Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты бағалау модельдері


1. Кіріспе
1. Негізгі бөлім
1. Еңбек нарығындағы жұмыссыздық пен жұмыспен қамтудың рөлі
2. Жұмыссыздық типтері және оның неізгі себептері
3. Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты бағалау модельдері
III. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қосымшалар
Қазіргі таңда нарыққа байланысты елеулі мәселелердің бірі- жұмыссыздық мәселесі. Жұмыссыздық әлемдегі ортақ проблемалардың бірі болып табылады. Және де бұл бір жүйеден екіншісіне өтетін елдерде кеңінен байқалады. Мұндай процесс біздің елімізде де жүріп жатыр. Сонымен қатар, жұмыссыздық проблемасы адамдармен тығыз байланысты және оларға тікелей әсер етеді. Жұмысынан айырылу олардың табысының азаюына, өмір сүру деңгейінің төмендеуіне, сонымен қатар психологиялық стреске алып келеді. Кез-келген жұмыссыздықтың болуы- қоғам үшін ең ауыр экономикалық және әлеуметтік сілкініс [1]. Жұмыссыздықты зерттеу олардың пайда болу себептерін түсіндіреді, мемлекеттің тарапынан оны азайту шараларын анықтайды. Сол себепті жобалық жұмыста өзекті мәселе ретінде жұмыссыздық мәселесі қарастырылған.
Жаңа экономика білікті кадрлардың жаңа генерациясын талап ететіндіктен еңбек нарығының тиімділігін арттыру қажет. Еңбек нарығының тиімділігін арттыру, халықты еңбекпен қамту және жұмыссыздықты азайту мәселелеріне байланысты елімізде маңызды шаралар жасалып, жоспарлар мен бағдарламалар қабылданып жатыр. Олардың бірі — Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 10 шiлдедегі «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты Қазақстан халқына Жолдауы. Аталған жолдауда Н.Ә.Назарбаев: «Менің тапсырмам бойынша Үкімет қағидатты түрде жаңа жұмысқа тартуды қамтамасыз етудің бағдарламасын бекітті. Онда үш маңызды міндет қойылған. Біріншіден, оқыту мен жұмысқа орналасуға септесудің тиімді жүйесін жасау. Екіншіден, ауылдық жердегі кәсіпкерлікті дамытуға септесу. Үшіншіден, еңбек ресурстарының жинақылығы, Қазақстанның экономикалық тұрғыдан белсенді орталықтарында жұмысқа орналастыруға басымдық беру» дей отырып, табысы аз адамдарды, жұмыссыздар мен өз бетінше жұмыспен айналысушыларды жұмыспен нәтижелі қамтуға жәрдемдесудің белсенді бағдарламаларына тарту міндеттерін жүктеді [2]. Бүгінгі күні, яғни қаржы дағдарысы басталғаннан бері соңғы бір жарым жыл ішінде мемлекет тарапынан халықты жұмыспен қамту және жұмыссыздық деңгейін азайту мәселесіне байланысты қабылданған мемлекеттің саясаты — «Жол картасы» бағдарламасының маңызы өте зор, себебі оның артықшылығы – Үкімет тарапынан жұмыссыз азаматтарды қолдау, жаңа мамандық алып, жұмысқа орналастыруға жол ашу болып табылады. Жұмыспен қамтудың белсенді саясатын жүргізу Қазақстан Республикасының Үкіметі қызметінің негізгі әлеуметтік басымдықтарының бірі болып табылады. Жұмыспен лайықты қамтуды қамтамасыз ету – халықты әлеуметтік қорғаудың негізі, адам ресурстары әлеуетін дамыту және іске асырудың маңызды шарты, қоғамдық байлықтың артуы мен өмір сүру сапасын жақсартудың басты құралы [3].
1. Шеденов Ө.Қ Жалпы экономикалық теория. Ақтөбе- 2004ж. 91-93 бет.
2. Н. Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 10 шiлдедегі «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты жолдауы.
3. Экономика негіздері: мектепте, колледжде және ЖОО – да оқыту Республикалық ғылыми әдістемелік, педагогикалық журнал//Алматы-2011 жыл №5-6 , 18 бет
4. Экономика труда и социально- трудовые отношения (под ред ГГ Мелекьяна Р П Колосовой) М издательство Че-Ро 1997г 623 бет
5. А.В. Сидоровия, Ә.Ә. Әбішев Ұлттық экономика. Алматы,2011ж,261 бет
6. Жатқанбаев Е.Б Экономикалық теория оқу құралы. Алматы-2006ж.246-248 бет.
7. Мырзатаев Е.К. ҚР жұмыссыздық деңгейін модельдеу.Алматы,2012ж. 117-118бет
8. Н.Қ. Мамыров М.Ә. Тілеужанова Макроэкономика, 79-80 бет.
9. Никифорова А.А. Рынок труда, занятость и безработица –М.,2004.- 146 бет
10. http://www.stat.kz/digital/stat_trud/Pages/trud.aspx

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

СӨЖ

Тақырыбы: Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты бағалау модельдері

Орындаған:Сайын Нұрым
Тексерген: Бақыт Шәкенова

2015 ж.

Мазмұны:
1. Кіріспе
1. Негізгі бөлім
1. Еңбек нарығындағы жұмыссыздық пен жұмыспен қамтудың рөлі
2. Жұмыссыздық типтері және оның неізгі себептері
3. Қазақстан Республикасындағы еңбекпен қамту және жұмыссыздықты бағалау модельдері
III. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қосымшалар
1. Кіріспе

Шындықты мойындайық: болашақта ХХІ ғасырда тек ЕҢБЕК қана барлық қазақстандықтардың ӘЛ-АУҚАТҚА және жаңа ӨМІР САПАСЫНА қол жеткізуін қамтамасыз ете алады. Мен қазақстандықтардың әлеуметтік жаңғырту саясатына қолдау көрсететініне, оның сыртында оны жүзеге асыруға барынша тікелей және мүдделі түрде атсалысатынына мейлінше сенімдімін.
Н. Ә. Назарбаев
Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы:
Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам
2012ж. 10 шiлде
Қазіргі таңда нарыққа байланысты елеулі мәселелердің бірі- жұмыссыздық мәселесі. Жұмыссыздық әлемдегі ортақ проблемалардың бірі болып табылады. Және де бұл бір жүйеден екіншісіне өтетін елдерде кеңінен байқалады. Мұндай процесс біздің елімізде де жүріп жатыр. Сонымен қатар, жұмыссыздық проблемасы адамдармен тығыз байланысты және оларға тікелей әсер етеді. Жұмысынан айырылу олардың табысының азаюына, өмір сүру деңгейінің төмендеуіне, сонымен қатар психологиялық стреске алып келеді. Кез-келген жұмыссыздықтың болуы- қоғам үшін ең ауыр экономикалық және әлеуметтік сілкініс [1]. Жұмыссыздықты зерттеу олардың пайда болу себептерін түсіндіреді, мемлекеттің тарапынан оны азайту шараларын анықтайды. Сол себепті жобалық жұмыста өзекті мәселе ретінде жұмыссыздық мәселесі қарастырылған.
Жаңа экономика білікті кадрлардың жаңа генерациясын талап ететіндіктен еңбек нарығының тиімділігін арттыру қажет. Еңбек нарығының тиімділігін арттыру, халықты еңбекпен қамту және жұмыссыздықты азайту мәселелеріне байланысты елімізде маңызды шаралар жасалып, жоспарлар мен бағдарламалар қабылданып жатыр. Олардың бірі -- Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 10 шiлдедегі Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам атты Қазақстан халқына Жолдауы. Аталған жолдауда Н.Ә.Назарбаев: Менің тапсырмам бойынша Үкімет қағидатты түрде жаңа жұмысқа тартуды қамтамасыз етудің бағдарламасын бекітті. Онда үш маңызды міндет қойылған. Біріншіден, оқыту мен жұмысқа орналасуға септесудің тиімді жүйесін жасау. Екіншіден, ауылдық жердегі кәсіпкерлікті дамытуға септесу. Үшіншіден, еңбек ресурстарының жинақылығы, Қазақстанның экономикалық тұрғыдан белсенді орталықтарында жұмысқа орналастыруға басымдық беру дей отырып, табысы аз адамдарды, жұмыссыздар мен өз бетінше жұмыспен айналысушыларды жұмыспен нәтижелі қамтуға жәрдемдесудің белсенді бағдарламаларына тарту міндеттерін жүктеді [2]. Бүгінгі күні, яғни қаржы дағдарысы басталғаннан бері соңғы бір жарым жыл ішінде мемлекет тарапынан халықты жұмыспен қамту және жұмыссыздық деңгейін азайту мәселесіне байланысты қабылданған мемлекеттің саясаты -- Жол картасы бағдарламасының маңызы өте зор, себебі оның артықшылығы - Үкімет тарапынан жұмыссыз азаматтарды қолдау, жаңа мамандық алып, жұмысқа орналастыруға жол ашу болып табылады. Жұмыспен қамтудың белсенді саясатын жүргізу Қазақстан Республикасының Үкіметі қызметінің негізгі әлеуметтік басымдықтарының бірі болып табылады. Жұмыспен лайықты қамтуды қамтамасыз ету - халықты әлеуметтік қорғаудың негізі, адам ресурстары әлеуетін дамыту және іске асырудың маңызды шарты, қоғамдық байлықтың артуы мен өмір сүру сапасын жақсартудың басты құралы [3].
ІІ. Негізгі бөлім
* Еңбек нарығындағы жұмыссыздық пен жұмыспен қамтудың рөлі
Еңбек нарығы -- бұл жұмыс күшін (алдымен еңбек қабілеті) тауар түрінде сатып сатып алуға байланысты болатын экономикалық қатынастар жүйесі [4]. Еңбек нарығы -- бұл еңбекке сұраныс пен жұмыс күшінің ұсынысы қалыптасатын, қызметкерлер бөлініп, еңбек қызметінің әртүрлі түрлерінің бағасы анықталатын нарықтық қатынастар саласы. Еңбек нарығын кең мағынада қарастыратын болсақ, ол нарықтық экономикада жұмыс істейтін, ұдайы өндірісті, айырбас пен еңбекті пайдалануды қамтамасыз ететін, еңбекке деген сұраныс пен оның ұсынысымен еңбек қарқынын арттыру арқылы қоғамдық қатынастар жүйесі ретінде түсінуге болады. Осы орайда еңбек нарығына еңбектің айырбастау саласы ғана емес (сату- сатып алу), сонымен бірге жұмыс күші мен еңбекті пайдаланудың тыныс-тіршілік ету саласы да жатады [5].
Жұмыссыздық - бұл елдегі жалданумен жұмыс істеуге ынтасы және қабілеті бар, бірақ өз мамандығы бойынша жұмыс табуға мүмкіндіі жоқ немесе жұмысқа орналаса алмайтын адамдар саны. Тәжірибе жүзінде әлемде жұмыссыздықтың белгілі түрі жоқ елді табу мүмкін емес. Оларға Қазақстанды да жатқызуға болады [6].
Еңбекке қабілетті адамдар - жасына және денсаулығына қарай еңбек етуге қабілеті бар адамдар. Жұмысшы күшіне жұмыспен қамтылғандар және жұмыссыздар жатады. Жұмыспен қамту және жұмыссыздықтың болмысын мына көрсеткіштер сипаттайды: институционалдық емес адамдар (нарықтық емес құрылымда істейтіндер), жұмыс істеушілердің саны, жұмыссыздар саны, жұмысшы күшінің құрамына кірмейтін адамдар саны.
P=L+O=E+U (1)
Мұндағы, P -- мемлекет халқының саны, L -- жұмыс күшінің саны (экономикалық белсенді халық), O -- экономикалық тұрғыдан енжар(әрекетсіз) халық, E -- жұмыспен қамтылғандар саны, U- жұмыссыздар саны.
Жоғарыдағы категорияларды ескеріп, келесідей схема көрсетуге болады.
1-сурет. Еңбек нарығының құрылымы:
O
U
E
Жұмыссыздық деңгейі дегеніміз- жұмыссыздардың экономикалық тұрғыдан белсенді халықтағы үлесі және мына формуламен есептеледі:
(2)
Мұндағы, U- жұмыссыздық деңгейі, L- экономикалық тұрғыдан белсенді халық саны, E- жұмыспен қамтылғандар саны, U- жұмыссыздар саны.
* Жұмыссыздық типтері және оның неізгі себептері
Жұмыссыздықтың неізгі типтері:
1. Фрикциондық жұмыссыздық- еңбек нарығында жұмыссыздықтың қашан болмасын, адамдардың бір орыннан екінші орынға қозғалысымен және бір кәсіпорыннан екіншісіне ауысуымен байланысты белгілі бір дәрежесін сипаттайды. Фрикциондық жұмыссыздық мына жағдайлармен байланысты: бар вакансия туралы толық ақпарат болмағанда немесе осы ақпарат тым қымбат болғанда, жұмыскерлер мен бос жұмыс орындарының арасында әрдайым белгілі бір сәйкессіздік болады. Фрикциондық жұмыссыздық деңгейін мына формуламен есептейді:
(3)
2. Құрылымдық жұмыссыздық- экономикадағы құрылымдық өзгерістердің нәтижесінде бос жұмыс орындары мен жұмыссыздардың арасындағы кәсіби-біліктілік пен аумақтық сәйкессіздік құрылымдық жұмыссыздықтың себебі болады. Олар: жаңа технологиялар, жаңа тауарлардың пайда болуы. Осының нәтижесінде жұмыс күшінің кәсіби-біліктілік құрылымында өзгерістер орын алып отырады. Экономиканың бір секторынан құрылымдық өзгерістердің нәтижесінде жұмыстан айрылған жұмыскерлер басқа саладағы бос жұмыс орындарына орналаса алмаған жағдайда құрылымдық жұмыссыздық орын алады. Құрылымдық жұмыссыздық деңгейін мына формуламен есептейді:
(4)
3. Циклдық жұмыссыздық -- мұның негізін экономикалық құлдырау мен экономиканың бір секторындағы немесе аймақтағы жұмыс күшінің артуы басқа жерде оның жеткіліксіз болуымен қатар жүреді. Ол экономикалы коньюктураның өзгеруімен анықталады. Ол циклдық өрлеу кезінде азайып, дағдарыстар кезінде көбейіп отырады. Циклдық жұмыссыздық деңгейін мына формуламен есептейді:
(5)
Осылайша, жалпы жұмыссыздық деңгейін жоғарыдағы жұмыссыздық типтерінің қосындысы түрінде көрсетуге болады. Жұмыссыздық рыноктық экономикаға тән құбылыс болғандықтан, ол қажетті деңгейде тұрса, онда экономиканың тиімді дамуына қолайлы жағдай жасайды [7].
Жұмыссыздық пен нақты ЖҰӨ көлемі арасында қандай тәуелділік бар? Жұмыс істейтіндер өндіріс тауарлары мен көрсетілген қызмет түрлеріне байланысты жұмыстарды атқарады, ал жұмыссыздар атқармайды, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
«еңбекпен қамту-2020» бағдарламасы
«Еңбекпен қамту» ақпаратты жүйесін құру
Қазақстан Республикасындағы жұмыспен қамту
Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі
Экономикалық өсу позициясымен жұмыссыздықты бағалау
Қазақстан Республикасындағы қаржы қатынастарына анализ жасау және бағалау
Жұмыссыздықты зерттеудің теориялық негіздері
Жұмыссыздықты жою жолдары
Аударма модельдері
Экономикалық өсудің негізгі модельдері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь