банки.-Москва-1999г
[2] Банки Казахстана 2003г. №12
[3] ИАФР ... ИАФР , ... ... ... бумаг. 2006г.№1
[6] Отчеты НКЦБ
-----------------------
Акция
Басқаға беру тәсілі бойынша
Басқаруға қатынасу құқығы бойынша
Атаулы
Ұсынушы
Жай
Артықшылықты
Вексель ... ( ... ...... иемденуші (сатушы төлем алушы – несие беруші)
Ремитент (тратта бойынша ақша алушы)
Несие беруші ... ... ... ... ... ... қолдауындағы мекемелер
Республикалық басқару органдары
Жекеменшіктенген кәсіпорындар
Осы секторда жаңа құрылған қоғамдар
Өндіріс секторының
Несие аясындағы қоғамдар
Биржалар
Қаржы құрылымдары
Инвестициялық компаниялар
Инвестициялық қорлар
Жергілікті басқару органы
Эмитенттер
Инвесторлар
Қорлық делдалдар
мемлекеттік ... ... және ... ... ... ету ... агенттіктері
Келісімдер жүргізілуін қамтамасыз ететін мекеме
Қорлық биржа
Нарықтың биржалық емес ұйымдастырушылары
Келісімдердің орындалуын қамтамсыз ететін мекеме
Есеп орталығы
Депозитарии
Тіркеушілер
Инвесторлар
Ұжымдық
Жеке
Нарық мамандары
Банктер
Мемлекет
Қорлық делдалдар
Корпоративті инвесторлар
Мамандандырылған институттар
Мамандандырылған қорлар мен ... ... ... және т.б.)
Инвестициялық институттар
Инвестициялық қорлар
Инвестициялық компаниялар
опциондар
әртүрлі
Қазыналық
вексельдер
Депозиттік
сертификаттар
әртүрлі
эмитенттердің
қарызды
үлесті
қарызды
Капитал нарығындаы
Ақша нарығындағы
акциялар
облигация-лар
үлесті
қарызды
фьючерстері
Комерциялық вексельдері
Депозиттік сер-ры
чектері
Облигацияла-
ры
Акция-
лары
Кәсіпорындардың облигациялары
Қазыалық облигациялар
Қазыналық вексельдер
Кәсіпкерлердің
банктердің
ААҚ- дың әртүрлі қорлардың
Жергілікті әкімшіліктердің
мемлекеттік
Қарызды, үлесті
Сатылу жеріне байланысты
Эмитентініңсипатына қарай
Кіріс ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестиция есебі25 бет
Оқыту процесінде оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың педагогикалық шарттары (5-6 сынып ағылшын тілі сабағында)25 бет
Экономика сабақтарында компьютерлік технологияны пайдалану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың дидактикалық мүмкіндіктері55 бет
«Локомотив-2030» ЖШС-дегі локомотивтік бригадалардың локомотив машинисттер мен нұсқаушы-машинисттердің беделін көтеру іс шаралары9 бет
Іскерлік белсенділікті салықтық ретеу114 бет
Іскерлік белсенділікті салықтық реттеу140 бет
Ауыл шаруашылығын көтеруге байланысты туындаған экологиялық проблемалар23 бет
Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы білім беру деңгейін көтеру11 бет
Білім беру адам капиталын дамытудың алғышарты және факторы ретінде91 бет
Білім беру экономиканың бәсекеге қабілеттілік факторы ретінде75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь