Ферменттерді бөліп алу.Ферменттер әсерінің кинетикасы

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Ферменттерді бөліп алу және тазарту
2. Ферменттердің практикалық маңызы
3. Сүт консевілерінің технологиясы
III. Қорытынды
IV. Пайдаланған әдебиеттер
Тірі ағзалар үнемі қозғалыста және тепе-тендікте болады, яғни ағзаға сырттан қоректік заттар еніп тұрады және керексіз өнімдер сыртқа шығарылады. Бұл құбылысты зат алмасу деп атайды. Зат алмасудың қалыпты жүруін орталық жүйке жүйесі және эндокрин (ішкі секреция) бездерінің гормондары реттейді. Эндокрин бездері өз әсерін ферменттер арқылы іске асырады.Ағзаның барлық клеткасында бір мезгілде белгілі ретпен және өзара үйлесімді де алуан түрлі химиялық реакциялар жүріп жатады. Ал ферменттер осы реакцияларды миллиондаған есе жылдамдатады. Тіршіліктің мағынасы да осында. Егер ферменттер катыспаса, ағзадағы химиялық реакциялар өте баяу да тәртіпсіз жүрер еді. Мұндай жағдайда тіршіліктің өзі де болмайды. Сондықтан да ферменттер барлық тіршілік процестерінің негізі болып табылады. Ал ферменттер әсерінің қандай болмасын бұзылуы әртүрлі жайсыз құбылыстарға душар етеді. Әдетте химиялық реакциялардың жүру жылдамдығын шапшаңдататын заттарды катализаторлар деп атайтыны белгілі. Ал ферменттер — өсімдіктер мен жануарлар және микроорганизмдер клеткаларынан бөлінетін белок тектес, ағзадағы биохимиялық реакцияларды сан мың есе шапшаңдататын қабілеті бар зат. Мұның қатысуынсыз қоректік заттардың ағзада сіңуі мүмкін емес. Осыған сәйкес ферменттерді биологиялық катализаторлар деп атайды, өйткені, олар тірі ағзада өтетін зат алмасу процесіне тікелей ат салысады. Фермент (латынның тілінде fermentum — ашу деген мағына береді) деген терминмен қатар әдебиетте энзим (грек тілінде — епаут, еп — ішкі, zyrne — ашытқы деген мағына береді) деген сөз де қолданылады.Ферментгерді және олар катализдейтін реакцияларды зерттейтін биохимия бөлімі энзимология деп аталады.Тірі клеткада зат алмасу процесі үздіксіз жүріп жатады. Зат алмасу процесі дегеніміз белгілі бір тәртіппен кезектесіп келіп отыратын әртүрлі химиялық реакциялардың жиынтығы. Мұндай реакциялар клеткадан тыс жерде (in vitro) ете қиындықпен және мейлінше баяу жүреді. Ол үшін қатан, шарттар (жоғары температура, күшті қышқылдар, сілтілер және т.б.) қажет. Тірі клеткада бұл реакциялардың жүрісін ферменттер тездетеді. Мәселен, асқорыту жолында крахмал моносахаридтерге, белок амин қышқылдарына ыдырайды және т.б. Бұл химиялық реакциялардың жылдамдығы тірі клеткалардан тысқары жердегіден миллиондаған есе артық. Ферменттер — ағзадағы химиялық реакциялардың жылдамдығын жүздеген және мындаған есе өзгерте алатын белокты заттар, атап айтқанда жекелеген қосындылардың синтезі мен ыдырауын, зат алмасу процестерін және тағы сол сияқтыларды шапшаңдататын заттар.Биохимияның даму тарихына үңілсек, бұл едәуір дәрежедегі ферменттерді зерттеу тарихы деп білуіміз тиіс. Ферменттер туралы ілімнің дамуы көне заманға барып тіреледі. Мыңдаған жылдар бойы адам баласы шарап ашыту, ірімшік жасау, нан пісіру, тері илеу, сыра қайнатушылық кәсіппен шұғылданғаны белгілі. Бірақ, бұл процестерге ферменттердің тікелей қатысының барлығын адамдар білмеген еді, себебі сол кезде ғылым, оның ішінде биология ғылымы өз дамуының ең төменгі сатысында тұрған болатын.
1.Дж.Рид Ферменты в пищевой промышленности. «Пищевая промышленность» басылымы,М:.1971,415б
2. И.М.Грачева және басқалары.Лабораторный практикум по технологии ферментных препаратов.Жоғары оқу орындарына арналған оқу әдістемелік құрал.М:. Легкая и пищевая промышленность,1982,240б
3.А.Тепел Химия и физика молока.М:. Пищевая промышленность,1979,623б.
4.К.К.Горбатова Биохимия молока и молочных продуктов.-М:. Легкая и пищевая промышленность,1984,344б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: Орындаған:Какенова А.КТоп: БТ-201Тексерген: Мирашева Г.О.Семей-2015жМазмұны* Кіріспе* ... ... ... ... алу және ... ... практикалық маңызы* Сүтконсервілерініңтехнологиясы* Қорытынды* Пайдаланған әдебиеттерКіріспеТірі ағзалар үнемі қозғалыста және ... ... яғни ... сырттан қоректік заттар еніп тұрады және керексіз өнімдер сыртқа шығарылады. Бұл құбылысты зат алмасу деп атайды. Зат ... ... ... ... ... ... және эндокрин (ішкі секреция) бездерінің гормондары реттейді. Эндокрин бездері өз әсерін ферменттер арқылы іске асырады.Ағзаның барлық клеткасында бір мезгілде ... ... және ... үйлесімді де алуан түрлі химиялық реакциялар жүріп жатады. Ал ферменттер осы ... ... есе ... ... ... да осында. Егер ферменттер катыспаса, ағзадағы химиялық реакциялар өте баяу да тәртіпсіз жүрер еді. Мұндай жағдайда тіршіліктің өзі де болмайды. ... да ... ... ... ... ... ... табылады. Ал ферменттер әсерінің қандай болмасын бұзылуы әртүрлі жайсыз құбылыстарға душар етеді. Әдетте химиялық реакциялардың жүру жылдамдығын шапшаңдататын заттарды ... деп ... ... Ал ...  --  ... мен жануарлар және микроорганизмдер клеткаларынан бөлінетін белок тектес, ағзадағы биохимиялық реакцияларды сан мың есе шапшаңдататын қабілеті бар зат. Мұның ... ... ... ... ... ... ... Осыған сәйкес ферменттерді биологиялық катализаторлар деп атайды, өйткені, олар тірі ағзада өтетін зат алмасу процесіне тікелей ат салысады. Фермент ... ... ...  --  ашу ... ... береді) деген терминмен қатар әдебиетте энзим (грек тілінде  --  ... еп  --  ... zyrne  --  ... ... ... ... деген сөз де қолданылады.Ферментгерді және олар катализдейтін реакцияларды зерттейтін биохимия бөлімі энзимология деп ... ... зат ... ... ... ... ... Зат алмасу процесі дегеніміз белгілі бір тәртіппен кезектесіп келіп отыратын әртүрлі химиялық реакциялардың жиынтығы. ... ... ... тыс ... (in vitro) ете қиындықпен және мейлінше баяу жүреді. Ол үшін ... ... ... ... ... ... сілтілер және т.б.) қажет. Тірі клеткада бұл реакциялардың жүрісін ферменттер тездетеді. Мәселен, асқорыту жолында крахмал моносахаридтерге, белок амин ... ... және т.б. Бұл ... ... жылдамдығы тірі клеткалардан тысқары жердегіден миллиондаған есе артық.                                                         ...  --  ... ... ... ... жүздеген және мындаған есе өзгерте алатын белокты ... атап ... ... ... ... мен ыдырауын, зат алмасу процестерін және тағы сол ... ... ... даму ... ... бұл ... ... ферменттерді зерттеу тарихы деп білуіміз тиіс. Ферменттер туралы ілімнің ... көне ... ... тіреледі. Мыңдаған жылдар бойы адам баласы шарап ... ... ... нан пісіру, тері илеу, сыра қайнатушылық кәсіппен шұғылданғаны белгілі. Бірақ, бұл процестерге ферменттердің тікелей қатысының барлығын адамдар ... еді, ... сол ... ... оның ... биология ғылымы өз дамуының ең төменгі сатысында тұрған болатын. Кейіннен табиғаттану ғылымдары саласында ашылған жаңалықтар мен қол жеткен табыстарға ... бұл ілім ... да ... дами ... ... ... ... тұрғыдан зерттеу XVII ғасырдың орта кезінен басталады. Осы кезде Гельмонт қанты бар сұйық заттардың ашуы ... ... ... ... анықтаған. Осыдан кейін Лавуазье ашу кезінде қант түгелдей көмір қышқыл газға және спиртке айналатынын анықтады.XIX ғасырдың ортасында ... ... ... ...  --  амилаза, қарын сөлінен  --  пепсин, т.б.) бөлініп алынды. Сөйтіп, катализ және катализаторлар жөніндегі ілім ... ... ... және басқалар). Бұл кезде атқарылған зерттеу жұмыстары ферменттердің химиялық зат екенін, ... ... ... байланысты екенін дәлелдеді.Луи Пастер спирттің ашу процесін ... ... ... келеді: ашу процесін жүргізетін химиялық заттар емес, ашытқының, яғни тірі клеткалардың тіршілік әрекеті болып табылады. Ол ферменттер тірі ашытқыдан ... ... ... деп санады. Ашуға қатысты мұндай көзқарас 1897жылы Бухнер ашқан тамаша жаңалыққа дейін ұзақ уақыт сақталып, ... Ол ... тірі ... ... ... сумен бөліп алады. Осы сөлдің өзі-ақ қантты тез ашытып, спиртке және көмір қышқыл газға ... ... ... ... ... ... ... тірі клеткалары емес, керісінше олар жасап шығарған фермент (химиялық зат) екенін дәлелдейді. Ферменттің ... ... ... ... ... екенін анықтайды.Спиртті ашу кезіндегі катализатордың химиялық табиғатын анықтау ферментті процестер жөніндегі зерттеуді алға апаруға дем беруші үлкен күш болды және ... ... ... ... ... алынып, зерттелді. Ферменттер әсерінің теориясы (Э. Фишер, 1890ж.), ферментті реакциялардың кинетикасы (Л.Миха-элис пен М. Ментен, 1913ж. )жөніндегі ... ... ... XX ... бас кезінде И.П. Павлов және оның әріптестері ас корытушы ферменттердін, белоктік ... ... өте ... ... ... Олар иттің қарынындағы сөлдің активтігі оның құрамындағы белоктарға байланысты екенін анықтады. Қарын ... ... аз ... онда ... де шағын мөлшерде болды. Өз мәліметтерін және басқа да ғалымдардың зерттеулерін талдай ... ... ... дегеніміз  --  белоктік заттар деген қорытындыға келді.Ең алғаш таза ... 1926 ж. жас ... Дж. ... кристалл түрінде алды. Ол канавалия деген өсімдік дәнінен ... ... ... ... оның ... ... ... анықтайды. Бұдан кейін 1930 ж. Дж. Нортроп ... ... ал ... жылы сол Нортроп пен М. Кунитц екеуі кристалды трипсинді бөліп алады. Осы екі ферменттің екеуі де ... ... ... ... ... ... ... ферменталынды. Зерттеліп табылған ферменттердің саны қазір 2000 шамасынан асады. Олардың бәрі де белоктік заттар.Бір сөзбен айтқанда, ферменттер  --  ... ... ... ... ... (химозин) бір бөлігі 800 мыңдай бөлік сүтті ұйыта алады.Ферменттердің ... ... ... ... ... Ферменттер жартылай өткізгіш мембрана арқылы диализденбейді, тұзбен тұндыруға бейім белок тәрізді түсті және тұнба реакцияларын береді.Ферменттерді тұзбен ... ... ... және ... ... ... бөліп алғанда, олар катализдік қасиеттерін жоғалтпайды. Кристалл күйінде бөлініп алынған ферменттер өте жоғары ... ... ... ... тездетуші ферменттер белок табиғатына байланысты, бейорганикалық катализаторлардан бірқатар ... ... бар. ... ... ... бейімделгіш әрекеті қатаң түрде тұрақты, электролит және т.б. заттардың қатысында рН ортасына байланысты активтігі ... ... ... ... ... ... ... кіретін заттардың қатарына жатады. Соған орай оның ерекше мәні бар. Өмір  --  ... ... ... ... ... әрі дәл ... ... мектеп қабырғасында жүріп-ақ сан рет қанғанбыз. Бірақ біздер ферменттің белоктік қасиеттерінен мүлде хабарсыз едік. Дегенмен, жаңағы бір ... ... ... тым ... ... Өмірде белок қатынаспайтын процестер жоқ болғандықтан, ғылым фермент мәселесіне айрықша мән беріп отыр. Ферменттер тірі ... өтіп ... ... ... ... қатынасатын болғандықтан кей-кейде оны "өмір кілті" деп орынды атап жүр.Ферменттердің қандай ... бар? Енді ... ... Оның ең ... ... ... ... өте шапшандатып, тездетіп жібереді. Мұны қарапайым мысалмен былай ... ... ... ... кез келген реакцияны тездету үшін катализаторды қолданады. Катализатор өте аз мөлшерде пайдаланылса, ферментті болар-болмас ... ... өте тез ... ... ... ... әсерінен кез-келген химиялық реакциялар бір секундтай уақыт аралығында өтсе, ал ферментті қатыстырғанда, бір секундтың оннан бір бөлігіндей-ақ ... ... ... ... ... шапшаң жүрсе бізге қажетті заттардың көп өндірілетініне ешқандай күмән жоқ. Турасын айтқанда бұл өте маңызды ... ...  --  ... осынау қасиеті тірі ағзалардың өмір сүруінде де үлкен рөл атқарады. Өйткені, осыншалықты тездеткіш қосылыс болмаса адамның денесінде болып жататын өте ... сан ... ... аз ... іске аса ... ... ... жыл бұрын біздің планетамызда алғашқы тіршілік басталған сәттерде белгілі белоктар органикалық қосылыстар жасай бастаған болу керек. Бірақ, сол ... ... ... ... ... ... ... реакцияларға түсіріп, химиялық қосылыстар жасап, зат алмастыратын ... ... тірі ... ... ... тағы бір ... ... қасиеті бар. Химиялық реакциялар кейде керісінше де жүреді кез-келген зат жойылса, оның құрамындағы заттар бұрынғыдай ... ... ... ... ... Ал, ... осының екеуіне де қатысып, екеуін де тездете алады. Ферменттердің бұл қасиеті клеткалар мен ұлпалардың ішінде ... ... ... ... ... береді.Ферменттерді халық байлығы деуге болады. Ферменттерді халық шаруашылығында қолдану орасан зор экономикалық ... ... ... ... құнын кемітіп, сапасын жақсарту, жұмысшылардың еңбегін жеңілдету, еңбек өнімділігін арттыру жөніндегі тиімділігі ұшан-теңіз.             ... ... ... ... қолдану-болашағы зор техникалық прогрестің жаңа кезеңі десек те болады. Сондықтан да үкіметтің шешімдерінде тағамдық, мал азықтық және ... ... ... ... ... ... соның ішінде ферменттерді кеңінен қолдану қажет екендігі атап көрсетілген. Егер алғашында ферменттер қоректік заттарды ыдыратуға ... ... ... сол ... жай ... ағзадағы ұлпалар мен клеткалардың құралуын қамтамасыз етеді. Сонымен ... ... яғни Ф. ... ... зат ... ... екі ... бөлігі  --  ассимиляция және диссимиляция осы ферменттердің көмегімен ғана жүзеге асады.Ферментгердің негізгі қасиеті  --  олардың ... ... ... ... ... ерітіндісіне, сутегінің пероксидіне және кәдімгі сүтке ферменттерді қоспасақ, біз крахмалдың қантқа айналғанын, сутегі пероксидінің ажырағанын және сүттің ұйығанын байқай ... Ал ... ... аз ғана ... амилаза ферментін қоссақ, оның аз уақыттың ішінде глюкоза кантына айналғанын көреміз. Сол сияқты ... ... ... ... ... ... ал мәйек ферменті қосылса сүт тез арада ұйиды.Организмде тіршілік процестерінің бірқалыпты жүрісі ферменттер әсеріне байланысты. Ферменттік реакциялардағы ... ... ... өзгеріс әртүрлі патологияға, дертті өзгеріске әкеліп соғады. Клеткалардағы немесе ... ... ... қан ... белгілі бір ферменттің активтілігін анықтау арқылы әртүрлі мүшелерде және ... ... ... ... ... ... жасауға болады. Мұндай фермент активтілігіне қатысты зерттеулер адамның және жануарлардың ... ... оның ... ... үшін ... ... ... шалдыққан кезде, әдетте, қан плазмасында креатинкиназа, лактатдегидрогеназа және аспартатаминотрансфераза сияқты ферменттердің активтілігі артады. Аминотрансферазалар (әсіресе аланиндік түрі) бауырдың зақымдалуына (мысалы, сары ауру ... ... ... ... Қан ... ұйқы безі ... көбеюі ұйқы безінің ауруға ұшырағанын білдіреді. Панкреатиттің ауыр түрі басталғаннан кейін бірнеше сағат ішінде амилаза активтілігі қанда тез ... ал бір ... ... ... көрсеткішімен салыстырғанда, 5-10 есе көбейгені байқалады.Ферменттерді бөліп алу және тазартуФерменттер адамның, жануарлардың, өсімдіктердің ұлпаларында және микроорганизмдерде ... ... ... ... алу ... ол көп ... материалды (шикізатты) таңдап алу керек. Егер фермент алынатын материал жануар ... ... онда ол ... ... ... беліп ажыратады және қанын жуып тазартады. Тандап алынған материалдағы ферменттер бұзылып кетпеу үшін, оны төменгі температурада (2-8°С) ұнтақтайды. Осылайша ұнтақталған ... ... ... салып өңдейді. Осы кезде фермент оның сұйық белігіне (центрифугатқа) етеді де, шегіндіні ... ... ... ... ... алу үшін ... ... шығаратын әдісті қолданады. Белокты шөктіріп тұнбаға түсірудің бірінші кезегінде центрифугатқа аммоний сульфатын немесе органикалық ... ... ... ... ... ... Бұл ... ферменттермен қоса бүкіл белоктар дерлік тұнбаға түсіріледі. Бұдан кейін ферменттерді ептілікпен беліп алу үшін ионалмасу хроматография әдісін қолданады. Әсіресе әртүрлі ... ... ... ерімейтін ДЭАЭ-целлюлоза кең түрде қолданылады.Полиакриламидті, крахмалды немесе агарлы гелде жүргізілетін электрофорез әдісімен де ферменттерді бөліп алуға ... ... ... алынған фермент препаратының біртекті тазалығын тексереді. Ферменттің тазалық дәрежесі оның меншікті активтілігімен бағаланады, бұл кезде ферменттің ... 1 мг ... ... ... ... ... ... жұмысын, осы істің келесі кезеңінде олардың меншікті активтілігі одан әрі артпайтындай деңгейге дейін немесе ... ... ... ... не ультрацентрифугалау кезінде тек бір ғана белок компоненті бөлінгенге дейін жүргізе береді.Ферментті препараттарды өнеркәсіптік жолмен өндірудің ... ... ... ... ...                                                                   ... ... процестерінің бірқалыпты жүрісі ферменттер әсеріне байланысты. Ферменттік реакциялардағы қандай болмасын жайсыз өзгеріс әртүрлі патологияға, дертті өзгеріске әкеліп соғады. Клеткалардағы немесе ... ... ... қан плазмасындағы) белгілі бір ферменттің активтілігін анықтау арқылы әртүрлі мүшелерде және ұлпаларда ... ... ... ... ... жасауға болады. Мұндай фермент активтілігіне қатысты зерттеулер адамның және жануарлардың ауруы жағдайын, оның диагностикасын бақылау үшін қажет. Жүрек ауруға ... ... ... қан ... креатинкиназа, лактатдегидрогеназа және аспартатаминотрансфераза сияқты ферменттердің активтілігі артады. Аминотрансферазалар (әсіресе аланиндік түрі) бауырдың зақымдалуына (мысалы, сары ауру ... ... ... келеді. Қан құрамында ұйқы безі амилазасының көбеюі ұйқы безінің ауруға ұшырағанын білдіреді. ... ауыр түрі ... ... бірнеше сағат ішінде амилаза активтілігі қанда тез артады, ал бір тәуліктен кейін, қалыпты көрсеткішімен ... 5-10 есе ... ... ... ... ... тері өңдеу үшін және былғары шикізатын жұмсарту үшін қолданылады.ҚорытындыФерменттер деп ағзада жүретін алуан түрлі биохимиялық процестерге катализатор ретінде әсер ететін ... ... бар ... айтады. Фермент деген атау ғалымдарға көптеген жылдардан бері белгілі ... да, оның ... ... ... ... ғана ... ... Ферменттер тірі клеткада ғана емес, сонымен бірге клеткадан тыс ортада да өз күшін жоймай реакцияны тездетеді. Мұның үлкен практикалық ... бар. ... ... ... белгілі бір түріне ғана әсер ете алады. Мәселен, сүт қантын ыдырататын фермент оған ұқсас қанттарға (мальтоза, ... әсер ... Ал ... ферменттер белоктарды, майларды, кемірсуларды құрам бөліктеріне ыдыратып қана қоймай, сол ... ... ... ... ... ... ... синтездейтін ерекше ферменттер де аз емес. Ферменттік реакциялар бір-бірімен ұштасып, өзара ... ... ... ... ... ... жай және күрделі белоктарға жатады. Күрделі белоктар түрінде құрылған кейбір ферменттердің простетикалық топтарына витаминдер кіреді. ... ... ... ... ... ... ал кейбір декарбоксилаза (СО2 бөліп шығару) және декарбоксилдеуші (СО2байланыстыру) дегидрогеназа құрамына тиамин енеді.Пайдаланған әдебиеттер тізімі1.Дж.Рид ... в ... ...  басылымы,М:.1971,415б2. И.М.Грачева және басқалары.Лабораторный практикум по технологии ферментных препаратов.Жоғары оқу орындарына арналған оқу ... ... ... и пищевая промышленность,1982,240б3.А.Тепел  Химия и физика молока.М:. Пищевая промышленность,1979,623б.4.К.К.Горбатова  Биохимия молока и ... ... ... и ... ...  
        
      

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Ферменттерді бөліп алу ферменттер әсерінің кинетикасы»5 бет
Ферменттер биосинтезі жайлы мәлімет12 бет
Алкилароматты көмірсутектерді оксигенирлеу реакциясының полимерметалды комплекспен катализденуі33 бет
Фосфор және бор өндеу өндірісі54 бет
Жиынтық сұраныс және жиынтық ұсыныстың мәні10 бет
Химиялық кинетика және катализ4 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
«Ферменттер биосинтезі »7 бет
«ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі. ферменттерді бөліп алу»10 бет
Адамдар санасына жарнама әсерінің теориялық аспектісі37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь