Ұлттық есепшот жүйесінің мазмұны


Ұлттық шоттар жүйесі - көрсеткіштері табыстың, тұтынудың, қорланудың мөлшерін және күрделі шығынның шамасын анықтауға арналған теңгерімдік кестелердің өзара байланысты кешені. БҰҰ-ның тұтастай және іріктемелі статистикалық байқаулардың деректерін қорытындылап, жүйелеу жөніндегі халықаралық ұсыныстарымен қабылданған. Мұндай теңгерімдік кестелер (стандарттық шоттар) ұлттық есепшілік жүйесіндегі арналу мақсатына шартты түрде үш топқа біріктіріледі.
Екінші топтың теңгерімдік кестелерінде бірінші топ шоттарында көрсетілген қаржы-экономикалық үдерістердің неғұрлым тәптіштелген сандық сипаттамасы біріктірілген түрде беріледі.
Ұлттық есеп шоттар жүйесі - елдегі экономикалық процестерді макродеңгейде сипаттау, талдау үшін қолданылатын нарықтық экономиканың халықаралық статистикалық үлгісі. Бұл жүйенің экономикалық саясатты дамытуда, нарықтық экономиканы реттеуге байланысты шешім қабыл-дағанда, бюджет саясатын анықтағанда, инфляциямен күрес шараларын белгілегенде, қысқа және ұзақ мерзімді болжамдар жасауда атқаратын рөлі зор. Бухгалтерлік және банк есептерінің, статистиканың әдістемелік қағидалары біртұтастыққа негізделгендіктен, ұлттық шоттар жүйесі жалпы есеп жүргізудің нәтижесі болып табылады. Экономикалык даму көрсеткіштерінің әлемдік жүйеге интеграциялануы мен халықаралық салыстыруларды жүргізу қажеттілігі ұлттық шоттар жүйесіне деген қызығушылықты арттырады.Ұлттық шоттар жүйесінің мәліметтерін:
• Біріккен Ұлттар Ұйымы
• Халықаралық Валюта қоры
• Халықаралық Еңбек Ұйымы сияқты халықаралық ұйымдар, кәсіпкерлер, ғылыми-зерттеу мекемелері де кеңінен қолданады.

Қазіргі ұлттық есеп-шот жүргізуді жасаудың практикалық жұмыстарын ағылшын экономисі Р.Стоун (1913ж.) енгізілді. Алғашқы рет ұлттық есеп-шот жүйесінің кестесі 1953-і жылы БҰҰ-ның статистикалық бөлімінде басылып шақты. Қазіргі барлық әлемдегі елдерде ол стандарт ретінде қабылданды. Ұлттық есеп-шот оның жүйесінде метрикалық түрде бейнелеген, онда әрбір есеп-шот көлденең (табыс) және тік (шығын) матрицаларды көрсетліген. Ұлттық есеп-шот жүйесін құрудағы ертеректегі талпыныстан Р.Стоун ұсынған айырмашылық сол, ал алғашқы рет макродеңгейде екі еселей жазу принципін «қоғамдық матрицаларда» қолданды. Стандарттық сипаттамалар – ұлттық өнім, тұтыныс, сауда балансы және басқалары солай топталған, олар экономика құрылымы мен оның қызмет жасау процесіне толыққанды бейнеленгенін көрсетеді. Мұнда содай-ақ қаржы балансы ұлттық есеп-шот жүйесі және демографиялық есептеп шығару жүйесін құру енген.
1. Елемесова А.М. Ұлттық есеп жүйесі: Оқулық. – Алматы:2004.
2. Болатханов З.А. Экономикалық статистика: Оқулық – Алматы:2005. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика: Оқулық. - Алматы: Экономика, 2003.
3. Макроэкономика: учебник / Под общ. ред. А.А. Абишева, К.А. Хубиева. – Алматы: «Экономика», 2007
4. ҚР-ның Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа Жолдауы «Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан». 2007 ж. 8 ақпан.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СӨЖ
Тақырыбы: Ұлттық есепшот жүйесінің мазмұны

Орындаған:
Мақышева Аяулым
ФН-
407 тобы
Тексерген:
Куанткан Биболат
Куантканович

Семей 2015 жыл
Ұлттық шоттар жүйесі - көрсеткіштері табыстың, тұтынудың, қорланудың
мөлшерін және күрделі шығынның шамасын анықтауға арналған теңгерімдік
кестелердің өзара байланысты кешені. БҰҰ-ның тұтастай және іріктемелі
статистикалық байқаулардың деректерін қорытындылап, жүйелеу жөніндегі
халықаралық ұсыныстарымен қабылданған. Мұндай теңгерімдік кестелер
(стандарттық шоттар) ұлттық есепшілік жүйесіндегі арналу мақсатына шартты
түрде үш топқа біріктіріледі.
Екінші топтың теңгерімдік кестелерінде бірінші топ шоттарында көрсетілген
қаржы-экономикалық үдерістердің неғұрлым тәптіштелген сандық сипаттамасы
біріктірілген түрде беріледі.

Ұлттық есеп шоттар жүйесі - елдегі экономикалық процестерді макродеңгейде
сипаттау, талдау үшін қолданылатын нарықтық экономиканың халықаралық
статистикалық үлгісі. Бұл жүйенің экономикалық саясатты дамытуда, нарықтық
экономиканы реттеуге байланысты шешім қабыл-дағанда, бюджет саясатын
анықтағанда, инфляциямен күрес шараларын белгілегенде, қысқа және ұзақ
мерзімді болжамдар жасауда атқаратын рөлі зор. Бухгалтерлік және банк
есептерінің, статистиканың әдістемелік қағидалары біртұтастыққа
негізделгендіктен, ұлттық шоттар жүйесі жалпы есеп жүргізудің нәтижесі
болып табылады. Экономикалык даму көрсеткіштерінің әлемдік жүйеге
интеграциялануы мен халықаралық салыстыруларды жүргізу қажеттілігі ұлттық
шоттар жүйесіне деген қызығушылықты арттырады.Ұлттық шоттар жүйесінің
мәліметтерін:
• Біріккен Ұлттар Ұйымы
• Халықаралық Валюта қоры
• Халықаралық Еңбек Ұйымы сияқты халықаралық ұйымдар, кәсіпкерлер,
ғылыми-зерттеу мекемелері де кеңінен қолданады.

Қазіргі ұлттық есеп-шот жүргізуді жасаудың практикалық жұмыстарын
ағылшын экономисі Р.Стоун (1913ж.) енгізілді. Алғашқы рет ұлттық есеп-шот
жүйесінің кестесі 1953-і жылы БҰҰ-ның статистикалық бөлімінде басылып
шақты. Қазіргі барлық әлемдегі елдерде ол стандарт ретінде қабылданды.
Ұлттық есеп-шот оның жүйесінде метрикалық түрде бейнелеген, онда әрбір есеп-
шот көлденең (табыс) және тік (шығын) матрицаларды көрсетліген. Ұлттық есеп-
шот жүйесін құрудағы ертеректегі талпыныстан Р.Стоун ұсынған айырмашылық
сол, ал алғашқы рет макродеңгейде екі еселей жазу принципін қоғамдық
матрицаларда қолданды. Стандарттық сипаттамалар – ұлттық өнім, тұтыныс,
сауда балансы және басқалары солай топталған, олар экономика құрылымы мен
оның қызмет жасау процесіне толыққанды бейнеленгенін көрсетеді. Мұнда содай-
ақ қаржы балансы ұлттық есеп-шот жүйесі және демографиялық есептеп шығару
жүйесін құру енген.
Ұлттық есеп шоттар жүйесінің зерттеу объектісі:ел экономикасы,
экономиканың, жеке салалары мен секторлары бойынша саналады. Өз объектісін
зерттеу үшін ҰЕШЖ статистикалық әдістерді, соның ішінде халықаралық
стандартты жіктемелерді, кестелерді, графиктік, баланстық әдістерді, талдау
әдістерін кеңінен қолданады.
Ұлттық есеп шот жүйесі (ҰЕШЖ) - экономикалық процестер-мен олардың
нәтижелерінің бір-бірімен байланысының баланстық өдістемесінің жиынтық
мазмұндамасын көрсетеді. Әдістеменің бірлігі барлық шот көрсеткіштерінің
жинақталуын, салыстырылуын, ақпарат арқылы бір-бірін толтыруын қамтамасыз
етіп, экономикалық әрекеттің жиынтық суретін құрайды.Макроэкономикалық
қызметтің нөтижесін сипаттайтын, бір-бірімен байланысты статистикалық
көрсеткіштер жүйесін, белгілі шотгар жөне кестелер жинағы арқылы көрсету
ұлттық шот жүйесі деп те анықтауға болады.ҰЕШЖ меншіктің барлық түрінде
әрекет ететін институционалдық бірліктермен шаруашылық субъектілердің
қызметін камтып, шығарылған жөне шығарылмаған, қаржылық және қаржылық емес,
материалдық жөне материалдық емес активтердің операцияларын есепке алады.
ҰЕШЖ негізінде экономикалық қызметтің өндіріс процесінің әр түрлі
сатысындағы қорытынды макроэкономикалық көрсеткіштердің жүйесінде жатыр,
мысалы, өнімдер мен кызметтерді өндіру, табыстарды құру, кайта бөлу және
соңғы пайдалану, әр түрлі активтерді қолдану, жалпы сақтауды пайдалану
(қорлану шоты), сыртқы экономикалық байланыс, т.б.Экономикалык процестер
мен олардың нәтижелерінің мінездемесін, процестер арасындағы байланысын
қамтуҰЕШЖ-гі көрсеткіштер негізінде жасалады.
Сонымен, ҰЕШЖ - мемлекеттің, оның аймақтарымен секторларының
экономикалық қызметін, әр түрлі экономикалық операциялар процесіндегі
экономикалык агенттердің арасындағы өнімдердің ағымын және оның қаржыльгқ
эквивалентінің бір-бірімен байланысын баланс (шот) негізінде көрсетіп,
жинақты зерттеуге арналған экономиканың өзара моделі.
ҰЕШЖ ағымдағы бағамен өңделген бірқатар негізгі шоттардан тұрады:
1.Ішкі экономиканың шоттары:
А.өнімдер мен қызметтерді өндіру шоты;
Б.табыстарды құру және бөлу шоты;
1. табыстарды құру шоты;
2. алғашқы табыстарды бөлу шоты;
3. табыстарды екінші рет бөлу шоты;
В.табысты пайдалану шоты;
1. жалпы қолдағы бар табысты пайдалану шоты;
2. түзетілген қолдағы бар табысты пайдалану шоты;
Г.қорлану шоты;
1. капиталмен жасалган операциялардың шоты;
2. қаржы шоты;
Д.тауарлар және қызметтер шоты;

2.Сыртқы экономикалық байланыстардың шоты:
• ағымдағы операциялардың субшоты;
• капиталдық шығындардың субшоты.

Ұлттық шотты кұрудың негізгі принциптері:
•шоттар бухгалтерлік есеп принципі бойынша құрылып, ҰЕШЖ-ң әрбір операциясы
екі рет белгіленеді: бір рет алдыңғы шоттың "Пайдалану" бөлімінде, екінші
рет келесі шоттың "Ресурстар" бөлімінде;
•жеке шот екі бетті кесте балансы түрінде көрсетіледі; ресурстарды құрайтын
көрсеткіштер кестенің оң жағында бейнеленеді, ал оны пайдалану кестенің сол
жаганда көрсетіледі;
•ұлттық шоттар белгілі бірізділікпен құрылады, ол ұдайы өндіріс циклінің
жүйесіне сәйкес болуы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ұлттық есепшот жүйесінің мазмұны туралы
Салық жүйесiнің экономикалық мазмұны
Ұлттық шоттар жүйесінің түсінігі
Ұлттық шаруашылық мазмұны
Бухгалтерлік есепшот құрылымы мен түрлері
Қазақстандағы Ұлттық банк жүйесінің дамуы
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджет жүйесінің экономикалық мазмұны
Әлеуметтiк қорғау жүйесiнiң мазмұны мен талдауы
Ұлттық Банк – Қазақстанның банк жүйесінің жоғарғы үзбесі
Қазаөстан Республикасының ұлттық валюта жүйесінің дамуының пайда болуы мен проблемалары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь