Жүсіпбек Аймауытұлы мақалалары мен аудармалары. Ақжан Машани «Әл-Фараби және Абай»

Аймауытов Жүсіпбек (1889-1931)— қазақтың көрнекті жазушысы, қазақ әдебиетін қалыптастырушылардың бірі.Туып өскен жері Павлодар облысының Баянауыл ауданына қарасты бұрынғы «Қызыл ту», қазіргі Жүсіпбек Аймауытов ауылы.Әкесі Аймауыт кедей болғанымен, арғы аталары Дәндебай мен Қуан атақ-абыройлы, бай, ел арасында білікті кісілер екен.Жүсіпбек жастайынан арабша хат тану, оқу үйренген. 1907 ж. бастап Баянауылдағы орысша-қазақша екі кластық мектебінде, Керекудегі (Павлодар) қазыналық ауыл шаруашылық мектебінде, Керекудегі екі класты орыс қазақ мектебінде тиіп-қашып оқиды.Бір жағынан бала оқытып, қаражат табады. 1911—1914 жж. ауылда мұғалім болып істейді.1914 жылы Семейдегі оқытушылар семинариясына қабылданады.Оны 1918 жылы аяқтап шығады.Мұнан соң алашордашылардың істеріне араласып, Семейде «Абай» журналын шығарысып, Қ. Сәтбаевпен, М. Әуезовпен танысады.Кейін Алашордадан бөлініп, Коммунистік партия қатарына өтеді (1919). Қазақстан Кеңестерінің Құрылтайы съезіне делегат болып қатысып, Қазақ АҚСР Халық ағарту комиссариаты комиссарының орынбасары болып тағайындалады (1920). Мұнан соң Семей губерниялық оқу бөлімінің меңгерушісі (1921), «Қазақ тілі» газетінің редакторы. Қарқаралыда мектеп мұғалімі (1922—1924), Ташкентте шығатын «Ақ жол» газетінің бөлім меңгерушісі (1924—1926), Шымкент педагогикалық техникумының директоры (1926—1929) қызметтерін атқарады. 1929 ж. басталған кеңестік қуғын-сүргін кезінде Қазақстандағы ұлтшылдық ұйыммен байланысы бар деген жаламен тұтқындалып, ұзақ тергеуден кейін 1931 жылы ату жазасына сырттай үкім шығарылған. Жүсіпбектің қаламынан туған мол мұраны М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының ғалымдары жинастырып, ғылыми зердеден өткізіп, 1996-1999 жылдары бес том етіп жарыққа шығарды. Сөйтіп, қазақ оқырманы әйгілі суреткердің шығармаларымен арада 60 жылдан астам уақыт өткенде қайта табысты. Жүсіпбек аз ғана ғұмырында әдебиеттің әр түрлі жанрларында өнімді еңбек етіп, қүнарлы шығармалар қалдырған. Бес томдық шығармалар жинағында оның өлеңдері мен «Нұр күйі» поэмасы, «Рабиға», «Мансап қорлар», «Сылаң қыз», «Ел қорғаны», «Қанапия Шәрбану», «Шернияз» атты пьесалары, көптеген әңгімелері мен «Қартқожа», «Ақбілек» романдары, «Күнікейдің жазығы» повесі, балаларға арналған ертектері, сын мақалалары мен аудармалары енген. Бұлардың сыртында «Тәрбиеге жетекші» (1924 ж.), «Психология» (1926 ж.), «Жан жүйесі және өнер таңдау» (1926 ж.), т.б. ірі ғылыми еңбектері бар. Жүсіпбек Аймауытов қаламынан туған мұралардың қай қайсысы да оның кесек дарын иесі екендігінің, гуманист суреткерлігінің, жалтақсыз ұлтжандылығының жарқын айғағы. Оның шығармалары өзі ғұмыр кешкен заманның, өзі араласқан қоғамның мұқтажын өтеуге, оның ақ қарасын парықтауға арналған. Сөйте тұра көркемдік тегеуріннің қуаттылығы, идеялық ұстанымдарының сонылығы, сөз қолданудағы шеберлігі Жүсіпбек шығармаларының өміршеңдігіне кепіл болмақ.
1)Аймауытов Ж. Бес томдық шығармалар жинағы. - Алматы: Жібек жолы, 2003.
2)Аймауытов Ж. Бес томдық шығармалар жинағы. - Алматы: Ғылым
3)Аймауытов Ж. Ақбілек: роман. - Алматы: Раритет, 2003. - 240 б. - (Қазақ прозасы қазынасынан)
4)Аймауытов Ж. Ақбілек: роман, повесть, әңгіме. - Астана: Елорда, 1998. - 324 б.
5)Аймауытов Ж. Жаман тымақ: өлеңдер, жұмбақтар, әңгімелер, ертегілер / құраст. Р. Тұрысбеков. - Алматы: Балауса, 1992. - 48 б.
6)Аймауытов Ж. Шығармалары: романдар, повесть, әңгімелер, пьесалар / құраст.: М. Атымов, К. Керейқұлов. - Алматы: Жазушы, 1989. - 560 б.
        
        СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ ... ... ... мақалалары мен аудармалары. Ақжан Машани  (конспект) Орындаған: Насыров ЕрасылТексерген: Жундибаева А. К. Семей қаласы 2015ж.Аймауытов Жүсіпбек (1889-1931) --  ... ... ... ... әдебиетін қалыптастырушылардың бірі.Туып өскен жері Павлодар облысының Баянауыл ауданына қарасты бұрынғы , қазіргі Жүсіпбек Аймауытов ... ... ... ... арғы ... ... мен Қуан атақ-абыройлы, бай, ел арасында білікті кісілер екен.Жүсіпбек жастайынан арабша хат тану, оқу ... 1907 ж. ... ... ... екі ... мектебінде, Керекудегі (Павлодар) қазыналық ауыл шаруашылық мектебінде, Керекудегі екі класты орыс қазақ мектебінде тиіп-қашып оқиды.Бір жағынан бала оқытып, ... ... 1911 -- 1914 жж. ... мұғалім болып істейді.1914 жылы Семейдегі оқытушылар семинариясына қабылданады.Оны 1918 жылы аяқтап шығады.Мұнан соң алашордашылардың істеріне араласып, Семейде  журналын шығарысып, Қ. ... М. ... ... ... ... ... ... қатарына өтеді (1919). Қазақстан Кеңестерінің Құрылтайы съезіне делегат ... ... ... АҚСР ... ... комиссариаты комиссарының орынбасары болып тағайындалады (1920). Мұнан соң ... ... оқу ... меңгерушісі (1921),  газетінің редакторы. Қарқаралыда мектеп мұғалімі (1922 -- 1924), ... ...  ... ... меңгерушісі (1924 -- 1926), Шымкент педагогикалық техникумының директоры (1926 -- 1929) ... ... 1929 ж. ... ... ... ... Қазақстандағы ұлтшылдық ұйыммен байланысы бар деген жаламен тұтқындалып, ұзақ тергеуден кейін 1931 жылы ату ... ... үкім ... Жүсіпбектің қаламынан туған мол мұраны М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының ғалымдары ... ... ... ... ... ... бес том етіп жарыққа шығарды. Сөйтіп, қазақ оқырманы әйгілі суреткердің ... ... 60 ... астам уақыт өткенде қайта табысты. Жүсіпбек аз ғана ғұмырында ... әр ... ... ... ... ... қүнарлы шығармалар қалдырған. Бес томдық шығармалар жинағында оның өлеңдері мен  ... , , , , ,  атты ... ... ... мен ,  ...  повесі, балаларға арналған ертектері, сын мақалалары мен аудармалары енген. Бұлардың сыртында  (1924 ж.),  (1926 ж.),  (1926 ж.), т.б. ірі ... ... бар. ... ... ... ... мұралардың қай қайсысы да оның кесек дарын иесі екендігінің, гуманист суреткерлігінің, жалтақсыз ұлтжандылығының жарқын айғағы. Оның ... өзі ... ... ... өзі араласқан қоғамның мұқтажын өтеуге, оның ақ қарасын парықтауға арналған. Сөйте тұра ... ... ... ... ... сонылығы, сөз қолданудағы шеберлігі Жүсіпбек шығармаларының өміршеңдігіне кепіл болмақ.Оның алғашқы өлеңдері мен әңгімелері, мақалалары ,  ...  ... ... ... 20-жылдар ішінде респ. Газет-журналдар бетінде шығармалары көп басылған.  романы (1926),  (1925),  (1925),  (1926),  (1926) ...  ... (1929) және бір топ ... ... ... ...     Аймауытов ,  сияқты революция ... кең ... ... ... ... ... Жазушының балаларға арнап жазған , , ,  атты ... ... ... бар. ... ... баспасөз маңында өткізген жазушы үлкен публицист есебінде де ... Сол ... ... ... ... ол ... мақалалар, оқшау-фельетондар, хат-хабарлар көп.Шығармашылық мұрасы. Сан қырлы талант иесі Жүсіпбек Аймауытовтың артында қалған шығармашылық мұрасы аса бай. Оның ... ... ... ... "Ақбілек" романдары, "Күнікейдің жазығы" хикаяты мен "Әнші" секілді бірқатар көркем әңгімелері, "Рәбиға", "Мансапқорлар", "Қанапия мен ... "Ел ... ... ... "Нұр ... поэмасы, сондай-ақ бірсыпыра сын мақалалар мен аудармалары бар. ... ... ... ... ... өзі бір ... ...  --  өз дәуірінің келелі мәселелерін көтерген көптеген мәнді мақалалардың авторы. Кезінде ... ... ... да ... ... ... ол ... өзгерістер заманының шындығын насихаттауға ұмтылды. Сонымен бірге, әдебиет мәселелері төңірегіндегі мәселелерді қозғап, бірқатар әдеби-сын мақалалар ... 1918 жылы М. ... ... ... ... соңғы ақындар", 1923 жылы жазған "Мағжанның ақындығы туралы", 1925 жылы жазылған "Сұңқар жыры", "Аударма туралы" атты ... ... ол ... ... ... танылды. Оларда Жүсіпбектің әдеби шығарманы жазушы өмір сүрген дәуірмен, тарихи кезең ерекшеліктерімен байланыстыра ... ... ... ... ... Аймауытов оқу-ағарту мәселелеріне қатысты бірқатар ғылыми еңбектер де жазды. Оның халыққа білім беру орындарында ұстаздық, жетекшілік қызмет атқара ... ... жас ... ... тәрбиелеу, жаңаша білім беру мақсатын көздеген "Тәрбиеге жетекші" (1924), "Психология" (1926), "Жан жүйесі және өнер таңдау" (1926) атты ... ... мен оқу ... кезінде халық тағдыры үшін ерекше рөл атқарған еңбектер ... ... ... ... ... де танылды. Ол аударған А.С. Пушкиннің, Н.В. Гогольдің, А. Дюманың, Дж.Лондонның, Г. Мопассанның, В. Шекспирдің, К. Берковичтің, С. Чуйковтың шығармалары жаңа ... келе ... ... ... өнерінің өрісін қаншалықты кеңейтсе, жазушының әлем әдебиетінің көрнекті ... ... ... аударудағы тамаша аудармашылық талантын да соншалықты айқын ... ... Ж. Бес ... шығармалар жинағы. - Алматы: Жібек жолы, 2003. 2)Аймауытов Ж. Бес томдық шығармалар жинағы. - Алматы: ... Ж. ... ... - ... ... 2003. - 240 б. - ... ... қазынасынан)4)Аймауытов Ж. Ақбілек: роман, повесть, әңгіме. - Астана: Елорда, 1998. - 324 ... Ж. ... ... ... жұмбақтар, әңгімелер, ертегілер / құраст. Р. Тұрысбеков. - ... ... 1992. - 48 ... Ж. ... ... повесть, әңгімелер, пьесалар / құраст.: М. Атымов, К. Керейқұлов. - ... ... 1989. - 560 ... ...  ... жылы Ұлы Абай ... туғанына 150 жылдығына бағышталған Ақжан Машани хазіреттің  монографиясы баспадан шықты.Бұл  қазақтың  маңдайына біткен  мың жылда ... бір ...  алып ...  ...  ... ... тұғырнамасы еді.Бұл қазақтың дүниетанымдық ұлттық болмысының көкжиегін  мың жылға кеңейткен зерттеу болды.Бұл Қыпшақ тумасын ... ... ... ...  ... ... нышаны еді.Бұл Абайды танудағы  қазақ ғалымдарының  бұрын-соңды  бармаған  тақырыптың бастамасы  -  ... ... ... ... ... бастысы А.Машани  -  бүгінгі  ұрпақтың  жиі ауызына ілігетіндей  даналық ойдың  ... ... ... ... соны ... ... Олар: >Сол жолы көптен ойында жүрген мәселеге келуін әз аға былайша  түйіндей ді: Ендігі  мәселе ... ...  ... ... жазылып бітті. "Әл-Фараби және Абай"  кітабының құрылымын  ...  келе екі ... ... Бірінші бөліміне 1970 жылы "Жазушы"  баспасынан шыққан "Әл-Фараби" тарихи романын редакциялап, қайта қарап, ...  ал ... ...  -  ... мен Абай арасындағы  рухани байланысқа бағыштау. Осылайша көлемі 30,0 баспа табақтай дүние  машинкаға басылып даярланды.  Енді мұны ... ... Бұл ... 150 ... мерейтойына  даярлықтың басталған кезеңі еді.Қолыма Ақжан хазіреттің "Сенім хатын" ... сол ... ... ... ... жағалап шықтым. Республикалық Баспа Комитетінде  де болдым. Барлық жерден  еститінім  бір ауыз сөз: Абайдың 150 ... ...  ... ... ...  ... өз дегенін  қылады екен: баспа  басшылары да, ... ...  ... ... қатарында шығармашы санатында "мен қалаймын" дейтін қаламгерлер бола ... Абай  ... ... ... ішіндегі ұлы баба мен Абай есімі сабақтастырылған бірде бір  ...  ... да, Ақаң ...  ...  бірде-бірі селт етпейді-ау шіркіндерің! Не істеу керек?...Сол кезде қазақ тіліне мемлекеттік  мәртебе беріліп, термин ... ... ...  патриоттық рухта өткеріліп жатқан мемлекеттік идеология ... шара ...  ... осы ... де ...  Қазақ ССР  Министрлер Советі төрағасының орынбасары Сұлтанов Қуаныш өткізетін  терминологияға арналған жиналысқа шақыру алдым... Есте қалған мына бір ... ... ...  сексенінші жылдың соңына қарай Орталық комитеттің бөлім меңгерушісі Қ.Сұлтановтың Орталық аппараттан ығыстырылып, Қарағанды обкомның  хатшысы етіп жіберілгендігі және сол ... ...  ... өз елі ... барған сапарында оның ертіп жүргендігі, тіптен ол екеуінің  Әлихан Бөкейханов оқыған, кейін Ахмет Байтұрсынов  ұстаздық еткен Қарқаралы ... таяу ... ...  ... барғандығы, сол жолы қалпына келтіріліп жатқан Құнанбай мешітінде бұрын  қойылған жерде тұрып түскен суреті есіме түсті. ... ... ... ... ... ... хат ... келісім алып, ертесіне  қолын қойдырып жиналыс өтетін ескі Үкімет үйіне бет алдым. ... ... ... ... ... ... Бұл ... 6 ақпаны болатын.Ол кез партияның тақтан таймаған кезі ғой, бастық айтса болды, істің орындалатын заманы, әрі кетсе бір жұманың ішінде ... ... ...  ... болады  -  кітаптың шығатындығына күмәніміз қалмады, ендігі мәселе қолжазбаны қай баспаға ұсыну. Ағамен ... ... ... ... ... ... Бірақ кітаптың толық көлемде шығуына тағдыр  қоспаған тәрізді. Қолжазбаны баспаға  тапсырған соң араға бір жылға тарта уақыт салып  ... ... ... ... ... ...  ... телефон шалып: қағаз мәселесінің қиындық тудырып жатқандығын қамыға хабарлай келіп кітаптың екінші бөлімі   
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жүсіпбек аймауытов – әдебиет сыншысы10 бет
Ақжан Машани «Әл-Фараби және Абай»6 бет
Ғалым Әл-Машанидің өмір жолы9 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Ж.Аймаутов - әдебиет сыншысы13 бет
Жүсіпбек Аймауытов прозасының көркемдігі29 бет
Жүсіпбек Аймауытұлының «Психология» оқулығы15 бет
Абайдың көркем аудармалары 8 бет
Авторлық стиль және мұхтар әуезовтың көркем аудармалары41 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь