Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты бағалау модельдері

1. Кіріспе
1. Негізгі бөлім
1. Еңбек нарығындағы жұмыссыздық пен жұмыспен қамтудың рөлі
2. Жұмыссыздық типтері және оның неізгі себептері
3. Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты бағалау модельдері
III. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қосымшалар
Қазіргі таңда нарыққа байланысты елеулі мәселелердің бірі- жұмыссыздық мәселесі. Жұмыссыздық әлемдегі ортақ проблемалардың бірі болып табылады. Және де бұл бір жүйеден екіншісіне өтетін елдерде кеңінен байқалады. Мұндай процесс біздің елімізде де жүріп жатыр. Сонымен қатар, жұмыссыздық проблемасы адамдармен тығыз байланысты және оларға тікелей әсер етеді. Жұмысынан айырылу олардың табысының азаюына, өмір сүру деңгейінің төмендеуіне, сонымен қатар психологиялық стреске алып келеді. Кез-келген жұмыссыздықтың болуы- қоғам үшін ең ауыр экономикалық және әлеуметтік сілкініс [1]. Жұмыссыздықты зерттеу олардың пайда болу себептерін түсіндіреді, мемлекеттің тарапынан оны азайту шараларын анықтайды. Сол себепті жобалық жұмыста өзекті мәселе ретінде жұмыссыздық мәселесі қарастырылған.
Жаңа экономика білікті кадрлардың жаңа генерациясын талап ететіндіктен еңбек нарығының тиімділігін арттыру қажет. Еңбек нарығының тиімділігін арттыру, халықты еңбекпен қамту және жұмыссыздықты азайту мәселелеріне байланысты елімізде маңызды шаралар жасалып, жоспарлар мен бағдарламалар қабылданып жатыр. Олардың бірі — Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 10 шiлдедегі «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты Қазақстан халқына Жолдауы. Аталған жолдауда Н.Ә.Назарбаев: «Менің тапсырмам бойынша Үкімет қағидатты түрде жаңа жұмысқа тартуды қамтамасыз етудің бағдарламасын бекітті. Онда үш маңызды міндет қойылған. Біріншіден, оқыту мен жұмысқа орналасуға септесудің тиімді жүйесін жасау. Екіншіден, ауылдық жердегі кәсіпкерлікті дамытуға септесу. Үшіншіден, еңбек ресурстарының жинақылығы, Қазақстанның экономикалық тұрғыдан белсенді орталықтарында жұмысқа орналастыруға басымдық беру» дей отырып, табысы аз адамдарды, жұмыссыздар мен өз бетінше жұмыспен айналысушыларды жұмыспен нәтижелі қамтуға жәрдемдесудің белсенді бағдарламаларына тарту міндеттерін жүктеді [2]. Бүгінгі күні, яғни қаржы дағдарысы басталғаннан бері соңғы бір жарым жыл ішінде мемлекет тарапынан халықты жұмыспен қамту және жұмыссыздық деңгейін азайту мәселесіне байланысты қабылданған мемлекеттің саясаты — «Жол картасы» бағдарламасының маңызы өте зор, себебі оның артықшылығы – Үкімет тарапынан жұмыссыз азаматтарды қолдау, жаңа мамандық алып, жұмысқа орналастыруға жол ашу болып табылады. Жұмыспен қамтудың белсенді саясатын жүргізу Қазақстан Республикасының Үкіметі қызметінің негізгі әлеуметтік басымдықтарының бірі болып табылады. Жұмыспен лайықты қамтуды қамтамасыз ету – халықты әлеуметтік қорғаудың негізі, адам ресурстары әлеуетін дамыту және іске асырудың маңызды шарты, қоғамдық байлықтың артуы мен өмір сүру сапасын жақсартудың басты құралы [3].
1. Шеденов Ө.Қ Жалпы экономикалық теория. Ақтөбе- 2004ж. 91-93 бет.
2. Н. Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 10 шiлдедегі «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты жолдауы.
3. Экономика негіздері: мектепте, колледжде және ЖОО – да оқыту Республикалық ғылыми әдістемелік, педагогикалық журнал//Алматы-2011 жыл №5-6 , 18 бет
4. Экономика труда и социально- трудовые отношения (под ред ГГ Мелекьяна Р П Колосовой) М издательство Че-Ро 1997г 623 бет
5. А.В. Сидоровия, Ә.Ә. Әбішев Ұлттық экономика. Алматы,2011ж,261 бет
6. Жатқанбаев Е.Б Экономикалық теория оқу құралы. Алматы-2006ж.246-248 бет.
7. Мырзатаев Е.К. ҚР жұмыссыздық деңгейін модельдеу.Алматы,2012ж. 117-118бет
8. Н.Қ. Мамыров М.Ә. Тілеужанова Макроэкономика, 79-80 бет.
9. Никифорова А.А. Рынок труда, занятость и безработица –М.,2004.- 146 бет
10. http://www.stat.kz/digital/stat_trud/Pages/trud.aspx
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ  МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖТақырыбы: Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты ... ... ... ... ... ж.Мазмұны:* Кіріспе* Негізгі бөлім* Еңбек нарығындағы жұмыссыздық пен жұмыспен қамтудың рөлі* Жұмыссыздық типтері және оның ... ... ... ... ... ... және жұмыссыздықты бағалау модельдеріIII. ҚорытындыПайдаланылған әдебиеттер тізіміҚосымшалар* КіріспеШындықты мойындайық: болашақта ХХІ ғасырда тек ЕҢБЕК қана ... ... ... және жаңа ӨМІР САПАСЫНА қол жеткізуін қамтамасыз ете алады. Мен қазақстандықтардың әлеуметтік жаңғырту саясатына қолдау көрсететініне, оның сыртында оны жүзеге ... ... ... және мүдделі түрде атсалысатынына мейлінше сенімдімін.Н. Ә. Назарбаев2012ж. 10 шiлдеҚазіргі таңда нарыққа байланысты ... ... ... ... ... Жұмыссыздық әлемдегі ортақ проблемалардың бірі болып табылады. Және де бұл бір жүйеден екіншісіне өтетін елдерде кеңінен байқалады. Мұндай процесс ... ... де ... жатыр. Сонымен қатар, жұмыссыздық проблемасы адамдармен тығыз байланысты және оларға тікелей әсер ... ... ... ... табысының азаюына, өмір сүру деңгейінің төмендеуіне, сонымен қатар психологиялық стреске алып келеді. Кез-келген жұмыссыздықтың болуы- қоғам үшін ең ауыр экономикалық және ... ... [1]. ... ... олардың пайда болу себептерін түсіндіреді, мемлекеттің тарапынан оны азайту шараларын анықтайды. Сол себепті жобалық жұмыста өзекті ... ... ... ... ... экономика білікті кадрлардың жаңа генерациясын талап ететіндіктен еңбек нарығының тиімділігін арттыру қажет. Еңбек нарығының тиімділігін арттыру, халықты еңбекпен ... және ... ... мәселелеріне байланысты елімізде маңызды шаралар жасалып, жоспарлар мен бағдарламалар қабылданып жатыр. Олардың бірі  --  Қазақстан Республикасы Президенті  Н.Ә. ...  2012 ...  10 ...    атты ... ... ... ... жолдауда Н.Ә.Назарбаев:  дей отырып, табысы аз адамдарды, жұмыссыздар мен өз бетінше жұмыспен айналысушыларды жұмыспен нәтижелі ... ... ... ... ... міндеттерін жүктеді [2]. Бүгінгі күні, яғни қаржы дағдарысы басталғаннан бері соңғы бір жарым жыл ішінде мемлекет тарапынан ... ... ... және ... деңгейін азайту мәселесіне байланысты қабылданған мемлекеттің саясаты   --   бағдарламасының маңызы өте зор, себебі оның ...  -  ... ... жұмыссыз азаматтарды қолдау, жаңа мамандық алып, жұмысқа орналастыруға жол ашу болып табылады. Жұмыспен қамтудың белсенді саясатын ...  ... ... ... қызметінің негізгі әлеуметтік басымдықтарының бірі болып табылады.  ... ... ... ... ету  -  ... әлеуметтік қорғаудың негізі, адам ресурстары әлеуетін дамыту және  іске асырудың ... ... ... ... ... мен өмір сүру ... жақсартудың басты     құралы [3].ІІ. Негізгі бөлім* Еңбек нарығындағы жұмыссыздық пен жұмыспен қамтудың ... ...  --  бұл ... күшін (алдымен еңбек қабілеті) тауар түрінде сатып сатып алуға байланысты болатын экономикалық қатынастар жүйесі [4]. Еңбек нарығы  --  бұл ... ... пен ... күшінің ұсынысы қалыптасатын, қызметкерлер бөлініп, еңбек қызметінің әртүрлі түрлерінің бағасы анықталатын нарықтық қатынастар саласы. ... ... кең ... қарастыратын болсақ, ол нарықтық экономикада жұмыс істейтін, ұдайы өндірісті, айырбас пен ... ... ... ... ... деген сұраныс пен оның ұсынысымен еңбек қарқынын арттыру арқылы қоғамдық қатынастар жүйесі ретінде түсінуге ... Осы ... ... ... еңбектің айырбастау саласы ғана емес (сату- сатып алу), сонымен бірге жұмыс күші мен ... ... ... ету ... да ... [5].Жұмыссыздық  -  бұл елдегі жалданумен жұмыс істеуге ынтасы және қабілеті бар, ... өз ... ... ... табуға мүмкіндіі жоқ немесе жұмысқа орналаса алмайтын ... ... ... ... ... ... белгілі түрі жоқ елді табу мүмкін емес. Оларға Қазақстанды да жатқызуға болады [6].Еңбекке қабілетті адамдар  -  жасына және ... ... ... ... қабілеті бар адамдар. Жұмысшы күшіне жұмыспен қамтылғандар және жұмыссыздар жатады. Жұмыспен ... және ... ... мына көрсеткіштер сипаттайды: институционалдық емес адамдар (нарықтық емес құрылымда істейтіндер), жұмыс істеушілердің саны, жұмыссыздар саны, жұмысшы күшінің құрамына ... ... ...                                           ... P  --  ... халқының саны, L  --  жұмыс күшінің саны (экономикалық белсенді ... O  --  ... ... ... ...  E  --  ... қамтылғандар саны, U-  жұмыссыздар саны.Жоғарыдағы категорияларды ескеріп, келесідей схема көрсетуге болады.1-сурет.  ... ... ... ... ... жұмыссыздардың экономикалық тұрғыдан белсенді халықтағы үлесі және мына формуламен есептеледі:(2)Мұндағы, U- жұмыссыздық деңгейі, L- экономикалық тұрғыдан белсенді халық саны, E- ... ... ... U- ... ... ... типтері және оның неізгі себептеріЖұмыссыздықтың неізгі типтері:* Фрикциондық жұмыссыздық- еңбек нарығында жұмыссыздықтың қашан ... ... бір ... екінші орынға қозғалысымен және бір кәсіпорыннан екіншісіне ... ... ... бір ... ... ... жұмыссыздық мына жағдайлармен байланысты: бар вакансия туралы толық ақпарат ... ... осы ... тым ... болғанда, жұмыскерлер мен бос жұмыс орындарының арасында ... ... бір ... болады. Фрикциондық жұмыссыздық деңгейін мына формуламен есептейді:(3)* Құрылымдық жұмыссыздық- экономикадағы құрылымдық өзгерістердің нәтижесінде бос жұмыс орындары мен ... ... ... пен ... ... ... жұмыссыздықтың себебі болады. Олар: жаңа технологиялар, жаңа тауарлардың пайда болуы. Осының ... ... ... ... құрылымында өзгерістер орын алып отырады. Экономиканың бір секторынан құрылымдық өзгерістердің нәтижесінде жұмыстан айрылған жұмыскерлер басқа саладағы бос жұмыс орындарына орналаса ... ... ... ... орын ... ... жұмыссыздық деңгейін мына формуламен есептейді:(4)* Циклдық жұмыссыздық  --  мұның негізін экономикалық ... мен ... бір ... немесе аймақтағы жұмыс күшінің артуы басқа жерде оның ... ... ... жүреді. Ол экономикалы коньюктураның өзгеруімен анықталады. Ол циклдық өрлеу кезінде азайып, дағдарыстар кезінде көбейіп отырады. Циклдық жұмыссыздық ... мына ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық типтерінің қосындысы түрінде көрсетуге болады. Жұмыссыздық рыноктық экономикаға тән құбылыс ... ол ... ... ... онда ... тиімді дамуына қолайлы жағдай жасайды [7].Жұмыссыздық пен нақты ЖҰӨ көлемі арасында қандай тәуелділік бар? Жұмыс істейтіндер өндіріс тауарлары мен ... ... ... ... ... ... ал ... атқармайды, осыған байланысты жұмыссыздық деңгейінің жоғарылауй нақты ЖҰӨ көлемінің төмендеуіне әсерін тиізеді. Бұл жұмыссыздық деңейі мен ЖҰӨ көлемі арасындағы жағымсыз ... ... ... осы ... ... ... Артур Оукеннің есімімен Оукен заңы деп аталады [8].Жұмыссыздық ... ... ... заңы. Мұнда горизонталь ось бойынша жұмыссыздық деңейінің өзгерісі көрсетілген, ал вертикаль ось бойынша- нақты ЖҰӨ ... ... ... ... көрсетілген. Әрбір нүкте белгілі бір жылға сәйкес келеді. Осы екі ауыспалылардың арасында теріс ... әр ... ... ... ол ... жұмыссыздықтың нақты ЖҰӨ көлемінің төмендеуімен байланыты екендігін көрсетеді. Суретте ... ... ... ... ЖҰӨ ... ... байланысты екендігі анық көрсетілген.Осыған байланыста, Оукен заңы бойынша, экономиканың төмендеуімен нақты ЖҰӨ ... 1%-ға ... заңы ... ... мен ЖҰӨ ... ... көрсетеді:(6)Мұндағы: Y- нақты өнім көлемі;--  потенциалды ЖҰӨU  -  нақты жұмыссыздық деңгейі--  табиғи жұмыссыздық деңгейіβ  -  ... ... ... ... ... мынадай факторлар ықпал етеді:* ғылыми  -  техникалық прогресс;* экономикадағы құрылымдық  және   ...   ...   ... ... ... ... күрт ... жұмыссыздықтың себептері туралы көзқарастарды келесідей топтастыруға болады [9].Біріншіден, ұлттық өндірістің деңгейімен салыстырғанда салыстырмалы халықтың шектен көп болуы ... ... ... ... Бұл ... ... ... елдерге әсер етеді.Екіншіден, адамдардың өз қалаулары және жақсы еңбек шарттары мен жалақысы бойынша жұмыс ... де ... ... ... әсер етуі ... ... құрылымында, соның ішінде технологиядағы өзгерістер салдары жұмыссыздыққа әкеледі. Бұл жұмыссыздық уақытша болып ... ... ескі ... мен ... орнына жаңалары келеді.Төртіншіден, жұмыссыздық деңгейінің қатты төмендеуі экономикадағы циклдік құлдыраулар нәтижесі ... ... Бұл ... түрі ... ...  -  ...  -  жалпы табыстың төмендеуі  -  сұраныстың төмендеуі  -  өндірістің ...  -  ...  ... ... шеңбер тудыратындықтан өте қауіпті болып табылады.Бесіншіден, кейбір жағдайда мемлекет пен кәсіподақтардың жалдамалы жұмысшы мен ... ... ... қатынастарға араласуы жұмыссыздықтың генераторы болып табылады. Ал бұл ... ... ... алып келеді, сондықтан кәсіпкерлер максималды пайдаға жұмысшылар санын азайту арқылы қол жеткізуге міндетті болады.Еліміздегі ... ... ... ... ... ... Нарыққа өту кезеңінде еңбек нарығындағы жағдай республика бойынша еңбек ресурстарының төмендеуімен   және жұмыссыздықтың көбеюімен байқалды. ... бұл ... ... ... ... ... Оны толығырақ 3- суреттен  көреміз.3 сурет  --  2010-2012 жылдардағы ... ... ... ... ... ... динамикасы2010 жылдың IV тоқсанында экономикалық белсенді халық 8616,1 мың адамды құраса, 2012 жылдың IV ... бұл ... 8976,2- ні ... 360,1 мың ... ...  Жұмыспен қамтылған халық 8141,4- тен 8501,3- ке артқан. Ал жұмыссыздың деңгейі 2010 жылдың IV ... 474,7 ... 2012 ... IV ... 472,9-ға азайған.2012 жылғы III тоқсанда жұмыссыздар саны (табысты жұмысы болмаған, оны үздіксіз іздеген және оған кірісуге әзір болған 15 және одан ... ... ... 472,8 мың ... ... және ... ... тиісті кезеңімен салыстырғанда 0,5 мың адамға немесе 0,1% артты. Жұмыссыздық деңгейі 5,2% (2011ж. III тоқсанда  -  5,3%) құратынын ... ... ... ... ...  --  ... ... Қазақстан Республикасының жұмыссыздық көрсеткіштерінің динамикасы* Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты бағалау модельдеріЕнді осы еңбекпен қамту және жұмыссыздық көрсеткіштерінің  ҚР ... ...  ... ... ... ... ... қолданылған, олардың  2001- 2012 жылдардағы тоқсандық мәндері қарастырылды [10]:GDP  --  Жалпы ішкі өнім, млрд. теңгеE    --  ... ... ... мың ...    --  өнімділікN   --  экономикадағы белсенді халық, мың ...    --  ... мың ... ...  -   2001 ж. мен  2012 ж ... ...  көрсеткіштер бойынша жұптық корреляция коэффициенттері:EPNUGDPE1-0.3310.9903-0.9590.783P-0.3311-0.3180.329-0.215N0.9903-0.3181-0.9170.779U-0.9590.329-0.9171-0.777GDP0.783-0.2150.779-0.7771Бұл кестегі ЖІӨ мен басқа тәуелсіз айнымалылар арасындағы корреляция коффициенттерінің  өте ... мәні ... ... ... ... ... байланыс бар екенін көрсетеді. 2001 ж. мен  2012 ж аралығындағы мерзімде тек өнімділіктің ЖІӨ-ге әсері аз, ал ... ... ... ... ... халық, жұмыссыздық пен ЖІӨ арасында тығыз оң байланыс бар. Өнімділік пен ... ... ... ... ... ... экономикасына әсерін анықтау үшін көптеген модельдер құрылды. Соның ішінде ең жақсы модельдер ретінде келесілер алынды, олардың коэффициенттері ... ... ... ... ... автокорреляция мен гетероскедастикалық құбылыс жоқ:Бірінші  --  ... ... ... пен ЖІӨ ... ... регрессиялық модель құрылды.(3923,194)       ( 0,519975)DW=1,709679;R2=0,612581;F=71,15328.5 сурет  --  Жұмыспен қамтылған халық пен ЖІӨ ... ... ... ... (2001 ж I ... IV ж тоқсан)Екінші  --  экономикадағы белсенді халық халық пен ЖІӨ арасында жұптық регрессиялық модель құрылды.(5163,152)    ... ... ... ... ... халық пен ЖІӨ арасындағы жұптық регрессиялық модель (2001 ж I ... IV ж ...  --  ... пен ЖІӨ арасында жұптық регрессиялық модель құрылды.(2012,442)    ... ...  -  ... пен ЖІӨ ... ... ... ... (2001 ж I тоқсан-2012 IV ж тоқсан).III. ҚорытындыҒылыми жұмыста жұмыссыздық және оған әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... ... ... мақсаты орындалды. Сонымен, жоғарыда келтірілген регрессиялық модельдерге сүйене отырып, жұмыспен қамтылған халық пен ... ... ... мың ... ... жалпы ішкі өнім сәйкесінше 4,34 және 5,27 млд. тенгеге артады, ал жұмыссыздық мың адамға ... ... ішкі өнім 27,3 млд. ... азаяды деп айтуға болады.Өткен кезеңдегі мәліметтерді салыстыра отырып, ... ... ... үлесін төмендету, жұмыспен қамту көлемін арттыру мақсатында мемлекет тарапынан қабылданған  бағдарламасы әрі қарай ... ... ... мемлекеттік бюджеттен қаражат ресурстары көптеп бөлініп, алдағы уақытта жас мамандарға ... ... ... ... ...  -  экономикалық тұрмыс жағдайы көтеріледі, сондай-ақ  ... алға ...  ... ... Шеденов Ө.Қ Жалпы экономикалық теория. Ақтөбе- 2004ж. 91-93 бет.* Н. Ә. Назарбаевтың  2012 ...  10 ...    атты ... ... ... мектепте, колледжде және ЖОО  -  да оқыту Республикалық ғылыми әдістемелік, педагогикалық журнал//Алматы-2011 жыл №5-6 , 18 бет* ... ... и ... ... ... (под ред ГГ ... Р П ... М издательство Че-Ро 1997г 623 бет* А.В. ... Ә.Ә. ... ... ... Алматы,2011ж,261 бет* Жатқанбаев Е.Б Экономикалық теория оқу құралы. Алматы-2006ж.246-248 бет.* Мырзатаев Е.К. ҚР жұмыссыздық деңгейін модельдеу.Алматы,2012ж. 117-118бет* Н.Қ. Мамыров М.Ә. ... ... 79-80 бет.* ... А.А. ... ... ... и безработица  - М.,2004.- 146 бет* http://www.stat.kz/digital/stat_trud/Pages/trud.aspx  
        
      

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Автоматты технологиялық және химиялық реакторлы процесс51 бет
Кәсіпкерлікті несиемен қамтамасыз ету анализі55 бет
Қазақстандағы туризм инфрақұрылымның даму факторлары. Көлік түрлерінің қазіргі жағдайы35 бет
Әлеуметтiк қорғау жүйесiнiң мазмұны мен талдауы73 бет
Модельдер көптігі, модельдер құрылымы6 бет
Аударма модельдері20 бет
Ауыр енбекпен және спортпен айналысатындардың тамактану ерекшелігі, Азық түлік тауарларының сапасын бақылау7 бет
Ауыр еңбекпен және спортпен айналысатындардың тамақтану ерекшелігі3 бет
Банктік ісінің дамуын болжамдаудың түрлері мен модельдері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь