Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері (мектеп бағдарламасы бойынша) /конспект/ - "Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері" /таныстырылым"Алып Ер Тоңға" дастаны /әдеби талдау

1. Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері (мектеп бағдарламасы бойынша) /конспект/ ;
2. "Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері" /таныстырылым/;
3. "Алып Ер Тоңға" дастаны /әдеби талдау/;
4. Пайдаланылған әдебиеттер.
Қазақ әдебиетінің ежелгі дәуіріне қатасты әдеби ескерткіштер көне түркі, шағатай , ұйғыр, араб, парсы тілдерінде жазалғанымен, біз оларды төл әдебиетіміздің тарихының басы деп танимыз. Өткені « қай халықтың болсын ерте замандардағы алғашқы әдебиеті, жазба әдебиет нұсқалары, сол халықтың бүгінгі тілінде болуы шарт емес. Кейбір халықтардың ондай әдебитінің басқа тілде, сол халыққа осы күнде түсініксіз тілде болуы, бірақ сол халық жерінде, сол халық өкілдері тарапынан жасалған, сол халықтың бір кездегі өмірін көрсететін әдебиет нұсқалары болуы ықтимал» ,- деп көрсетеді ғалым Б. Кежебаев .
Ежелгі дәуір әдебитіне жататын ескерткіштер, шығармалар аз емес. Олардың алғашқыларының ішінде негізгілері деп түркі тайпаларына ортақ Орхон ескерткіштерін, «Қорқыт ата кітабы» және « Оғызнаманы» жатқызмаыз. Олардан кейін ежелгі дәуір әдебиетін Махмұд Хорезми, Әбу Насыр – әл Фараби, Махмұд Қашқари, Жүсіп Баласағұни, Қожа Ахмед Йасауи, Сүлеймен Бақырғани тәрізді түркі халықтарының біразына ортақ ойшылдары, ғалымдары, ақындары жалғастырады ( X- XІІғ). Аталған ғұламалар түркі халықтарынан шыға тұра, кезінде араб әдебиетін, араб ғылымын дамытуға үлкен үлес қосқан.
Сонымен бірге ежелгі дәуір әдебитіне қыпшақ тілінде жазылған «Кодекс Куманикус», « Махаббатнама» , « Жүсіп- Зылиха», «Гүлістан», « Домбауыл», т.б. қиссалар, дастандар, шежірелер, тарихи мұралар енеді.
Міне ежелгі дәуір әдебиетінің басты- басты мұралары осындай. Олар өзінен кейінгі әдебиеттің дамуына негіз болған. Бұларды зерттеп, әдебиетіміздің тарихына қосуға, елге танытуға Ә. Марғұлан, Ә. Қоңыратбаев, Б. Ысқақов, Н. Келімбетов т.б. ғалымдар зор үлес қосты.
1. Келімбетов Н. Ежелгі дәуір әдебиеті .- Алматы: Ана тілі, 1991.- 264 бет;
2. Келімбетов Немат. Ежелгі әдеби жәдігерліктер - Алматы: Алатау, 2005.- 332 б;
3. Келімбетов Немат. Ежелгі дәуір әдебиеті : Қазақ әдебиеті бастаулары.- Алматы: Атамұра, 2005.- 336 б;
4. Қыраубаева А. «Ежелгі дәуір әдебиеті» Астана; – 2001 ж. «Елорда»;
5. “Түркілік тәрбие” антологиясы. – Алматы: Интеллсервис, 2013.-1004 бет.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік УниверситетіҚазақ тілі мен әдебиеті кафедрасыСӨЖТақырыбы: Ежелгі ... ... ... ... ... ... ...  - "Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері" /таныстырылым"Алып Ер ... ... ... ... ... КЯ- ... Арай  Қанапияқызы	Семей  2015ж.Жоспар: * Ежелгі ... ... ... ... ... бойынша) /конспект/ ;* "Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері" /таныстырылым/;* "Алып Ер Тоңға" дастаны ... ... ... әдебиеттер.Қазақ әдебиетінің ежелгі дәуіріне қатасты әдеби ескерткіштер көне ... ... , ... ... ... ... жазалғанымен, біз оларды төл әдебиетіміздің тарихының басы деп ... ... > ,- деп ... ... Б. ... .Ежелгі дәуір әдебитіне жататын ескерткіштер, шығармалар аз емес. ... ... ... ...  деп ... ... ...  Орхон ескерткіштерін,  және > жатқызмаыз. Олардан кейін ежелгі дәуір әдебиетін ... ... Әбу ...  -  әл Фараби, Махмұд Қашқари, Жүсіп Баласағұни, Қожа ... ... ... ... тәрізді түркі халықтарының біразына ортақ ойшылдары, ғалымдары, ақындары жалғастырады ( X- XІІғ). Аталған ғұламалар түркі халықтарынан шыға тұра, ... араб ... араб ... ... ... үлес ... ... ежелгі дәуір әдебитіне қыпшақ  тілінде жазылған , > , >, , >, т.б. ... ... ... ... мұралар енеді.Міне ежелгі дәуір әдебиетінің басты- басты мұралары осындай. Олар өзінен кейінгі әдебиеттің дамуына негіз болған. Бұларды зерттеп, ... ... ... елге ... Ә. Марғұлан, Ә. Қоңыратбаев, Б. Ысқақов, Н. Келімбетов т.б. ғалымдар зор үлес ... ата ... көне  ... мұрасын айтпас бұрын Қорқат атаның өзінің кім екенін айқындап алу дұрыс. Қорқыт- VІІІ ғасырда Сыр бойында бұрынғы Жаркент ... ... өмір ... ...  ... ... асқан күйші. Сонымен бірге ол туралы көптеген аңыздар ... ... ... ... ата мәңгі өлмейтін өмір ізеуші, мәңгілік  өмір үшін қайтпас күрескерсипатында айтылады. ... ол ... ...  ... пікірге келеді. Енді Қорқыт ата мәңгілік өмірді қобыз ... ... ... ... ... түрде > бар. Осы күнге дейін Дрезден ... он екі ... ... ... ... және Италияда алты жырдан тұратын қолжазба күйінде сақталып келеді.> жырлары оғыз ... ... ... елін ... жаулардан қорғау үшін қан майданға шыққан алып батырлардың ерлігі туралытолғайды. Дастанда ерлік, әділдік, адамгершілік, ата- ананы құрмет ... ... тұру ... ізгі ... Оның қаһармандары қорқақтық пен опасыздыққа, әдепсіздік пен сараңдыққа ... ... ата ... ... құнары мол қанатты сөздер көптеп ұштасады. Мысалы: >, > т.б. >,- деп ... ... өзі ... ... ... ол ... ... ұрпақтан ұрпаққа тарайды.  сондай шығарма.Оғыз-нама> - Х ғасырдағы және одан бұрынғы оғыздар мен оның ханы  Оғыз ... ... ... ... істері жайында қара сөзбен жазылған көркем шығарма. > 40 тан астам хикаядан тұрады. Әрбір ... Оғыз ... ... ... бір ... ... Олар : ... атты анадан Оғыздың ерекше көркем болып тууы; сол баланың күн ... алып ... ... Оғыз батырдың аң аулағандағы ерліктері; Оғыз қағанның ерекше жағдайда үйленуі; екі әйелінен алты бала сүйгені: Күн, Ай, ... Көк, Тау, ... Оғыз ... ... төрт ... ... жорықтары т.б. Бұлар жырдың негізгі мазмұнын құрайды. ... ... ... түркі елін бірлікке шақыру, достық пен адамгершілікке үндеу, ... ... ... ... ... ... -түркі халықтарына ортақ көркем шығарма. Онда түркі халықтарының көптеген аңыз- әңгімелері, өлең-  жырлары, қанатты  ... ... ... ... Бұл  -  көокем туынды болумен қатар, қазіргі түркі тілдес халықтардың ежелгі тарихынан едәуір мағлұмат ... ... ... ХІІ ... өмір ... ... дінінің атақты қайраткері, философ, ғұлама ғалым, ақын Қожа ...  ... ... ... ... ...  ... қаласында дүниеге келген. Ақынның туған жылы дәл айқын  емес, ал 1166жылы қайтыс болған. Мұсылмандықтынасихаттаған аса ірі дін өкілі Арыстан Баб оны бала ... ... ... етіп ...  -  өз ... ... ой ... Оның өскен ортасы, тәлім- тәрбиесі ислам діні болып, діни- философиялық дүниетанымы сопылық ілім негізінде қалыптасты. Сопылық ... ... ... әр ... ... ... тұрмыс- салтымен үндестіруді уағыздады.Диуани Хикмет.Ахмет Йасауи сопылық- философиялық дүниетанымдарын өзінің > еңбегінде баян етеді. Бұл өлеңдер жинағы ... ... ... ХІІ ... ... ... әдеби ескерткіштерінің бірі болып табылады, сонымен бірге ол ...  ... де ... болып саналады. Өйткені   - түркі халықтарының оғыз- қыпшақ тілінде өмірге келген әдеби ... ... ол ... өте қарапайым, көпшілікке түсінікті тілмен жазылған, бірақ ... келе ... ... оған өз  ... көптеген араб- парсы  сөздерін қосып отырған.Йасауидің ... ... ... екі ... ... ... ... Біріншісі- сопылық ілімнің мазмұнын өлең түрінде жырлаған хикметтер тобы. Бұған үгіт  -  насихат, өсиет үлгісінде жазылған тәлім- тәрбие ... ... ...  -  ақынның өз кезіндегі қоғам бейнесін жасайтын лирикалық шығармалары. Бұл жинақ ұстаздың ... ... ... ... ... сөзі ... жазылған.Ақын өз шығармаларында, әсіресе ислам дінін тартушы, уағыздаушы болуға міндетті ишан, молда, ... ... ... ... ... сезімнің алдыңғы өкілі ретінде қарастырады. Йасауи сопылық әдебетті тудыра отырып, қазақ әдебиетінде адам бейнесін, оның ... ... өмір ... суреттеуге жол салды. Әдебиетімізде Йасауи хикметтері қоғам өміріне, адам тіршілігіне жоғары талап қойған сыншылдық дәстүр әкелді. Оның бұл сыншылдық ... ... ... Шортанбай, Мұрат ,  т.б. жырларында, тіпті күні бүгіндері де жалғасын тауып жатыр. - ... ... арғы ... ... сыр ... ... жыр. Біздің заманымызға  жырының жалпы сюжеттік желісі мен ... ... ғана ... ... де, сол ... ... бұл ... мазмұнын, негізгі идеясын, көркемдік дәрежесін аңғару қиын емес.Жырдың басты қаһарманы -Алып Ер Тоңға.Алып Ер Тоңға - аты ... ... ... ... Алып Ер ... ... ... мен дастандағы әдеби бейнесі жайында кезінде Әбу Райхан әл-Бируни, ... ... ... ... ... ... ... Рашид әд-Дин, т.б. аса құнды пікірлер айтқан. Бұлардың бәрі де ... ... ... Алып Ер ... мемлекет қайраткері ретінде сөз етеді. Олар, әсіресе Тұран мен Иран арасындағы соғыста Алып Ер Тоңға өзін аса дарынды әскери ... ... ... ... атап көрсетіп отырады. Бір қызығы  --  парсы елінің ұлы шайыры Фирдоуси ... осы  ... ... ... ... ... сияқты. Ол өзінің әлемге мәшһүр  Тұран елінің патшасы, әскери қолбасшысы, даңқты батыры Алып Ер ... ... ... ... ... ... өлеңдері мен жоқтау жырларын аса дарынды сөз зергерлеріне тән шеберлікпен пайдалана білген. Алайда бұл арада ... ... бір жайт бар. Алып Ер ... - Тұран елі үшін жағымды қаһарман, ал Иран жағы үшін ол нағыз жау, басқыншы патша болып саналады. Сол себепті ұлы ...  Алып Ер ... яғни ... бір ... жанкешті батыр, орасан күштің иесі, дарынды қолбасшы етіп көрсетсе, екінші жағынан, Иран елін ... ... әзір ... ... ... ... бейнелейді. Соның өзінде, Фирдоуси өз шығармасында Алып Ер Тоңғаның түркі жырындағы батырлық келбетін көп өзгертпей, сол күйінде сомдап ... ...  ... ... қалың қолын бастаған Афрасиаб (Алып Ер Тоңға) жорықтарын бейнелеп ... он ... ... ... бар. ... , , , , , , , , т.б. ... зерттеушілер ұлы шайыр Фирдоусидің  жырын Шығыс поэзиясына тән иозира дәстүрі бойынша ... ... ... ... Афрасиаб жорықтарына өзінше баға бергенін айтқаны мәлім. Қалай болған күнде де, Фирдоусидің  жырын әлемге әйгілі  зор ... ... ... ... ... ... әдебиетінің аса көрнекті өкілі, ғұлама ақын Жүсіп Баласағұн (11 ғасыр) да кезінде  жырын түпнұсқадан оқып, оны ...  ... ... ... ...  ... Алып Ер Тоңғаны жырлауға арналған бөлімін  деп атаған.  дастанының 277-бетінен ... ... ... аралықта түгелдей дерлік Алып Ер Тоңғаның ізгілікті істері, асыл тектілігі, даналығы, Тұран елін басқарудағы көрегендігі, дарынды ... ... ... ... ... жомарттығы, мәрттігі, т.б. ізгі қасиеттері мадақталады. Жүсіп Баласағұн  дастанында мемлекет тұтқасын ... ... тұру үшін ... мен ... қана ... ... бірге, ерік, жігер, қаһар, өктемдік, өзгелерге үстемдік ететіндей ызғар қажеттігін айтады. Дәл ... ... - Алып Ер ... ... ... ...  жырының негізгі идеясы - Тұран елін ... жау- дан ... ... ... ішкі ... үндеу, туған жердің абырой-даңқын арттыра түсу болып табылады. Бұл шығарма Алып Ер Тоңға қайтыс болғандағы, бүкіл түркі ... ... ... жырымен аяқталады.  деп аталатын жыр Махмұт Қашқаридың  атты сөздігі аркылы ... ... ... ... ... Бұл жоқтау  жырының ең соңғы тарауы болса керек. Аяулы батыры қаза болғанда жоқтау айту дәстүрі түркі халықтары ... күні ... ... ...  жырында ақын батырды жоқтай отырып, өмірдің барлық ... үшін ... ... ... ... ... Тәңір адамды ажалмен сынайтынын, тағдыр оғы тисе, тау шыңдары да ... ... зор ... сезімімен жеткізеді. Алып Ер Тоңға қайтыс болғанда бүкіл ел қайғырғанын, ең қатыгез батырлардың өзі еңіреп ... ... ... жүздері сарғайып кеткенін, батырлар өз жағаларын жыртып, айғай сап жылағанын ақын эмоциялық тұрғыда әсерлеп жеткізеді. Мұнда , , , , ,  ... ... ... сөз ... жиі ... ... жырда Алып Ер Тоңға қайтыс болғанда қайғы халықты жүдетіп, тоздырып жібергендігі айтылады. Алыстан келген бектердің аты жүдеп, өздерінің жүзі қайғыдан ... ... зор ... жеткізіледі. Ақын өмірде ешкім тағдыр оғынан қашып қүтылмайды деген ой-пікірді ортаға салады.  жырының түпнұсқасынан бізге жеткен үзінділерін оқи отырып, ... ... бұл ... жыры исламға дейінгі дәуірде, яғни араб, парсы поэзиясына тән ... ... әлі ... ... әсер ете қоймаған кезеңде өмірге келгенін аңғарамыз.  жыры түркі ... ... ... өлең ... ког ... ... Бұл ... бойынша, жырдың алғашқы үш жолы өзара ұйқасады да, төртінші жолы ... ... ... ... ... ... Көнетүркіпоэзиясыныңкөгөлшемі, негізінен, а-а-а-б; в-в-в-б; г-г-г-бтүріндеболыпкеледі. Ежелгітүркіжырларынатәнұйқастыңмұндайтүрібертінкелеқазақтыңақын- жыраулары  поэзиясынан да кең орыналғаны мәлім.Күлтегін жырлары Қазақ халқының ... ... ... ... ... ... ... башқұрт, татар халықтарының төз болған ру-тайпалар ол замандарда ... ... Орта ... ... - ... Сібірді, Орталық Азияны, Еділ бойын, Каспий жағалауларын мекен еткен. Олар өзбек, л құрамына енген ру-тайпалармен аралас өмір ... ... ... ... мәдени өмірі бір-бірімен өзара тығыз байланысты болған түркі тілдес халықтардың әдебиеті де ортақ ... ... ... Қыпшақтар, тағы басқадай атанған жартылай көшпелі, жартылай отырықшы түркі тілдес халықтардың ерлігі, ... ... ... ... жырланып, ерлік эпостар, ертегілер, аңыздарда баян етілген. Құлпытас, күмбез түріндегі ескерткіштерге өздерінің елеулі-елеулі тарихи адамдары туралы жоқтау, мадақтауларын жыр түрінде ойып ... ... ... Бұл ... ... жазу ... ... пайда болғанын көрсетеді. Ол жазулар дами келе Күлтегін, Тоңұқық*, Қорқыт ата, Жүсіп Баласағұни, Махмұд Қашқари, Ахмет Йасауи, ... ... т.б. орта ... ... ... ... негіз болды. Ру-тайпалық дәуірде өмірге келген шығармалардың тілі қазаққа түсініксіз болса, олар қазақ әдебиетінің мұрасы бола ала ма деген сұрақ ... ... ... теріс пікірде екенін де ескеру керек. Алайда, ғылыми тұрғыдан қарағанда, олардың теріс жауаптары негізсіз. Өйткені, "қай халықтың ... ерте ... ... ... ... ... нұсқалары, сол халықтың бүгінгі тілінде болуы шарт емес. Кейбір халықтардың ондай әдебиетінің басқа тілде, сол халыққа осы күнде ... ... ... ... сол ... жерінде, сол халық өкілдері тарапынан жасалған, сол халықтың бір кездегі өмірін көрсететін әдебиет ... ... ...  -  деп ... ... ... ... да қазақ әдебиетінің ежелгі дәуіріне қатысты әдеби ескерткіштер көне түркі, ... ... тілі  -  араб және ... ... ... ... ру-тайпаларының кітаби тілі, ол сол кездегі барлық түркі тектес халықтарға түсінікті тіл болған), ... ... ... тілдерінде жазылғанмен, біз оларды төл әдебиетіміздің тарихының басы деп танимыз. Міне, ежелгі дәуір әдебиетінің белгілі ... ... ... Олар ... ... әдебиеттің дамуына, шыңдалуына негіз, түп төркін болған.  (684-731) ескерткіші  ескерткішімен қатар бір жерде табылған. Күлтегін 731 жылы 27 ... 47 ... ... ...  жыры өз ... дербес 8 циклдан тұрады. Әрбір цикл мазмұны жағынан ... ... ... ... 1. ... өз ... ... айтқан үндеуі 2. Түрік қағанаты жерінің кеңдігін суреттейді 3. Түріктердің әскери жорықтарын хикая етеді 4. Көршілес табғач халқының қастандық ... ... ... 5. ... ... ... ажал ... төндіретіні жайындағы хикая 6. Түркі халқының көреген емес екенін өкінішпен жырлауға арналған 7. Түркі халқының даңқын ... ... ... ... ... ... жыр 8. Ескерткіш-жырды жазуға себеп болған жәйттерді баяндауға арналған Ежелгі түркі ... тән ... ... ... ... ... өзі үш ... тұрады. 1. Оқиғаның басталуы 2. Оқиғаның өрістеуі 3. Оқиғаның түйіні Мыс:  ... 2-ші ...  -  ... ... ... ... кең ... суреттеуге арналған: Тоғыз оғыз бектері, халқы, Бұл сөзімді мұқият тыңда, Терең ұқ. ...  -  күн ... Оң ...  -  күн ... ...  -  күн ... Сол жақта  -  түн ортасында, Осының ішіндегі халықтың бәрі Маған қарайды! Халықты ... ... ... осы ... алғашқы үш жолы  -  оқиғаның басталуы  -  қол астындағы ... ... ... ... ... одан ... төрт жолы  -  ... өрістеуі  -  түрік қағанаты жерінің кеңдігін суреттеуге арналған; соңғы екі жол жыр  -  ... ...  -  ... елінің жері кең, халқы көп екендігі айтылады. Жалпы жырда Күлтегін түркі елінің  барлық жауды жеңіп, елде тыныштық, ... өмір ... ... ... ... ... ... байлыққа кенелткен. Жырдың идеясы  -  түркі халқын ауыз бірлікке, сыртқы жауға қарсы ... ... ата  - баба ... ... ... ... ... табылады.  жырының қазақ эпостарымен ұқсастығы туралы айтатын ... ... ... әсіресе батырдың жан серігі атының түр-түсін, шабысын ... ... ... ... Мыс:  жыры: Тобылғы меңді торы атпен Қобыланды ... ... ... ... ... Жары ... жары ... Жан серігім, Бурыл ат Жылқыда тұлпар сен едің Ал Күлтегін мінген аттардың сыр-сипаты осылай ... ... боз ат ... ... Ол ат ... лді ... торы атын ... шапты Ол ат сонда өлді Күлтегін алып ... ... ... ... қарсы ұмтылды Сонымен бірге батыр өлгенде бүкіл елдің жоқтау айтуы эпостық ... ... ... ... ... 16 ... 47 ... дейінгі өмірін суреттеу, Алпамыс батыр секілді Күлтегін де суға салса батпайды, отқа салса күймейді. Оны төмендегі жолдардан ... ... ... оқ тиді Бірі де дарыған жоқ Күлтегін жырлары. Орта ... ... ... руна ... ... ал араб ... ... ислам дінінің енуіне байланысты көшкен. Біздің ендігі әңгімеміз ежелгі мәдениет ескерткіштерінің бір кереметі, ... ... ... болған ақын тас, жыршы тас  -  Орхон ... (VIII ғ.) ... ... Бұл ... ... ... ... (Сібірдегі) бойынан (мұндай жазбалар Қазақстан жерінен де көптеп табылған, солардың ең ... ... ... ... ... ... ... швед офицері Иоганн және орыс ғалымы Н.М.Ядринцев (XVIII - XIX ғғ.). ... ... ... ... ... ... тұрып жазылып, қаймағы бұзылмай бізге жеткен осы бір ғажайып руналық тасқа ойылып жазылған жазуларды ғылымда руналық жазулар деп атайды. Ол ... VII ... ... ...  -  Түркі қағанатының құрамындағы толып жатқан рулардың өзара есепсіз жауласуы, ... мен ... ... Бұл ... ... кейіпкерлері  -  хандар, бектер, тектілер ... ... сол ... ... ... ... те ... Ескерткіштердің авторлары сол жазуларда есімдері аталатын Йоллығ-тегін мен Тоныкөк деген болжам бар. Оларды ... ... ... ... айтушы ежелгі ақын-жыраулар өкілдері деуге болады. Орхон жырларында ... ... ... ... ел ... ... ерлікті жырлауда, хан-бектерді мадақтауда өлеңмен бірге арасында қара сөздер де араласып ... ... оны ... мұрамыздың көне үлгілерінің бірі деуге болады. Онда ... сөз ... да мол. ... өз ... өз ... шет ... ... жаулардан қорғау идеясы көрінеді. Ерлік, батырлық дәріптеледі. Күлтегіннің он алты жастан қырық жеті жасына дейінгі өміріндегі ерлік істері, ел ... ... ... ... ... ... Бек ұлдары құл болды, Пәк қыздары күң болды,  -  деп ... ... ... Күлтегіннің ерлігінің арқасында түркі халқының: "Кедейі бай болды", "азы көп ...  -  ... ... ... ... ... мұраты ел бірлігі мен оның бақытты өмірін аңсау екенін аңғару қиын емес. ... ... ...  -  ... ... бай жыр ... негізі сол Орхон ескерткіштерінде қаланған. Орхон ескерткіштері  -  ... ... ... ... ... тағы бір дәлел  -  жырда Білге ... ... ... Тоныкөк жырау сияқты кейіпкерлер образдық дәрежеге жеткізіле жан-жақты суреттелген. Білгенің жырда қайда, қандай жорықтарға барғаны, қандай, қаншалықты ... ... ... ... ол ... ... ұйымдастырушы ретінде бейнеленеді. Білгенің іс-әрекеттері ғана емес, ... де ... Ол ... ... ... ... ... бара жатқан халқына қатты назаланады. Жырда Күлтегін бейнесі үнемі өсу үстінде болады. ...  -  ... ... ... ... ... дарытқан жиынтық образ. Оның тұлғасында бір кездерде жалпақ даланы еркін билеген түркі тайпаларының өршіл, қайтпас мінезі бар. Оның ... ... ... ... ... деген арманы бар. Жырда батыр мерт болғанда, қазасына досы ғана емес, дұшпандарының да қосыла жылауының кең суреттелуі халықтық бұлжымас ерлік ... ... ... ... Жырдағы Тоныкөк көптеген қағандарға кемеңгер ақылгөй болумен бірге ... ... ... ... сол ... ... жырлар тудырып, тасқа қашатып жазғызған автор екені де байқалады. Сөйтіп, Тоныкөк әрі ... әрі ... әрі ... ... ... ... ... Күлтегін, Білге Қаған және Тоныкөк ескерткіштері (Орхон-Енисей)  -  мазмұны мен түрі жағынан да, тілі мен көркемдету ... ... да, өлең ... ... ... да ... ... халықтарына ортақ көркем туындылардың үлгісі болумен бірге, ол қазақ ... де асыл ... ... ... 8-9 сыныптар+ Келімбетов Н. Ежелгі дәуір әдебиеті .- Алматы: Ана тілі, 1991.- 264 бет;+ ... ... ... әдеби жәдігерліктер - Алматы: Алатау, 2005.- 332 б;+ Келімбетов Немат. Ежелгі дәуір әдебиеті : ... ... ... ... ... 2005.- 336 б;+ ... А.  ...  -  2001 ж. ;+ "Түркілік тәрбие" антологиясы.  -  Алматы: Интеллсервис, ... бет.  
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері"3 бет
«ОҚ Қазавтосервис» ЖШС жылжымалы құрамының агрегаттарды жөндеу учаскесінің технологиясын жетілдіру34 бет
Семей қаласы бойынша тұрмыстық-коммуналдық шаруашылығын талдау22 бет
Орхон- Енисей ескерткіштерінің көркемдік мәні, зерттелуі8 бет
Руникалық көне түркі жазба ескерткіштері10 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
1.Руникалық көне түркі жазба ескерткіштері. 2.Түркітанушы қазақ ғалымдарының еңбектері11 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет
«Вокалдық-хор тәрбиелеу» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі32 бет
«Статистика» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь